Câu 2: Phân tích so sánh hình ảnh ngời lính CM trong 2 bài thơ: đồng chí và Bài thơ về tiểu đội xe không kính Câu 3: Đoạn kết thúc một bài thơ có câu: “Trăng cứ tròn vành vạnh” a.. +
Trang 1Kiểm tra: Ngữ Văn (Tuần 4) Câu 1: : Sáng tác xong bài thơ, nhà thơ PTDuật đặt tên cho tác phẩm là: “Tiểu đội xe
không kính” Sau đó tác giả sửa lại là “Bài thơ về tiểu đội xe không kính”
a Theo em tác phẩm thêm từ “Bài thơ” nhằm mục đích gì?
b Nhà thơ PTDuật đã khắc họa trong bài thơ những chiếc xe không kính và những ngời lính lái xe quả cảm trong cuộc KC chống Mĩ bằng những nét nghệ thuật độc đáo sinh
động => Hãy viết đoạn văn theo kiểu T-P-H (10-> 15 câu), trong đó có sử dụng câu tình thái và cảm thán.
Câu 2: Phân tích so sánh hình ảnh ngời lính CM trong 2 bài thơ: đồng chí và Bài thơ
về tiểu đội xe không kính
Câu 3: Đoạn kết thúc một bài thơ có câu: “Trăng cứ tròn vành vạnh”
a Hãy chép tiếp các câu thơ còn lại để hoàn chỉnh khổ thơ.
b đoạn thơ vừa chép trong tác phẩm nào? của ai?
c H ảnh vầng trăng trong bài thơ có ý nghĩa gì? từ đó em hiểu gì về chủ đề bài thơ?
Gợi ý: câu 1:
a + Tên đầu tiên tác giả đặt cho bài thơ “Tiểu đội xe không kính” thể hiện một hiện thực của đời sống chiến tranh thời KCCM, hình ảnh những chiếc xe không kính đó là những chiếc xe trên đờng
ra trận bị bom Mĩ làm h hỏng Hình ảnh hiện thực đến trần trụi của đời sống chiến tranh khốc liệt (đây không phải là hình ảnh đẹp có trong thơ ca nói chung thờng thì thấy những hình ảnh trong thơ
đều đợc các nhà thơ mĩ lệ hóa, thi vị hóa)
+ Khi tác giả đặt lại tên bài thơ là “Bài thơ về tiểu đội xe không kính” thì chữ bài thơ đã mang đến cho nhan đề một ý nghĩa sâu sắc Pgải chăng từ hính ảnh của những chiếc xe không kính trần trụi, nhà thơ đã phát hiện đợc chất thơ của đời sống chiến sĩ của những ngời lính lái xe trên đờng ra trận
đánh giặc Mĩ Chất thơ ấy chính là TY Tổ quốc, niềm tin chiến thắng, tinh thàn lạc quan của những ngời lính lái xe yêu đời, trẻ tuổi
b đoạn văn phải có 2 ý:
+ Nội dung: - Hình ảnh những chiếc xe không kính
- Hình ảnh của những ngời lính lái xe
+ Nghệ thuật:
- phát hiện một số nét nghệ thuật độc đáo ( Chi tiết và hình ảnh chân thực, giản dị, cô đọng, vừa gợi tả vừa gợi cảm; Thể thơ tự do, lời thơ mộc mạc, gần gũi với lời nói hằng ngày nhng vẫn rất chắt lọc; biện pháp tu từ: Điệp ngữ (từ không đợc nhắc đi nhắc lại nhiều lần trong bài thơ); Đối (khổ cuối; 3 từ không > < 1 từ có); Hoán dụ ( từ trái tim )
+ Sử dụng 2 câu: - Tình thái: thệ hiện cảm nhận, thái độ của chủ thể trữ tình về đối tợng trữ tình: Hình nh, dờng nh, có lẽ
- cảm thán: bộc lộc cảm xúc của ngời viết về đối tợng; Thật đẹp biết bao! Cảm phục thay
- VD: Hình nh, chẳng ai lái đợc những chiếc xe nh thế
Cảm phục thay! chủ nhân của những chiếc ấy là những ngời lính lái xe ở TSơn
Câu2:
- Về đề tài: Dõn tộc ta đứng lờn tiến hành hai cuộc chiến tranh cỏch mạng oanh liệt chống Phỏp và chống Mỹ Lẽ tất nhiờn, ở đất nước hơn ba mươi năm chưa rời tay sỳng Hỡnh ảnh anh “Bộ đội cụ Hồ” là hỡnh ảnh “con người đẹp nhất” đỏng yờu nhất trong văn thơ và là niềm tự hào lớn của dõn tộc
- Về hai tỏc phẩm: Cựng với nhiều bài thơ khỏc, bài thơ “Đồng chớ” sỏng tỏc vào đầu năm 1948 khi tỏc giả Chớnh Hữu chiến đấu trong chiến dịch Việt Bắc, bài thơ “Tiểu đội xe khụng kớnh” sỏng tỏc năm 1969 khi tỏc giả Phạm Tiến Duật tham gia họat động ở tuyến đường Trường Sơn đó khắc họa thành cụng về đề tài người lớnh
- Về luận đề: hỡnh tượng anh bộ đội được ghi lại trong hai bài thơ đó lưu giữ trong văn chương Việt Nam hai gương mặt đẹp, đỏng yờu của người lớnh trong hai thời kỳ lịchsử
1 Những điểm chung: Đõy là người lớnh của nhõn dõn nờn họ cựng mang những vẻ đẹp chung:
Trang 2-Yờu nước, yờu quờ hương yờu đồng chớ:
+ Cú thể phõn tớch cỏc cõu thơ “Giếng nước gốc đa nhớ người ra trận” (Đồng chớ) và “Xe vẫn chạy vỡ miền nam phớa trước” (Tiểu đội xe khụng kớnh)
+ Cú thể phõn tớch cử chỉ nắm tay chất chứa bao tỡnh cảm khụng lời trong cả hai bài thơ thể hiện sự gắn bú đồng chớ
- Vượt qua mọi khú khăn gian khổ để quyết tõm tiờu diệt giặc hoàn thành nhiệm vụ:
+ Tất cả những khú khăn gian khổ, thử thỏch được tỏi hiện bằng những chi tiết hết sức thật, khụng nộ trỏnh tụ vẽ trong cả hai bài thơ
+ Thế mà, cỏc chiến sĩ đều cú một tư thế ngoan cường “chờ giặc tới”, “ung dung nhỡn thẳng”
- Lạc quan tin tưởng: Cả hai bài thơ đều thể hiện tinh thần lạc quan của người lớnh Từ “miệng cười
buốt giỏ” của anh bộ đội khỏng chiến chống Phỏp đến “nhỡn nhau mặt lấm cười ha ha” của anh lớnh lỏi xe thời chống Mỹ đều thể hiện tinh thần lạc quan,khớphỏchanhhựng
2.Những điểm riờng khỏc nhau
- Bài thơ “Đồng chớ” của Chớnh Hữu thể hiện người lớnh nụng dõn thời kỳ đầu cuộc khỏng chiến
chống Phỏp với vẻ đẹp giản dị, mộc mạc mà sõu sắc Tỡnh đồng chớ thiềng liờng hũa quyện với tỡnh giao tiếp khi lý tưởng chiến đấu đó rực sỏng trong tõm hồn
“Súng bên súng đầu sát bên đầu - đem rét chung chăn thành đôi tri kỉ”
- Bài thơ “Tiểu đội xe khụng kớnh” của Phạm Tiến Duật thể hiện người lớnh lỏi xe trong cuộc khỏng
chiến chống Mỹ với vẻ đẹp trẻ trung, ngang tàng Đõy là thế hệ những người lớnh cú học vấn, cú bản lĩnh chiến đấu, cú tõm hồm nhạy cảm, cú tớnh cỏch riờng mang chất “lớnh”đỏng yờu Họ tất cả vỡ miền Nam ruột thịt với trỏi tim yờu nước chỏy bỏng “Xe vẫn chạy vỡmiền Nam phớa trước
Chỉ cần tron xe cú một trỏi tim”
í3:Đỏnh giỏ chung
- Hỡnh tượng người lớnh dự ở thời kỳ khỏng chiến chống Phỏp hay khỏng chiến chống Mỹ đều mang phaẩm chất cao đẹp của “anh bộ đội cụ Hồ” thời đại đó cung cấp cho cỏc nhà thơ nhưng nguyờn mẫu đẹp đẽ, họ tại nờn những hỡnh tượng làm xỳc động lũng người
- Viết về những người lớnh, cỏc nhà thơ núi về chớnh mỡnh và những người đồng đội của mỡnh Vỡ thế, hỡnh tượng người chõn thật và sinh động
Câu 3: c Vầng trăng trong bài thơ đợc mang nhiều ý nghĩa tợng trng:
- Vầng trăng là hình ảnh của thiên nhiên hồn nhiên, tơi mát là ngời bạn suốt thời nhỏ tuổi, rồi thời chiến tranh ở rừng
- Vầng trăng là biểu tợng của quá khứ nghĩa tình, hơn thế nữa, trăng còn là vẻ đẹp bình dị, vĩnh hằng của đời sống
- ở khổ thơ cuối cùng, trăng tợng trng cho quá khứ vẹn nguyên chẳng thể phai mờ, là ngời bạn, nhân chứng nghĩa tình mà nghiêm khắc nhắc nhở nhà thơ và cả mỗi chúng ta Con ngời có thể vô tình, có thể lãng quên nhng thiên nhiên nghĩa tình quá khứ thì luôn tòn đầy, bất diệt
=> Từ đó, hiểu chủ đề của bài thơ là: - Bài thơ là tiếng lòng, là những suy ngẫm thấm thía, nhắc nhở
ta về thái độ, tình cảm đối với những năm tháng quá khứ gian lao, tình nghĩa, đối với thiên nhiên,
đất nớc bình dị hièn hậu
- Bài thơ có ý nghĩa nhắc nhở, củng cố ngời đọc thái độ sống “Uống nớc nhớ nguồn”, ân tình ân nghĩa, thủy chung cùng quá khứ