SỞ LAO ĐỘNG – THƯƠNG BINH VÀ XÃ HỘI TỈNH VĨNH PHÚCHỒ SƠ BÀI GIẢNG Tên bài giảng: Mạch tự động bật đèn khi trời tối dùng Quang trở Môđun: Linh kiện điện tử Nghề: ĐIỆN TỬ CÔNG NGHIỆP Cấp
Trang 1SỞ LAO ĐỘNG – THƯƠNG BINH VÀ XÃ HỘI TỈNH VĨNH PHÚC
HỒ SƠ BÀI GIẢNG
Tên bài giảng: Mạch tự động bật đèn khi trời
tối dùng Quang trở Môđun: Linh kiện điện tử
Nghề: ĐIỆN TỬ CÔNG NGHIỆP
Cấp trình độ: Cao đẳng nghề
Họ và tên giáo viên: Nguyễn Văn Việt
Đơn vị: Trường Cao đẳng nghề Vĩnh Phúc
Trang 2PHƯƠNG ÁN BÀI GIẢNG
1 Tên bài giảng:
Bài 4: MỘT SỐ MẠCH ĐIỆN TỬ ỨNG DỤNG
Tiểu kỹ năng 3: MẠCH TỰ ĐỘNG BẬT ĐÈN KHI TRỜI TỐI DÙNG QUANG TRỞ
2 Vị trí bài giảng:
3 Đối tượng giảng dạy
Sinh viên hệ Cao đẳng nghề: Điện tử công nghiệp
4 Mục tiêu bài giảng
Bài 4: MỘT SỐ MẠCH ĐIỆN TỬ ỨNG DỤNG
MÔ ĐUN 09:LINH KIỆN ĐIỆN TỬ
Tổng số: 60h
Bài 1:
Linh kiện thụ
động
Bài 2:
Linh kiện bán dẫn
Bài 4: Một số mạch điện tử ứng dụng
Bài 4: Một số mạch điện tử ứng dụng
Bài 3:
Linh kiện quang điện tử
Tiểu kỹ năng 1:
Mạch dao động đa
hài dùng Transistor
Tiểu kỹ năng 2:
Mạch cảnh báo dùng Transistor
Tiểu kỹ năng 3:
Mạch tự động bật đèn khi trời tối dùng Quang trở (60’)
Trang 3Mục tiêu :
Sau khi học xong bài này, người học có khả năng:
- Kiến thức: Trình bày được sơ đồ mạch điện, nguyên lý hoạt động, sơ đồ lắp ráp
của một số mạch điện tử ứng dụng Phân tích được trình tự các bước lắp ráp, các dạng sai hỏng thường gặp, nguyên nhân và biện pháp xử lý, phòng tránh
- Kỹ năng: Lắp ráp được các mạch điện tử ứng dụng đúng trình tự các bước và yêu
cầu kỹ thuật
- Thái độ: Học tập nghiêm túc, ý thức tiết kiệm nguyên vật liệu, vệ sinh công
nghiệp, đảm bảo an toàn cho người và thiết bị
Tiểu kỹ năng 2: MẠCH TỰ ĐỘNG BẬT ĐÈN KHI TRỜI TỐI DÙNG QUANG TRỞ
Mục tiêu:
Sau khi học xong bài này, người học có khả năng:
- Kiến thức: Trình bày được sơ đồ mạch điện, nguyên lý hoạt động, sơ đồ lắp ráp
của mạch tự động bật đèn khi trời tối dùng quang trở Phân tích được trình tự các bước lắp ráp, các dạng sai hỏng thường gặp, nguyên nhân và biện pháp xử lý, phòng tránh
- Kỹ năng: Lắp ráp được mạch tự động bật đèn khi trời tối dùng quang trở đúng
trình tự các bước và yêu cầu kỹ thuật
- Thái độ: Học tập nghiêm túc, ý thức tiết kiệm nguyên vật liệu, vệ sinh công
nghiệp, đảm bảo an toàn cho người và thiết bị
5 Trọng tâm bài giảng
Thao tác mẫu và thực hành độc lập của sinh viên
6 Phương pháp, hình thức tổ chức dạy học
6.1 Phương pháp dạy học
Thuyết trình, đàm thoại, thảo luận nhóm, trực quan, làm mẫu, luyện tập
6.2 Hình thức tổ chức dạy học
- Phần lý thuyết: Tập trung cả lớp
- Phần thực hành: Hướng dẫn cá nhân
- Kết thúc vấn đề: Tập trung cả lớp
- Hướng dẫn tự học: Tập trung cả lớp
Trang 47 Phương án cụ thể
- Th i gian th c hi n : 60 phút ời gian thực hiện : 60 phút ực hiện : 60 phút ện : 60 phút
TT CÁC BƯỚC LÊN LỚP PHƯƠNG PHÁP TG (phút)
I Ổn định lớp Đàm thoại 01 phút
II
2 Giới thiệu chủ đề Thuyết trình, trực quan 04 phút
3 Giải quyết vấn đề Đàm thoại, thảo luận, trực quan,
thuyết trình, làm mẫu, luyện tập 50 phút
4 Kết thúc vấn đề Thuyết trình, đàm thoại 02 phút
5 Hướng dẫn tự học Thuyết trình 01 phút
GIÁO ÁN SỐ 18 : Thời gian thực hiện: 60 phút
Trang 5Tên bài học trước: Bài 3: Linh kiện quang điện tử
Thực hiện từ ngày đến ngày /09/2015
Bài 4: MỘT SỐ MẠCH ĐIỆN TỬ ỨNG DỤNG
Tiểu kỹ năng 3: MẠCH TỰ ĐỘNG BẬT ĐÈN KHI TRỜI TỐI DÙNG QUANG TRỞ
MỤC TIÊU
Bài 4: MỘT SỐ MẠCH ĐIỆN TỬ ỨNG DỤNG
Mục tiêu :
Sau khi học xong bài này, người học có khả năng:
- Kiến thức: Trình bày được sơ đồ mạch điện, nguyên lý hoạt động, sơ đồ lắp ráp
của một số mạch điện tử ứng dụng Phân tích được trình tự các bước lắp ráp, các dạng sai hỏng thường gặp, nguyên nhân và biện pháp xử lý, phòng tránh
- Kỹ năng: Lắp ráp được các mạch điện tử ứng dụng đúng trình tự các bước và yêu
cầu kỹ thuật
- Thái độ: Học tập nghiêm túc, ý thức tiết kiệm nguyên vật liệu, vệ sinh công
nghiệp, đảm bảo an toàn cho người và thiết bị
Tiểu kỹ năng 3: MẠCH TỰ ĐỘNG BẬT ĐÈN KHI TRỜI TỐI DÙNG QUANG TRỞ
Mục tiêu:
Sau khi học xong bài này, người học có khả năng:
- Kiến thức: Trình bày được sơ đồ mạch điện, nguyên lý hoạt động, sơ đồ lắp ráp
của mạch tự động bật đèn khi trời tối dùng quang trở Phân tích được trình tự các bước lắp ráp, các dạng sai hỏng thường gặp, nguyên nhân và biện pháp xử lý, phòng tránh
- Kỹ năng: Lắp ráp được mạch tự động bật đèn khi trời tối dùng quang trở đúng
trình tự các bước và yêu cầu kỹ thuật
- Thái độ: Học tập nghiêm túc, ý thức tiết kiệm nguyên vật liệu, vệ sinh công
nghiệp, đảm bảo an toàn cho người và thiết bị
ĐỒ DÙNG VÀ TRANG THIẾT BỊ DẠY HỌC
- Đồ dùng và thiết bị dạy học
- Giáo án, đề cương bài giảng, bảng trình tự các bước, bảng các dạng sai hỏng thường gặp, phiếu luyện tập, tài liệu phát tay
- Máy tính, máy chiếu Dụng cụ, vật tư, thiết bị
HÌNH THỨC VÀ TỔ CHỨC DẠY HỌC
Trang 6+ Phần dẫn nhập, giới thiệu chủ đề: tập trung cả lớp.
+ Phần giải quyết vấn đề:
- Lý thuyết liên quan: tập trung cả lớp
- Thao tác mẫu: tập trung cả lớp
- Thực hành: Cá nhân luyện tập
+ Phần kết thúc vấn đề: tập trung cả lớp
I ỔN ĐỊNH LỚP Thời gian: 1’
- Kiểm tra sĩ số
- Kiểm tra bảo hộ lao động, an toàn điện
II TH C HI N BÀI H C ỰC HIỆN BÀI HỌC ỆN BÀI HỌC ỌC
TT NỘI DUNG
HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
TG (phút)
Hoạt động của giáo
viên
Hoạt động của sinh
viên
1 Dẫn nhập :
Liên hệ thực tiễn
- Chiếu video
- Dẫn dẫn dắt sinh viên vào bài học
- Quan sát, lắng nghe 2’
2 Giới thiệu chủ đề
Bài 4 : MỘT SỐ MẠCH
ĐIỆN TỬ ỨNG DỤNG
- Viết tên bài lên bảng - Quan sát, ghi nhớ
4’
+ Mục tiêu
- Kiến thức
- Kỹ năng
- Thái độ
- Giới thiệu mục tiêu trên slide
- Quan sát, lắng nghe, ghi nhớ
+ Nội dung
Tiểu kỹ năng 1: Mạch dao
động đa hài dùng
Transistor.
Tiểu kỹ năng 2: Mạch cảnh
báo dùng Transistor.
Tiểu kỹ năng 3: Mạch tự
động bật đèn khi trời tối
dùng Quang trở.
- Nêu nội dung bài học trên slide
- Phát tài liệu học tập
- Lắng nghe, ghi nhớ
- Nhận tài liệu học tập
3 Giải quyết vấn đề
Tiểu kỹ năng 1: Mạch dao
động đa hài dùng
Transistor.
A Lý thuyết liên quan
Trang 7B Trình tự thực hiện
C Thực hành
Tiểu kỹ năng 2: Mạch cảnh
báo dùng Transistor
A Lý thuyết liên quan
B Trình tự thực hiện
C Thực hành
Tiểu kỹ năng 3: Mạch tự
động bật đèn khi trời tối
dùng Quang trở
A Lý thuyết liên quan
1 Sơ đồ mạch điện.
2 Nguyên lý hoạt động
3 Sơ đồ lắp ráp
B Trình tự thực hiện
1 Chuẩn bị dụng cụ, vật tư,
linh kiện.
- Chuẩn bị:
- Lựa chọn, kiểm tra:
2 Trình tự các bước thực
hiện.
- Giới thiệu linh kiện
sử dụng trong mạch
- Phát vấn: Dựa trên sơ
đồ mạch động lực đã
có, em hãy vẽ sơ đồ mạch điều khiển?
- Nhận xét, kết luận Chiếu slide sơ đồ nguyên lý
- Phát vấn: Trình bày nguyên lý hoạt động của mạch?
- Nhận xét, mô phỏng nguyên lý trên slide
- Chiếu Slide
- Phân tích
- Chiếu slide, giới thiệu dụng cụ vật tư, linh kiện
- Thông báo
- Phát vấn: Em hãy nêu trình tự các bước thực hiện trong bài học
- Quan sát, lắng nghe, ghi nhớ
- Thảo luận, suy nghĩ, trả lời
- Lắng nghe, ghi nhớ
- Thảo luận, suy nghĩ, trả lời
- Lắng nghe, quan sát
- Quan sát, lắng ghe, ghi nhớ
- Quan sát, lắng nghe, ghi nhớ
- Lắng nghe, ghi nhớ
- Suy nghĩ, trả lời
6’
5’
2’
3’
2’
Trang 83 Thao tác mẫu.
Bước 1: Cắm linh kiện trên
bo mạch
Bước 2: Hàn, cắt chân linh
kiện
Bước 3: Kiểm tra, vận hành
mạch điện
4 Các dạng sai hỏng
thường gặp, nguyên nhân,
biện pháp xử lý, phòng
tránh.
- Khi cấp nguồn mạch hoạt
động ngay, đèn sáng
- Khi cấp nguồn mạch không
hoạt động, đèn không sáng
C.Thực hành
- Sinh viên thực hiện lắp
mạch theo trình tự các bước
- Giúp học sinh yếu kém
trước?
- Nhận xét, treo bảng
các bước thực hiện
- Giải thích
- Phân công vị trí quan sát
- Thao tác chậm và truyền đạt kinh nghiệm
- Yêu cầu sinh viên làm thử
- Quan sát, nhận xét
- Thao tác chậm và truyền đạt kinh nghiệm
- Thao tác chậm và truyền đạt kinh nghiệm
- Chiếu slide, phân tích, giảng giải
- Quan sát, uốn nắn, sửa sai
- Nhắc nhở an toàn
- Làm lại một số thao tác (nếu cần)
- Quan sát, lắng nghe
- Lắng nghe, ghi nhớ
- Xác định vị trí quan sát
- Quan sát, lắng nghe, ghi nhớ
- Thao tác
- Lắng nghe, ghi nhớ
- Quan sát, lắng nghe, ghi nhớ
- Quan sát, lắng nghe, ghi nhớ
- Quan sát, lắng nghe, ghi nhớ
- Lắp mạch theo trình
tự các bước
- Nhờ GV làm lại 1 số thao tác (nếu cần)
- Ghi kết quả vào phiếu luyện tập
14’
1’
17’
4 Kết thúc vấn đề
- Nhận xét kết quả luyện tập - Nhận xét quá trình
luyện tập và rút kinh
- Nghe và ghi nhớ
2’
Trang 9- Củng cố kiến thức và kỹ
năng
- Giải đáp thắc mắc
- Thu dọn dụng cụ
- Chuẩn bị cho bài học sau
nghiệm
- Đặt câu hỏi và nhắc lại kỹ năng chính khi lắp mạch
- Giải đáp thắc mắc (nếu có)
- Phân công SV thu dọn dụng cụ
- Hướng dẫn SV tìm hiểu bài mới
- Trả lời câu hỏi và ghi nhớ
- Đặt câu hỏi(nếu có)
- Thu dọn dụng cụ
- Nghe và ghi nhớ
5 Hướng dẫn tự học
- Mạch ứng dụng Quang trở,
linh kiện quang điện tử…
- tailieu.vn
- Thông báo - Lắng nghe
1’
III RÚT KINH NGHIỆM TỔ CHỨC THỰC HIỆN
- Phương pháp dạy học:………
- Nội dung bài học:………
- Thái độ học tập: ọc tập: ập: h c t p:
………
TRƯỞNG ĐOÀN
(duyệt)
GIÁO VIÊN
Nguyễn Văn Việt
Phụ lục 1:
BẢNG DỤNG CỤ, THIẾT BI, VẬT TƯ
Trang 10STT THIẾT BỊ, DỤNG CỤ SỐ LƯỢNG GHI CHÚ
Thiết bị
Dụng cụ
9 Thiếc hàn, mỡ hàn
Phụ lục 2:
BẢNG CÁC BƯỚC THỰC HIỆN
Trang 11TT Bước thực
hiện Thao tác
Thiết bị, dụng
cụ, vật tư Yêu cầu kỹ thuật
1 Cắm linh kiện trên bo mạch
- Uốn chân linh kiện theo vị trí hàn
- Cắm linh kiện
- Kiểm tra
- Panh kẹp, linh kiện
- Mạch in, linh kiện
- Chân linh kiện uốn cách thân tối thiểu 2mm
- Đúng vị trí, đúng cực tính, cùng chiều
- Đủ số lượng, đúng vị trí, đúng cực tính, cùng chiều
2 Hàn và cắt
chân linh kiện
- Gá mạch in lên bàn kẹp
- Hàn (từ trên xuống dưới, từ trái qua phải)
- Cắt chân linh kiện
- Kiểm tra
- Mạch in, bàn kẹp
- Mỏ hàn,thiếc hàn, mỡ hàn
- Kìm cắt
- Chắc chắn, góc độ phù hợp
- Mối hàn lấp đầy các phía, nhẵn, bóng Không chạm chập, quá thiếc , quá nhiệt
- Cắt sát mối hàn, đảm bảo
an toàn
- Mối hàn, chân linh kiện
3
Kiểm tra, vận
hành mạch
điện
- Kiểm tra nguội
- Đo, kiểm tra nguồn cấp
- Gá sản phẩm lên
mô hình
- Đấu tải , cấp nguồn, quan sát hoạt động
- Đồng hồ vạn năng,sản phẩm
- Đồng hồ vạn năng, mô hình thực hành
- Mô hình, sản phẩm
- Mô hình, sản phẩm
- Thông mạch, không chạm chập
- Đảm bảo chính xác, an toàn
- Đúng vị trí, chắc chắn
- Hoạt động đúng yêu cầu,
an toàn
Phụ lục 3:
BẢNG CÁC DẠNG SAI HỎNG
Trang 12TT HIỆN TƯỢNG NGUYÊN NHÂN
BIỆN PHÁP XỬ
LÝ, PHÒNG TRÁNH
1 Khi cấp nguồn mạch
hoạt động ngay, đèn
sang
- Transistor T1 (T2) bị chập
- Điều chỉnh giá trị VR chưa đúng
- Kiểm tra, hàn lại
- Chỉnh lại VR
2 Khi cấp nguồn mạch
không hoạt động, đèn
không sang
- Mối hàn Transistor không tiếp xúc
- Transistor quá nhiệt
- Kiểm tra, thay thế
- Kiểm tra, hàn lại
Phụ lục 4:
PHIẾU ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ LUYỆN TẬP
Trang 13Tiểu kỹ năng 2 :
SV thực hiện:
Xưởng TH:
GV hướng dẫn:
Điện tử công suất Nghề: Điện tử công nghiệp
Mạch tự động bật đèn khi trời tối dùng Quang trở
……… Lớp: ……… Điện tử cơ bản Ngày thực hiện:……….
Nguyễn Văn Việt
TT TIÊU CHUẨN TIÊU CHÍ ĐạtKẾT QUẢKhông đạt
- Chân linh kiện uốn cách thân tối thiểu 2mm, cắm đúng vị trí, cực tính, cùng chiều
- Mối hàn lấp đầy các phía, nhẵn, bóng Không chạm chập, quá thiếc , quá nhiệt Cắt sát mối hàn
- Mạch hoạt động đúng yêu cầu
2 Mỹ thuật - Bố trí linh kiện đúng, đều, đẹp.- Mối hàn nhẵn, bóng, tròn.
- Cắt chân linh kiện
- Hàn mạch
- Vận hành mạch
4 Thời gian ≤ 17 phút
Đánh giá chung
Trang 14Phụ lục 5:
TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ VĨNH PHÚC
KHOA ĐIỆN TỬ
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
PHI U LUY N T P ẾU LUYỆN TẬP ỆN BÀI HỌC ẬP Sinh viên thực hiện:
Lớp:
Khóa:
……….
……….
……….
Tiểu kỹ năng 3: MẠCH TỰ ĐỘNG BẬT ĐÈN KHI TRỜI TỐI DÙNG QUANG TRỞ
1 Cắm linh kiện trên bo
mạch
- Chân linh kiện uốn cách thân tối thiểu 2mm
- Đúng vị trí, đúng cực tính, cùng chiều
- Đúng sơ đồ lắp ráp
2 Hàn và cắt chân linh
kiện
- Mối hàn lấp đầy các phía, nhẵn, bóng Không chạm chập, quá thiếc , quá nhiệt
- Cắt sát mối hàn, đảm bảo an toàn
3 Kiểm tra, vận hành
mạch điện
- Thông mạch, không chạm chập
Trang 154 Kết thúc - Sạch sẽ, gọn gàng ……… phút …….
Trang 16ĐỀ CƯƠNG BÀI GIẢNG
Bài 4: MỘT SỐ MẠCH ĐIỆN TỬ ỨNG DỤNG
Tiểu kỹ năng 3: MẠCH TỰ ĐỘNG BẬT ĐÈN KHI TRỜI TỐI DÙNG QUANG TRỞ
I MỤC TIÊU
Sau khi học xong bài này, người học có khả năng:
- Kiến thức: Trình bày được sơ đồ mạch điện, nguyên lý hoạt động, sơ đồ lắp ráp
của mạch tự động bật đèn khi trời tối dùng quang trở Phân tích được trình tự các bước lắp ráp, các dạng sai hỏng thường gặp, nguyên nhân và biện pháp xử lý, phòng tránh
- Kỹ năng: Lắp ráp được mạch tự động bật đèn khi trời tối dùng quang trở đúng
trình tự các bước và yêu cầu kỹ thuật
- Thái độ: Học tập nghiêm túc, ý thức tiết kiệm nguyên vật liệu, vệ sinh công
nghiệp, đảm bảo an toàn cho người và thiết bị
.II NỘI DUNG BÀI HỌC
A Lý thuyết liên quan
1 Sơ đồ mạch điện
Sơ đồ nguyên lý mạch tự động bật đèn khi trời tối dùng Quang trở
R1 1K
VR 100K
LDR
T1 C1815
T2 C1815 R2
470
D 1N4148
RL 12VDC
~ 220VAC
Đ-25W/220V 12VDC
0V
Trang 17+ Vai trò của các linh kiện trong mạch:
- R1, VR, LDR: Phân cực cho T1
- Mạch khuếch đại phức hợp gồm 2 Transistor T1 và T2 mắc theo kiểu C1 và C2 nối với nhau, E1 nối vào B2 của T2 chúng tạo thành 1 Transistor tương đương Mạch có
ưu điểm là:
- D1: bảo vệ Transistor T2
- Rơle: đóng cắt bóng đèn.
2 Nguyên lý hoạt động
+ Mạch làm việc với nguồn DC12V và AC220V có tác dụng tự động bật đèn khi trời tối, tắt đèn khi trời sáng
-Trời sáng, LDR có điện trở thấp, cực B của T1 có áp thấp nên T1 khóa dẫn tới T2 khóa không có dòng qua rơle, tiếp điểm rơ le hở đèn tắt
-Trời tối, điện trở của LDR tăng cao=> điện áp chân B của T1 tăng lên => T1 dẫn => T2 dẫn theo, có dòng qua cuộn dây rơle làm đóng tiếp điểm thường mở của
rơ le, đèn sáng
3 Sơ đồ lắp ráp.
Trang 18B Trình tự thực hiện
1 Chuẩn bị dụng cụ, thiết bị, vât tư (Phụ lục 1)
2 Các bước bước thực hiện(Phụ lục 2)
3 Làm mẫu:
4 Các dạng sai hỏng thường gặp, nguyên nhân, biện pháp xử lý và phòng tránh ( Phụ lục 3 ).
C Thực hành