THAM LUẬN HỘI THẢO KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ

Khó khăn vướng mắc Theo khảo sát đối với các DNKN và các nhà đầu tư ở Việt Nam, hiện tại hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo trong nước đang gặp phải một số khó khăn như thiếu thôn

THAM LUẬN HỘI THẢO

1 Đề xuất chính sách hỗ trợ phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo

khu vực Đông Nam Bộ 2

2 Kiến tạo, xây dựng và vận hành hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo thành

5 Tình hình triển khai quyết định số 844/QĐ-TTg ngày 18/5/2016 của Thủ tướng

Chính phủ tại tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu – thuận lợi và khó khăn 29

6 Hoạt động ươm tạo doanh nghiệp tại vườn ươm doanh nghiệp công nghệ cao

và giải pháp nâng cao chất lượng các dự án khởi nghiệp 32

7 Khởi nghiệp trong nông nghiệp hiện trạng và một vài giải pháp 41

8 Hiệu quả hoạt động hỗ trợ đổi mới sáng tạo trong thời gian qua Những thuận

lợi – khó khăn và đề xuất giải pháp nâng cao chất lượng các dự án khởi nghiệp 46

9 Kết nối vùng về truyền thông khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và khởi

nghiệp: càng làm sớm, hiệu quả càng cao 51

10 Đầu tư Startup - cơ hội và thách thức 55

11 Hoạt động hỗ trợ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo của Công ty CP Tăng tốc Khởi

nghiệp sáng tạo Việt Nam 69

12 Hoạt động đào tạo và hỗ trợ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo tại Đại học Bách

Khoa - Đại học Quốc Gia thành phố Hồ Chí Minh 71

13 Ươm tạo doanh nghiệp công nghệ ngành nông lâm nghiệp - thuận lợi và khó

khăn 77

14 Đào tạo cán bộ quản lý trung tâm ươm tạo doanh nghiệp 80

ĐỀ XUẤT CHÍNH SÁCH HỖ TRỢ PHÁT TRIỂN HỆ SINH THÁI KHỞI NGHIỆP ĐỔI MỚI SÁNG TẠO KHU VỰC ĐÔNG NAM BỘ

Cục Phát triển thị trường và Doanh nghiệp KH&CN

I Hiện trạng phát triển khởi nghiệp khu vực Đông Nam Bộ

Năm 2016 được Chính phủ chọn là “Năm quốc gia khởi nghiệp”, với mục tiêu đưa Khởi nghiệp, Đổi mới sáng tạo đi vào thực tế, Chính phủ đã ban hành Đề

án “Hỗ trợ hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo quốc gia đến năm 2025” Có thể nói, chưa bao giờ hoạt động khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo được diễn ra mạnh

mẽ và lan rộng khắp cả nước như thế, chưa bao giờ khởi nghiệp nhận được sự quan tâm của xã hội, của Chính phủ, của các cấp chính quyền nhiều như thế Tinh thần khởi nghiệp đã có sự chuyển động tích cực từ các Bộ, Ban, Ngành, đến các tỉnh, địa phương trên cả nước Nhờ vậy, “làn sóng khởi nghiệp” đã lan rộng và nhận được sự ủng hộ mạnh mẽ từ cộng đồng và có hàng nghìn doanh nghiệp khởi nghiệp được thành lập

Trong bối cảnh đó, Đông Nam Bộ - một trong những vùng kinh tế động lực quan trọng hàng đầu của cả nước, đạt tốc độ tăng trưởng cao, bền vững ở nhiều lĩnh vực, đã triển khai nhiều hoạt động hỗ trợ khởi nghiệp ĐMST trên nhiều tỉnh, thành phố trong khu vực Hiện, vùng Đông Nam Bộ đứng thứ hai cả nước về số doanh nghiệp (DN) thành lập mới với hơn 3.370 DN (chiếm 69%) Chỉ riêng sáu tháng đầu năm 2016, vùng ĐNB thu hút đầu tư nước ngoài lớn nhất cả nước, chiếm 51,6% số dự án cấp mới, 62,5% lượt dự án tăng vốn và 42,2% tổng vốn đầu tư cả nước

Về hoạt động tổ chức đào tạo, bồi dưỡng, huấn luyện, cung cấp dịch vụ cho khởi nghiệp ĐMST, hiện nay trên toàn khu vực Đông Nam Bộ có 08 vườn ươm

khởi nghiệp (Vườn ươm doanh nghiệp công nghệ cao TP Hồ Chí Minh, Trung tâm hỗ trợ thanh niên khởi nghiệp, Vườn ươm doanh nghiệp Khoa học Công nghệ thuộc Đại học Bách Khoa TP Hồ Chí Minh, v.v); 03 tổ chức thúc đẩy kinh doanh (Chương trình hỗ trợ năng lực cho các doanh nghiệp khởi nghiệp, Alpha starup, Mekong Capital); 16 khu làm việc tập trung (Esmart, Gooffice, Citihub, cirCO, v.v.) Bên cạnh đó, TP Hồ Chí Minh cũng đào tạo phát triển ý tưởng kinh doanh, đánh giá sản phẩm khởi nghiệp cho 1523 cá nhân và nhóm cá nhân, kết nối 3200

cá nhân và nhóm cá nhân với nhà đầu tư, chuyên gia và tổ chức tư vấn; kết nối trên 20 cơ sở ươm tạo DN (cả tư nhân và nhà nước) trên địa bàn tp; hỗ trợ đào tạo

về đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp cho 37 giảng viên của 15 trường đại học để hình thành đội ngũ giáo viên về đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp; hỗ trợ công tác vận hành vườn ươm cho 03 trường đại học trên địa bàn thành phố

Về công tác xây dựng nền tảng, thúc đẩy sự kiên kết hệ sinh thái khởi nghiệp ĐMST, hàng loạt sự kiện, chương trình được tổ chức nhằm mục đích liên kết các

thành phần trong hệ sinh thái khởi nghiệp trong nước như Ngày hội khởi nghiệp (Startup day), Cuộc thi Ý tưởng Khởi nghiệp (Startup Wheel), Tuần lễ khởi nghiệp ĐMST hàng năm, v.v Ngoài ra, để thúc đẩy hợp tác và hội nhập quốc tế, khu vực đã triển khai kết nối với các hoạt động ươm tạo và ĐMST của Bộ KH&CN (Chương trình Đối tác ĐMST Việt Nam – Phần Lan, Chương trình thúc đẩy khởi nghiệp Việt Nam), các tổ chức hỗ trợ kinh doanh và tài chính quốc tế (ADB, Microsoft Đại học Tsukuba, TEN-Canada…), v.v Cùng với đó, TP Hồ Chí Minh đã hình thành cổng thông tin ĐMST (3 trang “Đổi mới sáng tạo”, “khởi nghiệp”, “sáng kiến cộng đồng”) với mục đích thúc đẩy hoạt động truyền thông khởi nghiệp ĐMST và xây dựng văn hóa khởi nghiệp

Nhìn chung, với những hoạt động tương đối sôi nổi, môi trường khởi nghiệp tại khu vực Đông Nam Bộ bắt đầu phát triển, nhiều hoạt động hỗ trợ các chủ thể trong hệ sinh thái khởi nghiệp ĐMST đã được tổ chức, tuy nhiên chưa có sự đồng đều giữa các tỉnh, thành, tập trung chủ yếu ở các thành phố lớn như TP.Hồ Chí Minh, Bà Rịa – Vũng Tàu Bên cạnh đó, các hoạt động kết nối các thành phần trong hệ sinh thái khởi giữa từng tỉnh trong khu vực, cũng như giữa các vùng lân cận còn hạn chế

II Hiện trạng chính sách

1 Chính phủ

Để thúc đẩy vào sự phát triển của cả nước nói chung và của miền Đông Nam

Bộ nói riêng Chính phủ đã ban hành những Văn bản để hướng dẫn, chỉ đạo các

Bộ ngành và địa phương triển khai những hoạt động ĐMST cụ thể như sau:

- Nghị quyết số 35/NQ-CP về “hỗ trợ và phát triển doanh nghiệp đến năm 2020” được ban hành ngày 16 tháng 5 năm 2016, trong Nghị quyết nêu rõ là đến năm 2020, xây dựng doanh nghiệp Việt Nam có năng lực cạnh tranh, phát triển bền vững, cả nước có ít nhất 1 triệu doanh nghiệp hoạt động, trong đó có các doanh nghiệp có quy mô lớn, nguồn lực mạnh

- Nghị quyết số 19-2017/NQ-CP ban hành ngày 06 tháng 02 năm 2017 về việc “tiếp tục thực hiện những nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia năm 2017, định hướng đến năm 2020” Trong Nghị quyết này cũng chỉ ra rất rõ về mục tiêu và các chỉ tiêu chủ yếu cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh

- Quyết định số 844/QĐ-TTg ngày 18 tháng 5 năm 2016 về việc phê duyệt

Đề án “Hỗ trợ hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo quốc gia đến năm 2025” của Thủ tướng Chính phủ chỉ rõ mục tiêu của Đề án này tạo lập môi trường thuận lợi để thúc đẩy, hỗ trợ quá trình hình thành và phát triển loại hình doanh nghiệp

có khả năng tăng trưởng nhanh dựa trên khai thác tài sản trí tuệ, công nghệ, mô

hình kinh doanh mới Khẩn trương hoàn thiện hệ thống pháp lý hỗ trợ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo; thiết lập được Cổng thông tin khởi nghiệp đổi mới sáng tạo quốc gia; hỗ trợ được 800 dự án, 200 doanh nghiệp khởi nghiệp, trong đó 50 doanh nghiệp gọi được vốn thành công từ các nhà đầu tư mạo hiểm, thực hiện mua bán

và sáp nhập, với tổng giá trị ước tính khoảng 1.000 tỷ đồng Đến năm 2025 hỗ trợ phát triển 2.000 dự án khởi nghiệp đổi mới sáng tạo; hỗ trợ phát triển 600 doanh nghiệp đổi mới sáng tạo; 100 doanh nghiệp tham gia Đề án gọi được vốn đầu tư

từ các nhà đầu tư mạo hiểm, thực hiện mua bán và sáp nhập, với tổng giá trị ước tính khoảng 2.000 tỷ đồng

- Theo Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa được Quốc hội ban hành ngày

12 tháng 6 năm 2017, Bộ Khoa học và Công nghệ được giao trách nhiệm dẫn việc thành lập cơ sở ươm tạo, cơ sở kỹ thuật, khu làm việc chung, hỗ trợ nâng cao năng lực công nghệ cho doanh nghiệp nhỏ và vừa (quy định tại khoản 3 Điều 24) và phối hợp với Bộ Kế hoạch và Đầu tư soạn thảo các quy định chi tiết hướng dẫn một số Điều của Luật

- Bên cạnh đó, Luật chuyển giao công nghệ 2017 (Luật số: 07/2017/QH14)

có hiệu lực từ 1/7/2018 bổ sung cơ chế hỗ trợ, khuyến khích doanh nghiệp ứng dụng, đổi mới công nghệ; sửa đổi quy định về thúc đẩy thương mại hóa kết quả nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ Đặc biệt, luật bổ sung giải pháp phát triển thị trường khoa học và công nghệ; quy định về chuyển giao công nghệ trong nông nghiệp; sửa đổi quy định về trách nhiệm quản lý nhà nước về chuyển giao công nghệ

2 Địa phương

Nhằm thúc đẩy sự phát triển của nền kinh tế, các tỉnh miền Đông Nam Bộ cũng đã đưa ra rất nhiều chương trình, kế hoạch và quyết định để hỗ trợ phát triển

hệ sinh thái khởi nghiệp ĐMST

- Quyết định số 4181/QĐ-UBND ngày 15 tháng 8 năm 2016 của Ủy ban nhân dân thành phố Hồ Chính Minh về ban hành Chương trình Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa đổi mới sáng tạo, nâng cao năng lực cạnh tranh và hội nhập quốc tế giai đoạn 2016-2020 trên địa bàn thành phố Hồ Chính Minh

- Quyết định số 5342/QĐ-UBND ngày 11 tháng 10 năm 2016 của Ủy ban nhân dân thành phố Hồ Chí Minh ban hành Quy chế phối hợp hỗ trợ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh

- Quyết định số 1923/QĐ-UBND về hỗ trợ và phát triển doanh nghiệp đến năm 2020 trên địa bàn tỉnh Bình Dương được ban hành ngày 26 tháng 7 năm 2016 của tỉnh Bình Dương đưa ra mục tiêu đến năm 2020 có ít nhất 35.000-40.000 doanh nghiệp hoạt động, trong đó có khoảng 3-5% doanh nghiệp quy mô lớn, nguồn lực mạnh; xây dựng doanh nghiệp có năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững

III Khó khăn vướng mắc

Theo khảo sát đối với các DNKN và các nhà đầu tư ở Việt Nam, hiện tại hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo trong nước đang gặp phải một số khó khăn như thiếu thông tin về các nguồn đầu tư, các chương trình và tổ chức hỗ trợ khởi nghiệp, đặc biệt là thông tin về các chính sách, hỗ trợ của nhà nước cho khởi nghiệp, thông tin về các DNKN tại Việt Nam, thiếu vốn để triển khai các dự án kinh doanh và khó khăn trong việc chứng minh tiềm năng phát triển để thu hút nguồn vốn đầu tư mạo hiểm từ các quỹ và các nhà đầu tư thiên thần vì trên thực

tế, các DNKN ĐMST tại Việt Nam thường phải “tự lực” trong vấn đề tài chính, nghĩa là họ chỉ vay mượn tiền của gia đình, bạn bè để thực hiện các dự án kinh doanh của mình và thường rủi ro của việc bỏ dự án giữa chừng do thiếu vốn là rất cao Ngoài ra về năng lực của bản thân các DNKN, nhiều nhà đầu tư trong nước, quốc tế nhận xét rằng năng lực khởi nghiệp ĐMST ở Việt Nam chưa cao, nhiều nhà sáng lập DNKN ĐMST không thể thuyết trình mạch lạc dự án kinh doanh của mình, hoặc quá đề cao ý tưởng mà chưa hiểu về việc phát triển một mô hình kinh doanh hiệu quả Còn về môi trường pháp lý cho khởi nghiệp Việt Nam, với Luật Doanh nghiệp và Luật Đầu tư năm 2014, những thủ tục đăng ký kinh doanh, đăng

ký đầu tư đã ngày càng được đơn giản hóa, các hoạt động đầu tư cho KH&CN cũng đã được quy định ưu đãi cao về đất đai, thuế

Vùng Đông Nam Bộ chưa định hình được mục tiêu đầu tàu phát triển; chưa

có chính sách, cơ chế thực sự hỗ trợ thúc đẩy vai trò "hạt nhân, tiên phong, dẫn dắt" của TP Hồ Chí Minh Các đơn vị chưa thực sự hiểu rõ bản chất của khởi nghiệp đổi mới sáng tạo nên các hoạt động còn mang tính lồng ghép, chưa thực

sự có tác động lớn đến hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo Các doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp vừa và nhỏ rất khó tiếp cận nguồn vốn, nhân lực, công nghệ, thông tin về thị trường, do thiếu các chính sách khuyến khích, lại có quá nhiều thủ tục rườm rà

IV Đề xuất, kiến nghị

1 Về việc triển khai Đề án “ Hỗ trợ hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo quốc gia đến năm 2020” (Đề án 844) tại khu vực Đông Nam Bộ

- Hoàn thiện và phát triển Cổng Thông tin khởi nghiệp ĐMST Quốc gia tại mỗi tỉnh, thành trong khu vực, kết nối với các cổng thông tin về khởi nghiệp ĐMST của các tổ chức, thành phố, bộ, ngành khác;

- Ưu tiên triển khai các hoạt động phù hợp với thực trạng khởi nghiệp ĐMST, đẩy mạnh các hoạt động kết nối hệ sinh thái khởi nghiệp giữa các tỉnh, thành trong khu vực cũng như liên kết vùng nhằm phát huy hiệu quả cao nhất;

- Chú trọng hỗ trợ đào tạo nâng cao năng lực, nhận thức về khởi nghiệp ĐMST trên địa bàn khu vực cho các chủ thể trong hệ sinh thái khởi nghiệp ĐMST (cá nhân, nhóm cá nhân, doanh nghiệp khởi nghiệp ĐMST; cố vấn, huấn luyện viên khởi nghiệp ĐMST; nhà đầu tư cho khởi nghiệp ĐMST; các cán bộ quản lý, vận hành các tổ chức hỗ trợ khởi nghiệp ĐMST; các cán bộ thuộc khối cơ quan quản lý hoạt động khởi nghiệp đổi mới sáng tạo);

- Định kỳ khảo sát, điều tra về thực trạng khởi nghiệp, khởi nghiệp đổi mới sáng tạo tại địa phương để điều chỉnh kế hoạch phát triển cho phù hợp với tình hình thực tế

2 Triển khai hoạt động truyền thông

- Đẩy mạnh truyền thông cho khởi nghiệp đổi mới sáng tạo bằng cách tổ chức các sự kiện khởi nghiệp đổi mới sáng tạo trong khu vực; tham gia và kết nối với mạng lưới khởi nghiệp đổi mới sáng tạo quốc tế

3 Về mặt cơ chế, chính sách

- Cải cách hành chính, xây dựng các chính sách thuế, hỗ trợ và ưu đãi dành cho doanh nghiệp khởi nghiệp và các nhà đầu tư; tạo môi trường thuận lợi cho hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp ĐMST; đảm bảo quyền kinh doanh, quyền bình đẳng tiếp cận các nguồn lực và cơ hộ kinh doanh của doanh nghiệp;

- Công nhận loại hình đầu tư mạo hiểm và nhà đầu tư thiên thần, đơn giản hóa thủ tục đăng ký, cung cấp tài chính hỗ trợ các cá nhân, nhóm khởi nghiệp để phát triển thành doanh nghiệp khởi nghiệp; thành lập Quỹ đầu tư theo hình thức đối ứng vốn với các quỹ đầu tư mạo hiểm, đầu tư vào các doanh nghiệp khởi nghiệp có tiềm năng lớn./

KIẾN TẠO, XÂY DỰNG VÀ VẬN HÀNH HỆ SINH THÁI KHỞI NGHIỆP ĐỔI MỚI SÁNG TẠO THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

Sở Khoa học và Công nghệ Thành phố Hồ Chí Minh

NỘI DUNG TRÌNH BÀY:

1 Cơ sở kiến tạo và xây dựng hệ sinh thái Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo thành phố Hồ Chí Minh

2 Cấu trúc hệ sinh thái Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo

3 Chương trình hành động

4 Kết quả bước đầu

5 Đề xuât các phương án hợp tác vùng

BÌNH DƯƠNG VỚI MỤC TIÊU THÚC ĐẨY PHÁT TRIỂN HỆ SINH THÁI KHỞI NGHIỆP VÀ XÂY DỰNG THÀNH PHỐ THÔNG MINH

Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Bình Dương

Bình Dương là tỉnh thuộc miền Đông Nam bộ, nằm trong Vùng kinh tế trọng điểm phía Nam Phía Đông giáp tỉnh Đồng Nai, phía Bắc giáp tỉnh Bình Phước, phía Tây giáp tỉnh Tây Ninh và một phần thành phố Hồ Chí Minh, phía Nam giáp thành phố Hồ Chí Minh và một phần tỉnh Đồng Nai Theo Nghị quyết số 136/NQ-

CP ngày 29/12/2013 của Chính phủ, tỉnh Bình Dương có diện tích tự nhiên là 2.694,43 km2 (chiếm khoảng 0,83% diện tích cả nước, khoảng 12% diện tích miền Đông Nam Bộ); dân số 1.802.500 người; 09 đơn vị hành chính cấp huyện

và 91 đơn vị hành chính cấp xã (48 xã, 41 phường, 02 thị trấn)

Nếu ngày xưa, dưới thời Pháp thuộc Bình Dương được biết đến bằng hình ảnh một tỉnh lỵ “miệt vườn” thì ngày nay, từ sau khi tái lập tỉnh (01/01/1997), Bình Dương đã trỗi dậy với chủ trương đổi mới được cụ thể hóa bằng những chính sách thông thoáng, mở đường cho quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa Bằng việc xây dựng cơ sở hạ tầng, quyết liệt cải thiện môi trường đầu tư, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp sản xuất - kinh doanh, kinh tế - xã hội của Bình Dương bắt đầu đạt những thành tựu đáng kể, cơ cấu kinh tế chuyển dịch mạnh mẽ theo hướng công nghiệp - dịch vụ - nông nghiệp, bộ mặt đô thị hóa đã được hình thành rõ nét Đến nay, toàn tỉnh có 28 khu công nghiệp với tổng diện tích khoảng 10.560ha, tỷ

lệ cho thuê đạt 71% và 11 cụm công nghiệp với diện tích 802 ha, tỷ lệ cho thuê đạt 62,2% Trong đó có những khu công nghiệp tiêu biểu cho cả nước về xây dựng kết cấu hạ tầng hoàn chỉnh, đồng bộ và hiện đại, về tốc độ thu hút đầu tư, quản lý sản xuất và bảo vệ môi trường như VSIP 1, 2, Mỹ Phước, … Nhiều khu đô thị và dân cư mới văn minh, hiện đại được hình thành, tiêu biểu nhất là thành phố mới Bình Dương với điểm nhấn là Trung tâm hành chính tập trung của tỉnh đã chính thức đi vào hoạt động từ ngày 20/02/2014

Đến hết tháng 9 năm 2017, trên địa bàn tỉnh Bình Dương có 29.687 doanh nghiệp đang hoạt động với tổng vốn đăng ký trên 227.505 tỷ đồng, các doanh nghiệp duy trì tốt hoạt động sản xuất kinh doanh và giữ tốc độ tăng trưởng khá Tuy nhiên, các doanh nghiệp hiện nay vẫn còn phải đối mặt với nhiều khó khăn

và mong muốn nhận được sự hỗ trợ từ chính quyền địa phương về mặt bằng kinh

doanh, nguồn vốn và các dịch vụ hỗ trợ kinh doanh khác Trong khi đó, các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp của tỉnh trong những năm qua chủ yếu tập trung vào việc hỗ trợ pháp lý như tuyên truyền pháp luật cho doanh nghiệp; xây dựng các kênh giải đáp pháp luật, các tổ tư vấn thực hiện tư vấn thủ tục hành chính Đồng thời, việc triển khai các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới dây chuyền sản xuất, tiếp cận công nghệ mới chưa thực sự hiệu quả Do đó, nền kinh tế Bình Dương vẫn còn phải dựa vào sản xuất truyền thống, giá trị gia tăng của sản phẩm thấp Muốn thúc đẩy nền kinh tế sáng tạo để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của sản xuất công nghiệp toàn cầu thì cần phải tạo ra môi trường thuận lợi hỗ trợ và thúc đẩy các doanh nghiệp khởi nghiệp, doanh nghiệp khoa học công nghệ và các doanh nghiệp đổi mới phát triển Nhận thức sâu sắc vấn đề này, ngày 21/11/2016,

Ủy ban nhân dân tỉnh Bình Dương đã chính thức phê duyệt Đề án thành phố thông minh Bình Dương tại Quyết định số 320/QĐ-UB Theo đó, Đề án Thành phố thông minh Bình Dương đề xuất ra những mô hình chiến lược, kế hoạch hành động cụ thể dựa trên nền tảng mô hình Ba Nhà (Nhà nước – Nhà trường/Nhà khoa học – Nhà doanh nghiệp) nhằm hỗ trợ việc hiện thực hóa kế hoạch phát triển kinh

tế xã hội tỉnh, hướng tới xây dựng Thành phố Thông minh Định hướng chung của đề án bao gồm 5 điểm sau:

1) Triển khai Mô hình Ba Nhà (hợp tác giữa nhà nước – nhà doanh nghiệp – nhà khoa học / viện trường) ở Bình Dương, phù hợp với điều kiện hoàn cảnh địa phương

2) Thúc đẩy hợp tác trong chuỗi cung ứng nhằm giải phóng tiềm năng của một số lớn các ngành công nghiệp hiện thời để tăng cường giá trị đóng góp của các ngành này

3) Đầu tư nâng cao chất lượng giáo dục và tăng cường hoạt động nghiên cứu phát triển, gắn liền với thực tiễn

4) Xây dựng thương hiệu và xác lập vị thế của tỉnh Bình Dương, quảng bá, thu hút FDI trong các ngành sản xuất tiên tiến/ có giá trị gia tăng cao

5) Tăng cường nâng cao tinh thần khởi nghiệp và sáng tạo, đặc biệt trong giới trẻ, bằng cách thiết lập các cơ sở hạ tầng cho vườn ươm doanh nghiệp (Incubators) và không gian sáng tạo (maker spaces), Không gian thực nghiệm công nghệ (TechLab), Không gian thực nghiệm chế tạo (FabLab)…

Kể từ khi được phê duyệt, Ủy ban nhân dân tỉnh đã chỉ đạo tập trung nguồn lực thực hiện Đề án thành phố thông minh Bình Dương, trong đó lấy khoa học và công nghệ, đổi mới sáng tạo là yếu tố cốt lõi để phát triển

Trong năm 2016, trước khi Bình Dương chính thức phê duyệt Đề án thành phố thông minh, ngày 18/5/2016 Chính phủ phê duyệt Đề án Hỗ trợ hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo quốc gia đến năm 2025 tại Quyết định 844/QĐ-TTg

Đề án 844 được phê duyệt đánh dấu mục tiêu “Quốc gia khởi nghiệp” của Việt Nam và là cơ sở để các địa phương trong cả nước triển khai các chương trình, kế hoạch hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo Như vậy, ở Bình Dương việc xây dựng hệ sinh thái khởi nghiệp không chỉ là việc thực hiện các nội dung của Đề án 844 mà nó còn nằm trong định hướng phát triển Thành phố Thông minh Bình Dương Mặc

dù cơ sở để xây dựng kế hoạch triển khai nhiệm vụ hỗ trợ hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo đã được ban hành nhưng khi tiếp cận nhiệm vụ Sở Khoa học và Công nghệ gặp phải một số khó khăn nhất định mà quan trọng nhất có thể kể đến

là 02 vấn đề cơ bản sau:

1) Đây là vấn đề còn khá mới mẻ và hàm chứa nhiều nội dung vượt khỏi lĩnh vực chuyên môn của cán bộ được phân công nhiệm vụ;

2) Chưa được sự quan tâm của các sở ngành khác có liên quan;

Do đó, để tạo tiền đề cho việc tiếp cận cũng như xây dựng kế hoạch triển khai nhiệm vụ, Sở Khoa học và Công nghệ đã có những bước chủ động:

1) Phân công cán bộ nghiên cứu tài liệu trong và ngoài nước về mô hình Ba nhà, Fablab/Techlab và khởi nghiệp;

2) Gửi cán bộ đi đào tạo bổ sung kiến thức có liên quan đến khởi nghiệp, qua

đó tăng cường sự hiểu biết, tạo được sự kết nối với các chuyên gia, các tổ chức; 3) Tích cực học tập các mô hình hỗ trợ khởi nghiệp từ các tỉnh bạn mà điển hình là Tp HCM và Đà Nẵng để học tập kinh nghiệm, giúp định hướng trong việc thực hiện nhiệm vụ tại địa phương mình;

4) Phối hợp tổ chức tập huấn về Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo nhằm cung cấp thông tin nền tảng về khởi nghiệp, hệ sinh thái khởi nghiệp và các vấn đề liên quan đến cán bộ, công chức các sở, ban, ngành và các trường đại học để phối hợp với Sở KHCN triển khai các nhiệm vụ trong thời gian tới;

5) Tiến hành khảo sát hiện trạng cơ sở vật chất tại một số trường đại học, cao đẳng trên địa bàn tỉnh nhằm định hướng cho việc xây dựng kế hoạch phát triển các Fablab/Techlab trên địa bàn tỉnh;

6) Nghiên cứu chính sách hỗ trợ khởi nghiệp mới được ban hành và các chính sách đã được áp dụng ở các địa phương bạn, nghiên cứu cơ chế đối tác công – tư trong việc thực hiện nhiệm vụ KHCN để chuẩn bị tham mưu chính sách hỗ trợ

khởi nghiệp trên địa bàn tỉnh Bình Dương gắn với mục tiêu phát triển thành phố thông minh Bình Dương

Với những bước đi chủ động, Sở Khoa học và Công nghệ xác định tỉnh Bình Dương có đủ tiềm năng để phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp vững mạnh bởi: 1) Bình Dương là một tỉnh có ngành công nghiệp phát triển nhanh trong cả nước; kinh tế tăng trưởng cao và ổn định; là vùng đất tiềm năng thu hút đầu tư nước ngoài; cơ cấu dân số theo độ tuổi vẫn đang trong giai đoạn cơ cấu trẻ 2) Bình Dương hiện có 8 trường đại học, 7 trường cao đẳng, 16 trường trung cấp; 45 trung tâm và cơ sở dạy nghề; hạ tầng viễn thông được đầu tư phát triển mạnh; nằm trong khu vực kinh tế trọng điểm phía Nam, là cửa ngõ giao thương với Thành phố Hồ Chí Minh – trung tâm khởi nghiệp sôi động nhất trong cả nước 3) Bình Dương có các cơ sở giáo dục với thế mạnh nhất định:

 Trường Đại học Thủ Dầu Một đang phát triển mạnh mẽ từng ngày với một

số ngành như công nghệ sinh học, công nghệ thông tin…Trường đã tự nghiên cứu sản xuất ra các sản phẩm như đông trùng hạ thảo, linh chi, tỏi đen, chế phẩm sinh học dùng trong sản xuất phân hữu cơ,…

 Đại học Quốc tế miền Đông đang triển khai phòng thí nghiệm chiếu sáng Philip Lighting, ký kết hợp tác đào tạo với các doanh nghiệp hàng đầu về công nghệ như Bosch, Festo,

 Ngoài ra các trường Đại học Việt Đức, Cao đẳng nghề Việt Nam – Singapore, Cao đẳng công nghệ cao Đồng An hiện đều có các phòng thí nghiệm

về tự động hóa, cơ khí chính xác hiện đại

4) Các tổ chức hỗ trợ khởi nghiệp tiềm năng:

 Hiệp hội doanh nhân trẻ của tỉnh quan tâm đến hoạt động khởi nghiệp và

đã thành lập mạng lưới Doanh nhân Khởi nghiệp Bình Dương;

 Đội ngũ lao động kỹ thuật có tay nghề và trình độ chuyên môn cao hiện đang làm việc cho các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài với các dây chuyền sản xuất tiên tiến, máy móc hiện đại;

 Bên cạnh đó, tỉnh cũng có tiềm năng về sự hình thành và phát triển quỹ đầu tư mạo hiểm, tổ chức thúc đẩy kinh doanh thông qua rất nhiều Hiệp hội, như Hội cơ điện, Hội tin học, Hiệp hội ngành hàng,… đặc biệt là Hội Doanh nhân trẻ

Tuy nhiên, căn cứ theo những tiêu chí tại hướng dẫn của Bộ Khoa học và Công nghệ về việc xây dựng kế hoạch triển khai Đề án “Hỗ trợ hệ sinh thái khởi nghiệp quốc gia” (Công văn số 1919/BKHCN-PTTTDN ngày 13/6/2017), hệ sinh thái khởi nghiệp trên địa bàn tỉnh hiện nay chỉ ở Cấp độ 1: Hệ sinh thái mới hình thành Vì vậy, để phát triển được những tiềm năng đã được đánh giá để hình thành

và phát triển một hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo trong tương lai thì cần thiết phải xây dựng một kế hoạch theo lộ trình với mục tiêu cụ thể và trước hết cần ưu tiên giải quyết những vấn đề sau:

1) Tập trung đẩy mạnh đào tạo cơ bản về khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, hướng tới đối tượng sinh viên tại các trường Đại học, Cao đẳng; các cán bộ được phân công thực hiện công tác có liên quan khởi nghiệp (các sở ngành, đoàn thanh niên, hội phụ nữ, …)

2) Cần có cơ chế và bố trí nhân lực tư vấn, hỗ trợ về các thủ tục pháp lý, hành chính cho các doanh nghiệp khởi nghiệp ĐMST, đặc biệt trong các vấn đề về đăng

ký doanh nghiệp, thủ tục giải thể doanh nghiệp, gọi vốn đầu tư, …

3) Cần đầu tư không gian hỗ trợ, kết nối, gặp gỡ, tổ chức sự kiện cho các thành phần của Hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo

4) Tham mưu xây dựng chính sách cho tỉnh nhằm hỗ trợ phát triển khởi nghiệp sáng tạo đồng thời thực hiện được mục tiêu phát triển mô hình ba nhà trong việc xây dựng thành phố thông minh Bình Dương

Trên cơ sở những phân tích về tiềm năng, ưu thế cũng như những khó khăn, hạn chế kết hợp với mục tiêu xây dựng thành phố thông minh Bình Dương, Sở Khoa học và Công nghệ đã tham mưu Ủy ban nhân dân tỉnh ban hành Kế hoạch thực hiện Đề án Hỗ trợ hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo trên địa bàn tỉnh tại Quyết định số 2513/QĐ-UBND ngày 20/9/2017 Kế hoạch được xây dựng với mục tiêu:

1) Tạo lập môi trường thuận lợi để hình thành và phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo;

2) Hỗ trợ hoạt động khởi nghiệp đổi mới sáng tạo trong cộng đồng, các trường đại học, doanh nghiệp;

3) Khuyến khích nghiên cứu ứng dụng và chuyển giao công nghệ, đổi mới trong sản xuất, kinh doanh;

4) Tăng cường thúc đẩy các hoạt động hợp tác giữa nhà nước – nhà khoa học

- nhà doanh nghiệp, tiến tới xây dựng thành phố thông minh Bình Dương

Trong thời gian tới, Sở Khoa học và Công nghệ dự kiến sẽ triển khai các nội dung của Kế hoạch mà Ủy ban nhân dân tỉnh đã phê duyệt, cụ thể:

 Hỗ trợ hình thành hệ sinh thái khởi nghiệp và thúc đẩy hoạt động khởi nghiệp sáng tạo Trong đó, hỗ trợ hạ tầng, cơ sở vật chất cho hệ sinh thái khởi nghiệp và cộng đồng khởi nghiệp: thành lập Trung tâm sáng kiến cộng đồng và

hỗ trợ khởi nghiệp; hỗ trợ thành lập vườn ươm công nghệ tại các cơ sở giáo dục đại học; hỗ trợ thành lập các phòng thí nghiệm thực nghiệm/chế tạo trên địa bàn tỉnh, đào tạo, nâng cao năng lực cho cán bộ công chức thực hiện nhiệm vụ hỗ trợ khởi nghiệp; đào tạo kiến thức về khởi nghiệp đổi mới sáng tạo cơ bản và nâng cao cho các đối tượng có nhu cầu tham gia hoạt động khởi nghiệp; đưa nội dung đào tạo về các phương pháp đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp vào các trường đại học, cao đẳng, trường phổ thông trên địa bàn tỉnh;

 Xây dựng chính sách hỗ trợ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, từng bước hoàn thiện cơ chế, hành lang pháp lý nhằm tạo môi trường pháp lý thuận lợi giúp hình thành và phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, cộng đồng sáng tạo;

 Xây dựng Cổng thông tin khởi nghiệp đổi mới sáng tạo tỉnh Bình Dương

để cung cấp thông tin, chính sách, pháp luật, nguồn nhân lực, nguồn đầu tư, giao dịch đầu tư, sản phẩm, đối tác, khách hàng, mô hình kinh doanh mới, tin tức, sự kiện,… về khởi nghiệp đổi mới sáng tạo;

 Xây dựng hoạt động truyền thông về khởi nghiệp đổi mới sáng tạo Thúc đẩy tinh thần sáng tạo, khởi nghiệp trong xã hội, đặc biệt là giới trẻ, làm tiền đề cho thanh niên mạnh dạn khởi nghiệp

Trong các nhiệm vụ nêu trên, hỗ trợ hình thành hệ sinh thái khởi nghiệp và thúc đẩy hoạt động khởi nghiệp sáng tạo được xem là hoạt động cốt lõi Sở sẽ thúc đẩy việc thành lập Trung tâm sáng kiến cộng đồng và hỗ trợ khởi nghiệp tỉnh Bình Dương và thành lập phòng thí nghiệm chế tạo tại các trường để tạo điều kiện cho các dự án khởi nghiệp có điều kiện phát triển

Sở Khoa học và Công nghệ cũng sẽ phối hợp với các cơ quan, đơn vị triển khai các chương trình để cụ thể hóa các nhiệm vụ phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp như:

Phối hợp với Tỉnh Đoàn Bình Dương xây dựng và thực hiện Đề án Hỗ trợ

thanh niên khởi nghiệp tỉnh Bình Dương giai đoạn 2017 – 2022, trong đó khởi

đầu là việc tổ chức cuộc thi “Ý tưởng khởi nghiệp” với mục đích khuyến khích, xây dựng tinh thần khởi nghiệp cho đoàn viên thanh niên trên địa bàn tỉnh; tạo sự lan tỏa tinh thần khởi nghiệp trong cộng đồng;

Phối hợp với Đài Phát thanh - Truyền hình tỉnh Bình Dương xây dựng chương trình truyền hình “Khởi nghiệp”;

Phối hợp với Hội Liên hiệp phụ nữ thực hiện Quyết định số 939/QĐ-TTg ngày 30/6/2017 của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt đề án “Hỗ trợ phụ nữ khởi nghiệp giai đoạn 2017-2025”

Trong giai đoạn hiện nay, mặc dù kế hoạch kèm theo lộ trình triển khai nhiệm

vụ đã được Ủy ban nhân dân tỉnh phê duyệt, Sở Khoa học và Công nghệ vẫn còn gặp một số khó khăn trong quá trình thực hiện nhiệm vụ được giao và đây cũng chính là những kiến nghị của Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Bình Dương để Hội nghị cùng nghiên cứu, có giải pháp tháo gỡ:

1) Sự thấu hiểu về các hoạt động có liên quan đến khởi nghiệp của các cấp, các ngành, từng địa phương chưa được đồng bộ, nhất là trong việc hỗ trợ các doanh nghiệp khởi nghiệp về không gian làm việc, các gói tư vấn, ươm tạo cũng như vốn mồi ở giai đoạn đầu chưa tạo được sự đồng thuận để hỗ trợ từ một số cơ quan có liên quan

2) Nguồn nhân lực hỗ trợ các hoạt động khởi nghiệp: công chức, cán bộ thực hiện nhiệm vụ được phân công từ các sở ngành và các cơ sở giáo dục trên địa bàn tỉnh cũng như các công ty lớn, các tổ chức có tiềm năng trở thành thành phần quan trọng trong hệ sinh thái khởi nghiệp chưa thật sự quan tâm và hiểu biết sâu sắc về khởi nghiệp

3) Chính sách được trông chờ nhiều nhất là Luật hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ vừa được Quốc hội thông qua, tuy nhiên, để địa phương có thể triển khai được vào từng hoạt động cụ thể thì còn cả một quá trình Vì vậy, trong quá trình triển khai đề nghị Trung ương có hướng dẫn cụ thể để từng địa phương có cơ sở áp dụng một cách đồng bộ và kịp thời

4) Việc thực hiện cơ chế đối tác công – tư trong hỗ trợ các tổ chức, thành phần trong hệ sinh thái khởi nghiệp cần được quan tâm bởi hiệu quả xã hội trong giai đoạn đầu hơn là lợi ích về kinh tế Để xây dựng được tinh thần khởi nghiệp, đam mê sáng tạo trong cộng đồng cần sự khởi xướng và xúc tác nhiều từ phía nhà nước Do đó, cơ chế đối tác công-tư trong việc thực hiện các nhiệm vụ khoa học

và công nghệ theo mô hình ba nhà, trong việc hỗ trợ thành lập các Fablab/Techlab cũng như hỗ trợ cho các tổ chức ươm tạo doanh nghiệp, ươm tạo công nghệ cần được thực hiện thí điểm để đánh giá, rút kinh nghiệm trong việc triển khai mở rộng

Thực tế cho thấy rằng, nếu khởi nghiệp là một lộ trình dẫn đến thành công thì ở đó cơ chế chính sách là những tác nhân ngoại lực, đổi mới và sáng tạo là nội lực, chúng ta hi vọng rằng trong giai đoạn này, nhà nước cùng với những “ngoại lực” và quyết tâm cao độ của các địa phương sẽ góp phần củng cố, thúc đẩy “nội lực” của toàn dân tộc phát triển mạnh mẽ đạt được mục tiêu Quốc gia khởi nghiệp trong tương lai gần nhất có thể./

PHÁT TRIỂN HỆ SINH THÁI KHỞI NGHIỆP ĐỔI MỚI SÁNG TẠO

TRONG ĐIỀU KIỆN CỦA TỈNH BÌNH PHƯỚC

Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Bình Phước

Trong xu thế phát triển hiện nay, các hoạt động khởi nghiệp đổi mới sáng tạo tuy mới hình thành nhưng ngày càng sôi động Đặc biệt, với việc ban hành Quyết định số 844/QĐ-TTg ngày 18/5/2016 của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt

Đề án Hỗ trợ hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo quốc gia đến năm 2025, nhiều địa phương trên cả nước đã và đang trong quá trình soạn thảo ban hành Kế hoạch triển khai thực hiện Đề án Hỗ trợ hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo phù hợp với điều kiện, đặc thù riêng biệt, qua đó, đã tạo nên một khí thế khởi nghiệp hừng hực trong mỗi doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân và nhóm cá nhân, trên nhiều lĩnh vực

Toàn tỉnh Bình Phước có hơn 4.600 doanh nghiệp, đa số có quy mô nhỏ, trình độ công nghệ lạc hậu, tiềm lực kinh tế hạn chế, sức cạnh tranh yếu; năng lực quản lý doanh nghiệp và trình độ tay nghề của người lao động còn hạn chế… chưa đáp ứng yêu cầu hội nhập kinh tế quốc tế Qua tham khảo kết quả khảo sát 500 doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh (năm 2016) thì có đến 45,6% nhận định rằng năng lực cạnh tranh là nguyên nhân khó khăn lớn nhất mà doanh nghiệp gặp phải; 41,8% doanh nghiệp cho rằng nguồn cung cầu hàng hóa giảm; 27,4% doanh nghiệp gặp khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn tín dụng; 18,8% doanh nghiệp gặp khó khăn trong việc tiếp cận thị trường mới; 13,8% khó khăn về nguồn nhân lực; 10,8% doanh nghiệp khóa khăn về thủ tục hành chính; 10,4% doanh nghiệp khó khăn về giá thuê đất, mặt bằng…

Chính vì lý do đó, để Đề án Hỗ trợ hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo thành công trên địa bàn tỉnh Bình Phước, tỉnh đã xác định những lợi thế và thách thức để các cấp, ngành, các doanh nghiệp có cái nhìn toàn diện hơn trong quá trình khởi nghiệp, xây dựng, phát triển và mở rộng các hoạt động sản xuất, kinh doanh trên địa bàn tỉnh

kinh tế của cả nước) với Tây Nguyên và nước bạn Campuchia Bình Phước cũng

là Tỉnh ít bị ảnh hưởng bởi bão lụt nên có điều kiện thuận lợi để phát triển sản xuất nông nghiệp, công nghiệp

- Với tổng diện tích đất tự nhiên là 687.154 ha Trong đó hầu hết là đất có chất lượng cao và trung bình trở lên, thích hợp với phát triển sản xuất nông lâm nghiệp, đặc biệt là cây công nghiệp dài ngày, giúp cho Bình Phước có diện tích các cây công nghiệp như cao su, điều, tiêu cao nhất cả nước Ngoài ra Bình Phước còn nhiều tài nguyên khác còn trong dạng tiềm năng chưa được khai thác nhiều như rừng, sông, suối lớn, hồ đập, nước ngầm, đá vôi, cát, đá, đất sét,

- Hệ thống cơ sở vật chất, hạ tầng kỹ thuật, giao thông, điện, nước, bưu chính viễn thông, thông tin đã được đầu tư đến địa bàn xã phường, đáp ứng nhu cầu cơ bản của người dân và nhà đầu tư

- Công tác cải cách hành chính được thực hiện thường xuyên, tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp trong đăng ký kinh doanh, thủ tục đầu tư, xây dựng,

- Các dịch vụ hỗ trợ đầu tư: ngân hàng, bảo hiểm, hải quan, tư vấn tài chính,

đã phát triển hoạt động trên hầu hết địa bàn Tỉnh Chính sách ưu đãi đầu tư của Tỉnh có nhiều lợi thế so sánh với các Tỉnh, thành khác như: giá thuê đất; chế độ miễn giảm tiền thuê đất, tiền sử dụng đất…

Những tồn tại, khó khăn:

- Sau 20 năm tái lập mặc dù đã có những thành công và kết quả phát triên nhất định nhưng điều kiện KTXH của tỉnh vẫn chưa phát triển mạnh, chưa tương xứng với tiềm năng và lợi thế sẵn có Địa hình của tỉnh rất phức tạp nên việc tổ chức nhân sự quản lý hành chính – kinh tế – xã hội, đặc biệt là vùng sâu, vùng xa, vùng cao gặp nhiều khó khăn Có thể nói Bình Phước vẫn là một Tỉnh nghèo

- Nguồn nhân lực chất lượng cao còn quá ít Toàn tỉnh chỉ có 24% lao động

có qua các lớp đào tạo bài bản nên tính chuyên nghiệp thấp, cơ cấu ngành nghề không phù hợp và không đáp ứng được nhu cầu doanh nghiệp và mục tiêu công nghiệp hóa – hiện đại hóa

- Sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế còn chậm Khu vực kinh tế nông – lâm – ngư là khu vực chiếm tỉ trọng 36 % GDP, công nghiệp – xây dựng 25%, dịch vụ 38% trong đó ngành trồng trọt chiếm đến 95% giá trị ngành Khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài còn chiếm tỉ trọng khá thấp (3,05% GDP)

- Hoạt động du lịch chưa có bước phát triển đột phá mặc dù công tác xúc tiến, quảng bá du lịch thông qua các sự kiện lễ hội được đẩy mạnh và công tác đầu tư đã được chú trọng Tỉnh có 12 di tích lịch sử trong đó có 09 di tích cấp Trung ương, 03 di tích cấp Tỉnh và tiềm năng du lịch, đặc biệt là du lịch sinh thái rất lớn

- Hệ thống cơ sở hạ tầng kinh tế - xã hội các huyện biên giới còn chưa phát triển Mạng lưới bưu chính, viễn thông chưa phủ rộng, chất lượng phục vụ thấp

- Năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp Bình Phước còn hạn chế Đa số các doanh nghiệp Bình Phước có quy mô nhỏ, chưa có thương hiệu nổi tiếng, sản xuất hàng xuất khẩu chủ yếu làm gia công

- Hoạt động thương mại, dịch vụ còn yếu Phổ biến là buôn bán nhỏ

Đối với hoạt động khởi nghiệp

Hoạt động khởi nghiệp đổi mới sáng tạo tại Bình Phước còn quá mới mẻ, doanh nghiệp đổi mới sáng tạo và hệ sinh thái khởi nghiệp tại Bình Phước vẫn chưa hình thành, hoạt động kết nối giữa 4 nhà (nhà nước – nhà khoa học, doanh nghiệp và nông dân) vẫn chưa chặt chẽ Kế hoạch triển khai Đề án Hỗ trợ hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo vẫn chưa được ban hành (Đang chỉnh sửa dự thảo) Tuy nhiên, cùng với việc Tỉnh đã ban hành Chương trình phát triển doanh nghiệp giai đoạn 2016 – 2020; Công cuộc cải cách thủ tục hành chính đang ngày càng công khai, minh bạch, đặc biệt là các thông tin hỗ trợ doanh nghiệp; Tỉnh cũng thường xuyên thực hiện đối thoại với cộng đồng doanh nghiệp, kịp thời nắm bắt khó khăn vướng mắc để tập trung tháo gỡ cho doanh nghiệp; Cùng với công tác đẩy mạnh xúc tiến thương mại, hỗ trợ doanh nghiệp mở rộng thị trường, đổi mới công nghệ, hỗ trợ xây dựng thương hiệu và xây dựng chỉ dẫn địa lý … bước đầu đã giúp doanh nghiệp và các nhóm cá nhân có thêm nhiều cơ hội và nguồn động viên để hoạt động ngày càng phát triển, góp chung vào sự phát triển KTVHXH của địa phương và cả nước

Trong thời gian tới, để Đông Nam Bộ phát triển đúng với tiềm năng của vùng, cũng như để phát huy được tiềm năng thế mạnh của Tỉnh trong việc phát triển và đẩy mạnh hoạt động hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo tỉnh Bình Phước sẽ thực hiện một số nhiệm vụ đó là:

- Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức về vai trò, vị trí và tầm quan trọng của khởi nghiệp, khơi dậy tinh thần khởi nghiệp;

- Tổ chức các hội thảo, tập huấn nhằm nâng cao nhận thức trong thanh thiếu niên, cộng đồng sinh viên và doanh nghiệp trẻ có thái độ đúng đắn về khởi nghiệp;

có tinh thần, động lực khởi nghiệp; có kiến thức, kỹ năng, công cụ khởi nghiệp

- Tổ chức đào tạo, tập huấn về áp dụng các hệ thống quản lý tiên tiến, công

cụ cải tiến năng suất chất lượng, sở hữu trí tuệ, tiết kiệm năng lượng; Tuyên truyền các tấm gương điển hình về doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo

- Tổ chức các khóa đào tạo về khởi sự doanh nghiệp, tập huấn các chính sách pháp luật về thuế, môi trường kinh doanh đến với các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh

- Cung cấp các dịch vụ hỗ trợ xây dựng các không gian làm việc chung, cơ

sở hạ tầng phục vụ cho khởi nghiệp, hỗ trợ văn phòng làm việc cho các doanh nghiệp khởi nghiệp

- Xây dựng mạng lưới liên kết gồm các đơn vị đào tạo, các đơn vị tư vấn, cộng đồng doanh nghiệp, các hiệp hội nghề nghiệp, các tổ chức phi chính phủ, quỹ hỗ trợ và đầu tư, chính quyền địa phương để hỗ trợ toàn diện cho các dự án khởi nghiệp

Kiến nghị

- Cần xây dựng Chương trình liên kết vùng về khoa học và công nghệ, trong

đó đặc biệt là nội dung về hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo thật cụ thể, phân công trách nhiệm của các địa phương ( Sở khoa học và công nghệ) trong quá trình thực hiện cơ chế phối hợp thực hiện nhiệm vụ Phát huy vai trò của một số địa phương trong việc nhân rộng, chuyển giao các mô hình khởi nghiệp đã thành công

- Xây dựng hệ thống dữ liệu chung của vùng về khoa học và công nghệ, về tiềm năng thế mạnh của từng địa phương trong tổng thể phân công phối hợp giữa các địa phương trong vùng

- Nghiên cứu, xây dựng chương trình phát triển đối với các sản phẩm chủ lực

và phân phối sản phẩm của vùng cũng như của từng địa phương

- Phối hợp xây dựng và kiến nghị Trung ương ban hành, thực hiện hiệu quả các cơ chế chính sách đặc thù về khoa học và công nghệ, hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo nhằm thúc đẩy nhanh phát triển kinh tế - xẫ hội, hình thành hệ sinh thái khởi nghiệp theo đặc thùi của vùng và của từng địa phương trong vùng Khởi nghiệp là một quá trình thực sự khó khăn, nhiều thách thức và đầy rủi

ro Để thực hiện thành công chủ trương hỗ trợ khởi nghiệp, rất cần sự chung tay tạo môi trường khởi nghiệp thuận lợi và hỗ trợ mạnh mẽ cho các tổ chức và cá nhân khởi nghiệp bởi các hoạt động như: tập huấn khởi sự doanh nghiệp, tọa đàm, trao đổi kinh nghiệm, tư vấn hỗ trợ thủ tục pháp lý, hỗ trợ nuôi dưỡng và phát triển ý tưởng khởi nghiệp (Vườn ươm doanh nghiệp), hỗ trợ chế tạo thử sản phẩm, tiếp cận thuận lợi các nguồn tín dụng ưu đãi, đăng ký thương hiệu, quảng bá sản phẩm, kết nối đầu tư và thị trường Đặc biệt, vai trò của nhà nước trong việc tạo

ra môi trường khởi nghiệp thuận lợi là rất quan trọng

Do đó, ngành KH&CN sẽ cùng với các cấp, ngành và địa phương thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp có lộ trình hoàn chỉnh, cũng như đòi hỏi sự đầu tư xứng đáng nguồn lực từ Nhà nước và xã hội nhằm và hỗ trợ mạnh mẽ cho các tổ chức

và cá nhân khởi nghiệp Bên cạnh đó, rất cần sự ủng hộ, hỗ trợ từ phía trung ương

và các địa phương lân cận để hoạt động khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo ngày càng

đi vào chiều sâu, thúc đẩy sự phát triển KTVHXH của địa phương và quốc gia./

TÌNH HÌNH TRIỂN KHAI QUYẾT ĐỊNH SỐ 844/QĐ-TTg NGÀY 18

THÁNG 5 NĂM 2016 CỦA THỦ TƯỚNG CHÍNH PHỦ

TẠI TỈNH BÀ RỊA – VŨNG TÀU: THUẬN LỢI VÀ KHÓ KHĂN

Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu

1 Tình hình triển khai Quyết định số 844/QĐ-TTg

Tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu có nhiều tiềm năng để phát triển hoạt động khởi nghiệp trong các lĩnh vực như nông nghiệp, chế biến thủy sản, du lịch, công nghệ thông tin, công nghiệp hỗ trợ, logistics… Tuy nhiên, hệ sinh thái khởi nghiệp tại tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu đang ở giai đoạn bắt đầu Số lượng doanh nghiệp khởi nghiệp mà đặc biệt là doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo còn ít Các doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo gặp nhiều khó khăn về tiếp cận các dịch vụ hỗ trợ, cố vấn, tư vấn, đào tạo khởi nghiệp cũng như tiếp cận tài chính, nguồn nhân lực Trên địa bàn tỉnh chưa có khu làm việc chung, trung tâm ươm tạo hay các tổ chức cung cấp cơ sở vật chất, dịch vụ hỗ trợ khởi nghiệp

Triển khai Quyết định số 844/QĐ-TTg ngày 18/5/2016 của Thủ tướng Chính phủ, Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu đã tham mưu UBND tỉnh ban hành Quyết định số 3380/QĐ-UBND ngày 28/11/2016 về Kế hoạch hỗ trợ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo của tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu giai đoạn 2016-

2020 Mục tiêu của Kế hoạch bao gồm: Triển khai, cụ thể hóa các mục tiêu, nội dung của Đề án “Hỗ trợ hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo Quốc gia đến năm 2025” phù hợp với điều kiện và tình hình thực tiễn của tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu; Thúc đẩy hình thành hệ sinh thái khởi nghiệp và hoạt động khởi nghiệp đổi mới sáng tạo tại tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu Tạo lập môi trường thuận lợi để thúc đẩy, hỗ trợ quá trình hình thành và phát triển loại hình doanh nghiệp có khả năng tăng trưởng nhanh dựa trên khai thác tài sản trí tuệ, công nghệ, mô hình kinh doanh mới, tập trung vào các ngành, lĩnh vực tiềm năng, thế mạnh trong phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh; Giai đoạn 2016 - 2020 hỗ trợ phát triển ít nhất 200 dự án khởi nghiệp đổi mới sáng tạo và hỗ trợ phát triển ít nhất 50 doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo

Triển khai Quyết định số 3380/QĐ-UBND, Sở Khoa học và Công nghệ đã tham mưu UBND tỉnh thành lập Ban chỉ đạo hỗ trợ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo của tỉnh, ban hành Quyết định số 1054/QĐ-UBND ngày 21/4/2017 của UBND tỉnh V/v ban hành Thể lệ Cuộc thi khởi nghiệp đổi mới sáng tạo tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu năm 2017 Trong khuôn khổ các hoạt động Cuộc thi, Sở Khoa học và Công nghệ phối hợp các đơn vị tổ chức các hội nghị phát động, tọa đàm, sự kiện, các lớp đào tạo, tập huấn trong các trường đại học, Đoàn Thanh niên, doanh nghiêp, cộng đồng khởi nghiệp

Sở Khoa học và Công nghệ đã trình đề án Thành lập Trung tâm ươm tạo và

hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp của tỉnh, và đang hoàn thiện dự thảo Chương trình hỗ trợ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu giai đoạn 2017-

2020 dự kiến trình UBND tỉnh ban hành trong Quý IV, 2017

2 Thuận lợi và khó khăn trong quá trình triển khai

Trong gần 1 năm triển khai Quyết định 844, hệ sinh thái khởi nghiệp tại tỉnh

Bà Rịa – Vũng Tàu đã bắt đầu có sự chuyển biến, trong quá trình triển khai luôn được sự quan tâm chỉ đạo, hướng dẫn, giúp đỡ của Bộ Khoa học và Công nghệ, Cục Phát triển thị trường và doanh nghiệp KHCN, sự quan tâm chỉ đạo sát sao và tạo điều kiện thuận lợi về mọi mặt của lãnh đạo tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu, sự phối hợp tích cực của các cơ quan, ban ngành chức năng của tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu

và sự hỗ trợ, giúp đỡ của các cơ quan, đơn vị tại TPHCM, Đà Nẵng,…

Bên cạnh đó còn một số vấn đề khó khăn sau:

a) Về xây dựng hệ sinh thái khởi nghiệp địa phương

- Số lượng tham gia các hoạt động sự kiện khởi nghiệp đổi mới sáng tạo chưa nhiều Chưa tạo ra sự chuyển biến mạnh mẽ của cộng đồng về khởi nghiệp đổi mới sáng tạo mới tại địa phương

- Chưa thu hút được nhiều các công ty lớn tham gia vào hệ sinh thái khởi nghiệp

- Tại tỉnh còn thiếu và chưa có mạng lưới các chuyên gia về khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo, đội ngũ cố vấn khởi nghiệp, nhà đầu tư thiên thần

- Hệ sinh thái chưa hình thành đầy đủ dẫn tới việc khó khăn trong việc thu hút khu vực tư nhân trong tham gia đầu tư vào các tổ chức hỗ trợ khởi nghiệp, cơ

sở ươm tạo, khu làm việc chung…

- Việc hình thành cơ sở ươm tạo của Nhà nước gặp nhiều vướng mắc Sở Khoa học và Công nghệ đã trình đề án Thành lập Trung tâm ươm tạo và hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp của tỉnh cho cấp có thẩm quyền Tuy nhiên cơ chế tài chính, bố trí nguồn nhân lực cho Trung tâm cũng có nhiều khó khăn

- Nguồn nhân lực thực hiện Đề án 844 là kiêm nhiệm nên hạn chế trong quá trình triển khai

b) Về xây dựng chính sách hỗ trợ khởi nghiệp

Trong quá trình xây dựng dự thảo Chính sách hỗ trợ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu giai đoạn 2017-2020, Sở Khoa học và Công nghệ gặp một số khó khăn như sau:

- Một số nội dung hỗ trợ được quy định theo Quyết định 844/QĐ-TTg nhưng chưa có căn cứ xây dựng định mức kinh phí hỗ trợ, như: Hỗ trợ một phần kinh phí sửa chữa và áp dụng mức phí ưu đãi khai thác cơ sở hạ tầng tại các địa điểm thuận lợi cho cung cấp dịch vụ hỗ trợ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo (Điểm III.1.b);

Hỗ trợ một phần kinh phí nâng cấp cơ sở vật chất - kỹ thuật của một số cơ sở ươm

tạo, tổ chức thúc đẩy kinh doanh, tổ chức cung cấp thiết bị dùng chung cho các nhóm khởi nghiệp, doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo (Điểm III.6.a); Hỗ trợ một phần kinh phí cho các doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo trả tiền công lao động và sử dụng dịch vụ marketing, quảng bá sản phẩm, dịch vụ; thanh toán, tài chính; tư vấn pháp lý, đầu tư, thành lập doanh nghiệp khoa học và công nghệ (Điểm III.5.c)

- Một số nội dung hỗ trợ cần thiết cho doanh nghiệp khởi nghiệp nhưng chưa được quy định: Theo Quyết định 844/QĐ-TTg, không có quy định thuê chuyên gia tư vấn cho cá nhân, nhóm cá nhân, doanh nghiệp khởi nghiệp mà chỉ được hỗ trợ thuê chuyên gia để triển khai các khóa đào tạo khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, đào tạo huấn luyện viên khởi nghiệp, nhà đầu tư khởi nghiệp tại một số cơ sở giáo dục, cơ sở ươm tạo và tổ chức thúc đẩy kinh doanh (theo Điểm III.5.b)

- Quy trình quản lý kinh phí dự án: Giải quyết các vấn đề về rủi ro của các nhóm khởi nghiệp trong quá trình triển khai đề án hỗ trợ, cách thức thu hồi số tiền

hỗ trợ nếu doanh nghiệp, dự án khởi nghiệp không thành công./

HOẠT ĐỘNG ƯƠM TẠO DOANH NGHIỆP TẠI VƯỜN ƯƠM DOANH

NGHIỆP CÔNG NGHỆ CAO VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO

CHẤT LƯỢNG CÁC DỰ ÁN KHỞI NGHIỆP

Vườn ươm Doanh nghiệp Công nghệ cao

Từ những năm 2005, khi khái niệm vườn ươm doanh nghiệp, trung tâm ươm tạo doanh nghiệp chưa được nhiều người biết đến, khi hoạt động khởi nghiệp chưa sôi nổi như hiện nay, Khu Công nghệ cao Thành phố Hồ Chí Minh đã tiên phong xây dựng đề án Vườn ươm Doanh nghiệp Công nghệ cao với mong muốn hình thành một địa chỉ hỗ trợ các dự án khởi nghiệp trong lĩnh vực công nghệ cao, phát triển các ý tưởng đổi mới sáng tạo

Vườn ươm đã được Ủy ban nhân dân thành phố quyết định thành lập vào tháng 8/2006 Trải qua 11 năm, Vườn ươm kiên trì đeo bám mục tiêu hỗ trợ ươm tạo những doanh nghiệp công nghệ mang thương hiệu Việt Nam, sản phẩm do chất xám của những con người Việt Nam Qua đó, Vườn ươm đã góp phần phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh, từng bước mang lại những giá trị thật sự thông qua hoạt động ươm tạo những sản phẩm công nghệ từ tài sản trí tuệ của người Việt Nam Đây là nơi đem lại những sự hỗ trợ và cơ hội ban đầu quý báu cho các doanh nghiệp khởi nghiệp

I Một số kết quả hoạt động ươm tạo doanh nghiệp tại Vườn ươm Doanh nghiệp Công nghệ cao qua 11 năm hoạt động

Hoạt động ươm tạo doanh nghiệp trực tiếp đưa thành quả nghiên cứu công nghệ đến việc thành lập doanh nghiệp công nghệ mới Để được chấp nhận tham gia chương trình ươm tạo tại Vườn ươm, các dự án ươm tạo phải thỏa mãn các tiêu chí của Luật Công nghệ cao, cũng như danh mục công nghệ và sản phẩm công nghệ cao được Chính phủ khuyến khích đầu tư Hoạt động tuyển chọn các

dự án tham gia ươm tạo được thực hiện thông qua Hội đồng đánh giá, góp ý và xét chọn Thành viên của Hội đồng gồm các chuyên gia kỹ thuật, chuyên gia sở hữu trí tuệ, chuyên gia đầu tư, chuyên gia khởi nghiệp

Chương trình ươm tạo của các dự án tại Vườn ươm Doanh nghiệp Công nghệ cao kéo dài trong khoảng thời gian từ 01 đến 03 năm Tùy theo mức độ hoàn thiện

và lĩnh vực công nghệ của từng dự án cụ thể, Vườn ươm xây dựng chương trình ươm tạo và dịch vụ hỗ trợ đa dạng đáp ứng sát sao nhu cầu của các dự án trong suốt thời gian tham gia ươm tạo Thông qua các hoạt động hỗ trợ, các dự án ươm tạo có thêm nguồn lực phát triển doanh nghiệp Các dịch vụ hỗ trợ bao gồm: Hỗ trợ tư vấn pháp lý, tư vấn xác lập quyền sở hữu trí tuệ; Kết nối đội ngũ mentor, chuyên gia tư vấn, chuyên gia công nghệ; Kết nối đầu tư, hỗ trợ tham gia các chương trình hỗ trợ của nhà nước; Hỗ trợ không gian làm việc; Hỗ trợ hoàn thiện sản phẩm công nghệ; Hỗ trợ đăng ký sở hữu trí tuệ; Hỗ trợ thành lập doanh nghiệp;

Hỗ trợ nghiên cứu thị trường; Hỗ trợ giới thiệu sản phẩm và kết nối khách hàng

Đến nay, Vườn ươm đã thu hút, tiếp nhận và hỗ trợ thương mại hóa sản phẩm công nghệ cao cho 45 dự án ươm tạo Trong đó, có 23 dự án đã thương mại hóa sản phẩm thành công, 08 dự án có kết quả thương mại hóa xuất sắc đã được Vườn ươm tổ chức tốt nghiệp Tổng doanh thu hàng năm của các dự án tham gia ươm tạo đạt từ 15-20 tỷ đồng Các dự án doanh nghiệp đã thu hút và tạo công việc làm mới cho hơn 300 lao động, trong đó 100% lao động có trình độ từ đại học/ cao đẳng trở lên Đây là kết quả có ý nghĩa về ươm tạo doanh nghiệp công nghệ đầu tiên tại Thành phố Bên cạnh đó, với tính chất là các dự án trong lĩnh vực công nghệ cao, tất cả các doanh nghiệp khi tham gia ươm tạo tại Vườn ươm đều tổ chức hoạt động R&D Thông qua hoạt động này, các dự án đã nghiên cứu và phát triển các tài sản trí tuệ

Hình 2 Thống kê theo từng lĩnh vực các dự án tham gia ươm tạo

Một trong những điểm cốt lõi mà Vườn ươm mang lại cho các dự án ươm tạo, đó là giá trị thương hiệu, bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ, kết nối chuyên gia, quỹ đầu tư và tổ chức hoạt động nghiên cứu phát triển Vườn ươm đã xây dựng được mạng lưới rộng khắp với các đối tác, chuyên gia, các đơn vị cung cấp dịch vụ, các vườn ươm, các quỹ đầu tư mạo hiểm, các trung tâm đào tạo khởi nghiệp, các trường đại học trong nước và trong khu vực, hình thành mạng lưới hỗ trợ cho các

dự án khởi nghiệp

Vườn ươm Doanh nghiệp Công nghệ cao đã thành công trong việc hỗ trợ các

dự án khởi nghiệp Một số dự án tiêu biểu tại Vườn ươm Doanh nghiệp Công nghệ cao có thể kể đến như:

* Công ty Cổ Phần Công Nghệ ACIS:

Đây là một dự án thiết kế và sản xuất các thiết bị liên quan đến “Giải pháp Thông minh và Điều khiển Tự động” để phục vụ con người Giải pháp sử dụng 100% công nghệ do chính ACIS phát triển với cách thức thi công lắp đặt đơn giản,

độ mở rộng không giới hạn và tương thích với hầu hết mọi thiết bị trên thị trường Đến nay, sau khi đã tốt nghiệp từ Vườn ươm, sản phẩm nhà thông minh của ACIS

đã được thương mại hóa rộng rãi trên thị trường, với hệ thống đối tác, nhà phân

phối rộng khắp toàn quốc

Công nghệ sinh học Công nghệ vật liệu mới

* Công ty TNHH Hệ thống Cơ Điện Tử Xanh (Gremsy):

Đây là dự án nghiên cứu, sản xuất và phát triển các dòng thiết bị cân bằng dùng cho máy quay phim nhằm mục đích nâng cao chất lượng dịch vụ không ảnh trên máy bay không người lái Hiện nay, sản phẩm và dịch vụ do công ty cung cấp được nhiều khách hàng trong và ngoài nước đánh giá cao và tin tưởng sử dụng

Sản phẩm của Gremsy đã được xuất hiện tại hàng loạt các triển lãm lớn như Triển lãm phim ảnh - Filmart 2014 tại Hong Kong, Telefilm 2014 tại Việt Nam

và đặc biệt là NAB Show tại Mỹ Công ty có cơ hội hợp tác với nhiều đối tác lớn tại nước ngoài như: Override film (USA), Pulse Media (USA), Aerogenix (Spain), Aeronavics (New Zealand), KF Innovatus (HongKong), Dl'air Production

(France), Coptervision Media (Australia), ATI Technologies (Canada), Eletronica Sud sas (Italia),

Hiện nay, tỷ lệ cơ cấu doanh thu của công ty tại thị trường Mỹ và châu Âu chiếm đến 80%, 20% còn lại cho thị trường các nước khu vực Thái Bình Dương

* Công ty Cổ phần Phát triển Công nghệ VIOTEK:

Đây là dự án khởi nghiệp từ kết quả đề tài “Chiết xuất nano curcumin” của Trung tâm R&D Khu Công nghệ cao Nacur Vital là sản phẩm bảo vệ sức khỏe,

có hàm lượng nano curcumin 10%, được sản xuất theo phương pháp topdown, phương pháp nghiền không phải qua nhiều công đoạn, tránh nhiễm khuẩn cao

Nacur Vital có tác dụng kháng viêm, tăng cường chức năng gan, giải độc gan, giúp làm lành vết thương, giảm tổn thương niêm mạc dạ dày, giúp giảm tác dụng phụ hóa trị, xạ trị… Số lượng sản xuất hiện tại của xưởng mỗi tháng khoảng 2.000 chai, trong tương lai gần sẽ đầu tư thêm máy móc để đạt sản lượng 20.000 chai/tháng

II Giải pháp nâng cao chất lượng các dự án khởi nghiệp tại Vườn ươm Doanh nghiệp Công nghệ cao

Chất lượng các dự án khởi nghiệp chính là thước đo quan trọng đánh giá mức

độ thành công của một vườn ươm doanh nghiệp Qua thực tế 11 năm hoạt động

hỗ trợ các dự án khởi nghiệp, Vườn ươm Doanh nghiệp Công nghệ cao đúc rút ra một kinh nghiệm, giải pháp nâng cao chất lượng các dự án khởi nghiệp như sau:

1 Tìm kiếm dự án tốt tham gia vào ươm tạo:

Việc có được những dự án có chất lượng tốt đóng vai trò rất quan trọng trong kết quả ươm tạo thành công các dự án khởi nghiệp Hiện nay, việc lựa chọn các

dự án vào chương trình ươm tạo của Vườn ươm từ ba nguồn chính:

- Thứ nhất là từ các trường đại học, cao đẳng trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh: hàng năm, Vườn ươm Doanh nghiệp Công nghệ cao thường xuyên phối hợp với các trường đại học, cao đẳng tổ chức các chương trình giới thiệu về chương trình ươm tạo tại Vườn ươm, cũng như phối hợp với các trung tâm, đơn

vị tại các trường tìm kiếm, rà soát các dự án tốt để giới thiệu tham gia ươm tạo tại Vườn ươm Thực tế tại Vườn ươm cho thấy, các dự án khởi nghiệp tiếp nhận từ các trường đại học/ cao đẳng tuy có số lượng không nhiều tuy nhiên chất lượng

về mặt công nghệ và đổi mới sáng tạo của các dự án là tốt hơn rất nhiều so với các dự án còn lại Số lượng các dự án khởi nghiệp từ các trường đại học, cao đẳng tham gia chương trình ươm tạo tại Vườn ươm ngày càng tăng trong những năm gần đây

- Thứ hai là từ các cuộc thi về khởi nghiệp do Vườn ươm Doanh nghiệp Công nghệ cao tổ chức: Trong những năm gần đây, Vườn ươm thường xuyên tổ chức các cuộc thi khởi nghiệp, trong đó lớn nhất là cuộc thi IoT Startup thu hút rất đông đảo các dự án tham gia Điểm đặc biệt của các cuộc thi do Vườn ươm tổ chức đó

là yêu cầu phải có sản phẩm mẫu, không chỉ dừng ở mức cuộc thi ý tưởng Do đó, Vườn ươm có điều kiện thuận lợi để kiểm chứng khả năng phát triển sản phẩm dự

án và lựa chọn những dự án tốt tham gia ươm tạo tại Vườn ươm

- Thứ ba là thông qua các hội thảo về khởi nghiệp, thông qua trang đăng ký online tham gia ươm tạo tại Vườn ươm Doanh nghiệp Công nghệ cao: chúng tôi xem đây cũng là một kênh quan trọng để có thể tìm kiếm được những dự án khởi nghiệp tốt

Để đưa một dự án khởi nghiệp vào ươm tạo tại Vườn ươm, chúng tôi tổ chức hội đồng độc lập đánh giá chất lượng của dự án Thành viên của hội đồng bao gồm các chuyên gia trong lĩnh vực pháp lý, đầu tư, thương mại sản phẩm Đây

là một giải pháp rất quan trọng để chúng tôi có thể đánh giá toàn diện về dự án cũng như lựa chọn được dự án tốt đưa vào tham gia chương trình ươm tạo tại Vườn ươm

2 Chuẩn hóa quy trình ươm tạo và cơ sở vật chất phục vụ hoạt động ươm tạo:

Để nâng cao chất lượng hoạt động ươm tạo, Vườn ươm Doanh nghiệp Công nghệ cao thường xuyên học hỏi, chia sẻ, tiếp thu những quy trình ươm tạo của các nước tiên tiến trên thế giới Hiện nay, quy trình ươm tạo của chúng tôi được áp dụng theo quy trình mà các vườn ươm, trung tâm ươm tạo trên thế giới đang thực hiện

Phát triển

Tăng tốc

Hoàn thiện

mô hình

kinh doanh

Bán sản phẩm

- Trở thành nhà đầu tư trong Khu Công nghệ cao

Mở rộng sản xuất

Hậu ươm tạo

R&D

Hoàn thiện sản phẩm

- Thương mại sản phẩm

- Kêu gọi đầu tư

- Hoàn thiện sản phẩm mẫu

- Kiểm thử sản phẩmƯơm tạo

24 tháng

Với việc áp dụng chặt chẽ theo quy trình này giúp cho Vườn ươm Doanh nghiệp Công nghệ cao theo dõi chi tiết tiến độ, mức độ phát triển của dự án ươm tạo, từ đó xác định chính xác nội dung cần hỗ trợ cho dự án, cũng như có được những nội dung tư vấn phù hợp giúp thúc đẩy quá trình thương mại hóa cũng như

kêu gọi đầu tư của dự án

3 Chuẩn hóa tiêu chí tốt nghiệp ươm tạo từ Vườn ươm Doanh nghiệp Công nghệ cao

Điểm quan trọng để nâng cao chất lượng các dự án ươm tạo tại Vườn ươm

đó chính là việc xác định rõ ràng tiêu chí tốt nghiệp các dự án khởi nghiệp Với mục tiêu xác định từ ban đầu là không chạy theo số lượng và mà tập trung vào chất lượng các dự án ươm tạo, Vườn ươm Doanh nghiệp Công nghệ cao hiện nay xem xét công nhận tốt nghiệp cho các dự án ươm tạo nếu đạt được các tiêu chí sau:

- Thương mại hóa thành công sản phẩm

- Sở hữu sở hữu trí tuệ liên quan đến sản phẩm

- Kêu gọi vốn đầu tư thành công

- Có tiềm năng, khả năng phát triển hơn nữa trong vòng 3 năm tiếp theo Bên cạnh đó, để tự giá mức độ phát triển của bản thân Vườn ươm Doanh nghiệp Công nghệ cao, chúng tôi tự đặt ra những tiêu chí để tự phấn đấu như sau:

- Số lượng doanh nghiệp được đưa vào ươm tạo/ số lượgn doanh nghiệp được xem xét hàng năm

- Số doanh nghiệp tốt nghiệp thành công và tăng trưởng

- Số lượng việc làm mới được tạo ra

- Số lượng công nghệ mới được thương mại hoá

- Số lượng và chất lượng dịch vụ ươm tạo được cung cấp

- Số lượng công việc tư vấn được thực hiện

- Doanh thu thu được từ hoạt động ươm tạo

- Nâng cấp/ hiện đại hoá môi trường ươm tạo tạo điều kiện cho các đơn vị ươm tạo hiện có

4 Nâng cao chất lượng dịch vụ ươm tạo doanh nghiệp công nghệ cao:

Hiện nay, Vườn ươm đang nỗ lực nâng cao chất lượng ươm tạo, phấn đấu đạt được cấp độ 3 theo tiêu chuẩn của Infodev

Để thực hiện được mục tiêu này, Vườn ươm tập trung, chủ động thực hiện các nội dung sau:

* Hỗ trợ, tìm kiếm thị trường đầu ra cho các sản phẩm khởi nghiệp:

Một trong những hỗ trợ thiết thực nhất cho các dự án khởi nghiệp là giúp các

dự án ươm tạo tìm kiếm các hợp đồng ban đầu, giúp cho dự án ươm tạo có nguồn thu để thúc đẩy hoạt động nghiên cứu, cải tiến, phát triển sản phẩm mới, từ đó xây dựng năng lực bền vững để các doanh nghiệp khởi nghiệp tăng tốc tiến vào thị trường khu vực và thế giới Với mạng lưới đối tác rộng khắp trong và ngoài nước, Vườn ươm đóng vai trò quan trọng trong việc kết nối, hỗ trợ tìm kiếm các hợp đồng cung cấp sản phẩm ươm tạo cho các dự án khởi nghiệp

* Hỗ trợ quảng bá cho sản phẩm khởi nghiệp:

Trong giai đoạn ban đầu, các doanh nghiệp khởi nghiệp chưa thể có đủ nguồn lực để tự mình thực hiện hoạt động quảng bá sản phẩm thông qua báo đài, chủ yếu chỉ mới thực hiện thông qua các kênh thông tin trực tuyến Thực tế cho thấy, nhu cầu được giới thiệu sản phẩm đến tay người tiêu dùng trong thời gian ban đầu

là vô cùng quan trọng đối với dự án khởi nghiệp, giúp cho người tiêu dùng, khách hàng tiềm năng, nhà đầu tư biết đến sản phẩm, giải pháp của mình

Do đó, Vườn ươm đã xây dựng được mối quan hệ tốt đẹp với các cơ quan báo chí, quan đó giúp giới thiệu, quảng bá trực tiếp hoặc gián tiếp cho cho các dự

án khởi nghiệp tại Vườn ươm

* Vốn đầu tư, hỗ trợ cho các dự án khởi nghiệp:

Các dự án khởi nghiệp rất cần sự tham gia đầu tư của các quỹ đầu tư mạo hiểm hoặc từ các nhà đầu tư thiên thần Vườn ươm đã xây dựng được mối quan

hệ chặt chẽ với nhiều quỹ đầu tư trong và ngoài nước, cũng như có được mối liên

hệ với các nhà đầu tư thiên thần Qua đó, định kỳ mỗi 6 tháng, Vườn ươm tổ chức các chương trình tư vấn đầu tư cho các dự án ươm tạo và tổ chức các buổi kết nối đầu tư với các quỹ đầu tư, với các nhà đầu tư thiên thần

Bên cạnh đó, Vườn ươm cũng thường xuyên thông tin, hỗ trợ các dự án tham gia các chương trình, chính sách hỗ trợ của Chính phủ cũng như của Thành phố Đây là một kênh hỗ trợ hết sức quý báu cho các dự án khởi nghiệp

* Chuẩn hóa hoạt động các Vườn ươm, Trung tâm ươm tạo, Trung tâm

hỗ trợ khởi nghiệp:

Để có thể ươm tạo hiệu quả các dự án khởi nghiệp, Vườn ươm Doanh nghiệp Công nghệ cao đang trong quá trình hoàn thiện cơ sở vật chất của Vườn ươm, đảm bảo đầy đủ các cấu phần cơ sở vật chất phục vụ ươm tạo doanh nghiệp như: + Khối hành chính phục vụ

+ Khối văn phòng phục vụ doanh nghiệp ươm tạo: Số lượng phục vụ 30 dự

ươm./