Chuyên đề dạy học theo chủ đề liên môn ngữ văn, lịch sử 9

Chuyên đề dạy học theo chủ đề liên môn “Hồ Chí Minh nhà cách mạng vĩ đại – nhà thơ, nhà văn lớn của dân tộc”Để tạo ra những biểu tượng lịch sử sinh động, chính xác, trong dạy học lịch sử

Chuyên đề dạy học theo chủ đề liên môn “Hồ Chí Minh nhà cách mạng vĩ đại – nhà thơ, nhà văn lớn của dân tộc”

Để tạo ra những biểu tượng lịch sử sinh động, chính xác, trong dạy học lịch sử cần sử dụng nhiều loại tài liệu khác nhau trong đó tài liệu văn học, giáo dục công dân là những nguồn tài liệu phong phú, có nhiều lợi thế

Với chức năng phản ánh cuộc sống, văn học đã góp phần dựng lại bức tranh quá khứ lịch sử, trình bày các đặc trưng của các hiện tượng kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội, những quy luật của đời sống ở từng thời đại một cách sinh động, hấp dẫn bằng ngôn ngữ và hình tượng nghệ thuật Giữa văn học và sử học có mối quan hệ khăng khít Khoa học lịch sử dựa vào những nhân vật, sự kiện, hiện

tượng lịch sử có thật trong một giai đoạn nhất định để khôi phục lại bức tranh quá khứ một cách chuẩn xác, khách quan, còn văn học dựa trên chất liệu cuộc sống để xây dựng hình tượng, cốt truyện, mỗi tác phẩm văn học đều mang trong mình dấu ấn của thời đại.

Với yêu cầu giáo dục và giáo dưỡng, bộ môn giáo dục công dân có vai trò rất quan trọng trong việc giúp học sinh hiểu rõ từng thời kì phát triển của xã hội, công lao của các bậc anh hùng để các em có những nhận thức thức lịch sử đúng đắn, bồi dưỡng cho các em những chuẩn mực đạo đức tốt đẹp

1 Mục tiêu cụ thể:

* Về kiến thức:

- Môn lịch sử: Giúp các em:

- Trình bày được nguyên nhân Nguyễn Ái Quốc ra đi tìm đường cứu nước

- Trình bày được những chặng đường lịch sử của Hồ Chí Minh (1919-1945)

+ Thời kỳ trước năm 1911: Hình thành tư tưởng yêu nước,thương nòi và chí hướng cứu nước

+ Thời kì 1921-1930: Hình thành cơ bản tư tưởng về cách mạng Việt Nam

+ Giai đoan 1930-1945:Vượt qua thử thách, kiên trì giữ vững lập trường cách mạng

- Trình bày được vai trò của Nguyễn Ái Quốc đối với lịch sử Việt Nam từ 1945

1930 Môn Ngữ văn: Giúp các em:

- Trình bày được những quan điểm sáng where to buy dapoxetine online online prescription pharmacy of anemia or macrocytosis, a stroke can cause

dapoxetine hydrochloride tablets tác văn học của Hồ Chí Minh

- Trình bày được những di sản văn học mà người để lại

- Thông qua một số tác phẩm văn học của Hồ Chí Minh trong chương trình Ngữ Văn ở trường THCS để hiểu thêm về phong cách văn học, tâm hồn Hồ Chí Minh

và giá trị nghệ thuật của các tác phẩm đó đối với nền văn học Việt Nam

* Về kĩ năng

- Rèn luyện kĩ năng cho HS biết phân tích, nhận định, đánh giá các sự kiện lịch

sử

- Rèn luyện kĩ năng vận dụng các kiến thức liên môn để ghi nhớ các sự kiện lịchsử.

- Giúp học sinh nhận thức được trách nhiệm và lý tưởng của mình đối với tương lai của đất nước

3 Đối tượng dạy học của dự án:

* Đối tượng dạy học của dự án là học sinh

- Số lượng học sinh: 33 em

- Số lớp thực hiện: 2 lớp

- Khối lớp: 9

* Một số đặc điểm cần thiết khác của học sinh đã học theo dự án:

- Dự án mà chúng tôi thực hiện là một số tiết học có sử dụng giáo án điện tử đểdạy chủ đề: “ HỒ CHÍ MINH- NHÀ CÁCH MẠNG VĨ ĐẠI, NHÀ VĂN LỚN CỦA DÂN TỘC” Đồng thời trực tiếp giảng dạy với các em học sinh lớp 9 nên

có nhiều thuận lợi trong quá trình thực hiện:

+ Thứ nhất: Các em học sinh lớp 9 đã tiếp cận 4 năm học với kiến thức chương trình bậc THCS Không còn bỡ ngỡ, lạ lẫm với những hình thức kiểm tra, đánh giá, các phương pháp dạy học tích cực mà giáo viên sử dụng

+ Thứ hai: Đối với các môn học khác cũng vậy như môn Văn học, Lịch sử các

em đã được tìm hiểu về kiến thức liên quan đến kĩ năng sống, những phẩm chất tốt đẹp, những địa danh, những thời điểm lịch sử có liên quan đên tác phẩm văn học được tích hợp trong các bài học Vì vậy nên khi cần thiết kết hợp kiến thức của một môn học nào đó vào bộ môn Lịch sử để giải quyết một vấn đề trong bài học, các em sẽ không thấy bỡ ngỡ

4 Thiết bị dạy học, học liệu:

* Mô tả các thiết bị, đồ dùng dạy học, học liệu được sử dụng trong dự án: – Thiết bị dạy học:

+ Máy tính, máy pro: Được sử dụng vào việc hỗ trợ giảng dạy bài học nhằm gópphần giải quyết nhanh, gọn các câu hỏi đặt ra và hỗ trợ hình ảnh làm bài giảng sinh động, hấp dẫn với người học

– Đồ dùng dạy học:

+ Tư liệu, các mẩu chuyện về cuộc đời Hồ Chí Minh

+ Bản đồ thế giới: dùng dể giúp học sinh xác định được các đất nước trên

chuyến hành trình của Nguyễn Ái Quốc

- Đồng thời chúng tôi thấy rằng “tích hợp” vận dụng kiến thức liên môn là một

khái niệm được sử dụng trong nhiều lĩnh vực Đặc biệt trong giáo dục tích hợp kiến thức các môn học vào để giải quyết các vấn đề trong một môn học sẽ giúp học sinh hiểu rộng hơn, sâu hơn về vấn đề trong môn học đó

- Tích hợp trong giảng dạy sẽ giúp học sinh phát huy sự suy nghĩ, tư duy, sự sáng tạo trong học tập và ứng dụng vào thực tiễn

* Cụ thể:

- Đối với dự án này, khi thực hiện sẽ giúp các em học sinh nắm được, hiểu rõ hoàn cảnh, hành trình tìm đường cứu nước và những công lao to lớn của Nguyễn

Ái Quốc đối với lịch sử dân tộc Việt Nam từ năm 1911-1945 Qua việc học các

em sẽ hiểu được tại sao Nguyễn Ái Quốc lại ra đi tìm đường cứu nước, hiểu được tại sao với hai bàn tay trắng Người lại có thể đi năm châu bốn biển để tìm

ra lối thoát cho cách mạng Việt Nam ”.Tìm hiểu di sản văn học mà Hồ Chí Minh

đã để lại chom nền văn học Việt Nam Qua đó nâng cao được lòng tự hào dân tộc, yêu chuộng hòa bình, biết ơn sự hi sinh của chủ tịch Hồ Chí Minh đối với non sông đất nước Việt Nam và cố gắng học tập rèn luyện theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh

* Trong thực tế:

Tôi thấy khi bài soạn có kết hợp với kiến thức của các môn học khác sẽ giúp giáo viên tiếp cận tốt hơn, hiểu rõ hơn, sâu hơn những vấn đề đặt ra trong sách giáo khoa Từ đó bài dạy sẽ trở nên sâu sắc, sinh động hơn Học sinh có hứng thú học bài, được tìm tòi, khám phá nhiều kiến thức và được suy nghĩ sáng tạo nhiều hơn, từ đó vận dụng được vào kiến thức thực tế tốt hơn

6 TIẾN TRÌNH CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

PHẤN 1: HỒ CHÍ MINH- NHÀ CÁCH MẠNG VĨ ĐẠI (1911-1945)

1 Mục tiêu bài học: Sau bài học sinh nắm được:

2 Kiến thức:

- Trình bày được nguyên nhân Nguyễn Ái Quốc ra đi tìm đường cứu nước

- Trình bày được những chặng đường lịch sử của Hồ Chí Minh (1919-1945)

+ Thời kỳ trước năm 1911: Hình thành TT yêu nước,thương nòi và chí hướng cứu nước

+ Thời kì 1921-1930: Hình thành cơ bản tư tưởng về cách mạng Việt Nam

+ Giai đoan 1930-1945:Vượt qua thử thách, kiên trì giữ vững lập trường cách mạng

- Trình bày được vai trò của Nguyễn Ái Quốc đối với lịch sử Việt Nam từ 1945

- Bồi dưỡng cho HS lòng yêu nước, tinh thần cách mạng, tình đoàn kết dân tộc, đoàn kết quốc tế, niềm tin vào sự lãnh đạo của Đảng, niềm tự hào dân tộc

- Giúp học sinh nhận thức được trách nhiệm và lý tưởng của mình đối với tương lai của đất nước

1 Chuẩn bị :

2 Giáo viên:

- Lược đồ Nguyễn Ái Quốc ra đi tìm đường cứu nước

- Tài liệu và tranh ảnh về hoạt động của Nguyễn Ái Quốc

- Sưu tầm tư liệu, những mẩu chuyện về cuộc đời hoạt động của Bác

2 Học sinh: – Nghiên cứu kênh chữ, kênh hình trong sách giáo khoa.

III Tổ chức các hoạt động dạy và học (Dự kiến 3 tiết)

miền Bắc Phong trào

yêu nước cuối XIX-

đầu XX diễn ra sôi nổi

như: Phong trào Cần

Vương, khởi nghĩa

Yên Thế, phong trào

I.Thời kỳ trước năm 1911: Hình thành TT yêu

nước,thương nòi và chí hướng cứu nước1, Điều kiện lich sử- Phong trào yêu nước cuối thế kỉ XIX thất bại-

đất nước chìm trong bóng tối không có đường ra

- Nguyễn Tất Thành khâm phục nhưng không tán thành con đường cứu nước của các bậc tiền bối

2 Gia đình: Hồ Chí Minh sinh ra trong một gia đình

Đông du, Đông kinh

nghĩa thục…nhưng

cuối cùng đều thất

bại.GV: Nguyễn Tất

Thành nhận xét về con

đường cứu nước của

Phan Bội Châu: “ Cụ

Phan Bội Châu dựa

vào Nhật để đánh Pháp

thì chẳng khác gì đuổi

hổ cửa trước rước beo

cửa sau”“ Cụ Phan

Châu Trinh dựa vào

Pháp để đánh phong

kiến chẳng khác gì xin

Pháp rủ lòng thương”

GV: Hãy trình bày

hiểu biết của em về

thân thế của Nguyễn

Tất Thành?

GV: Thân phụ Người

là một nhà Nho giàu

lòng yêu nước, thương

dân sâu sắc, lao động

cần cù có ý chí vươn

lên vượt qua khó khăn,

khó khăn để vượt qua

Latouche-Tréville sang phương

Tây tìm đường cứu

nước

nhà Nho yêu nước, gần gũi với nhân dân.

II Thời kỳ 1911-1920 : Tìm ra con đường giải phóng dân tộc

- 5/6/ 1911, Nguyễn Tất Thành ra đi tìm đường cứu nước

Cho tôi làm con sóng

dưới thân tàu đưa tiễn

Bác”

hay

Kể từ đó Người đi

những bước đầu tiên

Lênh đênh bốn biển

một con tàu

Cuộc đời sóng gió

trong than bụi

Tay đốt lò, lau chảo,

- 18 / 6 / 1919 N.A.Quốc gửi đến hội nghị Véc xai bản

yêu sách của nhân dân An Nam à đòi chính phủ Pháp thừa nhận quyền tự do, dân chủ, bình đẳng, quyền tự quyết của DT Việt Nam

- 7/ 1920, Người đọc sơ thảo luận cương về vấn đề dân tộc và thuộc địa của Lê Nin, tìm thấy con đường cứu

nước, giải phóng dân tộc – con đường cách mạng vô sản

mùa băng giá

Và sương mù thành

Luân Đôn, người có

nhớ

Giọt mồ hôi Người

nhỏ giữa đêm khuya…

? Nội dung chủ yếu

III.Thời kì 1921-1930: Hình thành cơ bản tư tưởng về cách mạng Việt Nam

- 12/ 1920, Tham gia sáng lập Đảng cộng sản Pháp -> đánh dấu bước ngoặt trong quá trình hoạt động cách mạng của Người từ chủ nghĩa yêu nước đến chủ nghĩa

tiếng vang lớn đối với

nhân dân VN, nhân

dân Pháp và nhân dân

thuộc địa Người nhận

biết ngay từ đó là chân

lý của cách mạng =>

Người hoàn toàn tin

theo Lê Nin, dứt khoát

-> Các báo chí đó được bí mật chuyển về Việt Nam

- 6 / 1923 N.A.Quốc sang L.Xô dự hội nghị quốc tế nôngdân và được bầu vào Ban Chấp hành

- 1924, người dự đại hội V của Quốc tế Cộng sản và tham luận về vị trí, chiến lược của cách mạng các nước thuộc địa, về mối quan hệ giữa phong trào công nhân ở các nước đế quốc với phong trào cách mạng ở các nước thuộc địa

=> N.A.Quốc đó chuẩn bị về tư tưởng chính trị cho sự rađời của Đảng cộng sản Việt Nam

Tưởng bên ngoài đất

nước đợi mong tin”

- Xuất bản báo chí, tuyên truyền

+ Tuần báo “Thanh niên”

? Sau khi tìm thấy

chân lý cứu nước,

N.A.Quốc đã có những

hoạt động gì ở Pháp

(1921 – 1923)

+ “Người cùng khổ” là

cơ quan ngôn luận của

hội liên hiệp các dân

tộc thuộc địa, số báo

trong đó 1 nửa số báo

được gửi đi thuộc địa

-> Chuẩn bị tư tưởng chính trị và tổ chức cho sự ra đời của Đảng

trong 1 thời gian ngắn

những bài viết của

Người có tiếng vang

cả văn phong và nội

dung tư tưởng

giục liên hồi

Hãy bay đi, bay qua

phải mua rượu và

thuốc phiện theo lệnh

=> Là bước ngoặt lớn của phong trào công nhân và cách mạng Việt Nam

III Giai đoan 1930-1945:Vượt qua thử thách, kiên trì giữ vững lập trường cách mạng, đưa cách mạng đi đến thắng lợi

– Trước khi về

nước, trong thời gian còn hoạt động ở nước ngoài, lãnh

tụ Nguyễn Ái Quốc vẫn luôn theo dõi tình hình trong

? Em hãy trình bày

những hoạt động của

N.A.Quốc ở L.Xô

(1923 – 1924

? Cho biết nội dung

tham luận của

N.A.Quốc trong đại

hội V của quốc tế cộng

sản

+ Mối quan hệ giữa

phong trào công nhân

con đỉa hai vòi một vòi

hút máu của nhân dân

chính quốc một vòi hút

máu của nhân dân

thuộc địa, muốn diệt

con đỉa phải chặt

đồng thời cả hai vòi”

vai trò quan trọng như

thế nào đối với cách

mạng VN

nước, kịp thời có chỉ đạo để cách mạng Việt Nam tiếp tục tiến lên

- 28.01.1941, sau 30 năm bôn ba nước ngoài, Người trở

về Tổ quốc, trực tiếp lãnh đạo phong trào giải phóng dântộc của đất nước

- Tháng 5-1941, Người chủ trì Hội nghị TW VIII,

chuyển hướng chiến lược của CM Việt Nam => đặt nhiệm vụ giải phóng dân tộc lên hàng đầu, thành lập mặt trận Việt Minh

- 8-1942, khi sang Trung Quốc tranh thủ sụ viện trợ quốc

tế cho CMVN, Hồ Chí Minh bị bắt giữ đày đọa trong một năm trời

* GV kết luận: Sau khi

tìm thấy con đường

cách mạng chân chính

cho dân tộc – cách

mạng vô sản

N.A.Quốc chuyên tâm

hoạt động theo hướng

Thanh niên được ra

đời trong hoàn cảnh

nào

+ Phong trào yêu

nước và phong trào

công nhân nước ta đến

năm 1925 phát triển

mạnh mẽ, có những

bước tiến mới

+ Sau 1 thời gian ở

Người liên lạc với các

nhà yêu nước tại

Quảng Châu, tìm hiểu

tình hình thực tế, lựa

- 8-1945, thời cơ cách mạng xuất hiện: phát xít Nhật đầu hàng, quân đồng minh chưa vào giải giáp phát xít

- Từ ngày 14-28/8/1945: Cách mạng tháng Tám giành thắng lợi trong cả nước

- 2/9/1945: Hồ Chí Minh đọc bản tuyên ngôn độc lập khai sinh nước Việt Nam dân chủ cộng hòa

+ Phần lớn sau khi kết thúc các khoá học đào tạo (khoảng 2 à 3 tháng) 1 số người được chọn đi học trường đại học PhươngĐông (L.Xô) và 1 số được cử đi học quân

sự ở L.Xô hay TQuốc, còn phần lớn được đưa

về nước hoạt động

+ Từ năm 1925 à 1927HVNCMTN đó tổ chức được trên 10 lớp huấn luyện, với

khoảng trên 200 hội viên Mỗi lớp kéo dài khoảng 2 à 3 tháng Giảng viên chính là N.A.Quốc, giảng viên phụ là Hồ Tùng Mậu

và Lê Hồng Sơn

? Ngoài công tác huấn luyện, Hội VNCMTN còn chú ý đến công tácgì?

+ Báo thanh niên xuất bản 21/6/ 1925 là cơ

quan ngôn luận của HVNCMTN.

+ Đầu 1927 tác

phẩm “Đường cách mệnh”xuất bản, vạch

ra những phương hướng cơ bản của cáchmạng giải phóng dân tộc

à Cuốn “Đường cách mệnh” của N.A.Quốc

tập hợp tất cả các bài giảng của người ở Quảng Châu

? Báo thanh niên và

tác phẩm “Đường cách mệnh” ra đời có

tác dụng gì?

+ Được bí mật truyền

về trong nước

+ Là những luồng gió mới thúc đẩy phong trào cách mạng trong nước phát triển sôi nổi hơn, mạnh mẽ hơn

- GV phân tích: Cuối

1928, với phong

trào“Vô sản hóa” Hội

VN cách mạng TN đó tích cực đưa các hội viên vào đồn điền, nhàmáy, nhà máy, hầm

mỏ để truyền bá CN Mác Lê Nin vào phongtrào cách mạng, mặt khác, hội viên được đào luyện trong đấu tranh, lập trường cách mạng kiên định, ý thức

giai cấp cao hơn Nhờ vậy, cách mạng trong nước phát triển mạnh hơn.

- Đầu 1929, Hội có cơ

sở khắp toàn quốc, các

tổ chức quần chúng xuất hiện; Công hội, nông hội

- GV giải thích:

+ Công hội (cũ) – tổ chức công đoàn

+ Nông hội – tổ chức quần chúng của nông dân lao động

? Cho biết chủ trương của VNCMTN?

GV: năm 1929, có 3 tổchức cộng sản liên tiếp

ra đời:

+ Đông Dương cộng sản Đảng(17/6/1929)

+ An Nam cộng sản Đảng (8/1929)

+ Đông Dương cộng sản liên đoàn (9/1929)

ð Hoạt động riêng rẽ tranh giành ảnh hưởng lẫn nhau

GV sử dụng đoạn thơ trong bài thơ “ Ba mươi năm đời ta có

Đảng” để nói về ý nghĩa Ra đời của Đảngcộng sản Việt Nam :

“Như đứa trẻ sinh nằm trên cỏ

Không quê hương sương gió tơi bời

Đảng ta sinh ở trên đời

Một hòn máu đỏ nên người hôm nay

Đảng ta đó trăm tay nghìn mắt

Đảng ta đây sương sắt

da đồng

Đảng ta muôn vạn công nông

Đảng ta muôn vạn tấm lòng niềm tin

GV giảng :

Trong thời gian này,

do nhận thức sai lầm của một số người cách mạng dẫn đến phê phán con đường của Nguyễn Ái Quốc…Người viết tám điểm xác định đường lối, chủ trương cho cách mạng Đông Dương trong thời kỳ 1936-

1939 Khi tình hình thế giới có những biến

động mới, Người yêu cầu “đừng để tôi sống quá lâu trong tình trạng không hoạt động

và giống như là sống ởbên cạnh, ở bên ngoài của Đảng”

GV sử dụng một số đoạn thơ để nhấn mạnh sự kiện : Sau

ba mươi năm bôn ba hải ngoại, Người đã trở về để trực tiếp lãnh đạo cách mạng Việt Nam, đưa cách mạng Việt Nam từ thắng lợi này đến thắng lợi khác

“Ôi sáng xuân nay,

xuân bốn mốt

Trắng rừng biên giới

nở hoa mơ

Bác về, im lặng, con chím hót

Thánh thót bờ lau vui ngẩn ngơ

Bác đã về đây, Tổ quốc ơi!

Nhớ thương hòn đất

ấm hơi Người

Ba mươi năm ấy chân không nghỉ