Tiết 53 Thơ hai-cư của Ba-sô

Trong đó thơ hai-cư của Nhật Bản có những đóng góp quý báu cho thi ca nhân loại.. Chuẩn bị của học sinh: -Học sinh đọc bài, soạn bài.. Trường THPT Tam Quan Năm học 2008 - 2009 Giáo án 1

Trường THPT Tam Quan Năm học 2008 - 2009 Tiết: 53 Đọc văn :

Ngày soạn:24.12.2009

I M ụ c tiêu : Giúp học sinh:

1.Kiến thức: - Giúp học sinh thấy được: đất nước Nhật Bản

có một nền thơ ca rất vĩ đại Trong đó thơ hai-cư của Nhật Bản

có những đóng góp quý báu cho thi ca nhân loại

2 Kĩ năng : -Có kỹ năng đọc thơ hai-cư của Nhật Bản

3.Thái độ: - Giáo dục học sinh tình yêu cuộc sống

II.Chuẩn bị:

1 Chuẩn bị của giáo viên:

-Giáo viên thiết kế giáo án, làm một số sơ đồ biểu bảng (tranh, mô hình, …)

2 Chuẩn bị của học sinh:

-Học sinh đọc bài, soạn bài

III Hoạt động d ạ y h ọ c:

1 Oån định tình hình lớp : (1phút) Kiểm tra sĩ số, vệ sinh phòng học, đồng phục

2 Ki ể m tra bài c ũ : (5phút)

Cảm nhận của em về ba bài thơ đọc thêm: Khe chim kêu, Lầu Hoàng Hạc, Nỗi oán của người phòng khuê?

3 Giảng bài m ớ i :

* Giới thiệu bài : (1phút)

Đất nước Nhật Bản là một nước Châu Á ở gần với chúng ta Nhật Bản vẫn được đánh là một một siêu cường quốc, nhưng không chỉ mạnh về kinh tế, Nhật Bản còn là đất nước của thi ca Đặc biệt là thể thơ hai-cư độc đáo, mang đầy bản sắc dân tộc -Tiến trình bài dạy:

Giáo án 10 cơ bản - 1 - – Nguyễn Văn Mạnh

Trường THPT Tam Quan Năm học 2008 - 2009

Giáo án 10 cơ bản - 2 - – Nguyễn Văn Mạnh

Thời

gian Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học

sinh

Nội dung

7’ Hoạt động 1 :

Giáo viên hướng dẫn

học sinh tìm hiểu

chung:

Cho học sinh đọc phần

này và đặt câu hỏi:

Phần Tiểu dẫn nêu

những nội dung nào?

Cho học sinh nêu cụ

thể về tác giả Ba-sô và

đặc điểm thơ hai-cư về

các phương diện như

Sách giáo khoa đã

nêu

- Giáo viên lưu ý học

sinh “ Từ quý ngữ” có

ý nghĩa gì? Và nội

dung ý nghĩa của tình

thần Thiền tông

- Giáo viên nhấn

mạnh học sinh cảm

thức, thẩm mỹ được

nêu là linh hồn, là cái

thần của thơ hai-cư,

tạo nên nét độc đáo

- So sánh ngôn ngữ thơ

hai-cư với thơ ca cổ

của Trung Quốc, Việt

Nam

Hoạt động 1 :

Học sinh tìm hiểu chung:

TÁC GIẢ:(1644-1694)

_ Tên thật : Kin-sa-cư _ Xuất thân trong gia đình võ sĩ đạo Sa-mu-rai cấp thấp ở U-ê-nô

30 tuổi chuyển đến

Ê-đo (Tô-ki-ô) sáng tác thơ Hai-cư.Mất ở

Ô-sa-ka Tác phẩm nổi tiếng

nhất “Lối lên miền

Ô-ku”, và Ba Tiêu thất bộ tập.

_ Ba-sô theo thiền

tông, do đó thơ của ông đượm chất thiền

Học sinh lưu y “ Từ quý ngữ”

So sánh ngôn ngữ thơ hai-cư với thơ ca cổ của Trung Quốc, Việt Nam

-Bài thơ tứ tuyệt “Độ tang càn” của Gỉa Đảo:

“Khách xá Tinh Châu

dĩ thập sương Quy tâm nhật dạ ức Hàm Dương

Vô đoan cánh độ Tang Càn thuỷ

Khước vọng Tinh Châu thị cố hương”

(Làm quan ở Tinh Châu đất khách đã mười năm

Ngày đêm nhớ quê ở Hàm Dương

Không dưng lại vượt qua sông Tang Càn Ngoảnh lại Tinh Châu thấy đó như quê mình)

I/- Tiểu dẫn:

1/- Tác giả: Ba-sô ( 1644-1694)

- Sinh ra trong một gia đình võ siõ cấp thấp

- Thành công nhất ở thể loại thơ hai-cư

- Tác phẩm tiêu biểu : Lối lên miền Ô-ku( 1689) 2/- Đặc điểm thơ hai-cư :

- Hình thành: Thế kỷ XIV

- Hình thức: Thơ ngắn nhất thế giới

+ Thường là 17 âm tiết + Ngắt nhịp thành 3 đoạn + Phiên âm: 5 âm, 7 âm, 5 âm

- Kết cấu:

+ Dòng 1: Giới thiệu + Dòng 2: Tiếp tục ý trên + chuẩn bị dòng

+ Dòng 3: Kết lại tứ thơ, nhưng lại mở ra cho người đọc những suy tư, xúc cảm > dư vị

- Tứ thơ: Nhất định ghi lại một khoảnh khắc của cảnh vật và đặc điểm của cảm xúc Thời điểm ở đây là mùa trong năm gọi là quý

- Nội dung + Ảnh hưởng tinh thần Thiền tông và tinh thần văn hoá phương Đông

+ Con người và vạn vật có mối tương giao, quan hệ khắng khít

+ Những hiện tượng tương tự nhưng cũng có sự tương giao, chuyển hoá lẫn nhau

- Cảm xúc thẩm mỹ:

Đề cao: vắng lặng, đơn sơ, u huyền mềm mại nhẹ nhàng

- Ngôn ngữ: Gợi chứ không tả

Trường THPT Tam Quan Năm học 2008 - 2009

4.Dặn dò học sinh chuẩn bị cho tiết học tiếp theo: ( 3 phút)

- Ra bài tập về nhà :Tình cảm, tâm hồn của tác giả được thể hiện qua những nét nghệ thuật đặc sắc nào trong thơ Ba-sô?

-Chuẩn bị bài :

- Đọc trước Sách giáo khoa để tìm hiểu tầm quan trọng của việc trình bày một vấn đề trước đông người

- Muốn trình bày đạt kết quả một vấn đề nào đó, ta phải chuẩn bị những gì?

- Trình bày một vấn đề ta phải có một phong cách trình bày nội dung diễn đạt như thế nào? Kết thúc ra sao?

IV Rút kinh nghiệm, bổ sung :

Giáo án 10 cơ bản - 3 - – Nguyễn Văn Mạnh