Trong chương trình Địa lí lớp 11, bài 7 học về Liên minh Châu Âu (EU), thời lượng là 03 tiết học. Đây là một bài học rất quan trọng và thường gặp trong các đề thi học sinh giỏi và đề thi THPT Quốc Gia. Vì vậy để nhấn mạnh và học sinh hiểu rõ hơn, ghi nhớ kiến thức tốt hơn, tôi đã thiết kế bài học Liên minh Châu Âu (EU) theo đinh hướng phát triển năng lực học sinh.
Trang 1SỞ GIÁO DỤC – ĐÀO TẠO VĨNH PHÚC TRƯỜNG THPT ………
Trang 2PHẦN A: MỞ ĐẦU
Văn Kiện Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XII tiếp tục khẳng định “giáodục là quốc sách hàng đầu, phát triển giáo dục và đào tạo nhằm nâng cao dân trí,đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài Chuyển mạnh quá trình giáo dục chủ yếu
từ trang bị kiến thức sang phát triển toàn diện năng lực và phẩm chất người học;học đi đôi với hành, lý luận gắn với thực tiễn Phát triển giáo dục và đào tạo phảigắn với nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội” Trọng tâm là “ đổi mới căn bản vàtoàn diện giáo dục đạo tạo phát triển nguồn nhân lực, phấn đấu trong những nămtới, tạo ra chuyển biến căn bản, mạnh mẽ chất lượng, hiệu quả giáo dục đào tạolàm cho giáo dục đào tạo thật sự là quốc sách hàng đầu, đáp ứng ngày càng tốthơn công cuộc xây dựng, bảo vệ tổ quốc và nhu cầu học tập của nhân dân, là yêucầu bức thiết của toàn xã hội, yêu cầu của hội nhập quốc tế trong kỷ nguyên toàncầu hóa” Vì vậy đổi mới phương pháp dạy học ở các cơ sở đào tạo của ViệtNam là một tất yếu
Trong chương trình Địa lí lớp 11, bài 7 học về Liên minh Châu Âu (EU),thời lượng là 03 tiết học Đây là một bài học rất quan trọng và thường gặp trongcác đề thi học sinh giỏi và đề thi THPT Quốc Gia Vì vậy để nhấn mạnh và họcsinh hiểu rõ hơn, ghi nhớ kiến thức tốt hơn, tôi đã thiết kế bài học Liên minhChâu Âu (EU) theo đinh hướng phát triển năng lực học sinh
PHẦN B: NỘI DUNG
I – Hệ thống kiến thức
- Tiết 1: EU – Liên minh khu vực lớn trên thế giới
+ Quá trình hình thành và phát triển
Sự ra đời và phát triển
Mục đích và thể chế
+ Vị thế của EU trong nền kinh tế thế giới
EU – Trung tâm kinh tế hàng đầu thế giới
Tổ chức thương mại hàng đầu thế giới
- Tiết 2: EU – Hợp tác, liên kết để cùng phát triển
+ Thị trường chung châu Âu
Tự do lưu thông
Sử dụng đồng tiền chung (ơ – rô)
+ Hợp tác trong sản xuất và dịch vụ
Sản xuất máy bay E – bớt
Đường hầm giao thông dưới biển Măng – sơ
+ Liên kết vùng châu Âu
Trang 3Khái niệm.
Liên kết vùng Ma – xơ Rai nơ
- Tiết 3: Thực hành: Tìm hiểu về Liên minh châu Âu (EU)
II – Mục tiêu
1 Kiến thức
- Trình bày được sự hình thành và phát triển, mục tiêu, thể chế hoạt động củaliên minh châu Âu (EU)
- Chứng minh được vị thế của EU trong nền kinh tế thế giới: trung tâm kinh tế
và tổ chức thương mại hàng đầu thế giới
- Phân tích được nội dung và lợi ích của thị trường chung châu Âu: tự do lưuthông và sử dụng đồng tiền chung Ơ-rô
- Chứng minh được rằng sự hợp tác, liên kết của các nước thành viên EU đãđem lại những lợi ích kinh tế to lớn
- Trình bày được nội dung của liên kết vùng và nêu được một số lợi ích của liênkết vùng ở châu Âu
- Trình bày được ý nghĩa của việc hình thành một EU thồng nhất
- Chứng minh được vai trò của EU trong nền kinh tế thế giới
2 Kĩ năng
- Sử dụng bản đồ để nhận biết các nước thành viên EU
- Phân tích sơ đồ trong SGK
- Phân tích bảng số liệu thống kê và biểu đồ trong SGK
- Rèn luyện các kĩ năng vẽ, phân tích biểu đồ, phân tích số liệu thống kê, xử lí tưliệu tham khảo và kĩ năng trình bày một vấn đề
3 Thái độ
- Nhận thức được mối quan hệ Việt Nam – EU.
- Thấy được những lợi ích của hợp tác và liên kết trong khu vực.
- HS thấy được vai trò và ý nghĩa to lớn của việc hình thành các tổ chức liên kếtkinh tế khu vực và có ý thức xây dựng khu vực ĐNA trở thành một khu vực liên
kết toàn diện hơn
4 Định hướng các năng lực
- Năng lực giải quyết vấn đề, năng lực hợp tác, năng lực sử dụng CNTT
- Năng lực tư duy tổng hợp theo lãnh thổ, năng lực sử dụng bản đồ, bảng số liệu
- Năng lực giải quyết vấn đề, năng lực hợp tác
Trang 4- Năng lực tư duy: Phân tích tư liệu để tìm hiểu về ý nghĩa của việc hình thànhmột EU thống nhất và vai trò của EU trong nền kinh tế thế giới; sử dụng số liệuthống kê, biểu đồ.
- Làm chủ bản thân: Quản lí thời gian trao đổi nhóm, thực hiện nhiệm vụ đượcphân công
III – Thiết kế hoạt động dạy học
Bài 7: LIÊN MINH CHÂU ÂU (EU) Tiết 1: EU – LIÊN MINH KHU VỰC LỚN TRÊN THẾ GIỚI
I MỤC TIÊU
1 Kiến thức
- Trình bày được sự hình thành và phát triển, mục tiêu, thể chế hoạt động củaliên minh châu Âu (EU)
- Chứng minh được vị thế của EU trong nền kinh tế thế giới: trung tâm kinh tế
và tổ chức thương mại hàng đầu thế giới
2 Kĩ năng
- Sử dụng bản đồ để nhận biết các nước thành viên EU
- Phân tích sơ đồ trong SGK
- Phân tích bảng số liệu thống kê và biểu đồ trong SGK
3 Thái độ
- Nhận thức được mối quan hệ Việt Nam – EU.
4 Định hướng các năng lực được hình thành
- Năng lực giải quyết vấn đề, năng lực hợp tác, năng lực sử dụng CNTT
- Năng lực tư duy tổng hợp theo lãnh thổ, năng lực sử dụng bản đồ, bảng số liệu
II CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH
1 Đối với giáo viên
- Bản đồ các nước trên thế giới
- Hình 7.2, 7.4, 7.5 và bảng 7.1 sách giáo khoa phóng to
- Giấy Ao, A4, bút dạ
- Máy chiếu và các phương tiện khác
2 Đối với học sinh
- Vở ghi, sách giáo khoa
III HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC
1 Ổn định lớp
Trang 52 Các hoạt động học tập
Hoạt động 1: Đặt vấn đề
a) Giáo viên yêu cầu học sinh vận dụng hiểu biết để trả lời câu hỏi: Nêu nhữngthành tựu nổi bật nhất của EU
b) Học sinh thực hiện và ghi ra giấy nháp, chuẩn bị báo cáo trước lớp
c) GV gọi 01 học sinh báo cáo, các HS khác trao đổi và bổ sung thêm
d) GV sử dụng nội dung học sinh trả lời để tạo ra tình huống có vấn đề và dẫndắt vào nội dung bài học
Hoạt động 2: Tìm hiểu quá trình hình thành và phát triển
Hoạt động của GV và HS Nội dung chính
a) GV giao nhiệm vụ cho HS
Dựa vào SGK trả lời câu hỏi sau:
- Nêu quá trình hình thành và phát
triển của EU.
- Dựa vào hình 7.2, kể tên các nước
thành viên EU và năm gia nhập.
- Mục đích và thể chế của EU.
b) HS thực hiện nhiệm vụ
HS thực hiện và chuẩn bị báo cáo GV,
trao đổi với cả lớp về kết quả thực
hiện
Trong quá trình thực hiện, GV quan sát
và điều chỉnh nhiệm vụ học tập cho
phù hợp với đối tượng HS
c) GV tổ chức cho HS báo cáo kết quả
Gọi 01 HS báo cáo kết quả thực hiện
nhiệm vụ; các HS khác lắng nghe, bổ
- 1993, đổi tên thành Liên minh châu
Trang 6sung và thảo luận thêm.
+ Tăng cường hợp tác, liên kết KT, luậtpháp, an ninh và ngoại giao
- Thể chế: Các cơ quan đầu não quyết
định vấn đề quan trọng về kinh tế chínhtrị của các quốc gia thành viên
Hoạt động 3: Tìm hiểu vị thế của EU trong nền kinh tế thế giới
1 Mục tiêu
- Chứng minh được vị thế của EU trong nền kinh tế thế giới: trung tâm kinh tế
và tổ chức thương mại hàng đầu thế giới
- Kĩ năng: Phân tích bảng số liệu thống kê và biểu đồ trong SGK
2 Phương thức
- Phương pháp nêu vấn đề, sử dụng biểu đồ và bảng số liệu
- Hoạt động nhóm
3 Tổ chức hoạt động
Hoạt động của GV và HS Nội dung chính
a) GV giao nhiệm vụ cho HS
GV chia lớp thành 4 nhóm, yêu
cầu HS dựa vào SGK bảng 7.1
và hình 7.5 để trả lời các câu
HS thực hiện cá nhân, sau đó
II Vị thế của EU trong nền KT thế giới
1 Trung tâm kinh tế hàng đầu thế giới
- EU chiếm 31% GDP toàn thế giới
- EU thành công trong việc tạo ra một thịtrường chung và sử dụng cùng đồng tiền ơ-rô
=> EU trở thành trung tâm KT hàng đầu TG
- Hạn chế: vẫn có sự chênh lệch về trình độgiữa các nước => Dẫn đến sự phân hóa vềkhông gian KT ở EU
2 Tổ chức thương mại hàng đầu:
- Các nước EU bãi bỏ thuế quan với nhau và
có chung 1 mức thuế
- EU dẫn đầu TG về thương mại
- EU là bạn hàng lớn nhất của các nước đang
Trang 7trao đổi nhóm và chuẩn bị báo
cáo GV, trao đổi với cả lớp về
kết quả thực hiện
c) GV tổ chức cho HS báo cáo
kết quả và thảo luận chung cả
lớp
Gọi 1 nhóm đại diện báo cáo
kết quả thực hiện nhiệm vụ; các
HS khác lắng nghe, bổ sung và
thảo luận thêm
a) GV giao nhiệm vụ cho HS
Dựa vào bảng 7.1, vẽ biểu đồ so sánh GDP của EU, Hoa Kì và Nhật Bản năm2004
b) HS thực hiện nhiệm vụ tại lớp
Nếu hết thời gian GV hướng dẫn HS học ở nhà
c) GV kiểm tra kết quả thực hiện của HS
Điều chỉnh kịp thời những vướng mắc của HS trong quá trình thực hiện
GV hướng dẫn HS tự đặt vấn đề liên hệ hoặc vận dụng
Trường hợp HS không tìm được vấn đề liên hệ hoặc vận dụng, GV có thểyêu cầu HS hoàn thành nhiệm vụ sau:
Quan hệ song phương giữa Việt Nam và EU trong bối cảnh quốc tế hiện nay.
3 Đánh giá
Trang 8GV khuyến khích, động viên các HS làm bài và nhận xét sản phẩm củaHS.
Bài 7: LIÊN MINH CHÂU ÂU (EU) (tiếp theo)
Tiết 2: EU – HỢP TÁC, LIÊN KẾT ĐỂ CÙNG PHÁT TRIỂN
- Thấy được những lợi ích của hợp tác và liên kết trong khu vực.
4 Định hướng các năng lực được hình thành
- Năng lực giải quyết vấn đề, năng lực hợp tác, năng lực sử dụng CNTT
- Năng lực tư duy tổng hợp theo lãnh thổ, năng lực sử dụng sơ đồ, lược đồ
II CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH
1 Đối với giáo viên
- Hình 7.7, 7.8 và 7.9 sách giáo khoa phóng to
- Máy chiếu và các phương tiện khác
2 Đối với học sinh
- Vở ghi, sách giáo khoa
III HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC
b) Học sinh thực hiện và ghi ra giấy nháp, chuẩn bị báo cáo trước lớp
c) GV gọi 01 học sinh báo cáo, các HS khác trao đổi và bổ sung thêm
Trang 9d) GV sử dụng nội dung học sinh trả lời để tạo ra tình huống có vấn đề và dẫndắt vào nội dung bài học.
Hoạt động 2: Tìm hiểu thị trường chung châu Âu
Hoạt động của GV và HS Nội dung chính
a) GV giao nhiệm vụ cho HS
GV yêu cầu HS dựa vào SGK để trả
lời câu hỏi:
- Nội dung cơ bản của 4 mặt tự do lưu
thông là gì?
- Việc thực hiện tự do lưu thông đem
lại những lợi ích gì?
- Đồng Ơ-rô được sử dụng trên các
nước EU như thế nào?
b) HS thực hiện nhiệm vụ
HS thực hiện và chuẩn bị báo cáo GV,
trao đổi với cả lớp về kết quả thực
hiện
Trong quá trình thực hiện, GV quan sát
và điều chỉnh nhiệm vụ học tập cho
phù hợp với đối tượng HS
c) GV tổ chức cho HS báo cáo kết quả
Gọi 01 HS báo cáo kết quả thực hiện
nhiệm vụ; các HS khác lắng nghe, bổ
sung và thảo luận thêm
- 1993, EU thiết lập thị trường chung
a Tự do di chuyển: tự do đi lại, cư trú,
tự do lựa chọn nơi làm việc
b Tự do lưu thông dịch vụ
c Tự do lưu thông hàng hóa
d Tự do lưu thông tiền vốn
2 Euro - đồng tiền chung của EU
+ Thuận lợi cho việc chuyển giao vốntrong EU
+ Đơn giản hóa công tác kế toán cácdoanh nghiệp đa quốc gia
Trang 10Hoạt động 3: Tìm hiểu hợp tác trong sản xuất và dịch vụ
Hoạt động của GV và HS Nội dung chính
a) GV giao nhiệm vụ cho HS
GV chia nhóm, yêu cầu HS dựa
vào SGK và hình 7.7, 7.8 để trả
lời các câu hỏi sau:
- Các bên tham gia hợp tác?
- Lợi ích của các bên tham gia?
Học sinh thực hiện theo nhóm,
thời gian 10 phút
b) HS thực hiện nhiệm vụ
HS thực hiện cá nhân, sau đó
trao đổi nhóm và chuẩn bị báo
cáo GV, trao đổi với cả lớp về
kết quả thực hiện
c) GV tổ chức cho HS báo cáo
kết quả và thảo luận chung cả
lớp
Gọi 1 nhóm đại diện báo cáo
kết quả thực hiện nhiệm vụ; các
HS khác lắng nghe, bổ sung và
thảo luận thêm
d) GV nhận xét và chuẩn hóa
kiến thức.
II Hợp trong sản xuất và dịch vụ
1 Sản xuất máy bay E - Bớt
- Do Anh, Pháp, Đức sáng lập, nhằm cạnhtranh với các hãng máy bay hàng đầu của HoaKỳ
2 Đường hầm giao thông dưới biển sơ
Măng Nối liền nước Anh với châu Âu lục địa, hoànthành vào năm 1994
- Lợi ích:
+ Hàng hóa vận chuyển trực tiếp từ Anh tớichâu Âu lục địa mà không cần trung chuyểnbằng phà và ngược lại
+ Đường sắt siêu tốc được đưa vào sử dụng cóthể cạnh tranh với vận tải hàng không
Hoạt động 4: Tìm hiểu liên kết vùng châu Âu
1 Mục tiêu
- Trình bày được nội dung của liên kết vùng và nêu được một số lợi ích của liênkết vùng ở châu Âu
Trang 11- Kĩ năng: Phân tích và khai thác thông tin từ lược đồ trong SGK.
2 Phương thức
- Phương pháp nêu vấn đề, sử dụng lược đồ
- Hoạt động cá nhân
3 Tổ chức hoạt động
Hoạt động của GV và HS Nội dung chính
a) GV giao nhiệm vụ cho HS
GV yêu cầu HS dựa vào SGK
để trả lời câu hỏi:
- Liên kết vùng châu Âu là gì?
- Việc thực hiện liên kết vùng
đem lại những lợi ích gì?
b) HS thực hiện nhiệm vụ
HS thực hiện và chuẩn bị báo
cáo GV, trao đổi với cả lớp về
kết quả thực hiện
Trong quá trình thực hiện, GV
quan sát và điều chỉnh nhiệm
vụ học tập cho phù hợp với đối
II Liên kết vùng Châu Âu (Euroregion):
1 Khái niệm liên kết vùng châu Âu:
Chỉ một khu vực biên giới của EU mà ở đóngười dân các nước khác nhau tiến hành cáchoạt động hợp kinh tế, XH, văn hóa trên cơ sở
tự nguyện vì
lợi ích chung các bên tham gia
2 Liên kết vùng Ma-xơ Rai-nơ
- Hình thành tại biên giới Hà Lan, Đức và Bỉ
- Tăng cường tình đoàn kết hữu nghị giữa cácnước
Trang 12Dựa vào kiến thức đã học, hãy giải thích vì sao EU lại thiết lập thị trườngchung châu Âu?
b) HS thực hiện nhiệm vụ tại lớp
Nếu hết thời gian GV hướng dẫn HS học ở nhà
c) GV kiểm tra kết quả thực hiện của HS
Điều chỉnh kịp thời những vướng mắc của HS trong quá trình thực hiện
GV hướng dẫn HS tự đặt vấn đề liên hệ hoặc vận dụng
Trường hợp HS không tìm được vấn đề liên hệ hoặc vận dụng, GV có thểyêu cầu HS hoàn thành nhiệm vụ sau:
Nêu những lợi ích của Việt Nam khi tham gia vào các tổ chức liên kết kinh tế khu vực.
- Trình bày được ý nghĩa của việc hình thành một EU thồng nhất
- Chứng minh được vai trò của EU trong nền kinh tế thế giới
2 Kĩ năng
Rèn luyện các kĩ năng vẽ, phân tích biểu đồ, phân tích số liệu thống kê,
xử lí tư liệu tham khảo và kĩ năng trình bày một vấn đề
3 Thái độ
HS thấy được vai trò và ý nghĩa to lớn của việc hình thành các tổ chứcliên kết kinh tế khu vực và có ý thức xây dựng khu vực ĐNA trở thành một khu
vực liên kết toàn diện hơn
4 Định hướng các năng lực được hình thành
Trang 13- Năng lực giải quyết vấn đề, năng lực hợp tác.
- Năng lực tư duy: Phân tích tư liệu để tìm hiểu về ý nghĩa của việc hình thànhmột EU thống nhất và vai trò của EU trong nền kinh tế thế giới; sử dụng số liệuthống kê, biểu đồ
- Làm chủ bản thân: Quản lí thời gian trao đổi nhóm, thực hiện nhiệm vụ đượcphân công
II CHUẨN BỊ CỦA GV VÀ HS
1 Đối với GV
- Bản đồ các nước châu Âu
- Biểu đồ chuẩn bị trước theo yêu cầu của bài thực hành
2 Đối với HS
- Đọc trước bài thực hành
- Đồ dùng học tập: compa, thước kẻ, bút chì…
III HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC
1 Ổn định lớp: kiểm tra sĩ số và nề nếp lớp học
2 Kiểm tra bài cũ
Trình bày lợi ích của việc sử dụng Ơ rô là đồng tiền chung của EU Tạisao EU thiết lập thị trường chung trong khối?
3 Các hoạt động học tập
Hoạt động 1: Đặt vấn đề
a GV yêu cầu HS xác định nhiệm vụ và các công việc cần thực hiện: vẽ biểu đồ,phân tích bảng số liệu và biểu đồ… quá đó trình bày ý nghĩa của việc thành lậpthị trường chung châu Âu và chứng minh EU là một trung tâm kinh tế hàng đầuTG
b GV sử dụng nội dung HS trả lời để tạo ra tình huống có vấn đề và dẫn dắt vàonội dung bài học
Hoạt động 2: Tìm hiểu ý nghĩa việc hình thành một EU thống nhất
1 Mục tiêu
- Trình bày được ý nghĩa của việc hình thành một EU thồng nhất.
- Kĩ năng: Rèn luyện kĩ năng trình bày một vấn đề
Trang 14Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung chính
a GV giao nhiệm vụ cho HS
- GV: yêu cầu HS dựa vào thông tin có
trong bài và những hiểu biết của bản thân
trả lời câu hỏi: việc hình thành thị trường
chung châu Âu và việc sử dụng chung
đồng ơ-rô đã tạo ra những thận lợi gì cho
các nước thành viên EU?
GV có thể giải thích và hướng dẫn thêm
c GV tổ chức cho HS báo cáo kết quả và
thảo luận chung cả lớp
- GV: yêu cầu các HS trả lời.
- HS: nêu ý kiến của mình, các HS khác
hiện của HS và chuẩn hoá kiến thức.
1 Tìm hiểu ý nghĩa việc hình thành một EU thống nhất
* Thuận lợi:
- Tăng cường tự do lưu thông vềhàng hoá, con người, dịch vụ và tiềntệ
- Thúc đẩy và tăng cường quá trìnhnhất thể hoá ở EU về các mặt kinh tế
và xã hội
- Tăng thêm tiềm lực và khả năngcạnh tranh kinh tế toàn khối
- Sử dụng đồng tiền chung có tácdụng thủ tiêu những rủi ro khichuyển đổi tiền tệ tạo điều kiệnthuận lợi cho lưu chuyển vốn và đơngiản hoá công tác kế toán của cácdoanh nghiệp đa quốc gia
* Khó khăn:
- Việc chuyển đổi sang đồng ơ-rô cóthể xẩy ra tình trạng giá têu dùngtăng cao và dẫn tới lạm phát
Hoạt động 3: Tìm hiểu vai trò của EU trong nền kinh tế thế giới.
1 Mục tiêu
- Chứng minh được EU là một trung tâm kinh tế hàng đầu thế giới
- Rèn kĩ năng nhận xét và vẽ biểu đồ
2 Phương thức
- Phương pháp dạy học giải quyết vấn đề, phân tích số liệu thống kê và biểu đồ
- Hình thức tổ chức: Cá nhân hoặc nhóm
- Đồ dùng: SGK, bảng số liệu, biểu đồ mẫu của GV
- Tài liệu học tập: SGK, bảng số liệu
3 Tổ chức hoạt động