Kiến thức - Hiểu về khái niệm loài sinh học - Nêu và giải thích được các cơ chế cách li trước hợp tửl và sau hợp tử - Nắm được vai trò của các cơ chế cách li trong quá trình tiến hoá 2..
Trang 1BÀI 28: LOÀI
I Mục tiêu:
Học xong làm bài này học sinh cần nắm được
1 Kiến thức
- Hiểu về khái niệm loài sinh học
- Nêu và giải thích được các cơ chế cách li trước hợp tửl và sau hợp tử
- Nắm được vai trò của các cơ chế cách li trong quá trình tiến hoá
2 Kĩ năng
- Rèn kĩ năng phân tích, tóm lược nội dung cơ bản, khái quát
- Rèn kĩ năng hoạt động nhóm
II Chuẩn bị
1 Phương pháp
Vấn đáp, làm việc độc lập, thảo luận nhóm
2 Đồ dùng dạy học :
Phiếu học tập, ví dụ thực tế
III Trọng tâm: khái niệm loài sinh học, khái niệm cách li sinh sản
IV Tiến trình thực hiện
1 Ổn định tổ chức lớp
2 Kiểm tra bài cũ
Câu hỏi 1:
Đặc điểm thích nghi là gì? cho VD
Câu hỏi 2:
Quần thể thích nghi được hình thành trên cơ sở nào? cho VD
3 Bài mới
Có nhiều định nghĩa khác nhau về loài, vì vậy có nhiều khái niệm về loài Sách
giáo khoa chỉ giới thiệu loài sinh học
a.Khái niệm loài sinh học:
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung
Năm 1942, nhà tiến hoá
học ơnxtMayơ đã đưa ra
khái niệm loài sinh học
-Yêu cầu học sinh trả lời
câu hỏi sau :
Loài sinh học chỉ áp dụng
cho những trường hợp
nào?
Khái niệm loài sinh học
nhấn mạnh điều gì?
Học trò nghiên cứu SGK trả lời khái niệm loài sinh học
-Học sinh trả lời câu hỏi yêu cầu nêu được : chỉ
1.Khái niệm:
Loài sinh học là một hoặc một nhóm quần thể gồm các cá thể có khả năng giao phối với nhau trong tự nhiên và sinh ra con có sức sống, có khả năng sinh sản và cách li sinh sản với các nhóm quần thể khác
Trang 2Để phân biệt 2 loài người
ta dựa vào các tiêu chuẩn
nào để phân biệt? có mấy
tiêu chuẩn? trình bày các
tiêu chuẩn đó?
áp dụng cho loài sinh sản hữu tính Ghi
Ra phiếu học tập để nộp lại cho giáo viên
- Học sinh nghiên cứu học nhấn mạnh cách li sinh sản
- Học sinh nghiên cứu SGK xác định được các tiêu chuẩn
- Học sinh nghiên cứu SGK trả lời nêu được 3
ý
2.Các tiêu chuẩn phân biệt 2 loài
- Tiêu chuẩn hình thái -Tiêu chuẩn hoá sinh -Tiêu chuẩn cách li sinh sản Hai quần thể thuộc hai loài có : -Đặc điểm hình thái giống nhau sống trong cùng khu vực địa lí
-Không giao phối với nhau hoặc có giao phối nhưng lại sinh ra đời con bất thụ
Hoạt động của thầy Hoạt động
Yêu cầu học sinh nghiên cứu
SGK trả lời câu hỏi sau :
Thế nào là cách li? thế nào là
cách li sinh sản?
Bổ sung: Cơ chế cách li không
được xem là nhân tố tiến hoá vì
nhân tố tiến hóa làm biến đổi tần
số của alen và thành phần kiểu
gen của quần thể, nhưng hai quần
thể của cùng 1 loài được tiến hoá
thành hai loài mới nếu giữa
chúng xuất hiện sự cách li sinh
sản
Có mấy hình thức cách li sinh
sản?
-Yêu cầu học sinh nghiên cứu
SGK và thảo luận nhóm hoàn
thành phiếu học tập theo mẫu sau
:
Học sinh thảo luận trả lời, ghi chú phiếu học tập để giáo viên kiểm tra
1.Khái niệm:
-Cơ chế cách li là chướng ngại vật làm cho các sinh vật cách li nhau
-Cách li sinh sản là các trở ngại (trên cơ thể sinh vật ) sinh học ngăn cản các cá thể giao phối với nhau hoặc ngăn cản việc tạo ra con lai hữu thụ ngay cả khi các sinh vật này cùng sống một chỗ
2.Các hình thức cách li sinh sản Cách li trước hợp tử Cách li sau hợp tử
Khái niệm:
Những trở ngại ngăn cản sinh vật giao phối với nhau
Những trở ngại ngăn cản việc tạo ra con lai hoặc ngăn cản tạo ra con lai hữu thụ
Đặc điểm:
-Cách li nơi ở các cá thể trong cùng một
Trang 3- học sinh trình bày 2 hình thức
trên
-GV bổ sung hoàn thành nội
dung
Nêu vai trò của các cơ chế cách li
có tầm quan trọng như thế nào?
sinh cảnh không giao phối với nhau -cách li tập tính các cá thể thuộc các loài có những tập tính riêng biệt không giao phối với nhau
-cách li mùa vụ các cá thể thuộc các loài khác nhau có thể sinh sản vào các mùa vụ khác nhau nên chúng không có điều kiện giao phối với nhau
-cách li cơ học: các cá thể thuộc các loài khác nhau nên chúng không giao phối được với nhau
Con lai có sức sống nhưng không sinh sản hữu tính do khác biệt về cấu trúc di truyền mất cân bằng gen giảm khả năng sinh sản
Cơ thể bất thụ hoàn toàn Vai trò -đóng vai trò quan trọng trong
hình thành loài -duy trì sự toàn vẹn của loài
V Củng cố
- Yêu cầu học sinh trả lời câu hỏi SGK
- Làm câu hỏi thảo luận và phát biểu phân biệt các cơ chế cách li phân biệt 2loài thân
thuộc
VI Hướng dẫn về nhà
Đọc và trả lời câu hỏi trong sgk, soạn bài 29, chuẩn bị phiếu học tập