Nỗi xót xa đau đớn của nhà thơ khi tay cầm mớ tóc bạc của người mẹ đã khuất. là một “ quý ngữ ”, là hình ảnh ẩn dụ[r]
Trang 2Bài thuyết trình văn bản:
THƠ HAI-CƯ CỦA
BA-SÔ
Người thực hiện:
Vũ Thảo Vi
Lê Chí Vĩ
Trang 3Thơ hai-cư của Ba-sô
Đất khách mười mùa sương Về thăm quê ngoảnh lại
Ê-đô là cố hương
I/ Tìm hiểu chung
1 Tác giả
2 Tác phẩm
II/ Đọc-hiểu văn bản
1 Bài 1
2 Bài 2
3 Bài 3
4 Bài 6
III/ Tổng kết
Văn bản
Trang 4Phaàn 1: Tìm hieåu chung
1. Tác gi : ả Ma-su-ô Ba-sô (1644-1694)
o Ông là nhà th hàng đ u c a Nh t B nơ ầ ủ ậ ả
o Quê ông U-ê-nô (t nh Mi-ê) Năm 28 tu i, ở ỉ ổ ông chuy n đ n Ê-đô (Tô-ki-ô ngày nay) sinh ể ế
s ng và làm th hai c v i bút hi u Ba-sô ố ơ ư ớ ệ (Ba Tiêu)
o Mười năm cu i đ i, Ba-sô làm nh ng cu c ố ờ ữ ộ
du hành dài đi h u kh p đ t nầ ắ ấ ước, v a đi ừ
v a vi t du kí và sáng tác th Ông đã trút ừ ế ơ
h i th cu i cùng t i Ô-sa-ka.ơ ở ố ạ
Trang 52. Tác ph m: ẩ
a) Th lo i: ể ạ th hai-cơ ư
b) N i dung: ộ
o Th hi n con ngể ệ ười và v n v t n m trong m i ạ ậ ằ ố quan h khăng khít v i m t cái nhìn nh t th ệ ớ ộ ấ ể hóa
o Nh ng hi n tữ ệ ượng c a t nhiên nh âm thanh, ủ ự ư màu s c, ánh sáng, mùi hắ ương… đ u có s ề ự
tương giáo và chuy n hóa l n nhau trong m t ể ẫ ộ quy lu t l n lao và bí n c a t nhiênậ ớ ẩ ủ ự
o C m th c th m mĩ c a hai-c có nh ng nét ả ứ ẩ ủ ư ữ riêng, r t cao và r t tinh t : đ cao cái V ng ấ ấ ế ề ắ
l ng, Đ n s , U huy n, M m m i và Nh ặ ơ ơ ề ề ạ ẹ
nhàng…
Trang 6c) Ngh thu t: ệ ậ
o Hình th c: 3 dòng v i 17 âm ti t đứ ớ ế ược c u ấ
trúc theo th t 5/7/5 âm ti tứ ự ế
M i bài th có t th ghi l i 1 phong c nh và ỗ ơ ứ ơ ạ ả vài s vi c trong th i đi m nh t đ nh đ xác ự ệ ờ ể ấ ị ể
đ nh theo mùa qua quy lu t s d ng “quý ng ” ị ậ ử ụ ữ (t ch mùa) đ kh i g i nên xúc c m suy t ừ ỉ ể ơ ợ ả ư
o Ngôn ng : không dùng nhi u tính t và tr ng ữ ề ừ ạ
t Thừ ường ch dùng nh ng nét ch m phá, g i ỉ ữ ấ ợ
ch không t , ch a nhi u kho ng tr ng cho ứ ả ừ ề ả ố trí tưởng tượng c a ngủ ườ ọi đ c
o Ngh thu t vệ ậ ườn c nh, hoa đ o, trà đ o, h i ả ạ ạ ộ
h a, ti u thuy t….ọ ể ế
Trang 7Phần 2: Đọc-hiểu văn bản
1 Bài 1
“Đất khách mười mùa sương
về thăm quê ngoảnh lại
Ê-đơ là cố hương.”
o “Mười mùa sương”
o
o “Đất khách mười mùa sương”: sống ở Ê-đơ khoảng 10 năm
Ê-đơ trở thành quê hương thứ hai của ơng
o “Ngoảng lại”: quay đầu lại
o “Về thăm quê ngoảnh lại
Ê-đơ là cố hương”
Cái tình người, tình quê, tình đất khách
Ba-sơ nhớ Ê-đơ như
là nhớ quê hương của
ơng
là mười mùa
thu
là mười năm
tín hiệu
“quý ng ” ữ
Trang 82 Bài 2
“Chim đỗ quyên hĩt
ở kinh đơ
mà nhớ kinh đơ.”
o “Chim đỗ quyên hĩt”: tiếng hĩt vào đầu hè
Tiếng kêu tha thiết
Sự thương tiếc thời gian; nỗi buồn và sự vơ thường
Ba-sơ trở về kinh đơ sau 20 năm nghe tiếng
Là m t tín hi u ộ ệ
“quý ng ” ữ
Trang 93 bài 3
“Lệ trào nĩng hổi tan trên tay tĩc mẹ làn sương thu.”
o Hồn cảnh: Ba-sơ trở về nhà sau cuộc du hành tới Kan-sai thì hay tin mẹ mất
Nỗi xĩt xa đau đớn của nhà thơ khi tay cầm mớ tĩc bạc của người mẹ đã khuất
là một “quý ngữ”,
là hình ảnh ẩn dụ
giọt lệ như sương mái tĩc của mẹ bạc như
sương cuộc đời ngắn ngủi như làn
sương
Trang 104 bài 6
“Từ bốn phương trời xa cánh hoa đào lả tả gợn sĩng hồ Bi-oa.”
o Hình ảnh: hoa đào tượng trưng cho mùa xuân; hoa đào rụng làm mặt hồ lăn tăn gợn sĩng
o Triết lí thiền tơng: sự tương giao của sinh vật, hiện tượng trong vũ trụ
Trang 11Phần 3: Tổng kết
Nội dung : Nhà thơ thể hiện được nỗi nhớ thương về quê hương, xứ sở
Nghệ thuật : Câu thơ ý nghĩa ngắn gọn, hình ảnh mang nhiều sức hình tượng
Một số bài thơ hai-cư khác của Ba-sô (Sgk):
(4)“Tiếng vượn hú não nề (5)“Mưa đông giăng đầy trời
hay tiếng true bị bỏ rơi than khóc? chú khỉ con thầm ước
gió mùa thu tái tê.” có một chiếc áo rơi.”
(7)“Vắng lặng u trầm (8)“Nằm bệnh giữa cuộc lãng du
thấm sâu vào đá mộng hồn còn phiêu bait
Trang 12BÀI THUYẾT TRÌNH CỦA CHÚNG EM
CẢM ƠN CÔ VÀ CÁC BẠN ĐÃ THEO DÕI VÀ LẮNG NGHE
Trang 13##Asaka