Liên môn ngữ văn

Tình huống cần giải quyết : Sau khi học xong văn bản “Tuyên bố thế giới về sự sống còn, quyền sống và phát triển của trẻ em”, suy nghĩ về quyền sống và phát triển của một số trẻ em ở V

BÀI DỰ THI VẬN DỤNG KIẾN THỨC LIÊN MÔN

ĐỂ GIẢI QUYẾT CÁC VẤN ĐỀ THỰC TIỄN

1 Tình huống cần giải quyết :

Sau khi học xong văn bản “Tuyên bố thế giới về sự sống còn, quyền sống và phát

triển của trẻ em”, suy nghĩ về quyền sống và phát triển của một số trẻ em ở Việt Nam và

các quốc gia trên thế giới hiện nay

2 Mục tiêu giải quyết tình huống: Bài viết đảm bảo các yêu cầu về:

- Cuộc sống hiện tại của trẻ em ở một số quốc gia trên thế giới, những thảm hoạ mà trẻ

em đang gặp phải

- Suy nghĩ về trách nhiệm của bản thân trong việc bảo vệ quyền sống và phát triển của trẻ em

3 Tổng quan về các nghiên cứu liên quan đến việc giải quyết tình huống:

Kết hợp các tri thức khách quan:

- Tiến trình phát triển của nhân cách con người

- Các quốc gia có trẻ em còn chịu nhiều thiệt thòi về quyền sống và phát triển

- Lòng nhân ái của con người

- Trách nhiệm của bản thân trong việc bảo vệ quyền sống và phát triển của trẻ em

4 Giải pháp giải quyết tình huống: Vận dụng các kiến thức liên môn:

- Lịch sử: Công ước về quyền trẻ em

- Địa lý: Tìm hiểu một số quốc gia có trẻ em trở thành nạn nhân chiến tranh, nạn phân biệt chủng tộc, nạn bạo lực, ở châu Âu, châu Á

- Ngữ văn: Sử dụng từ ngữ, phương thức biểu đạt phù hợp cho bài văn;

- Giáo dục công dân: Giáo dục lòng nhân ái, tình yêu thương đồng loại giữa người với người

5 Thuyết minh tiến trình giải quyết tình huống:

Viết các ý chính -> Tìm hiểu -> Trao đổi -> Viết thành bài văn

* Tư liệu sử dụng: Tài liệu ngữ văn lớp 9, lịch sử, địa lý, giáo dục công dân,

* Ứng dụng công nghệ thông tin: Máy tìm kiếm google

Từ các kiến thức về văn bản kết hợp với các thông tin từ thực tế cuộc sống viết

thành bài văn: Suy nghĩ về quyền sống và phát triển của một số trẻ em ở Việt Nam và các quốc gia trên thế giới hiện nay.

Sinh thời Bác Hồ kính yêu đã viết:

Trẻ em như búp trên cành

Biết ăn ngủ biết học hành là ngoan

Có thể nói rằng: Đối với bất cứ quốc gia nào, bất cứ thời đại nào trẻ em vẫn luôn

là đối tượng cần được quan tâm, được yêu thương, che chở và bảo vệ Bởi vì trẻ em là tương lai của nhân loại, là chủ nhân của thế giới ngày mai Tất cả trẻ em trên thế giới đều trong trắng, dễ bị tổn thương và phụ thuộc Các em cần được bao bọc, chở che Các

em có quyền sống và phát triển Tuổi thơ của các em phải được sống trong vui tươi thanh bình; được học tập, được vui chơi và phát triển,.v.v Có như vậy mới có thể tạo lập ra một thế hệ tương lai phát triển một cách toàn diện về thể chất và nhân cách Bởi

trẻ em chính là nền tảng đầu tiên cho sự hình thành và phát triển nhân cách con người Khi sự sống còn, quyền sống và phát triển của trẻ em được đảm bảo cũng có nghĩa là ta

đã, đang tạo dựng được một thế hệ chủ nhân tương lai của thế giới phát triển toàn diện

Thiết nghĩ trong xã hội hiện đại văn minh hôm nay, trẻ em sẽ được hưởng mọi quyền lợi tốt nhất, sẽ không còn phải chịu bất cứ một tổn thương nào trong tâm hồn ngây thơ, non nớt, trên thân thể nhỏ nhoi, yếu ớt Thế nhưng sau khi học xong văn bản

“Tuyên bố thế giới về sự sống còn, quyền sống và phát triển của trẻ em”, chúng em nhận thấy sự sống còn, quyền sống và phát triển của trẻ em đang bị đe doạ nghiêm trọng Và hiện nay một thực tế đau xót đã và đang diễn ra ở ngay trong nước ta và một số nơi trên thế giới Thực tế đó được các trang thông tin đại chúng cập nhật thường xuyên

Trước hết đó là tình trạng trẻ em bị bạo hành Trên các trang thông tin đại chúng không hiếm gặp những tin tức, hình ảnh, videoclip về việc trẻ em bị bạo hành mang trên mình đầy thương tích và luôn phải sống trong tâm trạng lo âu, hoảng loạn

Bé Kim Ngân (Bình Dương) bị mẹ đẻ và cha

Trẻ em bị bạo hành ở mọi nơi: trong gia đình, trường học và ngoài xã hội Điều đó cho thấy sự sống còn, quyền sống và phát triển của trẻ em đang bị đe doạ nghiêm trọng Hoàn cảnh sống đó khiến trẻ em bị tổn thương sâu sắc về cả tinh thần và thể xác

Những năm gần đây, tình trạng bạo lực trẻ em diễn ra khá phức tạp và có xu hướng gia tăng Trong hai năm 2008 – 2009 các nước đã xảy ra hơn 100 vụ trẻ em bị giết, 50 vụ bắt cóc và buôn bán trẻ em được phát hiện và xử lý Ở nước ta, tình trạng bạo lực trẻ em cũng có xu hướng gia tăng Cụ thể mới chỉ từ tháng 5 đến nay đã có rất nhiều trẻ em bị bạo hành (ở đây em chỉ xin đưa ra một vài ví dụ minh hoạ) như: bé trai Cù Hoàng Phi

L mới 15 tháng tuổi bị 3 bảo mẫu ở cơ sở nuôi dạy trẻ Sơn Ca thuộc phường Nam Lý,

TP Đồng Hới (Quảng Bình) hành hạ; bé Thuý Hiền bị giáo viên ở trường mầm non Thạch Ngàn, Con Cuông, Nghệ An hành hạ; em Hoàng Thị Nhi Linh bị bố đẻ là ông Hoàng Xuân Tuấn, 32 tuổi, trú thôn Tam Hiệp, Cam Lộ, Quảng Trị ném con xuống giếng (3 ngày) bị gãy tay toàn thân Linh đau nhức, má sưng húp, hai bên mông còn hằn

rõ những vết bầm ngang dọc do bị cha dùng ống tuýp sắt quất vào Đây chỉ là một số hình ảnh minh hoạ Thực tế số trẻ em bị bạo hành rất nhiều và thương tâm hơn thế nữa

Hình ảnh em L bị các bảo mẫu

hành hạ trói tay, chân.

Bé Thuý Hiền bị bạo hành Em Hoàng Thị Nhi Linh bị bố

đẻ bạo hành

Bên cạnh đó, bạo lực học đường cũng ngày càng gia tăng Đối tượng đánh nhau không chỉ có các nam sinh nóng nảy, thiếu kiềm chế mà còn có nữ sinh đánh nhau theo kiểu hội

đồng Nó diễn ra ở mức độ ngày càng nguy hiểm và có quy mô lớn từ các trường ở đô thị đến nông thôn Cụ thể như đánh hội đồng gây thương tích, tung clip mang tính chất lăng mạ, hạ thấp danh dự nhân phẩm của người khác, Mà nguyên nhân chỉ vì cho rằng bạn kia đang “nhìn đểu” mình hoặc chỉ vì một vài câu trêu đùa.,v.v

Hiện trạng trẻ em bị bạo hành dẫn đến hậu quả vô cùng nghiêm trọng cho sự phát triển của trẻ em và toàn xã hội Thực tế đã chỉ rõ: bạo lực trẻ là một dạng tệ nạn gián tiếp tạo nên các tội phạm nguy hiểm trong xã hội Bởi vì trẻ em không được giáo dục trong một môi trường lành mạnh trong sáng mà phải đối mặt với những hình ảnh mang tính bạo lực, tạo nên những suy nghĩ tiêu cực, ảnh hưởng đến sự phát triển nhân cách của trẻ

Không những thế trẻ em còn là nạn nhân của thảm hoạ chiến tranh Bị tàn sát do bom đạn chiến tranh hoặc bị nhiễm chất độc màu da cam, hoặc có em vì chạy nạn mà bỏ mạng trên đường di cư,.v.v Tuổi thơ của các em thay vì được học hành vui chơi lại phải gánh chịu những thảm hoạ kinh hoàng khiến các em phải mất đi mạng sống, hoặc nếu may mắn sống sót thì vẫn bị ám ảnh bởi những thảm học khủng khiếp của chiến tranh

Nạn nhân chất độc màu da cam (Việt Nam) Nạn nhân chết do bom đạn (Iraq)

Bé trai di cư chết bên bờ biển (Syria) Nạn nhân bị thương do bom đạn (Syria)

Ngoài ra: nhiều nơi trên thế giới, khi mới chào đời, các em đã phải chịu hậu quả của nạn phân biệt chủng tộc (điển hình là chế độ A-pác-thai ở Nam Phi)- nó kìm hãm sự tăng trưởng và phát triển của trẻ em da màu và trẻ em da trắng Bên cạnh đó các cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu (gần đây nhất – 2008) khiến sản xuất bị đình trệ, lạc hậu dẫn đến đói nghèo, dịch bệnh kéo dài và lan rộng, điều kiện sống bị giảm sút, trong đó nạn nhân cũng là trẻ em bị ảnh hưởng nặng nhất (năm 2011 tại Đông Phi có tới hàng trăm nghìn người chết do nạn đói – chủ yếu là trẻ em) Theo thông tin từ Liên Hợp Quốc, năm 2011 có khoảng 12 triệu người đã bị ảnh hưởng bởi cuộc khủng hoảng lương thực tại vùng Châu Phi (bao gồm các nước như Somalia, Kenya, Ethiopia, Djibouti…) với tỷ lệ người suy dinh dưỡng và trẻ em tử vong cao đáng kinh ngạc

Em bé 4 tuổi ở Đông Phi – bị suy

dinh dưỡng

Trẻ em sống trong đói nghèo, suy dinh dưỡng

Hiện nay nền kinh tế ở các nước đều đang trên đà phát triển mạnh mẽ Trong đó đặc biệt là sự phát triển của nền công nghiệp Các khu công nghiệp mọc lên khắp nơi đồng thời thải ra môi trường mỗi ngày hàng triệu tấn khí thải: gây hiệu ứng nhà kính, thủng tầng Ozon Hiện tượng trên là nguyên nhân làm cho thời tiết biến đổi thất thường Trẻ em rất nhạy cảm, sức đề kháng kém, không thích nghi được với môi trường gây ra các bệnh cảm cúm và các bệnh hô hấp Không những thế nó còn làm ô nhiễm nguồn nước dẫn đến thiếu nước sạch Mỗi năm có tới 1,8 triệu trẻ em trên thế giới chết

vì thiếu nước sạch và điều kiện vệ sinh kém, Đó là lý do khiến điều kiện sống của các

em bị ảnh hưởng: năm 1990 có tới 12,5 triệu trẻ em dưới 5 tuổi tử vong: năm 2008 giảm xuống còn 8,8 triệu trẻ em, 99% hiện trạng này chỉ xảy ra ở các nước nghèo

Hiện nay xuất hiện nhà nước Hồi giáo tự xưng IS Các phiến quân đã dụ dỗ lôi kéo trẻ em tham gia vào tổ chức phản động này Lượng trẻ em bị bắt buộc tham gia tổ chức này ngày càng gia tăng Chúng tuyển trẻ em từ 9->17 tuổi vào đội ngũ chiến binh

Nói là tuyển mộ song bị đánh đập, tra tấn dã man, nhiều trẻ em buộc phải đồng ý hoặc xin tham gia Thậm chí, sau khi bị bắt cóc, những đứa trẻ buộc phải tham gia, cầm súng giết người nếu không muốn đối mặt với cái chết Ranh giới phân biệt giữa tự nguyện hay bắt buộc chẳng có ý nghĩa gì Bởi nếu các em tham gia một cách tự nguyện thì đó cũng chỉ là nỗ lực tuyệt vọng để tồn tại Trẻ em từ 10-12 tuổi ở đây đang bị lạm dụng làm nhiều việc của người lớn như: chiến binh, người đưa tin, gián điệp, lính canh Trẻ em được xem là một sự thay thế hiệu quả cho các chiến binh người lớn Chúng dễ dàng bị nhồi sọ cũng như chưa hiểu hết khái niệm về cái chết, những đứa trẻ này là những chiến binh liều lĩnh, sẵn sàng giương súng, ôm bom để lao vào giết người hàng loạt Hệ thống tuyển mộ trẻ nhỏ của IS được tổ chức rất bài bản Chúng tuyên truyền cho các em đức tin cực đoan và những kĩ năng chiến đấu cơ bản Các em bị nhồi nhét mọi thứ từ cách diễn cảm luật Hồi giáo Sharia của IS tới cách sử dụng súng Các em được dạy cách chặt đầu một người khác và thực hành trên búp bê,

Trẻ em rất ngây thơ, trong sáng Các em có quyền sống, quyền được học hành, vui chơi,.v.v nhưng những kẻ vô lương tri đã biến các em thành công cụ phục vụ cho mục đích của chúng

Không chỉ là nạn nhân chiến tranh mà ở một số nơi trên thế giới các em còn bị bóc lột sức lao động, bị hành hạ, đánh đập bị bắt cóc để bán nội tạng Các băng đảng

xã hội đen còn dùng các em để làm công cụ mưu sinh của chúng Chúng lợi dụng tình thương của mọi người để bắt các em đi bán vé số, đi đánh giầy hay ăn xin ở lề đường, Trẻ em là lứa tuổi cần được bảo vệ, chăm sóc và yêu thương Thế nhưng, ở những quốc gia đang phát triển, do kinh tế và hoàn cảnh gia đình khó khăn mà nhiều em nhỏ vẫn phải cực nhọc đi làm kiếm sống Không chỉ là những công việc quá sức, các em còn phải lao động trong điều kiện nguy hiểm và đối mặt với nguy cơ

bị lạm dụng, hành hạ cả về thể chất lẫn tinh thần

Một trong số hàng ngàn em nhỏ đang

làm việc giữa khói bụi tại một xưởng

gạch ở ngoại ô Dhaka Lao động trẻ

em là một phần nhìn thấy được trong

cuộc sống hàng ngày ở Bangladesh.

Đất nước nghèo khó, nạn thất nghiệp

tràn lan khiến cho tiền lương của cha

mẹ các em không còn đủ để trang trải

cuộc sống gia đình.Vì thế, có những em

bé dù chỉ mới 5-6 tuổi đã bị đẩy đến

công trường để làm việc.

Những đứa trẻ đang dùng đầu để vận chuyển

gạch Với mỗi 1.000 viên gạch khuân vác, các em

chỉ được trả số tiền công vỏn vẹn 0,9 USD

(khoảng 20.000 VNĐ) Theo báo cáo của

UNICEF, hiện nay ở Bangladesh, có tới 17,5%

trẻ em ở độ tuổi 5-15 phải lao động trong các

ngành kinh tế, hầu hết là lao động trái pháp luật.

Đáng sợ hơn, thống kê hàng năm cho thấy, số

lượng trẻ em bị bóc lột vẫn không ngừng tăng

lên.

Một cậu bé bị ông chủ đánh đập chỉ vì may chiếc

áo quá chậm Hình ảnh được ghi lại tại nhà máy

Narayanganj - trung tâm của ngành công nghiệp

may mặc ở Bangladesh Quốc gia Nam Á này

cũng là một trong những nơi sản xuất đồ giá rẻ

xuất khẩu sang các nước phương Tây và khắp thế

giới, từ hàng may mặc cho đến các loại hàng hóa

tiêu dùng khác Không ít hàng hóa trong số đó

được làm ra bởi sức lao động của trẻ em.

Ngoài ra, tình trạng trẻ em bị bỏ rơi cũng không còn là hiếm gặp nữa mà dường như ngày càng gia tăng đáng kể Nguyên nhân dẫn đến hiện trạng này là do các em ở độ tuổi học sinh, sinh viên chưa có ý thức về việc mang thai sớm nên đã dẫn đến sự việc

như trên khiến nhiều trẻ em vừa ra đời đã bị vứt bỏ Hoặc do kinh tế khó khăn khiến các bậc làm cha làm mẹ không đủ điều kiện nuôi dưỡng con cái, v.v Dù ở hoàn cảnh nào chăng nữa thì việc vứt bỏ đứa con của mình đều đáng lên án

Có em bé chỉ vừa mới lọt lòng đã bị mẹ chối bỏ

đặt trong thùng giấy ngoài đường. Những đứa trẻ bị bỏ rơi và sống trong bãi rác ở Châu Phi

Em bé 7 tháng tuổi bị mẹ bỏ rơi trong ga tàu điện

ngầm ở Columbus. Cậu bé khóc lạc giọng vì tìm mẹ

Những đứa trẻ bị bỏ rơi phải dắt díu nhau ăn xin trên khắp các con phố để cầu xin lòng thương xót của mọi người Không có bố mẹ, chúng phải tự chăm sóc nhau Thật đáng thương! Trẻ em không hề có tội mà chính những người sinh ra các em là mang tội Họ sinh ra nhưng không nuôi dưỡng chăm sóc các em nên người mà còn huỷ đi sinh mạng của các em Thật nhẫn tâm!

Từ những hiện trạng đó cho thấy: “Việc bảo vệ quyền lợi, chăm lo đến sự phát triển của trẻ em là một trong những vấn đề quan trọng, cấp bách, có ý nghĩa toàn cầu

và cam kết thực hiện những nhiệm vụ có tính toàn diện vì sự sống còn và phát triển của trẻ em, vì tương lai của toàn nhân loại” Trong tình hình hiện tại, kinh tế thế giới trong

những năm cuối thế kỉ XX: khoa học, kĩ thuật phát triển, kinh tế tăng trưởng, tính cộng đồng hợp tác giữa các quốc gia trên thế giới được củng cố và mở rộng Đó là điều kiện thuận lợi để có thể thực hiện tốt nhiệm vụ bảo vệ quyền lợi và phát triển của trẻ em

Ở nước ta vấn đề bảo vệ, chăm sóc trẻ em đã và đang được Đảng và Nhà nước đặc biệt quan tâm Đó là xử lý nghiêm các hiện tượng bạo hành trẻ em trong mọi hoàn cảnh (từ gia đình, trường học, xã hội) Vận động sự tham gia tích cực của nhiều tổ chức xã hội

và toàn dân thực hiện các hoạt động như: tiêm chủng miễn phí cho trẻ em dưới 6 tuổi, quan tâm đến trẻ em tàn tật và khó khăn; tháng hành động vì trẻ em, mái ấm tình thương, Hội Đảng bộ trung ương nước CHXHCN Việt Nam đã ban hành chương trình hành động vì sự sống còn, bảo vệ và phát triển của trẻ em Việt Nam từ 1991 – 2000 coi như một phần quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế xã hội của đất nước Tuy

còn có rất nhiều sự thách thức nhưng chúng ta cũng có nhiều cơ hội để khắc phục và vượt qua Trên thế giới có nhiều nước phát triển kinh tế, chính trị như Nhật Bản, Mỹ, Anh, Pháp, Có thể liên kết các nước phát triển với các nước nghèo để có đủ phương tiện và kiến thức bảo vệ sinh mệnh cho trẻ em, giúp chúng có đầy đủ cơ sở và điều kiện

để học tập, vui chơi và phát triển, Vì thế, quyền và phúc lợi trẻ em phải thực sự được tôn trọng ở khắp nơi trên thế giới Để làm được điều đó quan trọng nhất là dựa vào sự hợp tác và đoàn kết quốc tế, cải thiện bầu không khí chính trị Những kết quả có thể đạt được là thoát khỏi khủng hoảng và phát triển kinh tế, bảo vệ môi trường, giảm tỷ lệ tử vong, xã hội ngày càng công bằng, văn minh Ngoài ra cần phải tăng cường và ưu tiên

cao Công ước Liên hiệp quốc về Quyền trẻ em Phải thực hiện: từ y tế, học hành, sức

khoẻ đến sự hợp tác quốc tế; từ đời sống vật chất, chế độ dinh dưỡng, khó khăn bệnh tật đến đời sống tinh thần, quyền bình đẳng giới; từ những nhiệm vụ cụ thể trước mắt tới những kế hoạch lâu dài Bên cạnh đó, phải đảm bảo sự tăng trưởng và phát triển kinh tế

xã hội, giữ vững nền hoà bình trên toàn cầu

Trước những thách thức và hiểm hoạ của một bộ phận trẻ em trong nước và trên thế giới đang gặp phải, bản thân chúng em cảm thấy đau lòng, thấy bị tổn thương mặc

dù chúng em không phải gánh chịu những hiểm hoạ đó Chúng em đau xót khi phải nghe, phải nhìn thấy những em nhỏ, những bạn nhỏ cùng trang lứa không được vui chơi học hành, không có được cái quyền căn bản của con người là được sống như một con người Trong khi chúng em đang được sống trong hoà bình, trong tình yêu thương của gia đình, sự quan tâm của Đảng, Nhà nước thì các em ấy, các bạn ấy đang phải sống trong thảm hoạ (chiến tranh, bạo lực, đói nghèo, dịch bệnh,.v.v) , không những không có

đủ cơm ăn, áo mặc mà còn bị đánh đập hành hạ cùng cực Chúng em không thể cầm lòng, không thể im lặng khi biết được những điều đó, những cảnh ngộ đáng thương đó

Vì vậy, bản thân chúng em muốn được đóng góp một phần nhỏ công sức của mình vào tiếng nói chung: tiếng nói về nhân quyền, về tình yêu thương; tiếng nói lên án chiến tranh và bạo lực đang tồn tại trong một xã hội văn minh

- Trước hết, chúng em mong muốn được gửi bài viết này tới tất cả các vị lãnh đạo của các nước trên thế giới để họ thấy được một thực tế đau xót đang tồn tại trong xã hội

mà người lớn là một trong những nhân tố gây ra thực trạng đó cho trẻ em Để từ đó các cấp lãnh đạo có thể đưa ra những giải pháp hữu hiệu nhất để giảm thiểu hiện trạng này

- Thứ hai, chúng em sẽ tích cực tham gia các hoạt động tuyên truyền về quyền sống và phát triển của trẻ em để mọi người hiểu và cùng có những hoạt động tích cực góp vào tiếng nói chung lên án những hành động, việc làm khiến trẻ em bị tổn thương, khiến quyền sống và phát triển của trẻ em bị xâm phạm

- Thứ ba, chúng em sẽ tích cực tham gia các hoạt động quyên góp giúp đỡ trẻ em nghèo, nạn nhân chiến tranh, nạn nhân bị bao lực,.v.v Chúng em tuyên truyền tới mọi người về lòng nhân ái, tình yêu thương và sự sẻ chia đối với những mảnh đời bất hạnh (đặc biệt là trẻ em)

6 Ý nghĩa của việc giải quyết tình huống:

Qua quá trình nghiên cứu và thực hiện giải quyết tình huống, chúng em cảm nhận sâu sắc hơn về cuộc đời Cảm thông hơn với những mảnh đời bất hạnh mà đối tượng là một bộ phận trẻ em ở nước ta và trên thế giới Qua đó chúng em càng trân trọng hơn cuộc sống hiện tại mà chúng em đang được hưởng Với những nhận thức sâu sắc về vấn

đề đặt ra và giải quyết tình huống trong bài viết, chúng em hi vọng có thể góp một chút

công sức nhỏ bé của mình vào bản thông điệp về “sự sống còn, quyền sống và phát triển của trẻ em” trên thế giới Chúng em tha thiết kêu gọi mọi người hãy quan tâm đến

trẻ em! Hãy lắng nghe trẻ em nói gì! Bài hát “Trẻ em hôm nay thế giới ngày mai” xin

thay cho lời kết của bài viết (lời thơ Phùng Ngọc Hùng, nhạc Lê Mây) - (Tích hợp âm nhạc)

Trẻ em hôm nay Thế giới ngày mai