Viêm xoang cấp và mãn tính

l Xoang là các hốc rỗng nằm trong các xương sọ mặt và có liên quan mật thiết với hốc mũi. l Mỗi người có có 5 đôi xoang, chia làm hai nhóm: + Nhóm xoang trước có lỗ mở thông vào khe mũi giữa, gồm các xoang:1: xoang trán, 2:xoang sàng trước. 3:xoang hàm,

Viªm xoang

Môc tiªu häc tËp:

Sau khi häc xong, häc viªn ph¶i:

1- M« t¶ ® îc vÞ trÝ c¸c xoang mòi, sù liªn hÖ gi÷a mòi

vµ xoang

2- Nªu ® îc c¸c nguyªn nh©n g©y viªm xoang

3- Tr×nh bµy ® îc c¸c triÖu chøng c¬ b¶n cña viªm xoang cÊp vµ m¹n

4- Nªu ® îc c¸ch chÈn ®o¸n viªm xoang cÊp tÝnh vµ m¹n tÝnh

5- Nªu ® îc h íng ®iÒu trÞ c¸c lo¹i viªm xoang

I Sơ l ợc về giải phẫu các xoang mặt.

 Mỗi ng ời có có 5 đôi

xoang, chia làm hai

+ Nhãm xoang sau cã lç më th«ng vµo khe mòi trªn, gåm c¸c xoang: xoang b ím, xoang sµng

- Niêm mạc lót trong xoang liên tiếp với niêm mạc mũi.

Đó là niêm mạc biểu mô trụ giả tầng có lông chuyển Bệnh lý của mũi xoang luôn gắn chặt chẽ với nhau

Sơ đồ biểu mô n/m mũi

xoang

Thành ngoài hốc mũi

- Khe trên cùng, phía trên cuốn mũi trên có vùng n/m khứu giác Các sợi khứu giác ở đây chui qua lỗ sàng để lên hành khứu vào thần kinh trung ơng

- Các răng hàm trên số 5,6,7 có chân răng liên qua gần với đáy xoang hàm.

Hành khứu

 II Nguyªn nh©n g©y viªm xoang

Viªm xoang lµ bÖnh kh¸ phæ biÕn, chiÕm 2,5% - 4% d©n sè Nguyªn nh©n rÊt ®a d¹ng, ® îc chia thµnh nhiÒu nhãm:

 1 Nhãm nhiÔm trïng:

 2 Nhãm dÞ øng:

 3 Nhãm chÊn th ¬ng:

 4 Nhãm c¸c nguyªn nh©n kh¸c:

- Đau: Đau có vị trí rõ rệt, đau thành cơn

- Chảy mũi: Có tính chất đặc, xanh hoặc vàng, không mùi hoặc mùi tanh Th ờng chảy liên tục 2 tuần trở lên

- Ngạt tắc mũi: Từng lúc hoặc liên tục, ngạt luân phiên

nhỏ thuốc mũi còn đáp ứng

- Ho, khạc đờm : Đặc biệt là sáng ngủ dậy, do khi nằm thì

- ù tai, giảm nghe: Do quá trình viêm làm phù nề, tắc vòi tai

- Rối loạn ngửi: Giảm ngửi chứ không mất ngửi hoàn toàn

 Soi mũi sau:

- Mủ ở các khe trên và giữa, đôi

khi thấy mủ ở khe b ớm - sàng

 Tìm điểm đau:

- ấn tay ở mặt tr ớc các xoang

thấy có phản ứng đau

Khe giữa có mủ

Niêm mạc xung huyết đỏ

điểm đau rõ rệt

- Chảy mũi:

Mủ đặc xanh hoặc vàng, không có mùi

(viêm xoang do răng thì mủ có mùi thối khẳn)

Quá trình chảy kéo dài trên hai tháng

- Ngạt tắc mũi:

Do phù nề niêm mạc, thoái hoá cuốn hoặc do polyp mũi

ngửi.

- Có thể ù tai, giảm nghe do tắc vòi tai.

- Ho, khạc đờm

- Giai ®o¹n muén h¬n: cã

h×nh ¶nh tho¸i ho¸ niªm

m¹c nh : gê Kauffmann, p«

lÝp mòi

Mñ khe gi÷a vµ

P«lÝp mòi

Mét sè ¶nh minh häa

C¸c d¹ng p« lÝp

 4 CËn l©m sµng.

T thÕ Blondeau: xem c¸c xoang tr íc

T thÕ Hirtz: xem c¸c xoang sau

¶nh chôp CT scan:

vào xoang gây tình trạng

nhiễm khuẩn yếm khí

nên mủ đặc, thối khẳn

 - Th ờng chỉ xảy ra ở một

bên

 - Nếu nghi ngờ kết hợp

chụp phim Blondeau với

phim răng

 - Điều trị loại này phải kết

hợp chữa xoang với loại bỏ

răng sâu.

 Răng sâu dẫn đến viêm xoang

Tr êng hîp vì x ¬ng giÊy sÏ biÕn

chøng xuÊt ngo¹i æ m¾t

2 Viªm xoang ë trÎ em:

- Hay gÆp nhÊt lµ viªm xoang sµng cÊp, trÎ bÞ s ng tÊy ë vïng gèc m¾t - mòi

©

- Tổn th ơng thần kinh thị giác, tổ chức liên kết của mắt

- Viêm xoang mạn tính dễ gây viêm phế quản mạn tính co thắt,

đặc biệt là ở trẻ nhỏ, giãn phế quản ở ng ời già.

- Xì mũi đặc kéo dài hơn 2 tuần.

- Khám: hốc mũi xung huyết đỏ, mủ nhầy đọng ở các khe cuốn.

- Xì mũi đặc kéo dài hơn 2 tháng.

- Khám mũi: niêm mạc mũi phù nề, nhợt nhạt, hoặc

thoái hoá, có polip.

- X quang có hình ảnh tổn th ơng các xoang.

©

So s¸nh

( TiÕp theo )

The end