Mục tiêu: - Giải thích được khái niệm loài sinh học - Nêu và giải thích được các cơ chế cách li trước hợp tử - Nêu và giải thích được các cơ chế cách li sau hợp tử - Giải thích được vai
Trang 1Bài 28: LOÀI
I Mục tiêu:
- Giải thích được khái niệm loài sinh học
- Nêu và giải thích được các cơ chế cách li trước hợp tử
- Nêu và giải thích được các cơ chế cách li sau hợp tử
- Giải thích được vai trò của các cơ chế cách li trong quá trình tiến hoá
- Rèn kĩ năng phân tích tư duy khái quát
- Rèn kĩ năng hoạt động nhóm, làm việc độc lập
II Chuẩn bị: Phiếu học tập, ví dụ thực tế, sgk
III Phương pháp: hỏi đáp - tìm từng bộ phận, hỏi đáp
IV Tiến trình:
1 Ổn định lớp: KT SS và tác phong học sinh.
2 Kiểm tra bài cũ:
3 Bài mới:
Gv: Năm 1942, nhà tiến hoá học ơnxtMayơ đã
đưa ra khái niệm loài sinh học
Gv:Yêu cầu học sinh nghiên cứu SGK.Trả lời
câu hỏi
- Khái niệm loài sinh học ?
Hs: Học trò nghiên cứu SGK trả lời khái niệm
loài sinh học
- Loài sinh học chỉ áp dụng cho những trường
hợp nào?
Hs: chỉ áp dụng cho loài sinh sản hữu tính,
không áp dụng cho loài sinh sản vô tính hoặc
trong phân biệt các loài hoá thạch
- Khái niệm loài sinh học nhấn mạnh điều gì ?
Hs: khái niệm loài sinh học nhấn mạnh cách li
sinh sản
- Để phân biệt 2 loài người ta dựa vào các tiêu
chuẩn để phân biệt: 3 tiêu chuẩn, chủ yếu là
cách li sinh sản
Theo tiêu chuẩn cách li sinh sản 2 sinh vật
thuộc 2 loài có những đặc điểm gì?
Hs: Học sinh nghiên cứu SGK trả lời nêu
được 3 ý
I Khỏi niệm loài sinh học.
1.Khái niệm:
Loài sinh học là một hoặc một nhóm quần thể gồm các cá thể có khả năng giao phối với nhau trong tự nhiên và sinh ra con có sức sống, có khả năng sinh sản và cách li sinh sản với các nhóm quần thể khác
2.Các tiêu chuẩn phân biệt 2 loài
-Tiêu chuẩn cách li sinh sản: (quan trọng nhất)
- Tiêu chuẩn hình thái -Tiêu chuẩn hoá sinh, phân tử
Gv: Yêu cầu học sinh nghiên cứu SGK trả lời câu hỏi
sau :
- Thế nào là cách li? thế nào là cách li sinh sản?
Bổ sung: Cơ chế cách li không được xem là nhân tố
tiến hoá vì nhân tố tiến hóa làm biến đổi tần số của alen
II Cơ chế cách li sinh sinh sản giữa các loài 1.Khái niệm:
Cách li sinh sản là các trở ngại trên cơ thể sinh vật ngăn cản các cơ thể giao phối với nhau hoặc ngăn cản tạo ra con lai hữu thụ
Trang 2và thành phần kiểu gen của quần thể, nhưng hai quần
thể của cùng 1 loài được tiến hoá thành hai loài mới nếu
giữa chúng xuất hiện sự cách li sinh sản
- Có mấy hình thức cách li sinh sản?
Học sinh nghiên cứu sgk nêu được 2 hình thức
-Yêu cầu học sinh nghiên cứu SGK và thảo luận
nhóm hoàn thành phiếu học tập theo mẫu sau :
Hình
Thức
Nội dung
Cách li trước hợp tử
Cách li sau hợp tử
Khái
niệm
Đặc điểm
Vai trò
Hs: Học sinh nghiên cứu SGK trả lời thảo luận nhóm
thành phiếu học tập
-Gọi 2 học sinh trình bày 2 hình thức trên
-GV bổ sung hoàn thành nội dung
2.Các hình thức cách li sinh sản
Hình Thức
Nội dung
Cách li trước hợp tử Cách li sau hợp tử
Khái niệm
Những trở ngại ngăn cản sinh vật giao phối với nhau
Những trở ngại ngăn cản việc tạo
ra con lai hoặc ngăn cản tạo ra con lai hữu thụ đặc điểm - Cách li nơi
ở: các cá thể
không giao phối với nhau do sinh cảnh khỏc nhau
- Cách li tập tính: các cá thể
thuộc các loài có những tập tính giao phối riờng biệt nờn không giao phối với nhau
- Cách li mùa
vụ (thời gian)
các cá thể thuộc các loài khác nhau có thể sinh sản vào các mùa
vụ khác nhau nên chúng không
có điều kiện giao phối với nhau
- Cách li cơ học: các cá thể
thuộc các loài khác nhau cú thể
cú cơ quan sinh sản khỏc nhau nên chúng không giao phối được với nhau
4 Củng cố:
Trang 3- Yêu cầu học sinh đọc phần kết luận SGK
- Yêu cầu học sinh trả lời câu hỏi SGK:
- Nếu chỉ dựa vào các đặc điểm hình thái để phân biệt các loài có chính xác không? vì sao?
5 Hướng dẫn về nhà:
Đọc mục em có biết? học và trả lời câu hỏi SGK ; chuẩn bị bài 29