Xin chào các bạn. Đây là tài liệu slide về môn Quản trị rủi ro của Khoa Quản trị kinh doanh mà mình đã thu thập được tỏng quá trình học. Hi vọng giúp ích cho các bạn. Xin chân thành cảm ơn. Chúc các bạn học tốt.
Trang 2 Những suy nghĩ khởi đầu về rủi ro chiến lược
Quản trị rủi ro chiến lược
Những bài học quý báu giúp các công ty trên thế giới “lật ngược tình thế”
Kiến thức cơ bản để quản trị rủi ro chiến lược.
GS.TS DOAN THI HONG VAN 2
NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
Trang 3 Quản trị rủi ro và khủng hoảng, chương 3
(trang 113 – 152)
Lật ngược tình thế
Trong khó khăn thấy… cơ hội
(TBKTVN, 30/4/2011, tr.16)
GS.TS DOAN THI HONG VAN 3
Tài liệu tham khảo
Trang 4Có tác giả chỉ tập trung vào những rủi ro mà tổ chức có khuynh hướng diễn đạt kết quả
bằng tiền, còn chúng tôi cho rằng: tiền bạc không phải là tất cả, có những thứ không
thể đo bằng tiền, có những thứ mất đi còn tiếc hơn tiền bạc, đó là thời gian, cuộc sống,
sức khỏe, tình yêu, hạnh phúc và những cơ hội Có những rủi ro còn khủng khiếp hơn
gấp bội lần so với những rủi ro diễn đạt được kết quả bằng tiền
GS.TS DOAN THI HONG VAN 4
Những suy nghĩ khởi đầu về rủi ro
chiến lược
Trang 5Rủi ro luôn có quanh ta, cuộc sống càng tiến triển thì rủi ro lại càng nhiều, càng
đa dạng, càng phức tạp, nhưng hãy đừng sợ! Hãy dũng cảm nhìn thẳng vào sự thật, nhận diện rủi ro, đương đầu với rủi ro và quản trị rủi ro => bạn sẽ phòng
ngừa được rủi ro, giảm thiểu được thiệt hại, và hơn thế nữa, sẽ có khả năng biến
nguy cơ thành cơ hội, lật ngược được tình thế, mang lại nhiều lợi ích cho mình
và mọi người
GS.TS DOAN THI HONG VAN 5
Những suy nghĩ khởi đầu về rủi ro
chiến lược
Trang 6Trong quá trình nghiên cứu sâu về rủi ro và quản trị rủi ro, chúng tôi càng thấy rõ:
rủi ro chiến lược là loại rủi ro cần được quan tâm nhiều nhất Bạn không thể
hành động đúng và đạt được kết quả mỹ mãn, một khi nhận thức sai, xác định tầm nhìn, sứ mạng, mục tiêu, chiến lược và các kế hoạch sai
GS.TS DOAN THI HONG VAN 6
Những suy nghĩ khởi đầu về rủi ro chiến lược (tt)
Trang 7Theo các tác giả Adrian J.Slywotzky và Karl Weber, “rủi ro chiến lược đang trở thành một trong các nguyên nhân cơ bản nhất gây ra những tổn thất nghiêm trọng cho nền kinh tế Rủi ro chiến lược thường nhắm tới một hoặc nhiều yếu tố chủ chốt trong việc thiết kế mô hình kinh doanh của bạn…”
GS.TS DOAN THI HONG VAN 7
Những suy nghĩ khởi đầu về rủi ro chiến lược (tt)
Trang 81. Rủi ro dự án (dự án bị thất bại)
2. Rủi ro đến từ khách hàng (khách hàng bỏ đi)
3. Rủi ro từ chuyển đổi (ngành kinh doanh đứng trước những thay đổi lớn về công
nghệ hoặc hướng đi, nếu không có sự lựa chọn thích hợp sẽ phải chịu thiệt hại nặng nề)
GS.TS DOAN THI HONG VAN 8
Quản trị rủi ro chiến lược (7 RR CL)
Trang 94. Rủi ro đình trệ (công ty ngừng tăng trưởng, thậm chí bị suy giảm).
5. Rủi ro từ đối thủ cạnh tranh duy nhất (xuất hiện đối thủ cạnh tranh không thể đánh
bại)
6. Rủi ro thương hiệu (thương hiệu bị mất sức mạnh)
7. Rủi ro ngành (ngành kinh doanh trở thành vùng phi lợi nhuận)
GS.TS DOAN THI HONG VAN
9
Quản trị rủi ro chiến lược (7 RR CL)
Trang 10Theo các kết quả nghiên cứu gần đây cho thấy: Nếu đánh giá một cách trung thực thì khả năng thành công thực sự của hầu hết các dự án quan trọng là dưới 20% -
nghĩa là rủi ro thất bại là hơn 80% (Nguồn: Lật ngược tình thế, Adrian J
Slywotzky và Karl Weber, tr.18)
GS.TS DOAN THI HONG VAN 10
Rủi ro dự án (dự án bị thất bại)
Trang 11Nguyên nhân thất bại:
Sự “lạc quan thái quá” của những người lập dự án.
Thiếu sự trao đổi thông tin giữa các thành viên nhóm lập dự án
Tiến hành quá ít thử nghiệm
Đưa ra quá ít lựa chọn khi lập dự án;
Sử dụng một công nghệ/chương trình không thích hợp.
GS.TS DOAN THI HONG VAN 11
Rủi ro dự án (dự án bị thất bại) (tt)
Trang 12 Không nhận diện rõ được đối thủ cạnh tranh;
Không xác định đúng những nhu cầu, mong muốn của những người có quyền
quyết định “sinh mạng” của dự án;
Dự báo thiếu chính xác về nhu cầu của người tiêu dùng;…
GS.TS DOAN THI HONG VAN 12
Nguyên nhân thất bại (tiếp)
Trang 13 Để quản trị loại rủi ro này, bạn hãy xem xét dự án thật kỹ lưỡng ở mọi khía cạnh,
hãy đánh giá dự án một cách khoa học, khách quan và trung thực, trên cơ sở đó xác định tỷ lệ thành công của dự án là bao nhiêu? Tỷ lệ thất bại là bao nhiêu?
GS.TS DOAN THI HONG VAN 13
Rủi ro dự án (dự án bị thất bại) (tt)
Trang 14Tiếp đó, hãy suy nghĩ để giải đáp những câu hỏi sau: Có thể thay đổi được các tỷ lệ này không? Bằng cách nào? Các công ty khác đã làm gì để thay đổi hoàn toàn tỷ lệ này theo hướng có lợi cho họ? Hãy phân tích lại môi trường bên ngoài và bên trong thật kỹ, rồi tìm các giải pháp tận dụng cơ hội, vượt qua thách thức, khắc phục điểm yếu, phát huy điểm mạnh, biến đổi thách thức thành cơ hội, để nâng lợi thế và tỷ lệ thành công của dự án
GS.TS DOAN THI HONG VAN 14
Rủi ro dự án (dự án bị thất bại) (tt)
Trang 15 Trong điều kiện nền kinh tế thị trường, “khách hàng là thượng đế”, nếu khách
hàng bỏ đi, công ty bạn sẽ lâm vào khủng hoảng
GS.TS DOAN THI HONG VAN 15
Rủi ro đến từ khách hàng
Trang 16Biện pháp hay nhất để quản trị rủi ro từ khách hàng chính là tạo ra và áp dụng
những thông tin độc quyền liên tục về khách hàng Những thông tin này giúp trả
lời câu hỏi: “Chúng ta biết gì về khách hàng mà những đối thủ khác không
biết?”, từ đó giúp bạn giữ chân được khách hàng và chiến thắng đối thủ cạnh tranh
GS.TS DOAN THI HONG VAN 16
Rủi ro đến từ khách hàng (tt)
Trang 17Trong thời đại công nghệ tiến nhanh như vũ bão, những đổi thay luôn diễn ra từng ngày, thì rủi ro từ sự chuyển đổi – khi doanh nghiệp của bạn bị đẩy đến ngã ba đường của quá trình phát triển, buộc phải lựa chọn hoặc chấp nhận thay đổi để tiến lên hoặc vẫn bám theo cái cũ để rồi rơi vào tình trạng đình trệ, thậm chí phá sản, là loại rủi ro chiến lược rất nghiêm trọng.
GS.TS DOAN THI HONG VAN 17
Rủi ro từ chuyển đổi (Ngành kinh doanh của bạn đến ngã 3 đường)
Trang 18Một trong các công cụ quan trọng để quản trị rủi ro từ chuyển đổi là tư duy duy vật lịch sử Duy vật lịch sử là một cách tư duy nghiên cứu sự vật, hiện tượng trong toàn bộ quá trình phát triển của nó, từ quá khứ tới tương lai Nhìn về quá khứ để xem xét lại cách lựa chọn, giải quyết vấn đề ở những điểm mốc của sự phát triển, đánh giá những điểm được và chưa được, rút ra những bài học kinh nghiệm; Trên cơ sở đó, xây dựng những kịch bản để ứng phó với những chuyển đổi sẽ diễn ra trong tương lai
GS.TS DOAN THI HONG VAN 18
Rủi ro từ chuyển đổi… (tiếp)
Trang 19 Đặt cược kép”, một chiến lược cổ điển đã được không ít tập đoàn lớn trên thế giới vận
dụng thành công trong quản trị rủi ro từ chuyển đổi Đặt cược kép là một sự đa dạng hoạt động với quy mô lớn, tương tự như chiến lược được sử dụng trong những trò chơi đánh bạc hay cá cược đua ngựa, những trò chơi đòi hỏi bạn phải đặt cược vào từ hai hay nhiều quân bài hoặc các chú ngựa để có cơ hội chiến thắng cao hơn
GS.TS DOAN THI HONG VAN 19
Rủi ro từ chuyển đổi… (tiếp)
Trang 20Các biện pháp quản trị loại rủi ro này (Bài học của Target):
Chơi một trò chơi khác: xác định rõ đối tượng khách hàng, tổ hợp sản phẩm, hình
ảnh nhãn hiệu và mô hình kinh doanh khác hẳn với đối thủ cạnh tranh duy nhất của mình
Tổ chức hệ thống tốt hơn: giảm thiểu chi phí cố định và tối đa hóa hiệu quả sản
xuất nhằm hạn chế bớt rủi ro tài chính
GS.TS DOAN THI HONG VAN 20
Xuất hiện đối thủ cạnh tranh
không thể đánh bại
Trang 21 Theo đuổi phương châm không trùng lặp: liên tục tìm kiếm những cách thức để
tạo sự khác biệt cho sản phẩm và dịch vụ so với đối thủ duy nhất
Tạo phong cách riêng trong giới hạn ngân sách của mình: hợp tác với các nhãn
hiệu thời trang cao cấp hiện đang cung ứng với mức giá hợp lý
GS.TS DOAN THI HONG VAN 21
Các biện pháp quản trị loại rủi ro này (Bài học của Target) (tiếp)
Trang 22 Tạo nên tiếng vang để thu hút sự quan tâm của khách hàng.
Ứng dụng công nghệ cao và đào tạo nhân viên nghiêm ngặt nhằm tạo nên những
dịch vụ không thể đánh bại
GS.TS DOAN THI HONG VAN 22
Các biện pháp quản trị loại rủi ro này (Bài học của Target) (tiếp)
Trang 23Như một điều tất yếu, rủi ro thương hiệu ngày càng tăng.
Có thể chia rủi ro thương hiệu ra làm hai dạng cơ bản:
Sự sụp đổ thương hiệu
Sự ăn mòn thương hiệu.
GS.TS DOAN THI HONG VAN 23
Rủi ro thương hiệu
Trang 24Ngày nay, việc đầu tư vào thương hiệu đòi hỏi phải thực hiện một một chương trình đồng thời, nhất quán với nhau, với 3 yếu tố chủ chốt:
Sản phẩm hoàn hảo
Kế hoạch kinh doanh xuất sắc
Hình ảnh thương hiệu lôi cuốn và phù hợp.
GS.TS DOAN THI HONG VAN 24
Rủi ro thương hiệu (tt)
Trang 25Rủi ro ngành là một trong những mối đe dọa đáng sợ nhất mà bất cứ doanh
nghiệp nào cũng có thể gặp phải, nhưng lại là một trong những vấn đề ít được hiểu rõ nhất Rủi ro ngành xuất hiện khi cả một ngành nghề chuyển thành một vùng phi lợi nhuận Vùng phi lợi nhuận trong kinh doanh cũng tương tự như một
hố đen trong vũ trụ vậy
GS.TS DOAN THI HONG VAN 25
Rủi ro ngành - Ngành kinh doanh
trở thành một vùng phi lợi nhuận
Trang 26Biện pháp quan trọng nhất là thay đổi tỷ lệ cạnh tranh/hợp tác trong ngành –
nghĩa là tìm cách bắt tay với đối thủ, đặc biệt trong các hoạt động có ít tiềm năng tạo nên sự cách biệt Sự hợp tác trong những hoạt động này giúp tiết kiệm được chi phí cho các bên tham gia, tăng được lợi nhuận biên và giúp các công ty có được gia tốc cần thiết để thoát khỏi hố đen
GS.TS DOAN THI HONG VAN 26
Rủi ro ngành - Ngành kinh doanh
trở thành một vùng phi lợi nhuận
Trang 27Làm gì để thoát khỏi tình trạng định trệ? Làm gì để có thể “lật ngược tình thế” tạo
ra những làn sóng tăng trưởng mới? Để trả lời các câu hỏi vừa nêu nhiều ý tưởng sáng tạo đã ra đời, một trong số đó là ý tưởng “hộp nhỏ/hộp lớn: Đổi mới nhu cầu”
GS.TS DOAN THI HONG VAN 27
Rủi ro đình trệ
Trang 28Bản chất của ý tưởng đặc biệt này có thể được tóm lược như sau: Trước hết, đổi mới nhu cầu xuất phát từ việc quan sát các khách hàng và triển vọng theo một cách mới
Nó đòi hỏi việc quan sát không chỉ theo những yêu cầu về chức năng của khách hàng (điều mà sản phẩm hiện tại của bạn đang có), mà còn cả theo những yêu cầu về kinh tế cũng như những yêu cầu khác ở cấp độ cao hơn về sự chính xác, tiện lợi, bảo đảm an toàn, giảm thiểu rủi ro cho khách hàng,…
GS.TS DOAN THI HONG VAN 28
Rủi ro đình trệ (tt)
Trang 29Những biện pháp của Toyota để thay đổi và nâng cao lợi thế (Quản trị rủi ro dự
án):
Triệt để khắc phục căn bệnh “lạc quan thái quá” khi xây dựng dự án.
Đặt mục tiêu cao hơn, tạo áp lực để nâng cao ý chí quyết tâm và khả năng sáng
tạo của tập thể dự án
GS.TS DOAN THI HONG VAN 29
Những bài học quý báu giúp các công ty trên thế giới “lật ngược tình thế”
Trang 30 Tuyển những kỹ sư trẻ có đầu óc linh hoạt: giao cho kỹ sư Takeshi Uchiyamada
phụ trách dự án, cùng 10 kỹ sư trẻ, xuất sắc trong từng lĩnh vực để thực hiện dự án
Xây dựng căn phòng làm việc lớn (obeya), nơi mọi người có thể dễ dàng gặp
nhau, tạo một không gian dành riêng cho dự án
GS.TS DOAN THI HONG VAN 30
Những biện pháp của Toyota (tiếp)
Trang 31 Xây dựng một không gian e-mail chung, để mọi thành viên được bình đẳng tiếp cận
thông tin
Đặt thời hạn sớm hơn (chạy đua cùng thời gian).
Thử nghiệm 80 loại động cơ khác nhau.
Thử nghiệm 20 bộ truyền lực khác nhau.
Thiết kế 7 kiểu xe khác nhau.
GS.TS DOAN THI HONG VAN 31
Những biện pháp của Toyota (tiếp)
Trang 32 Hợp tác với Matsuchita để cùng phát triển công nghệ sản xuất pin.
Sở hữu công nghệ chế tạo chip chuyên biệt – xây dựng nhà máy sản xuất chip
điều khiển ở phía bắc Nagoya
Dành cho sản phẩm này 2/3 công suất sản xuất xe mẫu.
Tận dụng một nền tảng đang có sẵn để sản xuất xe Prius, nhờ vậy giảm được chi
phí sản xuất xe
GS.TS DOAN THI HONG VAN 32
Những biện pháp của Toyota (tiếp)
Trang 33 Ban đầu, chỉ giới thiệu ở thị trường Nhật Bản (để còn có khả năng cải tiến).
Chuẩn bị mẫu 2.0 (các thiết bị điện tử, hệ thống điều khiển, nhiều không gian
hơn)
Ra mắt thị trường Mỹ sau khi sửa xong các chi tiết lỗi (kỹ thuật bàn đạp).
GS.TS DOAN THI HONG VAN 33
Những biện pháp tiếp theo của Toyota để nâng cao lợi thế
Trang 34 Tạo ra một cái nhìn khác biệt cho mẫu 2.0 (quảng cáo lưu động).
Công bố sáng chế công nghệ động cơ lai (cho Ford và Nissan, chào hàng đến
GM và tất cả các hãng khác).
Thiết kế mô hình hoạt động kinh doanh cẩn thận và khôn ngoan như khi thiết kế
chiếc xe
GS.TS DOAN THI HONG VAN 34
Những biện pháp tiếp theo của Toyota để nâng cao lợi thế (tt)
Trang 35Apple đã thực hiện những biện pháp sau để thay đổi lợi thế:
Làm việc thật nhanh để giành lấy quyền cạnh tranh.
Thu hút được sự tập trung cao độ của toàn thể nhân viên.
Có được sự trao đổi thường xuyên giữa mọi người.
Mua lại hay mua bằng sáng chế công nghệ chứ không phát triển lại từ đầu.
GS.TS DOAN THI HONG VAN 35
Những biện pháp của Apple để thay đổi và nâng cao lợi thế
Trang 36 Chỉ tập trung vào một việc mà bạn làm tốt nhất (trong trường hợp này là thiết kế
giao diện).
Thiết kế đi thiết kế lại cho đến khi nào sự hoàn hảo là một phần tất yếu.
Thực hiện chiến dịch tung sản phẩm ra thị trường lần đầu tiên tuyệt vời đến nỗi
cả thế giới phải chú ý
GS.TS DOAN THI HONG VAN 36
Những biện pháp của Apple để thay đổi và nâng cao lợi thế (tt)
Trang 37 Kế thừa phiên bản 1.0 bằng những phiên bản được cải tiến nhanh chóng (chiến
thuật bàn đạp).
Vươn ra những thị trường rộng lớn hơn (như tương thích với hệ điều hành
Windows).
Tận dụng thiết kế ưu việt của sản phẩm đồng thời thực hiện quảng bá sản phẩm
thông qua những nhân vật nổi tiếng
GS.TS DOAN THI HONG VAN 37
Những biện pháp của Apple để thay đổi và nâng cao lợi thế (tt)
Trang 38 Xây dựng cơ sở hạ tầng phục vụ khách hàng (như iTunes Music Store) để hỗ trợ
và nâng cao sản phẩm chủ đạo (iPod)
Liên tục bổ sung các tính năng nhằm thỏa mãn nhu cầu ngày càng tăng của khách
hàng
Xây dựng kế hoạch kinh doanh cũng chu đáo như khi thiết kế sản phẩm.
GS.TS DOAN THI HONG VAN 38
Những biện pháp của Apple để thay đổi và nâng cao lợi thế (tt)
Trang 39 Hãy tạo ra thông tin liên tục về khách hàng.
Hãy sử dụng vô số điểm nhạy cảm khách hàng để nâng cao việc dự đoán nhu
cầu
Hãy giám sát những dấu hiệu cảnh báo sớm về thay đổi của khách hàng thông
qua những dữ liệu doanh thu chi tiết
Hãy cắt giảm chi phí cố định
GS.TS DOAN THI HONG VAN 39
Những biện pháp mà Coach đã áp dụng để quản trị rủi ro từ khách hàng
Trang 40 Hãy rút ngắn chu kỳ phát triển một sản phẩm mới (từ hai lần một năm tăng lên thành bốn
tới năm tuần một lần).
Hãy học hỏi từ sự đa dạng hóa các sản phẩm mới (mỗi lần giới thiệu sản phẩm mới không
còn chỉ hai đến ba mẫu mà giờ đây là từ mười hai đến hai mươi tám mẫu).
Hãy rút ngắn thời gian “từ ý tưởng đến kệ trưng bày hàng” (chỉ còn mười một tháng so với
mười lăm tháng như trước kia).
GS.TS DOAN THI HONG VAN 40
Những biện pháp mà Coach đã áp dụng để quản trị rủi ro từ khách hàng (tt)
Trang 41 Thu thập và sử dụng thông tin khách hàng liên tục từ nhiều nguồn khác nhau.
Nhân rộng các điểm tiếp xúc với khách hàng qua hệ thống tích lũy điểm bằng thẻ
Tsutaya
Đưa ra lời đề nghị khách hàng có mục đích (hệ thống tư vấn, phiếu giảm giá, tạp
chí – mail, …) dựa trên những hiểu biết sâu sắc từ dữ liệu khách hàng.
GS.TS DOAN THI HONG VAN 41
Những biện pháp của Tsutaya để quản trị rủi ro từ khách hàng
Trang 42 Mở rộng chủng loại sản phẩm để giảm bớt rủi ro từ việc sụt giảm doanh thu.
Tối ưu sự hòa hợp và cân bằng sản phẩm ở các cửa hàng nhờ vào việc phân tích
dữ liệu khách hàng địa phương
Cắt giảm chi phí tồn kho và thời gian quay vòng sản xuất thông qua phân tích xu
hướng mua sắm từng giờ và hệ thống đặt hàng tự động
GS.TS DOAN THI HONG VAN 42
Những biện pháp của Tsutaya để quản trị rủi ro từ khách hàng
(tt):