Tài liệu Viêm Xương Chũm

Xương chũm là một khối xương hình núm vú(hoặc chũm cau) nằm ở sau ống tai ngoài, đáy trên, đỉnh dưới Tiếp giáp với tầng sọ giữa và phần trai thái dương ở trên, xương đá ở trong, ống tai ngoài ở trước.

Mục tiêu học tập:

Sau khi học xong bài này học viên phải:

- Trình bày đ ợc đặc điểm cấu trúc của x ơng chũm

- Nêu đ ợc các nguyên nhân gây viêm x ơng chũm

- Trình bày đ ợc triệu chứng lâm sàng của viêm x

ơng chũm

- Trình bày đ ợc tiêu chuẩn chẩn đoán

- Nêu đ ợc h ớng điều trị và dự phòng viêm x ơng chũm.

Viêm x ơng chũm

 Trong khối chũm có rất nhiều hốc rỗng gọi là tế báo khí nên khi cắt x ơng chũm ra trông xốp nh ruột bánh mỳ

Có một hốc rỗng to nhất gọi là Hang chũm hay sào

bào(Antrum), thông với tai giữa bằng ống thông

hang( sào đạo).

 Niêm mạc tai giữa và sào đạo, sào bào đều liên tiếp với nhau.

 Nh vậy bệnh lý tai giữa dễ dàng vào x ơng chũm.

 Mặt cắt đứng ngang x ơng chũm:

Sào bào

Tế bào khí Vòi Eustachi

a

 2 Yếu tố thuận lợi:

- Các tế bào hơi x ơng chũm nhiều và to.

- Cơ thể suy yếu.

- Các bệnh nhiễm trùng toàn thân làm giảm sức đề

kháng nh sởi, cúm, sốt phát ban

 3 Triệu chứng.

Thể điển hình th ờng gặp ở trẻ nhỏ, bị viêm tai giữa cấp độ 3 tuần

 3.1 Toàn thân.

- Sốt: sốt cao 40-410C, sốt kéo dài.

- Thể trạng nhiễm trùng, mệt mỏi, quấy khóc, kém

4.2 Theo løa tuæi.

- DÔ ® a tíi viªm x ¬ng chòm xuÊt ngo¹i sím.

- DiÔn biÕn chËm, tiÒm tµng,

- Ch¶y mñ tai vµ nghe kÐm lµ hai triÖu chøng chÝnh.

 5 TiÕn triÓn vµ biÕn chøng.

 Viªm x ¬ng chòm cÊp kh«ng thÓ tù khái NÕu kh«ng

® îc ®iÒu trÞ sÏ ® a tíi viªm x ¬ng chòm m¹n tÝnh,

viªm x ¬ng chòm xuÊt ngo¹i vµ cã thÓ ® a tíi c¸c biÕn chøng nguy hiÓm kh¸c.

 5.2.1 Viªm x ¬ng hay cèt tuû viªm c¸c x ¬ng kÕ cËn.

 5.2.2 ThÇn kinh

- LiÖt mÆt ngo¹i biªn do tæn th ¬ng d©y VII.

- Viªm mª nhÜ do bÖnh tÝch ®i vµo tai trong.

5 Tiến triển và biến chứng (tiếp theo).

Dựa vào các yếu tố sau:

- Tiền sử: viêm tai giữa cấp tính kéo dài quá 3 tuần

- Triệu chứng: Phản ứng đau vùng chẩm khi ấn ngón tay, chảy mủ đặc và hôi, nghe kém.

- X quang:

6.2 ChÈn ®o¸n ph©n biÖt.

 6.2.1.Ph©n biÖt víi viªm tai gi÷a cÊp mñ:

 6.2.2 Víi viªm x ¬ng chòm m¹n tÝnh håi viªm:

 6.2.3.Nhät, viªm èng tai ngoµi:

 2 Giải phẫu bệnh

* Cholesteatoma:

- Là một loại bệnh tích rất đặc biệt, chỉ gặp ở x ơng chũm

- Nó phá huỷ x ơng rất nhanh và mạnh, dễ đ a tới các biến chứng nguy hiểm

+ Về đại thể:

- Là một u bọc, mềm, có khi rất lớn, choán hết x ơng chũm.

- Ngoài là một màng trắng nh xà cừ, dai gọi là màng mái (màng Mastric) Trong là một khối trắng, lổn nhổn nh bã đậu, th ờng lẫn mủ, có mùi thối khẳn, thả vào n ớc nổi váng óng ánh nh mỡ + Về vi thể:

- Màng mái gồm hai lớp: lớp biểu bì và lớp tổ chức liên kết.

- Khối Cholesteatoma gồm những tế bào biểu bì bị hoại tử lẫn với các tế bào biểu bì sống, có chất Cholestérin Thử phản ứng với anhydrid acetic thành màu xanh

 3 Triệu chứng

 Th ờng gặp các thể:

Viêm x ơng chũm mạn tính thông th ờng.

Viêm x ơng chũm mạn tính hồi viêm.

Viêm x ơng chũm mạn tính hồi viêm xuất ngoại.

- Đau tai: đau âm ỉ

- Chảy mủ tai: nhiều và th ờng xuyên, mủ đặc, có mùi thối, có khi lẫn Cholesteatoma mủ óng ánh nh váng mỡ, mùi thối khẳn.

M/nhÜ b/th

êng:

- Đau tai là triệu chứng chính

Đau trong tai và vùng chũm sau

tai, đau lan ra vùng thái d ơng

- Vùng chũm sau tai nề, dầy,

hơi đỏ, ấn có phản ứng đau

rõ rệt.

- Mủ tai: chảy nhiều hơn lên,

mùi thối cũng rõ lên

ngoại.

- Mủ phá vỡ thành ngoại của sào

bào, xuất hiện ở sau tai.

- Vùng chũm sau tai s ng phồng.

- Vành tai bị đẩy vểnh ra phía tr

ớc.

- Rãnh sau tai nề, dày lên, góc nhị

diện mất đi, gọi là dấu hiệu

Jacques.

(thể Bézold)

- Mủ xuất ngoại ở mỏm chũm, chảy

vào bao trong cơ ức đòn chũm.

 3.3.3 Thể xuất ngoại thái d ơng - mỏm tiếp.

- Th ờng gặp ở trẻ d ới 12 tháng.

- S ng tấy vùng thái d ơng trên tr ớc tai

- Vành tai bị đẩy xuống d ới và ra ngoài.

- Có thể ảnh h ởng đến khớp thái d ơng hàm gây nhai đau, khít hàm.

 3.3.4 Thể xuất ngoại vào ống tai (thể Gellé)

- Tổn th ơng từ x ơng chũm xuyên qua t ờng dây VII vào ống tai ngoài.

- Mủ chảy ngay ở lỗ rò thành sau ống tai,

- Th ờng hay bị liệt mặt.

 3.3.5 Thể xuất ngoại ở nền chũm (thể Mouret).

- Mủ xuất ngoại ở nền chũm: tam giác Mouret (nhị thân cảnh)

- Các dấu hiệu xuất hiện chậm, không rõ, ở xa

 6 Chẩn đoán.

 6.1 Chẩn đoán xác định.

- Dựa trên tiền sử chảy

mủ tai kéo dài, mủ có mùi

thối.

- Các triệu chứng chính trong thể hồi viêm

- Trên film X quang t thế schuller và chaussé III

chức phần mềm sau tai với

viêm x ơng chũm xuất ngoại

sau tai:

 6.2.3 Ung th tai với viêm x

ơng chũm hồi viêm:

 Phim Schuller: - Hình ảnh tổn th ơng x ơng chũm bên phải.

trong các đợt hồi viêm, xuất

ngoại, khi đã có chẩn đoán xác

- Phẫu thuật tiệt căn

- Phẫu thuật bảo tồn

 Một số hình ảnh phẫu thuật tai

Thủ thuật rạch da sau tai

Khoan vào x ơng chũm

Hố mở thông sào bào-th ợng nhĩ

1

2

3

Mét sè h×nh ¶nh vÒ phÉu thuËt tai (tiÕp)

Lç thñng mµng nhÜ réng:

M¶nh v¸ mµng nhÜ b»ng c©n c¬

th¸i d ¬ng

KÕt qu¶ v¸ mµng nhÜ sau 1 n¨m

1

2

3

The end