MỤC TIÊU BÀI HỌC - Kiến thức: + Giải thích được quá trình hình thành loài bằng con đường lai xa và đa bội hóa.. + Giải thích được sự cách li về tập tính và cách li sinh thái dẫn đến hình
Trang 1Sinh học lớp 12 giáo án bài 30
Bài 30 QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH LOÀI (tiếp theo )
I MỤC TIÊU BÀI HỌC
- Kiến thức:
+ Giải thích được quá trình hình thành loài bằng con đường lai xa và đa bội hóa
+ Giải thích được sự cách li về tập tính và cách li sinh thái dẫn đến hình thành loài mới như thế nào
- Kĩ năng: phân tích kênh hình, so sánh, phân tích tổng hợp.
- Thái độ: Có ý thức bảo vệ sự đa dạng sinh học của các loài cây hoang dại cũng như
các giống cây trồng nguyên thủy
- Tư duy: Tư duy logic, liên kết kiến thức.
II CHUẨN BỊ:
- Giáo viên: Giáo án, SGK, tranh hình có liên quan.
- Học sinh: SGK, đọc trước bài học.
III TRỌNG TÂM BÀI HỌC: Cơ chế hình thành loài bằng con đường lai xa và đa bội
hóa
IV TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY-HỌC:
1 Ổn định tổ chức lớp học: Ổn định lớp, kiểm tra sĩ số.
2 Kiểm tra bài cũ:
- Giải thích vai trò của cách li địa lí trong quá trình hình thành loài mới?
- Tại sao quần đảo lại được xem là phòng thí nghiệm nghiên cứu quá trình hình thành loài mới?
- Tại sao cách li địa lí lại là cơ chủ yếu dẫn đến hình thành loài mới ở động vật?
3 Bài mới:
* Hoạt động 1: Tìm hiểu hình thành loài
bằng cách li tập tính và cách li sinh thái.
GV: Yêu cầu HS nghiên cứu ví dụ SGK và
rút ra kết luận về quá trình hình thành loài
bằng cách li tập tính?
HS: Nghiên cứu ví dụ SGK trang 129, thảo
luận và nêu được kết luận
GV: Nhận xét, bổ sung để hoàn thiện kiến
thức
GV: yêu cầu HS nghiên cứu ví dụ SGK
trang 130 và rút ra kết luận về quá trình
II HÌNH THÀNH LOÀI CÙNG KHU VỰC ĐỊA LÍ.
1 Hình thành loài bằng cách li tập tính
và cách li sinh thái.
a Hình thành loài bằng cách li tập tính.
- Ví dụ: SGK trang 129
- Kết luận:
+ Các cá thể của 1 quần thể do đột biến có được kiểu gen nhất định làm thay đổi một
số đặc điểm liên quan tới tập tính giao phối thì những cá thể đó có xu hướng giao phối với nhau tạo nên quần thể cách li với quần thể gốc
+ Lâu dần do giao phối không ngẫu nhiên
và các NTTH tác động dẫn đến cách li sinh sản và dần sẽ hình thành loài mới
b Hình thành loài bằng cách li sinh thái.
Trang 2Sinh học lớp 12 giáo án bài 30
hình thành loài bằng cách li sinh thái? Hình
thành loài bằng con đường cách li sinh thái
thường xảy ra đối với đối tượng nào?
HS: Nghiên cứu ví dụ SGK trang 130, thảo
luận và nêu được kết luận
GV: Nhận xét, bổ sung để hoàn thiện kiến
thức
* Hoạt động 2: Tìm hiểu hình thành loài
bằng lai xa và đa bội hóa
GV:Thế nào là lai xa? Lai xa gặp những trở
ngại gì? Vì sao cơ thể lai xa thường bất
thụ?
Có phải cơ thể lai xa nào cũng bất thụ và
không thể tạo thành loài mới không? Để
khắc phục trở ngại khi lai xa người ta có
thể làm gì? Tại sao ? Người ta tiến hành
như thế nào?
HS: Nghiên cứu thông tin SGK trang 130
và 131, thảo luận và trả lời các câu hỏi
GV: Vì sao lai xa và đa bội hóa là con
đường hình thành loài phổ biến ở thực vật
bậc cao nhưng rất ít gặp ở động vật? Sự
xuất hiện một cá thể lai xa được đa bội hóa
đã được xem là loài mới chưa?
HS: Thảo luận nhóm, thống nhất ý kiến trả
lời
GV: Nhận xét và bổ sung để hoàn thiện
kiến thức
- Ví dụ: SGK trang 130
- Kết luận:
+ Hai quần thể cùng một loài sống trong một khu vực địa lí nhưng ở 2 ổ sinh thái khác nhau thì lâu dần các nhân tố tiến hóa tác động làm phân hóa vón gen của 2 quần thể đến một lúc nào đó làm xuất hiện sự cách li sinh sản thì loài mới hình thành + Hình thành loài bằng cách lí sinh thái thường xảy ra đối với các loài động vật ít di chuyển
2 Hình thành loài bằng con đường lai xa
và đa bội hóa.
- Lai xa là phép lai giữa 2 cá thể thuộc 2 loài khác nhau, hầu hết cho con lai bất thụ
- Tuy nhiên trong trường hợp cây sinh sản
vô tính lại có thể hình thành loài mới bằng lai xa
- Đa bội hóa hay còn gọi là song nhị bội là trường hợp con lai khác loài được đột biến làm nhân đôi toàn bộ bộ NST
- Loài mới được hình thành nhờ lai xa kèm
đa bội hóa có bộ NST lưỡng bội của cả loài
bố và mẹ nên chúng giảm phân bình thường
và hoàn toàn hữu thụ
- Ví dụ: SGK trang 130
4 Củng cố:
- HS đọc kết luận cuối bài
- Tai sao phải bảo vệ đa dạng sinh học của các loài cây hoang dại cũng như các giống cây trồng nguyên thủy?
5 Dặn dò:
- Học bài và trả lời câu hỏi cuối bài
- Đọc trước bài 31