Về kiến thức: - Biết cách diễn tả thuật toán bằng một trong hai phơng pháp: Liệt kê và sơ đồ khối.. Về kĩ năng: - Diễn tả đợc thuật toán theo cách liệt kê hoặc bớc đầu thể hiện đợc thuật
Trang 1Tiết 10: Ngày soạn: 24/09/2008
Bài 4: Bài toán và thuật toán
I- Mục tiêu:
1 Về kiến thức:
- Biết cách diễn tả thuật toán bằng một trong hai phơng pháp: Liệt kê và sơ đồ khối
- Nắm dợc các tính chất cơ bản của thuật toán
2 Về kĩ năng:
- Diễn tả đợc thuật toán theo cách liệt kê hoặc bớc đầu thể hiện đợc thuật toán bằng sơ đồ khối
- Hiểu và diễn tả đợc một số bài toán cơ bản
3 Về thái độ:
Rèn luyện lòng say mê nghiên cứu tìm hiểu và t duy khoa học
Tác phong làm việc độc lập sáng tạo, nâng cao lòng say mê học tập bộ môn
II- Chuẩn bị:
1 Giáo viên:
- Chuẩn bị tranh vẽ, máy tính và một số bài toán áp dụng để rèn luyện kỹ năng biểu diễn thuật toán
2 Học sinh:
- Sách giáo khoa và các ví dụ trong sách giáo khoa
III- Hoạt động dạy học:
1 ổn định lớp:
2 Bài cũ:
? Thuật toán là gì? Nêu khái niệm bài toán trong
tin học cho ví dụ và xác định Input và output của
bài toán?
3 Bài mới:
Hoạt động 1
Tìm hiểu cách biểu diễn thuật toán bằng cách
liệt kê:
- Giáo viên đa ra ví dụ trong sách giáo khoa, yêu
cầu học sinh nghiên cứu kỹ và trả lời các câu hỏi
sau:
? Hãy xác định bài toán?
? Từ Input và output của bài toán, hãy trình bày
HS báo cáo sĩ số,
Suy nghĩ và trả lời
Ví dụ: Tìm giá trị lớn nhất của một dãy số nguyên
Nghiên cứu sách giáo khoa và thảo luận, suy nghĩ và trả lời:
a) Xác định bài toán:
- INPUT: số nguyên dơng N và dãy N số nguyên a1, a2, , aN.…
- OUTPUT: Giá trị lớn nhất Max của dãy số
Thảo luận và trả lời:
Trang 2ý tởng của thuật toán để tìm output từ input đã
cho?
? Từ ý tởng của thuật toán em hãy xây dựng
thuật toán dới dạng liệt kê?
Ghi chú:
- Trong thuật toán trên, i là biến chỉ số và có giá
trị nguyên dơng từ 2 đến N + 1
- : Trong thuật toán trên đợc hiểu là gán giá trị
của biểu thức bên phải cho biến ở bên trái mũi
tên
Ví dụ: i i + 1 hiểu là tăng i lên một giá trị trớc
đó
Cách xây dựng thuật toán nh trên gọi là
cách liệt kê
Thuyết trình: Ngoài cách diễn tả thuật toán bằng
liệt kê, còn có cách khác để diễn tả thuật toán
bằng trực quan đó là sử dụng sơ đồ khối
Hoạt động 2:
Tìm hiểu cách diễn tả thuật toán bằng sơ đồ
khối:
Một số quy ớc dùng một số khối để diễn tả
thuật toán:
• Hình thoi: : Thể hiẹn thao tác so
sánh
• Hình chữ nhật: Thể hiện các phép
tính toán
• Hình Oval: thể hiện thao tác
xuất, nhập dữ liệu
• Các mũi tên: quy định trình tự
thực hiện các thao tác
b) ý tởng bài toán:
- Khởi tạo giá trị Max = a1;
- Lầ lợt với i từ 2 đến N so sánh giá trị số hạng ai với giá trị max nếu ai > max thì max nhận giá trị mới là ai
Thảo luận và trả lời:
c) Thuật toán dạng liệt kê:
Bớc 1: Nhập N và dãy số a1, a2, , aN;… Bớc 2: Max a1; i 2;
Bớc 3: Nếu i > N thì đa ra giá trị Max rồi kết thúc;
Bớc 4:
Bớc 4.1: nếu ai > Max thì max ai;
Bớc 4.2: i i + 1 rồi quay lại bớc 3
Nghe giảng và ghi bài
Nghe giảng và ghi bài
Trang 3 Yêu cầu học sinh nghiên cứu sách giáo
khoa và trả lời các câu hỏi sau:
? Dựa vào thuật toán liệt kê trên em hãy trình
bày lại dới dạng sơ đồ khối?
* Dựa vào sơ đồ khối giáo viên mô phỏng thuật
toán trên với dãy số: N = 6
? Hãy mô phỏng thuật toán bằng dãy số:
N = 11 và dãy số: 8, 5, 6 , 9, 3, 7, 6, 1, 4, 2, 11, 6
Gọi học sinh lên bảng trình bày
? Qua ví dụ trên và định nghĩa của thuật toán,
hãy cho biết các tính chất của thuật toán là gì?
Trên cơ sở đó giáo viên chốt lại kiến thức:
o Tính dừng: Thuật toán phải kết thúc sau
một số hữu hạn lần thực hiện các thao
tác
o Tính xác định: Sau khi thực hiện một
thao tác thì hoặc là thuật toán kết thúc
hoặc là có đúng một thao tác xác định để
thực hiện tiếp theo
o Tính đúng đắn: Sau khi thuật toán kết
thúc, ta phải nhận đợc output cần tìm
Thuyết trình: Với thuật toán tìm số lớn nhất
của dãy số đã xét:
Nghiên cứu sách giáo khoa và thảo luận, suy nghĩ và lên bảng trình bày:
Suy nghĩ và lên bảng trình bày.
Thảo luận và trả lời:
- Tính xác định
- Tính đúng đắn
- Tính dừng sau hữu hạn thao tác
Nghe giảng và ghi bài.
Nhập N, d y a1,…., an ã
Max a1, i 2
i > N
?
đưa ra max rồi kt
ai
>max?
Max ai
i i +1
Đ
S
Đ S
Trang 4 Tính dừng: Vì giá trị i mỗi lần tăng lên một
đơn vị nên sau N lần thì i > N khi đó kết quả so
sánh ở bớc 3 xác định việc đa ra giá trị Max rồi
kết thúc
Yêu cầu học sinh xác định hai tính chất còn lại?
Giáo viên nhận xét và chốt lại kiến thức bài
học
Nghe giảng và ghi bài.
Thảo luận và trả lời:
Tính xác định: Thứ tự thực hiện các bớc của thuật toán mặc định là tuần tự nên sau bớc 1 sẽ là bớc 2, sau bớc 2 sẽ là bớc 3 Kết quả so sánh ở
b-ớc 3 và bb-ớc 4 đều xác định duy nhất bb-ớc tiếp theo cần thực hiện
Tính đúng đắn: Vì thuật toán so sánh Max với từng số hạng của dãy số và thực hiện Max ai nếu ai > Max nên sau khi so sánh hết N số hạng của dãy số thì Max là giá trị lớn nhất
IV- Đánh giá cuối bài:
1 Nhắc lại những nội dung đã học:
- Khái niệm thuật toán và các tính chất của thuật toán
- Cách biểu diễn thuật toán bằng liệt kê và bằng sơ đồ khối
- Biết cách mô phỏng thuật toán thông qua ví dụ cụ thể
2 Bài tập áp dụng:
Câu 1: Tìm giá trị nhỏ nhất của dãy số nguyên N số, biểu diễn bằng sơ đồ khối và bằng cách
liệt kê Mô phỏng thuật toán với N = 10
IV- Rút kinh nghiệm:
………
………
…………
………
………
…………
………
………
…………
………
………
…………
Trang 5………
…………
………
………
…………
………
………
…………