5 Không được thông qua luật cho phép chuyển giao bất cứ khoản phân bổ ngân sách nào; tuy nhiên, theo quy định của pháp luật, Tổng thống, Chủ tịch Thượng nghị viện, Chủ tịch Hạ nghị viện,
Trang 1HIẾN PHÁP NĂM 1987 CỦA CỘNG HOÀ PHILIPPINES
Trang 2
454-2009/CXB/17-152/CAND
Trang 3TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI
NHÀ XUẤT BẢN CÔNG AN NHÂN DÂN
HÀ NỘI - 2009
Trang 4Người dịch
TS NGUYỄN VĂN QUANG
Người hiệu đính
TS TÔ VĂN HOÀ
Nguyên bản tiếng Anh đăng tại website http://www.gov.ph
Trang 5LỜI GIỚI THIỆU
Trong hơn một thập kỉ qua, Việt Nam đã và đang tiến sâu vào quá trình hội nhập quốc tế Trên lộ trình mở rộng quan hệ giao lưu, hợp tác trên nhiều lĩnh vực yêu cầu đặt ra không chỉ đối với Chính phủ, các doanh nghiệp mà cả các nhà nghiên cứu khoa học pháp lí là mở mang tầm hiểu biết về các hệ thống pháp luật trên thế giới, trước hết là về các hệ thống pháp luật trong khu vực châu Á-Thái Bình Dương
Để đáp ứng nhu cầu nghiên cứu, tìm hiểu và học hỏi về các hệ thống pháp luật trên thế giới, Trường Đại học Luật Hà Nội tổ chức biên dịch một số văn bản pháp luật và sách luật của một số
quốc gia Cuốn sách “Hiến pháp năm 1987 của Cộng hòa
Philippines” (bản hiến pháp hiện hành của Philippines) là một
trong những tài liệu được biên dịch nhằm mục đích trên
Xin trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc
TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI
Trang 6LỜI NÓI ĐẦU
Để xây dựng xã hội nhân đạo và công bằng, thiết lập Chính phủ thể hiện lí tưởng và nguyện vọng của người dân, thúc đẩy lợi ích chung, bảo tồn và phát triển di sản, duy trì độc lập và dân chủ trong điều kiện pháp quyền và chế độ xã hội yêu chuộng sự thật, công lí, tự do, bình đẳng, bác ái, hoà bình cho thế hệ mình và các thế hệ tiếp nối, chúng tôi - những người Philippines có chủ quyền, cầu xin Đức Chúa Trời cho quy định và ban hành bản Hiến pháp này
Trang 7ĐIỀU I LÃNH THỔ QUỐC GIA
Lãnh thổ quốc gia bao gồm quần đảo Philippines với tất cả các đảo và vùng nước bao quanh chúng cùng các vùng lãnh thổ khác thuộc chủ quyền hay quyền tài phán của Philippines được cấu thành bởi các vùng đất, vùng nước, vùng trời, bao gồm lãnh hải, đáy biển, vùng lòng đất, bãi cạn lúc nổi lúc chìm và các vùng ngầm dưới biển khác Các vùng nước bao quanh, ở giữa và nối liền các đảo của quần đảo này, không phân biệt bề rộng và chiều sâu, là bộ phận thuộc vùng nội thủy của Philippines
ĐIỀU II TUYÊN BỐ VỀ CÁC NGUYÊN TẮC VÀ CHÍNH SÁCH
CỦA NHÀ NƯỚC
CÁC NGUYÊN TẮC Khoản 1 Philippines là nhà nước dân chủ và cộng hoà Chủ quyền thuộc về nhân dân và toàn bộ quyền lực bắt nguồn từ nhân dân Khoản 2 Philippines không thừa nhận chiến tranh là công cụ của chính sách quốc gia, chấp thuận các nguyên tắc đã được thừa nhận chung của pháp luật quốc tế như là bộ phận của pháp luật quốc gia và tuân thủ chính sách hoà bình, bình đẳng, công lí, tự
do, hợp tác và hữu nghị với tất cả các quốc gia
Khoản 3 Trong mọi trường hợp, chính quyền dân sự có thẩm quyền cao hơn quân đội Lực lượng vũ trang Philippines là người bảo vệ của nhân dân và Nhà nước Mục tiêu của lực lượng vũ trang là gìn giữ chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ quốc gia
Trang 8Khoản 4 Nhiệm vụ quan trọng nhất của Chính phủ là phục vụ
và bảo vệ nhân dân Chính phủ có thể kêu gọi nhân dân tham gia bảo vệ đất nước và để thực hiện nhiệm vụ này theo những điều kiện được pháp luật quy định, mọi công dân có thể bị yêu cầu thực hiện nghĩa vụ cá nhân, quân sự hoặc dân sự
Khoản 5 Duy trì hoà bình và trật tự, bảo vệ tính mạng, tự do, tài sản và thúc đẩy sự thịnh vượng chung là điều cốt lõi đối với việc đáp ứng nhu cầu tận hưởng thành quả dân chủ của mọi người dân Khoản 6 Sự tách bạch giữa Nhà thờ và Nhà nước là bất khả xâm phạm
CHÍNH SÁCH CỦA NHÀ NƯỚC Khoản 7 Nhà nước theo đuổi chính sách đối ngoại độc lập Trong quan hệ với các quốc gia khác, chủ quyền quốc gia, toàn vẹn lãnh thổ, lợi ích quốc gia và quyền tự quyết được đặt lên hàng đầu Khoản 8 Phù hợp với lợi ích quốc gia, Philippines áp dụng và theo đuổi chính sách phi vũ khí hạt nhân trên lãnh thổ quốc gia mình Khoản 9 Nhà nước thúc đẩy trật tự xã hội năng động và công bằng, đảm bảo sự thịnh vượng và độc lập của quốc gia, giải phóng người dân khỏi đói nghèo bằng chính sách cung cấp đầy
đủ dịch vụ xã hội, khuyến khích tạo đủ việc làm, nâng cao mức sống và cải thiện chất lượng cuộc sống cho tất cả mọi người Khoản 10 Nhà nước thúc đẩy công bằng xã hội trong mọi giai đoạn phát triển của quốc gia
Khoản 11 Nhà nước đề cao phẩm giá của mỗi cá nhân và đảm bảo tôn trọng đầy đủ quyền con người
Khoản 12 Nhà nước thừa nhận sự thiêng liêng của đời sống
Trang 9gia đình, bảo vệ và củng cố gia đình như là thiết chế xã hội độc lập cơ bản Nhà nước bảo vệ một cách bình đẳng sự sống của bà
mẹ và thai nhi Chính phủ hỗ trợ cha mẹ trong việc thực hiện các quyền, nghĩa vụ cơ bản và thiên chức của mình để nuôi dạy con cái vì mục đích nâng cao năng lực công dân và phát triển nhân cách đạo đức
Khoản 13 Nhà nước thừa nhận vai trò quan trọng của thế hệ trẻ trong xây dựng đất nước, tăng cường và bảo vệ sức mạnh về thể chất, tinh thần, trí tuệ, sự lành mạnh về đạo đức và lối sống xã hội của họ Nhà nước có trách nhiệm khắc sâu trong thế hệ trẻ tinh thần yêu nước và lòng tự hào dân tộc, khuyến khích họ tham gia các hoạt động cộng đồng và các hoạt động thuộc về trách nhiệm của công dân
Khoản 14 Nhà nước thừa nhận vai trò của phụ nữ trong xây dựng đất nước và đảm bảo sự bình đẳng cơ bản trước pháp luật giữa phụ nữ và nam giới
Khoản 15 Nhà nước bảo vệ và thúc đẩy quyền được chăm sóc sức khỏe của người dân, tuyên truyền ý thức về sức khỏe trong nhân dân
Khoản 16 Nhà nước bảo vệ và nâng cao quyền của người dân đối với hệ sinh thái cân bằng và có lợi cho sức khỏe, phù hợp với nhịp độ và sự hài hoà của thiên nhiên
Khoản 17 Nhà nước ưu tiên cho giáo dục, khoa học và công nghệ, nghệ thuật, văn hoá, thể thao nhằm nuôi dưỡng tinh thần yêu nước và lòng tự hào dân tộc, thúc đẩy tiến bộ xã hội, giải phóng và phát triển toàn diện con người
Khoản 18 Nhà nước khẳng định lao động là nguồn lực kinh
tế xã hội hàng đầu Nhà nước bảo vệ quyền của người lao động
Trang 10và nâng cao phúc lợi cho họ
Khoản 19 Nhà nước xây dựng nền kinh tế quốc dân tự chủ và độc lập do người Philippines kiểm soát một cách hữu hiệu
Khoản 20 Nhà nước thừa nhận vai trò không thể thiếu của thành phần kinh tế tư nhân, khuyến khích doanh nghiệp tư nhân và đưa ra các biện pháp khuyến khích đối với các lĩnh vực cần đầu tư Khoản 21 Nhà nước thúc đẩy phát triển toàn diện khu vực nông thôn và thực hiện chính sách cải cách nông nghiệp
Khoản 22 Nhà nước thừa nhận và củng cố quyền của các cộng đồng văn hoá sắc tộc trong khuôn khổ của sự phát triển và thống nhất của quốc gia
Khoản 23 Nhà nước khuyến khích các tổ chức phi chính phủ, các tổ chức cộng đồng hay các tổ chức hoạt động trong những lĩnh vực nhất định với mục đích nâng cao sự thịnh vượng của quốc gia Khoản 24 Nhà nước thừa nhận vai trò quan trọng của thông tin và liên lạc trong xây dựng đất nước
Khoản 25 Nhà nước bảo đảm sự tự chủ của chính quyền địa phương
Khoản 26 Theo luật định, Nhà nước bảo đảm sự bình đẳng trong việc tiếp cận cơ hội đảm nhiệm công vụ và nghiêm cấm chế
độ đặc quyền chính trị
Khoản 27 Nhà nước đảm bảo sự trung thực và liêm khiết trong công vụ và áp dụng các biện pháp tích cực, có hiệu quả chống lại nạn hối lộ và tham nhũng
Khoản 28 Căn cứ vào những điều kiện hợp lí theo luật định, Nhà nước ban hành và thực hiện chính sách công khai đầy đủ các giao dịch liên quan đến lợi ích công cộng
Trang 11ĐIỀU III TUYÊN NGÔN VỀ CÁC QUYỀN
Khoản 1 Không ai có thể bị tước đoạt tính mạng, tự do hoặc tài sản ngoài quy trình, thủ tục được pháp luật quy định và không ai
có thể bị từ chối quyền được pháp luật bảo vệ một cách bình đẳng Khoản 2 Quyền của người dân được bảo vệ an toàn về thân thể, nhà cửa, giấy tờ và tài sản của mình, chống lại việc khám và bắt giữ một cách vô căn cứ dưới bất cứ hình thức nào, vì bất kì mục đích gì là bất khả xâm phạm; không lệnh khám hoặc bắt nào
có thể được ban hành, trừ khi có lí do được cá nhân thẩm phán xác định sau khi cân nhắc trên cơ sở lời thề hoặc xác nhận của người khiếu kiện và nhân chứng; các lệnh này mô tả chi tiết địa điểm khám, người hoặc đồ vật bị giữ
Khoản 3 (1) Bí mật riêng tư về thông tin trao đổi và thư từ liên lạc là bất khả xâm phạm trừ khi, theo luật định, có lệnh hợp pháp của toà án hoặc khi an toàn hay trật tự công cộng đặt ra những đòi hỏi khác
(2) Bất cứ chứng cứ nào thu thập được mà vi phạm quy định này hoặc quy định ở khoản trên đều không được chấp nhận vì bất
kì mục đích gì trong bất cứ thủ tục tố tụng nào
Khoản 4 Không được ban hành đạo luật tước đi tự do ngôn luận, tự do báo chí, quyền được biểu tình một cách hoà bình và quyền được kiến nghị với chính quyền sửa chữa các sai phạm Khoản 5 Không được ban hành đạo luật có liên quan đến việc hình thành tôn giáo hoặc cấm đoán việc tự do hành đạo Cho phép vĩnh viễn việc tự do hành đạo, có được đức tin tôn giáo và thờ cúng mà không có sự ưu tiên hoặc phân biệt đối xử nào
Trang 12Không có yêu cầu nào liên quan đến tiêu chí tôn giáo được đặt ra khi thực hiện các quyền dân sự hoặc chính trị
Khoản 6 Quyền tự do cư trú và thay đổi nơi cư trú trong khuôn khổ được pháp luật cho phép không bị hạn chế trừ khi có lệnh hợp pháp do toà án ban hành Quyền tự do đi lại cũng không
bị hạn chế trừ khi có lí do liên quan đến an ninh quốc gia, an toàn công cộng hoặc sức khỏe cộng đồng do luật định
Khoản 7 Quyền của người dân được thông tin về các vấn đề liên quan đến các mối quan tâm của cộng đồng được thừa nhận Trừ những hạn chế do luật định, việc tiếp cận của người dân đối với các hồ sơ, tài liệu, giấy tờ liên quan đến các hành vi, giao dịch, quyết định chính thức cũng như các cơ sở dữ liệu nghiên cứu của Nhà nước được sử dụng làm cơ sở cho việc xây dựng chính sách được đảm bảo
Khoản 8 Quyền của người dân bao gồm những người làm việc trong các khu vực công và khu vực tư đối với việc thành lập các hiệp hội, hội đoàn hay tổ chức vì những mục đích không trái luật không bị tước bỏ
Khoản 9 Không được trưng dụng tài sản của tư nhân cho mục đích công mà không có bồi thường công bằng
Khoản 10 Không được thông qua đạo luật làm phương hại đến nghĩa vụ của các hợp đồng
Khoản 11 Không được từ chối quyền tự do tiếp cận với toà
án, các cơ quan bán tư pháp và quyền được trợ giúp pháp lí đầy
đủ của bất kì người nào vì lí do họ nghèo túng
Khoản 12 (1) Người bị điều tra về việc thực hiện hành vi phạm tội có quyền được thông báo về quyền được giữ im lặng và
Trang 13quyền được tự lựa chọn luật sư độc lập và có năng lực của mình Nếu không đủ điều kiện để chi trả dịch vụ luật sư, họ phải được cung cấp luật sư để trợ giúp pháp lí cho mình Những quyền này không thể bị khước từ ngoại trừ trường hợp việc khước từ đó được thực hiện bằng văn bản và có sự hiện diện của luật sư (2) Không được tra tấn, hành hạ, ép buộc, bạo lực, đe dọa, nhục mạ hoặc có bất cứ hành động nào khác ảnh hưởng đến ý chí
tự do nhằm chống lại người đang bị điều tra Những nơi giam giữ
bí mật, biệt giam, giam giữ riêng một mình (incommunicado) hay
những hình thức tương tự đều bị cấm
(3) Việc nhận tội dưới bất cứ hình thức nào vi phạm quy định của Khoản này hoặc Khoản 17 dưới đây đều không được thừa nhận là chứng cứ chống lại người đang bị điều tra
(4) Pháp luật quy định chế tài hình sự và dân sự xử lí các vi phạm liên quan đến Khoản này cũng như việc bồi thường cho nạn nhân bị áp dụng các biện pháp tra tấn hoặc các biện pháp tương
tự khác và gia đình của họ
Khoản 13 Trừ những người bị khởi tố về hành vi phạm tội có
thể bị áp dụng hình phạt tù chung thân (reclusion perpetua) khi
chứng cứ phạm tội rõ ràng, bất kì ai trước khi bị kết án đều có thể được bảo lãnh bằng các biện pháp hữu hiệu hoặc có thể được thả
tự do trên cơ sở cam kết như luật định Quyền được bảo lãnh không bị phương hại ngay cả khi đặc ân của lệnh đình quyền
giam giữ (habeas corpus) bị tạm đình chỉ Việc phải sử dụng các
biện pháp bảo lãnh vượt quá mức yêu cầu không được đặt ra Khoản 14 (1) Không người nào bị truy cứu trách nhiệm đối với hành vi phạm tội mà không tuân thủ các thủ tục pháp luật quy định
Trang 14(2) Trong mọi trường hợp, người đang bị truy tố được coi là
vô tội cho đến khi chứng minh được là họ đã phạm tội và được hưởng quyền tự bào chữa hoặc nhờ luật sư bào chữa, quyền được thông báo về nội dung và lí do của việc bị truy tố, quyền được xét
xử một cách nhanh chóng, khách quan và công khai, quyền được trực tiếp gặp gỡ các nhân chứng và quyền có được biện pháp cưỡng chế bảo đảm sự có mặt của nhân chứng và được đưa ra chứng cứ của mình Tuy nhiên, sau khi bị truy tố, việc xét xử có thể tiến hành vắng mặt người bị truy tố nếu họ đã được thông báo hợp lệ mà vẫn vắng mặt không có lí do chính đáng
Khoản 15 Đặc ân của lệnh đình quyền tạm giữ không bị đình chỉ, trừ trường hợp có chiến tranh hoặc bạo loạn và phải thực hiện
vì sự an toàn của cộng đồng
Khoản 16 Quyền của mọi cá nhân được xem xét vụ việc một cách nhanh chóng tại tất cả các cơ quan tư pháp, cơ quan bán tư pháp hoặc cơ quan hành chính được đảm bảo
Khoản 17 Không ai có thể bị ép buộc trở thành nhân chứng chống lại chính mình
Khoản 18 (1) Không ai có thể bị giam giữ chỉ vì lí do liên quan đến niềm tin và ước vọng chính trị của mình
(2) Mọi hình phạt khổ sai ép buộc dưới bất kì hình thức nào đều không được áp dụng trừ trường hợp đó là hình phạt đối với người phạm tội đã được kết tội một cách đúng đắn
Khoản 19 (1) Không được áp dụng các biện pháp phạt vượt quá mức độ quy định, các hình phạt mang tính chất tàn nhẫn, nhục mạ hoặc vô nhân đạo Hình phạt tử hình sẽ không được áp dụng trừ khi có các lí do bắt buộc liên quan đến các loại tội phạm
Trang 15có tính chất đặc biệt tàn ác được Quốc hội quy định Các hình phạt tử hình đã tuyên được giảm xuống thành hình phạt tù chung
thân (reclusion perpetua)
(2) Việc áp dụng các biện pháp phạt về thể chất hoặc tinh thần, làm nhục đối với tù nhân hoặc người đang bị giam giữ hay
sử dụng nơi thi hành án hình sự không đủ tiêu chuẩn hoặc thiếu thốn với những điều kiện sống không đạt mức tối thiểu đối với con người phải bị xử lí theo luật định
Khoản 20 Không thể bỏ tù ai vì lí do họ mắc nợ hoặc không nộp thuế thân
Khoản 21 Không thể trừng phạt ai hai lần về cùng một hành
vi phạm tội Nếu hành vi bị trừng phạt theo quy định của luật và pháp lệnh thì việc kết tội hoặc tha tội căn cứ vào một trong hai văn bản đó sẽ loại trừ việc truy tố khác đối với hành vi này Khoản 22 Không được thông qua đạo luật có hiệu lực hồi tố
(ex post facto) hay lệnh tước quyền công dân và tịch thu tài sản (bill of attainder)
ĐIỀU IV QUỐC TỊCH
Khoản 1 Những người dưới đây là công dân của Philippines: (1) Những người là công dân của Philippines vào thời điểm ban hành bản Hiến pháp này;
(2) Những người có cha hoặc mẹ là công dân của Philippines; (3) Những người được ra sinh trước ngày 17 tháng 1 năm
1973, có mẹ là người Philippines và lựa chọn quốc tịch Philippines trước khi đến tuổi thành niên;
Trang 16(4) Những người được nhập quốc tịch theo quy định của pháp luật Khoản 2 Công dân có quốc tịch do sinh ra là công dân của Philippines từ khi sinh ra mà không cần thực hiện bất cứ hành vi nào để xin hay khẳng định rõ quốc tịch Philippines của mình Những người lựa chọn quốc tịch Philippines theo quy định của điểm 3 Khoản 1 ở trên từ nay trở đi được coi là công dân có quốc tịch do sinh ra
Khoản 3 Quốc tịch Philippines có thể bị mất hoặc được cấp lại trong những trường hợp được pháp luật quy định
Khoản 4 Công dân Philippines kết hôn với người nước ngoài vẫn giữ quốc tịch Philippines trừ khi họ được coi là từ bỏ quốc tịch bằng hành vi (hành động hoặc không hành động) của mình theo quy định của pháp luật
Khoản 5 Việc công dân đồng thời thể hiện sự trung thành với
cả hai quốc gia mà họ mang quốc tịch gây phương hại cho lợi ích của quốc gia sẽ bị xử lí bằng pháp luật
ĐIỀU V QUYỀN BẦU CỬ
Khoản 1 Mọi công dân Philippines từ đủ mười tám tuổi trở lên, cư trú ở Philippines ít nhất là một năm và ở nơi họ sẽ thực hiện quyền bầu cử ít nhất sáu tháng ngay trước khi cuộc bầu cử diễn ra có quyền bầu cử trừ những người không đủ tiêu chuẩn do pháp luật quy định Không có điều kiện nào về học vấn, tài sản hoặc các điều kiện cơ bản khác được đặt ra cho việc thực hiện quyền bầu cử
Khoản 2 Quốc hội quy định hệ thống đảm bảo sự bí mật và
Trang 17trang nghiêm của việc bỏ phiếu kín cũng như hệ thống đảm bảo việc bỏ phiếu vắng mặt cho những công dân Philippines ở nước ngoài Quốc hội cũng sẽ ban hành quy trình đảm bảo cho người khuyết tật và người không biết chữ có thể thực hiện được việc bầu cử mà không cần đến sự trợ giúp của người khác Từ nay đến khi đó, họ được thực hiện quyền bầu cử theo quy định của các đạo luật hiện hành và những quy tắc mà Ủy ban bầu cử ban hành nhằm bảo đảm sự bí mật của hệ thống bỏ phiếu kín
ĐIỀU VI
CƠ QUAN LẬP PHÁP
Khoản 1 Trừ những vấn đề được giữ lại cho người dân theo những quy định về sáng kiến và trưng cầu dân ý, quyền lập pháp được trao cho Quốc hội Philippines, gồm Thượng nghị viện và
Hạ nghị viện
Khoản 2 Thượng nghị viện bao gồm hai mươi bốn thượng nghị sĩ do những cử tri Philippines có đủ tiêu chuẩn tự bầu chọn Khoản 3 Không ai có thể trở thành thượng nghị sĩ trừ khi họ
là công dân có quốc tịch Philippines do sinh ra, có tuổi đời ít nhất
là ba mươi nhăm tính đến ngày bầu cử, có khả năng đọc và viết,
là cử tri đã đăng kí và là người cư trú ở Philippines ít nhất là hai năm ngay trước khi diễn ra cuộc bầu cử
Khoản 4 Nhiệm kì của các thượng nghị sĩ là sáu năm và sẽ bắt đầu vào buổi trưa ngày ba mươi của tháng Sáu kế tiếp sau khi bầu cử, trừ khi pháp luật có quy định khác Không thượng nghị sĩ nào được bầu nhiều hơn hai nhiệm kì liên tục Việc tự nguyện từ
bỏ nhiệm sở trong bất kì khoảng thời gian nào đều không được
Trang 18coi là việc ngừng phục vụ toàn bộ nhiệm kì đã được bầu
Khoản 5 (1) Trừ khi pháp luật có quy định khác, Hạ nghị viện có nhiều nhất là hai trăm năm mươi thành viên được bầu từ các khu vực bầu cử; những khu vực này được phân ra từ các tỉnh, thành phố và thủ đô Malina căn cứ vào số lượng dân cư tương ứng của chúng, tỉ lệ phân bổ thống nhất và lũy tiến và những người được bầu qua hệ thống danh sách các đảng phái hay tổ chức của quốc gia, khu vực hoặc lĩnh vực đã được đăng kí theo quy định của pháp luật
(2) Các hạ nghị sĩ của đảng phái có trong danh sách chiếm hai mươi phần trăm tổng số các hạ nghị sĩ bao gồm cả những người có trong danh sách của các đảng Theo quy định của pháp luật, sau ba nhiệm kì liên tục kể từ khi Hiến pháp này được thông qua, một nửa
số ghế đã được phân chia cho các hạ nghị sĩ của các đảng phái có trong danh sách sẽ được thay thế bằng việc bầu hoặc lựa chọn trong số những người lao động, nông dân, dân nghèo thành thị, cộng đồng văn hoá các sắc tộc, phụ nữ, thanh niên và các thành phần khác theo quy định của pháp luật trừ thành phần tôn giáo (3) Trong điều kiện thực tế cho phép mỗi khu vực bầu cử phải bao gồm khu vực lãnh thổ liền kề, liên kết chặt chẽ và gắn
bó với nhau Mỗi thành phố có số dân ít nhất là hai trăm năm mươi nghìn dân hoặc mỗi tỉnh sẽ có ít nhất một hạ nghị sĩ
(4) Trong vòng ba năm sau khi có bảng thống kê của mỗi cuộc điều tra dân số, Quốc hội sẽ phân chia lại các khu vực bầu
cử phù hợp với tiêu chuẩn được quy định trong Khoản này Khoản 6 Không ai có thể trở thành hạ nghị sĩ trừ khi là công dân có quốc tịch Philippines do sinh ra, có tuổi đời ít nhất là hai
Trang 19mươi nhăm tuổi tính đến ngày bầu cử, có khả năng đọc và viết, là
cử tri đã đăng kí tại khu vực mà hạ nghị sĩ đó được bầu trừ trường hợp là đại diện của các đảng phái có trong danh sách và cư trú ở
đó trong thời gian ít nhất là một năm ngay trước ngày bầu cử Khoản 7 Hạ nghị sĩ được bầu trong nhiệm kì ba năm và trừ khi pháp luật có quy định khác, nhiệm kì của họ bắt đầu vào buổi trưa ngày ba mươi của tháng Sáu kế tiếp sau khi bầu cử Không hạ nghị sĩ nào được bầu nhiều hơn ba nhiệm kì liên tục Việc tự nguyện
từ bỏ nhiệm sở trong bất kì khoảng thời gian nào đều không được coi là việc ngừng phục vụ toàn bộ nhiệm kì đã được bầu
Khoản 8 Trừ khi pháp luật có quy định khác, việc bầu cử thường kì thượng nghị sĩ và hạ nghị sĩ được tổ chức vào ngày thứ hai của tuần thứ hai trong tháng 5
Khoản 9 Trong trường hợp khuyết các vị trí trong Thượng nghị viện hoặc Hạ nghị viện, có thể tổ chức một cuộc bầu cử đặc biệt để bổ sung cho các vị trí này theo quy định của pháp luật; tuy vậy, thượng nghị sĩ hoặc hạ nghị sĩ được bầu bổ sung này chỉ thực hiện nhiệm vụ trong khoảng thời gian còn lại của nhiệm
kì mà thôi
Khoản 10 Lương của thượng nghị sĩ và hạ nghị sĩ được pháp luật quy định Không có sự gia tăng nào đối với các khoản lương
có hiệu lực cho đến khi hết nhiệm kì của tất cả thượng nghị sĩ và
hạ nghị sĩ đã phê chuẩn sự gia tăng đó
Khoản 11 Thượng nghị sĩ hoặc hạ nghị sĩ nào thực hiện hành
vi phạm tội có thể bị áp dụng hình phạt không quá sáu năm tù giam thì được hưởng đặc ân không bị bắt giữ trong thời gian Quốc hội đang họp Không nghị sĩ nào bị chất vấn hoặc bị truy
Trang 20cứu trách nhiệm về việc phát biểu hoặc thảo luận tại Quốc hội hoặc ở bất cứ ủy ban nào của Quốc hội
Khoản 12 Ngay khi nhậm chức, các thượng nghị sĩ và hạ nghị sĩ phải hoàn toàn công khai các lợi ích về tài chính và kinh doanh của mình Họ phải thông báo cho Viện có liên quan về những xung đột lợi ích có thể xuất hiện trong quá trình đề xuất những dự án luật mà mình là tác giả
Khoản 13 Trong suốt nhiệm kì của mình, nếu không bị bãi nhiệm, không thượng nghị sĩ hoặc hạ nghị sĩ nào có thể làm việc ở
cơ quan khác hoặc làm việc cho Chính phủ hay cho các cơ quan, đơn vị, tổ chức của Chính phủ, kể cả các công ti hoặc chi nhánh
mà Chính phủ là chủ sở hữu hoặc nắm quyền kiểm soát Họ cũng không được bổ nhiệm làm việc ở bất kì cơ quan nào đã được thành lập hoặc có tăng thêm tiền lương trong suốt nhiệm kì được bầu Khoản 14 Với tư cách cá nhân, không thượng nghị sĩ hoặc hạ nghị sĩ nào có thể là luật sư trước toà án, cơ quan tài phán về vấn
đề bầu cử, cơ quan bán tư pháp hoặc các cơ quan hành chính khác Họ cũng không thể trực tiếp hoặc gián tiếp quan tâm về mặt tài chính đối với bất cứ hợp đồng nào hoặc các vụ việc về nhượng quyền thương hiệu hay những ưu đãi đặc biệt do Chính phủ, các
cơ quan, đơn vị, tổ chức của Chính phủ, kể cả các công ti hoặc chi nhánh mà Chính phủ là chủ sở hữu hoặc nắm quyền kiểm soát mang lại trong suốt nhiệm kì của mình Họ không được can thiệp vào bất kì vấn đề gì trước bất cứ cơ quan nào của Chính phủ liên quan đến lợi ích tiền bạc của mình hay trong trường hợp họ được yêu cầu thay mặt cơ quan mình thực hiện công việc
Khoản 15 Trừ trường hợp pháp luật có quy định khác, Quốc
Trang 21hội triệu tập họp thường kì mỗi năm một lần vào ngày thứ hai của tuần thứ tư trong tháng bảy và kéo dài kì họp trong thời hạn được Quốc hội xác định cho đến thời điểm trước ba mươi ngày trước khi khai mạc kì họp thường kì kế tiếp, trừ các ngày thứ bảy, chủ nhật và các ngày nghỉ lễ theo quy định Tổng thống có thể triệu tập kì họp bất thường vào bất kì thời điểm nào
Khoản 16 (1) Thượng nghị viện, Hạ nghị viện bầu Chủ tịch của mình theo nguyên tắc đa số phiếu của các thành viên của mỗi Viện Mỗi Viện sẽ bầu chọn các vị trí khác nếu thấy cần thiết (2) Đa số đơn giản các nghị sĩ của mỗi Viện là hợp lệ để mỗi Viện quyết định công việc nhưng một số lượng nhỏ hơn có thể hoãn việc quyết định công việc từng ngày một và buộc các nghị sĩ vắng mặt phải tham dự họp đầy đủ theo cách thức và biện pháp chế tài như quy định mà mỗi Viện đã đề ra
(3) Mỗi Viện có thể đặt ra các quy định về thủ tục của mình,
xử lí hành vi vi phạm trật tự do nghị sĩ của mình gây ra và với sự nhất trí của hai phần ba tổng số nghị sĩ của mình sẽ tạm đình chỉ hoặc bãi miễn nghị sĩ nào đó Nếu hình thức tạm đình chỉ được áp dụng thì thời gian áp dụng hình thức này không quá sáu mươi ngày (4) Mỗi Viện duy trì một tạp chí về các kì họp của mình và định kì đăng các nội dung của kì họp trừ các vấn đề mà theo ý kiến của Viện có ảnh hưởng đến an ninh quốc gia; theo đề nghị của ít nhất một phần năm tổng số thành viên có mặt, danh sách
các thành viên biểu quyết tán thành và phản đối (yeas and nays)
đối với bất cứ nội dung gì được đăng tải trên tạp chí Mỗi Viện cũng sẽ lưu giữ tài liệu, hồ sơ các kì họp
(5) Trong thời gian Quốc hội đang họp, không Viện nào có
Trang 22quyền hoãn họp nhiều hơn ba ngày hay thay đổi địa điểm họp mà không có sự đồng ý của Viện kia
Khoản 17 Thượng nghị viện và Hạ nghị viện đều có cơ quan tài phán về bầu cử, là cơ quan duy nhất chuyên giải quyết tất cả các vấn đề tranh cãi liên quan đến bầu cử, công bố kết quả bầu cử
và tiêu chuẩn thành viên của mỗi Viện Mỗi cơ quan tài phán về bầu cử có chín thành viên, ba trong số họ là thẩm phán Toà án tối cao do Chánh án Toà án tối cao chỉ định, sáu thành viên còn lại là các thượng nghị sĩ hoặc hạ nghị sĩ có thể được lựa chọn trên cơ
sở tỉ lệ đại diện của các đảng phái chính trị và các đảng phái hoặc
tổ chức đã đăng kí với hệ thống các đảng có trong danh sách đại diện ở đó Thẩm phán có thâm niên trong cơ quan tài phán về bầu
cử sẽ là Chủ tịch cơ quan này
Khoản 18 Ủy ban về các vấn đề bổ nhiệm gồm Chủ tịch Thượng nghị viện là Chủ tịch đương nhiên, mười hai thượng nghị
sĩ và mười hai hạ nghị sĩ do mỗi Viện lựa chọn trên cơ sở tỉ lệ đại diện của các đảng phái chính trị và các đảng phái hoặc tổ chức đã đăng kí với hệ thống các đảng có trong danh sách đại diện ở đó Chủ tịch ủy ban không tham gia bỏ phiếu trừ trường hợp số phiếu tán thành và phản đối bằng nhau Ủy ban sẽ quyết định đối với tất
cả các vị trí bổ nhiệm được đệ trình trong thời gian ba mươi ngày diễn ra kì họp của Quốc hội kể từ ngày đệ trình Ủy ban sẽ quyết định theo nguyên tắc đa số phiếu bầu của các thành viên
Khoản 19 Cơ quan tài phán về bầu cử và Ủy ban về các vấn
đề bổ nhiệm được thành lập trong vòng ba mươi ngày kể từ ngày Thượng nghị viện và Hạ nghị viện được tổ chức với việc lựa chọn Chủ tịch của hai Viện Chỉ khi Quốc hội đang họp và theo triệu tập của Chủ tịch Quốc hội hoặc của đa số các thành viên trong
Trang 23Quốc hội, Ủy ban về các vấn đề bổ nhiệm mới nhóm họp để thực hiện quyền hạn và chức năng đã được trao cho nó
Khoản 20 Các chứng từ và sổ sách kế toán của Quốc hội sẽ được lưu trữ và công khai căn cứ theo quy định của pháp luật và
Ủy ban kiểm toán sẽ kiểm tra các sổ sách này và hàng năm công
bố danh sách các khoản chi tiêu cho mỗi nghị sĩ của Quốc hội Khoản 21 Thượng nghị viện và Hạ nghị viện hay bất cứ Ủy ban nào của Quốc hội có thể tiến hành các cuộc điều tra hỗ trợ cho hoạt động lập pháp theo những quy tắc về thủ tục đã được ban hành Quyền của những người tham gia vào hoặc bị ảnh hưởng bởi những cuộc điều tra này được tôn trọng
Khoản 22 Theo sáng kiến của mình và được sự đồng ý của Tổng thống hoặc theo yêu cầu của bất cứ Viện nào như quy định của các Viện đã đặt ra, bộ trưởng có thể bị chất vấn trước bất cứ Viện nào về các vấn đề liên quan đến bộ mình Các câu hỏi viết được chuyển tới Chủ tịch Thượng nghị viện hoặc Hạ nghị viện ít nhất là ba ngày trước khi chất vấn Việc chất vấn không chỉ giới hạn trong phạm vi các câu hỏi viết mà có thể bao gồm các vấn
đề có liên quan khác Khi các vấn đề liên quan đến an ninh của đất nước hoặc lợi ích công cộng được đặt ra và Tổng thống thể hiện rõ điều này bằng văn bản, việc chất vấn có thể được tiến hành trong kì họp
Khoản 23 (1) Được sự đồng ý của hai phần ba số thành viên của cả hai Viện trong phiên họp chung được triệu tập và bỏ phiếu riêng biệt, Quốc hội có thẩm quyền duy nhất được tuyên bố về tình trạng chiến tranh
(2) Trong thời gian chiến tranh hay có tình trạng khẩn cấp
Trang 24quốc gia khác, Quốc hội có thể ủy quyền bằng luật cho Tổng thống thi hành một số quyền hạn cần thiết và hợp lí để thực hiện chính sách quốc gia nào đó đã được công bố trong thời hạn nhất định và trong khuôn khổ những hạn chế đã được quy định Trừ khi có nghị quyết của Quốc hội rút lại sớm hơn, những quyền hạn này sẽ chấm dứt khi có lệnh đình hoãn sau đó
Khoản 24 Mọi dự luật về phân bổ ngân sách, ngân khố quốc gia hoặc thuế, các dự luật cho phép gia tăng khoản nợ công, dự luật về việc áp dụng của địa phương và các dự luật tư phải bắt đầu trước hết từ Hạ nghị viện nhưng Thượng nghị viện có thể đề xuất sửa đổi hoặc chấp nhận với những sửa đổi có liên quan đến các dự luật này
Khoản 25 (1) Quốc hội sẽ không gia tăng các khoản phân bổ ngân sách đã được xác định cụ thể do Tổng thống đề xuất cho hoạt động của Chính phủ Hình thức, nội dung và cách thức chuẩn bị ngân sách được pháp luật quy định
(2) Không quy định hay văn bản nào được đưa vào dự luật chung về phân bổ ngân sách trừ khi nó có liên quan cụ thể đến một vài khoản phân bổ chi tiết trong dự luật Sự tác động của những quy định hay văn bản này được giới hạn trong phạm vi những nội dung phân bổ ngân sách có liên quan
(3) Thủ tục phê chuẩn các khoản phân bổ ngân sách cho Quốc hội tuân theo một cách chặt chẽ thủ tục phê chuẩn các khoản phân bổ ngân sách cho các bộ và cơ quan khác
(4) Dự luật đặc biệt về các khoản phân bổ ngân sách xác định
cụ thể mục đích của khoản phân bổ này; các khoản phân bổ ngân sách đặc biệt được hỗ trợ bởi các nguồn tài chính đã có trên thực
Trang 25tế do Thống đốc kho bạc nhà nước xác nhận hoặc được thu từ đề xuất tương ứng trong dự luật
(5) Không được thông qua luật cho phép chuyển giao bất cứ khoản phân bổ ngân sách nào; tuy nhiên, theo quy định của pháp luật, Tổng thống, Chủ tịch Thượng nghị viện, Chủ tịch Hạ nghị viện, Chánh án Toà tối cao và Chủ tịch các ủy ban hiến định có thể được ủy quyền theo luật điều chỉnh bất cứ khoản mục nào trong luật phân bổ ngân sách chung cho cơ quan mình bằng cách tiết kiệm các khoản mục khác trong các khoản được ngân sách phân bổ của mình
(6) Nguồn tài chính toàn quyền sử dụng phân bổ cho từng chức danh cụ thể chỉ được chi tiêu cho mục đích công thể hiện bằng các hoá đơn thanh toán phù hợp và căn cứ vào các hướng dẫn cụ thể do pháp luật quy định
(7) Nếu đến cuối năm tài chính mà Quốc hội không thông qua được dự luật về phân bổ ngân sách chung cho năm tài chính tiếp theo thì luật về phân bổ ngân sách cho năm tài chính trước đó xem như được thông qua lại và có hiệu lực thi hành cho đến khi dự luật mới về phân bổ ngân sách chung được Quốc hội thông qua Khoản 26 (1) Mỗi dự luật do Quốc hội thông qua chỉ đề cập một nội dung được thể hiện rõ trong tên gọi của dự luật
(2) Không dự luật nào do bất cứ Viện nào thông qua có thể trở thành luật trừ khi được Viện đó xem xét ba lần trong ba ngày riêng biệt và các dự thảo lần cuối được in ra phải chuyển đến từng nghị sĩ của Viện ba ngày trước khi thông qua trừ trường hợp Tổng thống xác nhận việc cần thiết phải ngay lập tức thông qua
dự luật đó nhằm đáp ứng yêu cầu của tình trạng thiên tai hoặc
Trang 26khẩn cấp Ở lần xem xét cuối cùng đối với một dự luật, không thay đổi nào được phép đưa vào dự luật và việc bỏ phiếu dự luật
được tiến hành ngay sau đó; việc tán thành và phản đối (yeas and
nays ) đối với dự luật được thông tin trên tạp chí của Viện
Khoản 27 (1) Mỗi dự luật do Quốc hội thông qua trước khi trở thành luật đều được trình Tổng thống Nếu Tổng thống phê chuẩn dự luật, Tổng thống sẽ kí phê chuẩn; nếu không, Tổng thống sử dụng quyền phủ quyết của mình, trả lại dự luật cùng các
ý kiến phản đối tới Viện lần đầu tiên đã đưa ra dự luật; Viện này
sẽ thông tin về các ý kiến phản đối nói chung trên tạp chí của mình và tiến hành việc xem xét lại dự luật Nếu sau khi xem xét lại dự luật, có hai phần ba tổng số thành viên của Viện nhất trí tán thành thông qua dự luật, dự luật sẽ được chuyển tới Viện còn lại cùng với các ý kiến phản đối để xem xét lại và nếu có hai phần ba tổng số thành viên của Viện đó phê chuẩn, dự luật đó sẽ trở thành luật Trong tất cả các trường hợp này, việc thông qua của mỗi Viện
được xác định bằng phương thức tán thành hay phản đối (yeas or
nays) và tên của nghị sĩ tán thành hay phản đối sẽ được thông tin
trên tạp chí của Viện Tổng thống thông báo việc phủ quyết của mình đối với bất cứ dự luật nào tới Viện đầu tiên đưa ra dự luật trong vòng ba mươi ngày kể từ ngày nhận được dự luật, nếu không dự luật sẽ trở thành luật như thể đã được Tổng thống kí (2) Tổng thống có quyền phủ quyết bất kì một hoặc nhiều điều khoản nào của dự luật về phân bổ ngân sách, ngân khố quốc gia hay thuế nhưng việc phủ quyết này không ảnh hưởng đến các điều khoản khác mà Tổng thống không phủ quyết
Khoản 28 (1) Việc quản lí thuế được thực hiện thống nhất và công bằng Quốc hội sẽ thiết lập hệ thống thuế tiến bộ
Trang 27(2) Thông qua luật, trong khuôn khổ giới hạn cụ thể và dựa trên những hạn chế được xác lập, Quốc hội có thể ủy quyền cho
Tổng thống thay đổi thuế suất, hạn ngạch (quotas) xuất nhập
khẩu, tiền cước và thuế bến cũng như các nghĩa vụ tài chính hay thuế khác trong khuôn khổ chương trình phát triển quốc gia của Chính phủ
(3) Các tổ chức từ thiện, nhà thờ, các vị chức sắc hay tu hành của nhà thờ, nhà thờ hồi giáo, các nghĩa trang hoạt động vì mục đích phi lợi nhuận, đất đai, công trình xây dựng và việc sửa sang, tôn tạo thực sự, trực tiếp và chuyên dùng cho mục đích tôn giáo,
từ thiện hay giáo dục đều được miễn thuế
(4) Không đạo luật nào cho phép việc miễn thuế được thông qua mà không có sự đồng thuận của đa số các nghị sĩ của Quốc hội
Khoản 29 (1) Không khoản tiền nào được chi trả từ kho bạc nằm ngoài khoản mục được phân bổ do luật quy định
(2) Không khoản tiền hoặc tài sản công nào được phân bổ, sử dụng, chi trả, cho thuê trực tiếp hay gián tiếp để phục vụ cho hoạt động mang lại lợi ích hoặc hỗ trợ bất kì giáo phái, nhà thờ, tổ chức giáo phái, hệ thống tôn giáo, bất kì linh mục, người thuyết giáo, mục sư, các nhà truyền giáo hay chức sắc nào của nhà thờ trừ khi các linh mục, người thuyết giáo, mục sư, các nhà truyền giáo hay chức sắc của nhà thờ được giao nhiệm vụ làm việc cho lực lượng
vũ trang, các trại giam, trại trẻ mồ côi của Chính phủ hay trại hủi (3) Tất cả các khoản tiền thu được từ việc đánh thuế vì mục đích đặc biệt nào đó đều được coi là nguồn tài chính đặc biệt và chỉ được chi phục vụ mục đích đặc biệt này mà thôi Nếu mục
Trang 28đích mà vì đó nguồn tài chính đặc biệt này được tạo lập đã đạt được hoặc bị từ bỏ, khoản tiền còn lại sẽ được chuyển vào các nguồn tài chính chung của Chính phủ
Khoản 30 Không được thông qua luật tăng thẩm quyền xét
xử phúc thẩm của Toà án tối cao như bản Hiến pháp này đã quy định nếu không có ý kiến và sự đồng thuận của Toà án tối cao Khoản 31 Không được luật nào quy định về cấp tước hiệu hoàng gia hay quý tộc ban hành
Khoản 32 Trong thời gian sớm nhất có thể, Quốc hội sẽ quy định hệ thống thu thập sáng kiến và trưng cầu dân ý với những ngoại lệ để thông qua đó người dân có thể trực tiếp đề xuất và ban hành luật, phê chuẩn hoặc từ chối một hay một phần đạo luật hay văn bản pháp luật do Quốc hội hay cơ quan ban hành pháp luật ở địa phương thông qua sau khi đăng kí nộp đơn có chữ kí của ít nhất mười phần trăm tổng số các cử tri đăng kí trong đó mỗi đơn
vị bầu cử có ít nhất ba phần trăm tổng số cử tri đã đăng kí của mình đại diện
Trang 29Khoản 3 Có một Phó Tổng thống là người có tiêu chuẩn, nhiệm kì hoạt động như Tổng thống và được bầu theo thủ tục như bầu Tổng thống Phó Tổng thống cũng được bãi nhiệm theo thủ tục giống như thủ tục bãi nhiệm Tổng thống
Phó Tổng thống có thể được bổ nhiệm là thành viên của Nội các Việc bổ nhiệm này không đặt ra yêu cầu phải được phê chuẩn Khoản 4 Tổng thống và Phó Tổng thống do nhân dân bầu trực tiếp trong nhiệm kì sáu năm bắt đầu từ trưa ngày ba mươi tháng Sáu kế tiếp sau ngày bầu cử và kết thúc cùng ngày sáu năm sau Tổng thống không được tái bầu Không một ai kế nhiệm Tổng thống và giữ chức vụ này trong khoảng thời gian dài hơn bốn năm sẽ được lựa chọn để bầu lại vào vị trí này ở bất kì thời điểm nào sau đó
Không Phó Tổng thống nào giữ chức vụ này dài hơn hai nhiệm kì liên tục Việc tự nguyện từ bỏ nhiệm sở trong bất kì khoảng thời gian nào đều không được coi là việc ngừng phục vụ toàn bộ nhiệm kì đã được bầu
Trừ khi luật có quy định khác, việc bầu cử Tổng thống và Phó Tổng thống thường kì được tổ chức vào ngày thứ Hai của tuần thứ hai trong tháng Năm
Kết quả bầu cử Tổng thống và Phó Tổng thống do hội đồng vận động tranh cử của mỗi tỉnh hay thành phố xác nhận hợp lệ sẽ được chuyển cho Quốc hội, gửi trực tiếp cho Chủ tịch Thượng nghị viện Khi nhận được các báo cáo chứng nhận kết quả bầu cử, muộn nhất là ba mươi ngày sau khi bầu cử, Chủ tịch Thượng nghị viện sẽ mở các báo cáo chứng nhận các kết quả này với sự chứng kiến của cả Thượng nghị viện và Hạ nghị viện trong phiên họp
Trang 30công khai chung; sau khi xác định tính xác thực và thực thi đúng đắn việc bầu cử theo quy định của pháp luật, Quốc hội xem xét kết quả bầu cử
Người có số phiếu bầu cao nhất sẽ được tuyên bố đắc cử nhưng trong trường hợp hai hay nhiều người có số phiếu bầu ngang nhau, một trong số họ sẽ được lựa chọn ngay sau đó bằng việc được bầu một cách riêng biệt bởi đa số các thành viên của từng viện
Quốc hội sẽ ban hành quy định về việc xem xét kết quả bầu
cử có phê chuẩn của hội đồng vận động tranh cử
Toà án tối cao với đầy đủ các thành viên (en banc) là cơ quan
duy nhất có quyền phán xử mọi tranh chấp liên quan đến bầu cử, công bố kết quả bầu cử, tiêu chuẩn của Tổng thống và Phó Tổng thống và có thể ban hành các quy định liên quan đến việc thực hiện công việc này
Khoản 5 Trước khi thực hiện nhiệm vụ, Tổng thống, Phó Tổng thống thực hiện việc tuyên thệ hoặc xác nhận như sau:
"Tôi long trọng tuyên thệ [hay xác nhận] rằng tôi sẽ trung thành và tận tâm thực hiện nhiệm vụ của Tổng thống [hoặc Phó Tổng thống hay Quyền Tổng thống] Philippines, duy trì và bảo vệ Hiến pháp của quốc gia, thi hành pháp luật, thực hành công lí đối với mọi người và tự nguyện hiến dâng để phục vụ Tổ quốc Xin thề trước Chúa” [Trong trường hợp xác nhận, bỏ câu tuyên thệ cuối cùng]
Khoản 6 Tổng thống có nơi ở chính thức Lương của Tổng thống và Phó tổng thống được xác định theo luật và sẽ không bị giảm trong suốt nhiệm kì của mình Việc tăng các khoản lương đã xác định được phê chuẩn trong nhiệm kì không có hiệu lực thi
Trang 31hành cho đến khi hết nhiệm kì của họ Trong suốt nhiệm kì của mình, những người này không được nhận các khoản thù lao khác
từ phía Chính phủ hoặc từ bất kì nguồn nào khác
Khoản 7 Người đắc cử Tổng thống và Phó Tổng thống nhậm chức vào đầu nhiệm kì của mình
Nếu người đắc cử Tổng thống không đáp ứng được các tiêu chuẩn đặt ra, người đắc cử Phó Tổng thống sẽ thay mặt Tổng thống cho đến khi người đắc cử Tổng thống đáp ứng được các tiêu chuẩn đặt ra
Nếu không lựa chọn được Tổng thống, người đắc cử Phó Tổng thống sẽ thay mặt Tổng thống cho đến khi Tổng thống mới đảm bảo đủ các tiêu chuẩn đặt ra được lựa chọn
Nếu vào đầu nhiệm kì của Tổng thống, người đắc cử Tổng thống chết hoặc bị thương tật vĩnh viễn, người đắc cử Phó Tổng thống sẽ trở thành Tổng thống
Nếu không lựa chọn được Tổng thống và Phó Tổng thống hoặc
cả hai đều không đáp ứng được tiêu chuẩn đặt ra, cả hai đều chết hoặc bị thương tật vĩnh viễn, Chủ tịch Thượng nghị viện hoặc trong trường hợp người này không thể thực hiện được, Chủ tịch Hạ nghị viện sẽ thay mặt Tổng thống cho đến khi Tổng thống hay Phó Tổng thống được lựa chọn và đáp ứng các tiêu chuẩn đặt ra Quốc hội sẽ ban hành các quy định pháp luật liên quan đến cách thức thay mặt Tổng thống cho đến khi Tổng thống hay Phó Tổng thống đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn đặt ra, trong trường hợp chết, bị thương tật vĩnh viễn hay trong trường hợp không có người thay thế như đã quy định ở trên
Khoản 8 Trong trường hợp Tổng thống chết, bị thương tật
Trang 32vĩnh viễn, bị bãi nhiệm hoặc từ chức, Phó Tổng thống sẽ làm Tổng thống trong thời gian còn lại của nhiệm kì Trong trường hợp cả Tổng thống và Phó Tổng thống đều chết, bị thương tật vĩnh viễn, bị bãi nhiệm hoặc từ chức, Chủ tịch Thượng nghị viện, hoặc trong trường hợp người này không thực hiện được, Chủ tịch
Hạ nghị viện sẽ thay mặt Tổng thống cho đến khi Tổng thống hay Phó Tổng thống mới được bầu hoặc đã đáp ứng được đầy đủ các tiêu chuẩn đặt ra
Quốc hội sẽ ban hành các quy định pháp luật về việc ai sẽ thực hiện nhiệm vụ của Tổng thống nếu Quyền Tổng thống chết, thương tật vĩnh viễn hoặc từ chức Người này sẽ thay mặt Tổng thống cho đến khi Tổng thống hoặc Phó Tổng thống được bầu và đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn đặt ra đồng thời cũng phải tuân thủ các quy định về giới hạn thẩm quyền và việc bị truất quyền giống như Quyền Tổng thống
Khoản 9 Vào bất kì thời điểm nào trong nhiệm kì được bầu
mà vị trí Phó Tổng thống bị khuyết, Tổng thống sẽ đề cử một Phó Tổng thống trong số các thành viên của Thượng nghị viện và Hạ nghị viện; người này sẽ đảm nhiệm chức vụ khi được đa số các thành viên của từng Viện bầu riêng biệt, chấp thuận việc đề cử của Tổng thống
Khoản 10 Vào lúc mười giờ sáng của ngày thứ ba sau khi vị trí Tổng thống và Phó Tổng thống bị khuyết, căn cứ vào quy định thủ tục của mình, Quốc hội họp mà không cần thiết phải tuyên bố
và trong vòng bảy ngày ban hành luật tuyên bố về cuộc bầu cử đặc biệt lựa chọn Tổng tống và Phó Tổng thống sẽ được tổ chức không sớm hơn bốn mươi lăm ngày và không muộn hơn sáu mươi ngày kể từ ngày tuyên bố về cuộc bầu cử đặc biệt này Dự
Trang 33luật tuyên bố về cuộc bầu cử đặc biệt được phê chuẩn theo quy định của đoạn 2 Khoản 26 Điều VI của bản Hiến pháp này và sẽ trở thành luật khi được phê duyệt trong lần xem xét thứ ba của Quốc hội Các khoản phân bổ ngân sách cho cuộc bầu cử đặc biệt này sẽ được tính vào các khoản phân bổ ngân sách hiện hành và được miễn các yêu cầu quy định tại Đoạn 4, Khoản 25, Điều VI của bản Hiến pháp này Việc họp của Quốc hội không thể bị đình chỉ, việc tổ chức cuộc bầu cử đặc biệt không thể bị trì hoãn Sẽ không tổ chức cuộc bầu cử đặc biệt này nếu việc khuyết các vị trí
đã nêu xảy ra trong vòng mười tám tháng trước ngày diễn ra cuộc bầu cử tổng thống của nhiệm kì kế tiếp
Khoản 11 Bất cứ khi nào Tổng thống chuyển cho Chủ tịch Thượng nghị viện và Chủ tịch Hạ nghị viện tuyên bố bằng văn bản rằng Tổng thống không có khả năng thực hiện quyền hạn và nhiệm vụ của mình và cho đến khi nào Tổng thống chuyển cho họ tuyên bố bằng văn bản có nội dung ngược lại, quyền hạn và nhiệm vụ của Tổng thống sẽ do Phó Tổng thống thực hiện với tư cách là Quyền Tổng thống
Bất cứ khi nào đa số các thành viên của Nội các chuyển cho Chủ tịch Thượng nghị viện và Chủ tịch Hạ nghị viện tuyên bố bằng văn bản rằng Tổng thống không có khả năng thực hiện quyền hạn và nhiệm vụ của mình, Phó Tổng thống ngay lập tức sẽ nắm giữ quyền hạn và nhiệm vụ của Tổng thống với tư cách là Quyền Tổng thống
Sau đó, khi Tổng thống chuyển cho Chủ tịch Thượng nghị viện và Chủ tịch Hạ nghị viện tuyên bố bằng văn bản rằng tình trạng không có khả năng thực hiện quyền hạn nhiệm vụ đã không còn, Tổng thống sẽ nắm giữ lại quyền hạn và nhiệm vụ của mình
Trang 34Vào thời điểm này, nếu trong vòng năm ngày đa số các thành viên của Nội các chuyển cho Chủ tịch Thượng nghị viện và Chủ tịch Hạ nghị viện tuyên bố bằng văn bản rằng Tổng thống không
có khả năng thực hiện quyền hạn và nhiệm vụ của mình, Quốc hội sẽ quyết định vấn đề này Để giải quyết vấn đề này, nếu không ở trong kì họp, căn cứ vào quy định của mình mà không cần thiết phải tuyên bố, Quốc hội sẽ triệu tập cuộc họp trong vòng bốn mươi tám giờ
Nếu trong vòng mười ngày sau khi nhận được tuyên bố bằng văn bản của Nội các hoặc khi không phải trong kì họp, trong vòng mười hai ngày sau khi được yêu cầu triệu tập họp, với hai phần ba số phiếu bầu một cách riêng biệt của từng Viện, mà Quốc hội xác định rằng Tổng thống không có khả năng thực hiện quyền hạn và nhiệm vụ của mình thì Phó Tổng thống sẽ làm nhiệm vụ của Tổng thống; nếu không, Tổng thống sẽ tiếp tục thực hiện quyền hạn và nhiệm vụ của mình
Khoản 12 Trong trường hợp Tổng thống bị ốm nặng, công chúng sẽ được thông tin về tình trạng sức khỏe của Tổng thống Các thành viên của Nội các phụ trách về an ninh quốc gia và quan hệ đối ngoại cùng người đứng đầu lực lượng vũ trang không bị cản trở tiếp cận với Tổng thống trong thời gian Tổng thống lâm bệnh Khoản 13 Trừ khi Hiến pháp này có quy định khác, Tổng thống, Phó Tổng thống, các thành viên Nội các, chức danh phó hay trợ lí của họ không được nắm giữ chức vụ hoặc thực hiện công việc ở bất kì cơ quan nào khác trong nhiệm kì của mình Trong nhiệm kì như đã nêu trên, họ không được trực tiếp hoặc gián tiếp thực hiện công việc khác, tham gia vào bất cứ hoạt động kinh doanh hoặc có quan tâm về lợi ích tài chính đến bất kì hợp
Trang 35đồng hay việc nhượng quyền thương hiệu hay ân huệ đặc biệt nào
do Chính phủ hay bất cứ cơ quan nào của Chính phủ kể cả các công ti hoặc chi nhánh của nó mà Chính phủ sở hữu hoặc nắm quyền kiểm soát mang lại Trong khi thực hiện nhiệm vụ của mình, họ tuyệt đối phải tránh để xảy ra xung đột lợi ích
Vợ chồng và họ hàng ruột thịt hoặc thân thuộc trong phạm vi bốn đời của Tổng thống không được bổ nhiệm làm thành viên của các ủy ban Hiến định hoặc cơ quan thanh tra, bộ trưởng, thứ trưởng, lãnh đạo các cơ quan, văn phòng kể cả các công ti hoặc chi nhánh của nó mà chính quyền sở hữu hoặc nắm quyền kiểm soát
Khoản 14 Việc bổ nhiệm do Quyền Tổng thống thực hiện có hiệu lực trừ khi việc bổ nhiệm đó bị Tổng thống mới được bầu hủy bỏ trong vòng chín mươi ngày kể từ khi Tổng thống nhậm chức hoặc tái nhậm chức
Khoản 15 Hai tháng ngay trước khi cuộc bầu cử tổng thống
kế tiếp và cho đến khi kết thúc nhiệm kì của mình, Tổng thống hay Quyền Tổng thống không thực hiện việc bổ nhiệm trừ việc bổ nhiệm có tính chất tạm thời đối với những vị trí điều hành mà việc tiếp tục để khuyết những vị trí này sẽ gây tổn hại cho nền công vụ hay gây nguy hiểm cho sự an toàn công cộng
Khoản 16 Với sự chấp thuận của Ủy ban về các vấn đề bổ nhiệm, Tổng thống đề cử và bổ nhiệm người đứng đầu các cơ quan điều hành, đại sứ, các bộ trưởng và đại biện lãnh sự, các sĩ quan của lực lượng vũ trang có hàm cấp từ đại tá hay đại tá hải quân và những viên chức khác mà Hiến pháp trao quyền bổ nhiệm cho Tổng thống Tổng thống cũng bổ nhiệm tất cả các viên chức khác của Chính phủ nếu việc bổ nhiệm này không được luật quy định khác và những người mà Tổng thống được ủy quyền bổ
Trang 36nhiệm Quốc hội có thể trao quyền bổ nhiệm các viên chức có chức vụ thấp hơn cho riêng Tổng thống, cho các toà án hoặc cho người đứng đầu các bộ, cơ quan, ủy ban hay hội đồng
Tổng thống có quyền hạn bổ nhiệm trong thời gian Quốc hội không họp, bất kể đó là việc tự nguyện hay bắt buộc nhưng việc bổ nhiệm đó chỉ có hiệu lực cho đến khi bị Ủy ban các vấn đề về bổ nhiệm phản đối hoặc cho đến lần ngừng họp kế tiếp của Quốc hội Khoản 17 Tổng thống kiểm soát hoạt động của toàn bộ các
bộ, cơ quan và văn phòng của hệ thống hành pháp Tổng thống đảm bảo pháp luật được thi hành một cách nghiêm chỉnh
Khoản 18 Tổng thống là Thống lĩnh các lực lượng vũ trang của Philippines và bất cứ khi nào cần thiết, Tổng thống có thể kêu gọi lực lượng này phòng chống hoặc ngăn chặn bạo lực, xâm lược hoặc phiến loạn bất hợp pháp Trong trường hợp xâm lược hoặc bạo động, khi an toàn của cộng đồng đòi hỏi, Tổng thống có thể
tạm đình chỉ đặc ân của lệnh đình quyền tạm giữ (habeas corpus)
hay đặt Philippines hoặc bất cứ phần lãnh thổ nào của Philippines vào tình trạng kiểm soát quân sự trong khoảng thời gian không quá sáu mươi ngày Trong vòng bốn mươi tám giờ kể từ khi tuyên bố kiểm soát quân sự hay đình chỉ đặc ân của lệnh đình
quyền tạm giữ (habeas corpus), Tổng thống sẽ báo cáo với Quốc
hội trực tiếp hoặc bằng văn bản Bằng việc biểu quyết chung và nếu có đa số nghị sĩ đồng ý trong phiên họp thường lệ hoặc bất thường, Quốc hội có thể rút lại việc tuyên bố hay đình chỉ đó và Tổng thống không được hủy bỏ quyết định này của Quốc hội Trên cơ sở ý kiến của Tổng thống, Quốc hội có thể kéo dài thời hạn tuyên bố kiểm soát hoặc tạm đình chỉ đặc ân của lệnh đình quyền tạm giữ thêm một khoảng thời gian do Quốc hội xác định
Trang 37nếu việc xâm lược hoặc phiến loạn còn tiếp tục và an toàn công cộng đòi hỏi việc phải kéo dài thời hạn này
Nếu không trong kì họp, trong vòng bốn mươi tám giờ sau khi tuyên bố hoặc tạm đình chỉ, Quốc hội sẽ triệu tập họp theo quy định, thủ tục của mình mà không cần phải thông báo
Căn cứ vào việc khởi kiện hợp lệ của bất kì công dân nào, Toà án tối cao có thể xem xét sự đầy đủ về cơ sở thực tiễn của việc tuyên bố tình trạng kiểm soát quân sự hay việc tạm đình chỉ đặc ân của lệnh đình quyền tạm giữ cũng như việc gia hạn thời hạn áp dụng các biện pháp này đồng thời buộc phải ban hành quyết định về vấn đề này trong vòng ba mươi ngày kể từ ngày nhận được đơn khởi kiện
Tình trạng kiểm soát quân sự không làm đình chỉ việc thi hành Hiến pháp hoặc thay thế hoạt động của các toà án thường hay cơ quan lập pháp hoặc cho phép trao thẩm quyền cho các toà
án và cơ quan của quân đội giải quyết các vấn đề dân sự trong khi các toà án thường có khả năng giải quyết được hoặc mặc nhiên tạm đình chỉ đặc ân của lệnh tạm đình quyền tạm giữ
Việc tạm đình chỉ đặc ân của lệnh đình quyền tạm giữ chỉ áp dụng đối với những người bị toà án buộc tội về hành vi phiến loạn hoặc hành vi vi phạm gắn liền với hành vi phiến loạn hay liên quan trực tiếp đến hành vi xâm chiếm
Trong thời gian tạm đình chỉ đặc ân của lệnh đình quyền tạm giữ, bất cứ ai bị bắt hoặc bị tạm giữ sẽ bị toà án buộc tội trong vòng ba ngày, nếu không sẽ được trả tự do
Khoản 19 Trừ trường hợp luận tội tại Quốc hội (thủ tục đàn hạch) hoặc những trường hợp khác được quy định trong bản Hiến
Trang 38pháp này, Tổng thống có thể ban hành lệnh ân xá, giảm án, tha bổng, miễn thi hành các biện pháp phạt và tịch thu sau khi có phán quyết cuối cùng của toà án
Tổng thống cũng có thẩm quyền ban hành lệnh ân xá với sự đồng tình của đa số các thành viên của Quốc hội
Khoản 20 Tổng thống cũng có thể thay mặt Cộng hoà Philippines kí hợp đồng hoặc bảo lãnh các khoản vay nợ nước ngoài với sự đồng thuận trước của Hội đồng tiền tệ và tuân thủ những giới hạn đã được pháp luật quy định Trong vòng ba mươi ngày kể từ ngày cuối cùng của mỗi quý của niên lịch, Hội đồng tiền tệ sẽ đệ trình báo cáo đầy đủ về các quyết định của mình đối với các đơn liên quan đến các khoản vay nợ có thể tác động đến việc làm tăng nợ nước ngoài hoặc liên quan đến các vấn đề được pháp luật quy định do Chính phủ hay các công ti do chính quyền
sở hữu và nắm quyền kiểm soát kí hợp đồng hoặc bảo đảm Khoản 21 Không điều ước hoặc thoả thuận quốc tế nào có hiệu lực nếu không có sự đồng thuận của ít nhất hai phần ba tổng
số Thượng nghị sĩ
Khoản 22 Trong vòng ba mươi ngày kể từ ngày khai mạc mỗi phiên họp thường kì, Tổng thống sẽ đệ trình lên Quốc hội bản tổng hợp các khoản chi tiêu và các nguồn chi trả trong đó có
cả số thu có được từ các nguồn thu hiện có và nguồn thu được đề xuất với tư cách là cơ sở của dự luật về phân bổ ngân sách
Khoản 23 Tổng thống đọc diễn văn trước Quốc hội tại ngày khai mạc phiên họp thường kì của Quốc hội Tổng thống cũng có thể xuất hiện trước Quốc hội vào bất kì thời điểm nào khác
Trang 39ĐIỀU VIII
CƠ QUAN TƯ PHÁP
Khoản 1 Quyền tư pháp được trao cho Toà án tối cao và các toà án cấp dưới được thành lập theo quy định của pháp luật Quyền tư pháp bao gồm cả nhiệm vụ của toà án tư pháp trong việc giải quyết các xung đột thực tế liên quan đến các quyền có thể được đòi hỏi và đảm bảo thực hiện theo quy định của pháp luật
và việc xác định xem có hay không tình trạng một bộ phận nào đó trong các cơ quan của Chính phủ đã lạm dụng nghiêm trọng quyền
tự quyết định (discretion) của mình đến mức không thực hiện
hoặc thực hiện vượt quá thẩm quyền được pháp luật trao cho Khoản 2 Quốc hội có thẩm quyền xác định, quy định và phân định thẩm quyền của các toà án khác nhau nhưng không thể tước đoạt thẩm quyền xét xử của Toà án tối cao đối với các vụ việc được liệt kê tại Khoản 5 dưới đây
Không luật nào có thể được thông qua nếu liên quan đến việc
tổ chức lại cơ quan tư pháp, làm ảnh hưởng đến việc đảm bảo nhiệm kì của các thành viên của cơ quan tư pháp
Khoản 3 Cơ quan tư pháp được hưởng quyền độc lập về tài chính Các khoản phân bổ ngân sách cho cơ quan tư pháp không thể bị cơ quan lập pháp cắt giảm dưới mức đã được phân bổ trong năm trước và sau khi được phê chuẩn các khoản này sẽ mặc cấp một cách tự động và thường xuyên
Khoản 4 (1) Toà án tối cao bao gồm Chánh án và mười bốn thẩm phán cộng sự Toà án tối cao có thể giải quyết các vụ việc
với đầy đủ các thành viên (en banc) hoặc trên cơ sở quyền tự
quyết định của mình xét xử các vụ việc bởi một phân toà gồm ba, năm hoặc bảy thẩm phán Việc khuyết bất kì thành viên nào của
Trang 40Toà án tối cao sẽ được giải quyết trong vòng chín mươi ngày kể
từ ngày khuyết thành viên đó
(2) Tất cả các vụ việc liên quan đến tính hợp hiến của điều ước, thoả thuận quốc tế hay luật do Toà án tối cao xét xử với đầy
đủ các thành viên và các vụ việc khác theo Quy định của Toà án tối cao phải được xét xử bởi Toà án tối cao với đầy đủ các thành viên gồm các vụ việc liên quan đến tính hợp hiến, việc áp dụng hay thực hiện các nghị định, tuyên bố, thông tư, sắc lệnh và các quy định khác của Tổng thống sẽ được quyết định bởi sự đồng thuận của đa số thẩm phán đã thực sự tham gia thảo luận về các vấn đề của vụ việc và biểu quyết sau đó
(3) Các vụ việc hoặc vấn đề do một phân toà của Toà án tối cao xét xử được quyết định hay giải quyết với sự đồng thuận của
đa số các thẩm phán đã thực sự tham gia thảo luận về các vấn đề của vụ việc và biểu quyết sau đó, trong bất cứ trường hợp nào cũng phải có sự đồng thuận của ít nhất ba thẩm phán như vậy Khi con số yêu cầu không đạt được, vụ việc sẽ được quyết định bởi Toà án với đầy đủ các thành viên miễn là không có học thuyết hoặc nguyên tắc pháp luật nào do toà án đặt ra trong một quyết định xét xử của đầy đủ các thành viên hay của một phân toà có thể bị thay đổi hoặc bị lật ngược trừ trường hợp đó là quyết định của Toà án tối cao với đầy đủ các thành viên
Khoản 5 Toà án tối cao có những quyền hạn dưới đây: (1) Thực hiện thẩm quyền xét xử sơ thẩm đối với các vụ việc ảnh hưởng đến các đại sứ, bộ trưởng và lãnh sự và các vụ việc liên quan đến các yêu cầu áp dụng lệnh hủy bỏ bản án, quyết định
(certiorari), lệnh cấm không được thực hiện hành vi (prohibition), buộc phải thực hiện những hành vi (mandamus), lệnh xem xét