giáo án môn địa lý lớp 5 cả năm

+ Nêu một số đặc điểm chính của địa hình nướcTên khoáng sản có ở nước ta Kí hiệu Nơi phânbố chính Côngdụng - Yêu cầu trình bày kết quả.. Kiểm tra bài cũ : - Yêu cầu trả lời các câu hỏi:

Trang 1

ĐỊA LÍ VIỆT NAM

- Mô tả sơ lược được vị trí địa lí và giới hạn nước Việt Nam

- Ghi nhớ diện tích phần đất liền của nước ta

- Chỉ phần đất liền Việt Nam trên bản đồ (lược đồ)

* HS khá, giỏi biết:

- Một số thuận lợi và khó khăn do vị trí địa lí Việt Nam đem lại

- Phần đất liền Việt Nam hẹp ngang, chạy dài theo chiều Bắc – Nam, với đường bờbiển cong hình chữ S

II Đồ dùng dạy học :

Bản đồ Địa lí tự nhiên Việt Nam

III Hoạt động dạy học :

1 Ổn định :

2 Kiểm tra bài cũ :

GV giới thiệu sơ lược về nội dung môn học và

yêu cầu chuẩn bị cho giờ học

3 Bài mới :

- Giới thiệu: Phần Địa lí Việt Nam sẽ giúp các

em nắm vững vị trí, lãnh thổ cũng như mô tả hình

dạng và những khó khăn, thuận lợi do vị trí địa lí

của đất nước mình qua bài Việt Nam - đất nước

chúng ta.

- Ghi bảng tựa bài

a) Vị trí địa lí và giới hạn

* Hoạt động 1:

- Yêu cầu quan sát hình 1 (SGK) và thảo luận

theo cặp các câu hỏi sau:

+ Đất nước Việt Nam gồm những bộ phận nào?

+ Chỉ phần đất liền của nước ta trên lược đồ

+ Phần đất liền của nước ta giáp với những nước

nào ?

+ Biển bao bọc phía nào phần đất liền của nước

ta ? Tên biển là gì ?

+ Kể tên một số đảo và quần đảo của nước ta

- Treo bản đồ, yêu cầu chỉ vị trí của nước ta trên

bản đồ và trình bày kết quả

- Nhận xét, kết luận và bổ sung: Đất nước ta gồm

có đất liền, biển, đảo và quần đảo ngoài ra còn

có vùng trời bao trùm lãnh thổ nước ta

+ Đất liền, biển, đảo và quần đảo

+ Trung Quốc, Lào, Cam-pu-chia.+ Đông, nam và tây nam Biển Đông

Trang 2

+ Phần đất liền nước ta có đặc điểm gì ?

+ Từ Bắc vào Nam, phần đất liền nước ta dài bao

nhiêu ki-lô-mét

+ Nơi hẹp nhất là bao nhiêu ki-lô-mét ?

+ Diện tích lãnh thổ nước ta khoảng bao nhiêu

- Yêu cầu đọc nội dung Ghi nhớ

- Tổ chức trò chơi “Liên tưởng”

+ GV nói “đảo” chỉ định 1 HS bất kì nói tên 1

hòn đảo, tương tự GV nói “quần đảo”,

+ Tổ chức cho HS chơi 2-3 lượt

- Nhận xét, tuyên dương HS nêu đúng

5 Dặn dò :

- Nhận xét tiết học

- Xem lại bài học

- Chuẩn bị bài Địa hình và khoáng sản.

- Tiếp nối nhau đọc

- Nghe phổ biến trò chơi và tham gia tròchơi

Trang 3

- Nêu được một số đặc điểm chính của địa hình Việt Nam.

- Nêu tên một số khoáng sản chính của nước ta

- Chỉ các dãy núi và đồng bằng lớn trên bản đồ (lược đồ)

- Chỉ được một số mỏ khoáng sản chính trên bản đồ (lược đồ)

* HS khá, giỏi biết khu vực có núi và một số dãy núi có hướng núi tây bắc-đôngnam, cánh cung

-Than, dầu mỏ, khí tự nhiên – là những nguồn tài nguyên năng lượng của đất nước

-Sơ lược một số nét về tình hình khai thác than, dầu mỏ, khí tự nhiên của nước ta hiện nay

-Ảnh hưởng của việc khai thác than, dầu mỏ đối với môi trường

-Khai thác một cách hợp lí và sử dụng tiết kiệm khoáng sản nói chung, trong đó có than, dầu

mỏ, khí đốt

- Bản đồ Địa lí tự nhiên Việt Nam

- Bản đồ Khoáng sản Việt Nam

- Phiếu học tập

- Yêu cầu trả lời các câu hỏi:

+ Phần đất liền của nước ta giáp với những nước

nào ? Diện tích lãnh thổ là bao nhiêu ki-lô-mét

vuông ?

+ Kể tên một số đảo, quần đảo ở nước ta

- Nhận xét, ghi điểm

3 Bài mới :

- Giới thiệu: Địa hình nước ta có những đặc điểm

gì ? Khoáng sản gồm những loại nào ? Các em

cùng tìm hiểu và sẽ biết được qua bài Địa hình và

khoáng sản

a) Địa hình

* Hoạt động 1

- Yêu cầu quan sát hình 1 và tham khảo SGK,

thảo luận các câu hỏi sau:

+ Chỉ vị trí của vùng đồi núi và đồng bằng trên

lược đồ (Hình 1)

+ Kể tên và chỉ trên lược đồ vị trí các dãy núi

chính ở nước ta, trong đó các dãy núi nào có

hướng tây bắc-đông nam ? Những dãy núi nào có

Trang 4

+ Nêu một số đặc điểm chính của địa hình nước

Tên khoáng

sản có ở nước

ta

Kí hiệu Nơi phânbố chính Côngdụng

- Yêu cầu trình bày kết quả

- Nhận xét và kết luận: Nước ta có nhiều loại

khoáng sản như: than, dầu mỏ, khí tự nhiên, sắt,

đồng, thiếc, a-pa-tit, bô-xit

4 Củng cố :

- Yêu cầu HS đọc nội dung Ghi nhớ

- Địa hình và khoáng sản nước ta sẽ tác động đến

tự nhiên cũng như kinh tế nước nhà

5 Dặn dò :

- Chuẩn bị bài Khí hậu.

+ Phần đất liền gồm: 43 diện tích là đồi núi,

- Đại diện nhóm trình bày

Trang 5

- Nêu được một số đặc điểm chính của khí hậu Việt Nam.

- Nhận biết ảnh hưởng của khí hậu tới đời sống và sản xuất của nhân dân ta

- Chỉ ranh giới khí hậu Bắc-Nam trên bản đồ (lược đồ)

- Nhận xét được bảng số liệu khí hậu ở mức độ đơn giản

- Giải thích được vì sao Việt Nam có khí hậu nhiệt đới gió mùa

- Chỉ các hướng gió: đông bắc, tây nam, đông nam

- Lược đồ khí hậu

+ Trình bày đặc điểm chính của địa hình nước ta

+ Nêu tên một số dãy núi và đồng bằng lớn ở Việt

- Giới thiệu: Vị trí và hình dạng nước ta đã ảnh hưởng

đến khí hậu nước ta Khí hậu có ảnh hưởng như thế

nào đối với đời sống của nhân dân ta ? Các em được

tìm hiểu qua bài Khí hậu.

a) Nước ta có khí hậu nhiệt đới gió mùa

* Hoạt động 1

- Chia lớp thành 6 nhóm, yêu cầu thảo luận các câu hỏi

sau:

+ Chỉ vị trí của Việt Nam trên bản đồ và cho biết

nước ta nằm ở đới khí hậu nào ? Ở đới khí hậu đó,

nước ta có khí hậu nóng hay lạnh ?

+ Nêu đặc điểm của khí hậu nhiệt đới gió mùa ở nước

+ Nước ta có khí hậu nhiệt đới giómùa: nhiệt độ cao, gió và mưa thayđổi theo mùa

+ Tháng 1: gió mùa đông bắc+ Tháng 7: gió tây nam hoặc đôngnam

Trang 6

- Treo bản đồ và yêu cầu chỉ dãy núi Bạch Mã.

- Giới thiệu: Dãy núi Bạch Mã là ranh giới khí hậu

giữa miền Bắc và miền Nam

- Yêu cầu thảo luận theo cặp các câu hỏi sau:

+ Dựa vào Bảng số liệu cho biết sự chênh lệch nhiệt

độ giữa tháng 1 và tháng 7

+ Nêu sự khác nhau giữa các mùa khí hậu

+ Chỉ trên lược đồ miền có khí hậu mùa đông lạnh và

miền có khí hậu nóng quanh năm

- Nhận xét, kết luận: Khí hậu nước ta có sự khác nhau

giữa miền Bắc và miền Nam Miền Bắc có mùa đông

lạnh, mưa phùn; miền Nam nóng quanh năm với mùa

mưa và mùa khô rõ rệt

- Quan sát Lược đồ khí hậu, hãy chỉ hướng gió đông

bắc, tây nam và đông nam

c) Ảnh hưởng của khí hậu

* Hoạt động 3

- Yêu cầu nêu ảnh hưởng của khí hậu tới đời sống và

sản xuất của nhân dân ta

- Nhận xét, chốt ý:

+ Thuận lợi: cây cối phát triển, xanh tốt quanh năm

+ Khó khăn: có năm mưa lớn gây lũ lụt, có năm ít

mưa gây hạn hán,

4 Củng cố :

- Vị trí và địa hình đã hình thành nên khí hậu nước ta

Khí hậu có ảnh hưởng đối với đởi sống của nhân dân

ta

5 Dặn dò :

- Chuẩn bị bài Sông ngòi.

- Đại diện nhóm trình bày kết quả

- Tiếp nối nhau trình bày

- HS khá, giỏi lên chỉ trên lược đồ

- Nhận xét bổ sung

Trang 7

- Nêu được một số đặc điểm chính và vai trò của sông ngòi Việt Nam.

- Xác lập được mối quan hệ địa lí đơn giản giữa khí hậu và sông ngòi

- Chỉ được vị trí một số con sông lớn ở nước ta trên bản đồ (lược đồ)

- Giải thích được vì sao sông miền Trung ngắn và dốc

- Những ảnh hưởng do nước sông lên, xuống theo mùa tới đời sống và sản xuất củanhân dân ta

-Sông ngòi nước ta là nguồn thủy điện lớn và giới thiệu công suất sản xuất điện của một số nhà máy thủy điện ở nước ta như: nhà máy thủy điện Hòa Bình, Y-a-ly, Trị An

-Sử dụng điện và nước tiết kiệm trong cuộc sống sinh hoạt hằng ngày

- Lược đồ sông ngòi

+ Nêu đặc điểm khí hậu nhiệt đới gió mùa ở nước ta

+ Khí hậu miền Bắc và miền Nam khác nhau như thế

nào ?

+ Khí hậu có ảnh hưởng như thế nào đối với đời sống

và sản xuất của nhân dân ta ?

3 Bài mới :

- Giới thiệu: Bên cạnh khí hậu, sông ngòi cũng có vai

trò quan trọng đối với đời sống và sản xuất Giữa khí

hậu và sông ngòi có mối quan hệ như thế nào ? Các

em cùng tìm hiểu qua bài Sông ngòi.

a) Nước ta có mạng lưới sông ngòi dày đặc

* Hoạt động 1

- Yêu cầu thảo luận các câu hỏi sau theo cặp:

+ Nước ta có nhiều hay ít sông ?

+ Kể tên và chỉ trên lược đồ vị trí một số sông ở Việt

Nam

+ Ở miền Bắc và miền Nam có những con sông lớn

nào ?

+ Em có nhận xét gì về sông ngòi ở miền Trung?

- Nhận xét, kết luận: Mạng lưới sông ngòi nước ta dày

+ Thực hiện theo yêu cầu

+ Sông Hồng, sông Tiền, sông CửuLong, sông Hậu

+ Nêu nhận xét

Trang 8

đặc và phân bố rộng rãi khắp cả nước

b) Sông ngòi nước ta có lượng nước thay đổi theo

- Yêu cầu kể về vai trò của sông ngòi

- Nhận xét, kết luận : Sông ngòi bồi đắp phù sa tạo

nên nhiều đồng bằng ngoài ra , sông còn là đường

giao thông quan trọng, là nguồn thuỷ điện, cung cấp

nước cho sản xuất và đời sống, đồng thời cho ta nhiều

thuỷ sản

4 Củng cố :

- Sông ngòi có vai trò quan trọng đối với đời sống và

sản xuất của nhân dân ta Hiện nay ở một số con sông,

do thiếu ý thức, người dân đã xả rác xuống dòng sông

làm ô nhiễm nguồn nước và mất đi vẻ mỹ quan

5 Dặn dò :

- Chuẩn bị bài Vùng biển nước ta.

- Nhận xét, bổ sung

- Tham khảo SGK, quan sát hình,nhóm trưởng điều khiển nhóm hoạtđộng

- Đại diện nhóm trình bày kết quả

Trang 9

- Nêu được một số dặc điểm và vai trò của vùng biển nước ta.

* HS khá, giỏi biết những thuận lợi và khó khăn của người dân vùng biển

- Chỉ được một số điểm du lịch, nghỉ mát ven biển nổi tiếng: Hạ Long, Nha Trang,Vũng Tàu, trên bản đồ (lược đồ)

-Biển cho ta nhiều dầu mỏ, khí tự nhiên

-Ảnh hưởng của việc khai thác dầu mỏ, khí tự nhiên đối với môi trường không khí, nước-Sử dụng xăng và gas tiết kiệm trong cuộc sống sinh hoạt hằng ngày

- Lược đồ khu vực Biển Đông

- Tranh ảnh về khu du lịch và bãi tắm biển

1 Ổn định ;

+ Nêu tên và chỉ bản đồ một số con sông ở

nước ta

+ Sông ngòi ở nước ta có đặc điểm gì ?

3 Bài mới :

- Giới thiệu: Nước ta gồm phần đất liền và

vùng biển rộng lớn thuộc Biển Đông Vùng

biển có vai trò như thế nào đối với khí hậu, đời

sống và sản xuất của nhân dân ta ? Các em

cùng tìm hiểu qua bài Vùng biển nước ta.

a) Vùng biển nước ta

* Hoạt động 1

- Yêu cầu quan sát lược đồ

- Chỉ và giới thiệu vùng biển nước ta trên lược

đồ

- Yêu cầu thảo luận và trả lời câu hỏi: Biển

Đông bao bọc phía nào phần đất liền của nước

ta ?

- Nhận xét, kết luận: Vùng biển nước ta là một

bộ phận của Biển Đông

b) Đặc điểm của vùng biển nước ta

* Hoạt động 2

- Phát phiếu học tập và yêu cầu hoàn thành

PHIẾU HỌC TẬPĐặc điểm của vùng Ảnh hưởng của biển

Trang 10

biển nước ta đối với đời sống và

sản xuấtNước không bao giờ

- Nhận xét, sửa chữa và kết luận

c) Vai trò của biển

* Hoạt động 3

- Chia lớp thành 5 nhóm, yêu cầu thảo luận câu

hỏi: Biển có vai trò như thế nào đối với khí

hậu, đời sống và sản xuất của nhân dân ta?

- Nhận xét, cho xem tranh ảnh về khu du lịch

và bãi tắm biển, kết luận : Biển điều hồ khí

hậu, là nguồn tài nguyên và là đường giao

thông quan trọng Ven biển có nhiều nơi du

lịch, nghỉ mát

4 Củng cố :

- Ghi bảng nội dung và yêu cầu HS đọc

- Biển có vai trò quan trọng đối với đời sống và

sản xuất của nhân dân ta Chúng ta phải bảo vệ

biển, đồng thời phải khac thác nguồn tà nguyên

một cách hợp lí

5 Dặn dò :

- Chuẩn bị bài Vùng biển nước ta.

- Tiếp nối nhau trình bày kết quả

Trang 11

- Biết các loại đất chính ở nước ta: đất phù sa và đất phe-ra-lít.

- Nêu được một số đặc điểm của đất phù sa và đất phe-ra-lít

- Phân biệt được rừng rậm nhiệt đới và rừng ngập mặn

- Nhận biết nơi phân bố của đất phù sa, đất phe-ra-lít; của rừng rậm nhiệt đới, rừngngập mặn trên bản đồ (lược đồ)

- Biết một số tác dụng của rừng đối với đời sống và sản xuất của nhân dân ta

* HS khá, giỏi thấy được sự cần thiết phải bảo vệ và khai thác đất, rừng một cách hợp lí.-Rừng cho ta nhiều gỗ

-Một số biện pháp bảo vệ rừng: Không chặt phá, đốt rừng,…

- Lược đồ phân bố rừng ở Việt Nam

+ Nêu vị trí và đặc điểm của vùng biển nước ta

+ Biển có vai trò như thế nào đối với sản xuất và

đời sống ?

3 Bài mới :

- Giới thiệu: Với 3/4 diện tích là đồi núi và 1/4

diện tích là đồng bằng, đất và rừng của nước ta có

vai trò như thế nào ? Các em cùng tìm hiểu qua

bài Đất và rừng.

a) Các loại đất chính ở nước ta

* Hoạt động 1

- Yêu cầu tham khảo SGK và thảo luận các câu

hỏi sau theo cặp:

+ Kể tên và chỉ vùng phân bố hai loại đất chính

ở nước ta trên Bản đồ Địa lí Tự nhiên Việt Nam

+ Nêu đặc điểm của đất phe-ra-lit và đất phù sa

- Tiếp nối nhau trả lời

- Tham khảo SGK và thảo luận:

+ Rừng rậm nhiệt đới tập trung chủ yếu

Trang 12

rậm nhiệt đới trên lược đồ.

+ Nêu đặc điểm của rừng nhiệt đới và rừng ngập

mặn

- Nhận xét, sửa chữa và kết luận

- Đất và rừng là nguồn tài nguyên quý giá nhưng

chỉ có hạn Vì vậy việc sử dụng đất cũng như

khai thác rừng cần phải đi đôi với việc bảo vệ và

cải tạo Bên cạnh đó, tình trạng mất rừng đã và

đang là mối đe doạ lớn đối với cả nước Do đó,

việc trồng rừng và bảo vệ rừng đang là nhiệm vụ

cấp bách

5 Dặn dò :

- Chuẩn bị bài Ôn tập.

ở vùng đồi núi Rừng ngập mặn thườngthấy ở ven biển

- Xác định và mô tả được vị trí địa lí nước ta trên bản đồ

- Biết hệ thống hóa các kiến thức đã học về địa lí tự nhiên Việt Nam ở mức độ đơn giản

- Nêu tên và chỉ được vị trí một số dãy núi, đồng bằng, sông lớn của nước ta trên bản đồ

- Phiếu học tập có vẽ lược đồ trống Việt Nam

+ Nêu đặc điểm của đất phe-ra-lít và đất phù sa

+ Nêu đặc điểm của rừng rậm nhiệt đới và rừng

ngập mặn

- Hát vui

- HS được chỉ định trả lời

Trang 13

3 Bài mới :

- Giới thiệu: Với các kiến thức đã học về địa lí tự

nhiên Việt Nam, các em sẽ được củng cố, hệ

thống hóa các kiến thức đã học qua bài Ôn tập.

* Hoạt động 1:

- Phát phiếu học tập và yêu cầu tô màu phần đất

liền của Việt Nam, điền tên các nước, biển giáp

với Việt Nam và các đảo của Việt Nam trên lược

- Chia lớp thành 5 nhóm, yêu cầu thảo luận và

hoàn thành bài tập 2 trong SGK

- Nhận xét, kết luận

4 Củng cố :

Nắm được vị trí, giới hạn cũng như hình dạng

nước ta, các em sẽ hiểu được một phần nào về tự

nhiên Việt Nam

5 Dặn dò :

- Nhận xét tiết học Xem lại bài học

- Chuẩn bị bài Dân số nước ta.

- Nhắc tựa bài

- Thực hiện theo yêu cầu

- Biết sơ lược về dân số, sự gia tăng dân số của Việt Nam

- Biết tác động của dân số đông và tăng nhanh

* HS khá, giỏi nêu được một số ví dụ cụ thể về hậu quả của sự gia tăng dân số ở địaphương

- Sử dụng bảng số liệu, biểu đồ để nhận biết một số đặc điểm về dân số và sự giatăng dân số

- Bảng số liệu về dân số các nước Đông Nam Á năm 2004

- Biểu đồ tăng dân số Việt Nam

- Hát vui

Trang 14

+ Nêu đặc điểm chính của địa hình nước ta

+ Rừng có ảnh hưởng như thế nào đối với đời

sống của nhân dân ta ?

3 Bài mới :

- Giới thiệu: Nước ta có dân số và đặc điểm như

thế nào ? Mức độ tăng dân số ra sao ? Bài Dân số

nước ta sẽ giải đáp các thắc mắc trên.

a) Dân số

* Hoạt động 1

- Cho xem bảng số liệu dân số các nước Đông

Nam Á, yêu cầu thảo luận các câu hỏi:

+ Năm 2004, nước ta có số dân là bao nhiêu ?

+ Nước ta có số dân đứng hàng thứ mấy trong số

các nước ở Đông Nam Á ?

b) Gia tăng dân số

* Hoạt động 2

- Cho xem biểu đồ dân số Việt Nam qua các năm

và yêu cầu thảo luận các câu hỏi:

+ Cho biết dân số nước ta qua từng năm

+ Nêu nhận xét về sự tăng dân số của nước ta

* Hoạt động 3:

- Chia lớp thành 5 nhóm, yêu cầu thảo luận câu

hỏi: Theo em dân số tăng nhanh dẫn tới những

hậu quả gì ?

4 Củng cố :

- Để có điều kiện chăm sóc và nuôi dạy con cái

tốt hơn cũng như nâng cao chất lượng cuộc sống,

mỗi gia đình nên sinh từ 1 đến 2 con

5 Dặn dò :

- Chuẩn bị bài Các dân tộc, sự phân bố dân cư.

Trang 15

- Biết sơ lược về sự phân bố dân cư Việt Nam.

* HS khá, giỏi nêu được hậu quả của sự phân bố dân cư không đều giữa vùng đồngbằng, ven biển và vùng núi

- Sử dụng bảng số liệu, biểu đồ, bản đồ, lược đồ dân cư ở mức độ đơn giản để nhậnbiết một số đặc điểm của sự phân bố dân cư

- Tranh ảnh về một số dân tộc, làng bản ở đồng bằng, miền núi và đô thị của ViệtNam

- Bản đồ Mật độ dân số Việt Nam

1/ Ổn định :

2/ Kiểm tra bài cũ :

+ Năm 2004, nước ta có bao nhiêu dân ? Số dân

nước ta đứng hàng thứ mấy trong các nước Đông

Nam Á ?

+ Dân số tăng nhanh gây những khó khăn gì trong

việc nâng cao đời sống của nhân dân ?

3 Bài mới :

- Giới thiệu: Là một trong những nước đông dân trên

thế giới, dân số nước ta có đặc điểm như thế nào, sự

phân bố ra sao ? Các em sẽ tìm hiểu qua bài Các dân

tộc, sự phân bố dân cư.

a) Các dân tộc

* Hoạt động 1

- Yêu cầu thảo luận các câu hỏi:

+ Nước ta có bao nhiêu dân tộc ?

+ Dân tộc nào có số dân đông nhất ? Sống chủ yếu ở

đâu ?

+ Kể tên một số dân tộc ít người ở nước ta

- Nhận xét, kết luận,cho xem tranh, treo bản đồ và

chỉ vùng phân bố chủ yếu của người Kinh và các dân

tộc ít người

b) Mật độ dân số

* Hoạt động 2

- Giải thích về mật độ dân số: Để biết mật độ dân số,

người ta lấy tổng số dân tại một thời điểm của một

vùng, hay một quốc gia chia cho diện tích đất tự

+ Mườmg, Nùng, Thái, Dao, …

- Tiếp nối nhau nêu

- Chú ý nghe

Trang 16

nhiên của một vùng hay một quốc gia đó.

- Yêu cầu quan sát bảng mật độ dân số và thảo luận

câu hỏi: Nêu nhận xét về mật độ dân số nước ta so

với mật độ dân số thế giới và một số nước ở châu Á.

- Nhận xét, kết luận: Nước ta có mật độ dân số cao

c) Phân bố dân cư

* Hoạt động 3:

- Yêu cầu quan sát lược đồ mật độ dân số và thảo

luận theo cặp câu hỏi: Dân cư nước ta tập trung đông

đúc ở những vùng nào và thưa thớt ở những vùng

nào ?

- Nhận xét, kết luận: Dân cư nước ta phân bố không

đều: ở đồng bằng và các đô thị lớn dân cư đông đúc;

ở miền núi, hải đảo dân cư thưa thớt

4 Củng cố :

- Các dân tộc trên mọi miền đất nước và trên thế giới

đều có quyền bình đẳng như nhau

5 Dặn dò :

- Chuẩn bị bài Nông nghiệp.

- Quan sát và thảo luận

- Biết nước ta trồng nhiều loại cây, trong đó lúa gạo được trồng nhiều nhất

- Nhận xét trên bản đồ vùng phân bố của một số loại cây trồng, vật nuôi chính ở nướcta

- Sử dụng lược đồ để bước đầu nhận xét về cơ cấu và phân bố của nông nghiệp

- Bản đồ Kinh tế Việt Nam

- Lược đồ nông nghiệp Việt Nam

III/ Hoạt động dạy học :

Trang 17

HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN HOẠT ĐỘNG CỦA HỌC SINH

+ Nước ta có bao nhiêu dân tộc ? Dân tộc nào có

số dân đông nhất, phân bố chủ yếu ở đâu ? Dân

tộc ít người sống chủ yếu ở đâu ?

+ Phân bố dân cư nước ta có đặc điểm gì ?

3 Bài mới :

- Giới thiệu: Mặc dù chỉ có 1/4 diện tích đất liền

là đồng bằng nhưng nước ta lại là một nước nông

nghiệp Vậy ngành nông nghiệp nước ta có đặc

điểm gì ? Các em cùng tìm hiểu bài Nông nghiệp

để giải đáp thắc mắc trên

a) Ngành trồng trọt

* Hoạt động 1

- Yêu cầu thảo luận câu hỏi: Ngành trồng trọt có

vai trò như thế nào trong sản xuất nông nghiệp ở

- Yêu cầu quan sát lược đồ và thảo luận theo cặp

các câu hỏi sau:

+ Kể tên một số cây trồng ở nước ta

+ Cho biết loại cây nào được trồng nhiều hơn cả

+ Cây lúa gạo và cây công nghiệp lâu năm được

trồng chủ yếu ở vùng núi và cao nguyên hay

đồng bằng

- Cho xem tranh, ảnh về các vùng trồng lúa, cây

công nghiệp, cây ăn quả và xác định trên bản đồ

vị trí tương đối của các địa điểm đó

b) Chăn nuôi

* Hoạt động 2

- Yêu cầu thảo luận các câu hỏi sau:

+ Em hãy kể tên một số vật nuôi ở nước ta

+ Dựa vào lược đồ, em hãy cho biết trâu, bò, lợn,

gia cầm được nuôi nhiều ở vùng núi hay đồng

+ Do nguồn thức ăn cho chăn nuôingày càng đảm bảo

Trang 18

- Là nước nông nghiệp nhưng trồng trọt có vai trò

chính trong sản xuất nông nghiệp của nước ta

Với những thành tựu đã đạt trong việc trồng lúa

gạo, Việt Nam đã trở thành một trong những

nước xuất khẩu gạo hàng đầu thế giới (chỉ đứng

sau Thái Lan)

5 Dặn dò :

- Chuẩn bị bài Lâm nghiệp và thuỷ sản.

-Nhận xét về sự thay đổi diện tích rừng ở nước ta; nguyên nhân của sự thay đổi đó

-Sơ lược một số nét về tình hình khai thác rừng (gỗ) ở nước ta

-Các biện pháp nhà nước đã thực hiện để bảo vệ rừng

- Tranh ảnh về trồng và bảo vệ rừng, khai thác và nuôi trồng thuỷ sản

- Bản đồ Kinh tế Việt Nam

- Biểu đồ sản lượng thuỷ sản

+ Kể một số loại cây trồng ở nước ta Loại cây

nào được trồng nhiều nhất ?

+ Nêu sự phân bố cây trồng, vật nuôi

3 Bài mới :

- Giới thiệu: Bài Lâm nghiệp và thuỷ sản sẽ giúp

các em biết được tình hình phát triển và phân bố

lâm nghiệp, thuỷ sản của nước ta

a) Lâm nghiệp

* Hoạt động 1

- Yêu cầu thảo luận câu hỏi: Kể tên các hoạt

động chính của ngành lâm nghiệp.

- Yêu cầu phát biểu ý kiến

- Nhận xét, kết luận: Lâm nghiệp gồm các hoạt

Trang 19

động trồng và bảo vệ rừng, khai thác gỗ và các

lâm sản khác

- Yêu cầu quan sát bảng số liệu và thảo luận theo

cặp câu hỏi sau: Hãy nêu nhận xét về sự thay đổi

diện tích rừng của nước ta.

- Giải thích: Tổng diện tích rừng = diện tích rừng

- Chia lớp thành 6 nhóm, yêu cầu thảo luận các

câu hỏi sau:

+ Kể tên một số lồi thuỷ sản mà em biết

+ Nước ta có những điều kiện thuận lợi nào để

phát triển ngành thuỷ sản ?

+ Kể tên các hoạt động chính của ngành thuỷ

sản

+ Dựa vào biểu đồ sản lượng thuỷ sản, hãy so

sánh sản lượng thuỷ sản của năm 1990 và 2003

+ Kể tên các loại thuỷ sản đang được nuôi nhiều

ở nước ta

4 Củng cố :

- Lâm nghiệp và thuỷ sản đều có vai trò quan

trọng đối với đời sống của nhân dân ta Do vậy,

chúng ta phải kiên quyết không đồng tình đối với

những hành vi phá hoại cây xanh, phá hoại rừng

và nguồn lợi thuỷ sản Đồng thời chúng ta phải ra

sức bảo vệ, trồng rừng và nuôi trồng thuỷ sản

5 Dặn dò :

- Chuẩn bị bài Công nghiệp.

- Quan sát bảng số liệu và thảo luận vớibạn ngồi cạnh

+ Tôm, cua, cá, … + Vùng biển rộng, mạng lưới sông ngòidày đặc, người dân có nhiều kinhnghiệm

+ Gồm đánh bắt và nuôi trồng thuỷ sản + Sản lượng khai thác nhiều hơn sảnlượng nuôi trồng

+ Các loại cá, các loại tôm, trai, ốc,…

Trang 20

- Biết nước ta có nhiều ngành công nghiệp và thủ công nghiệp.

* HS khá, giỏi nêu được đặc điểm của nghề thủ công truyền thóang của nước ta Nêuđược những ngành công nghiệp và nghề thủ công ở địa phương (nếu có)

- Nêu được một số sản phẩm của các ngành công nghiệp và thủ công nghiệp

- Sử dụng bảng thông tin để bước đầu nhận xét về cơ cấu của công nghiệp

* HS khá, giỏi xác định trên bản đồ những địa phương có các mặt hàng thủ công nổitiếng

-Sử dụng tiết kiệm và hiệu quả năng lượng trong quá trình sản xuất ra sản phẩm của một số ngành công nghiệp ở nước ta

-Sử dụng tiết kiệm và hiệu quả sản phẩm của các ngành công nghiệp, đặc biệt than, dầu mỏ, điện,…

- Tranh ảnh về một số ngành công nghiệp, thủ công nghiệp và sản phẩm của chúng

- Bản đồ Hành chính Việt Nam

+ Ngành lâm nghiệp gồm những hoạt động gì,

phân bố chủ yếu ở đâu ?

+ Nước ta có những điều kiện gì để phát triển

ngành thuỷ sản ?

+ Ngành thuỷ sản phân bố chủ yếu ở đâu ?

3 Bài mới :

- Giới thiệu: 3/4 diện tích phần đất liền là đồi núi

với nhiều khoáng sản, tại sao ngành công nghiệp

nước ta không phát triển mạnh bằng ngành nông

nghiệp? Bài Công nghiệp sẽ giúp các em giải đáp

thắc mắc trên

a) Ngành công nghiệp

* Hoạt động 1

- Yêu cầu thảo luận theo cặp các câu hỏi:

+ Kể tên các ngành công nghiệp của nước ta

+ Kể tên các sản phẩm của một số ngành công

nghiệp

+ Quan sát hình 1, cho biết các hình ảnh thể hiện

ngành công nghiệp nào ?

Trang 21

+ Kể một số sản phẩm công nghiệp xuất khẩu

mà em biết

+ Ngành công nghiệp có vai trò như thế nào đối

với đời sống và sản xuất?

- Yêu cầu phát biểu ý kiến

- Nhận xét, chóat lại ý đúng

b) Nghề thủ công

* Hoạt động 2

- Yêu cầu thảo luận theo cặp các câu hỏi sau:

+ Kể tên một số nghề thủ công nổi tiếng ở nước

ta mà em biết

+ Nghề thủ công ở nước ta có vai trò và đặc

diểm gì ?

- Nhận xét, kết luận và chỉ các địa phương có sản

phẩm nổi tiếng trên bản đồ

- Cho xem tranh ảnh một số nghề, một số mặt

hàng thủ công

4 Củng cố :

- Mặc dù công nghiệp mới phát triển nhưng

ngành công nghiệp nước ta phát triển khá mạnh

Bên cạnh đó, nghề thủ công ngày càng phát triển

rộng khắp

5 Dặn dò :

- Chuẩn bị bài Công nghiệp (tiếp theo).

- Thảo luận theo cặp

+ Làm gốm; đan chiếu, cối; chạm khắc

gỗ, đá;…

+ Vai trò: tận dụng lao động, nguyênliệu, tạo nhiều sản phẩm phục vụ chođời sống, sản xuất và xuất khẩu Đặcđiểm: phát triển rộng, nổi tiếng

- Quan sát tranh, ảnh

Trang 22

- Nêu được tình hình phân bố của một số ngành công nghiệp.

* HS khá, giỏi biết một số điều kiện để hình thành trung tâm công nghiệp TP.HCM,giải thích vì sao các ngành công nghiệp dệt may, thực phẩm tập trung nhiều ở vùng đồngbằng và vùng ven biển

- Sử dụng bản đồ, lược đồ để bước đầu nhận xét phân bố của công nghiệp

- Chỉ một số trung tâm công nghiệp lớn trên bản đồ

-Sử dụng tiết kiệm và hiệu quả năng lượng trong quá trình sản xuất ra sản phẩm của một số ngành công nghiệp ở nước ta

-Sử dụng tiết kiệm và hiệu quả sản phẩm của các ngành công nghiệp, đặc biệt than, dầu mỏ, điện,…

- Tranh ảnh về một số ngành công nghiệp

- Bản đồ Kinh tế Việt Nam Lược đồ công nghiệp Việt Nam

+ Kể tên một số ngành công nghiệp ở nước ta và sản

phẩm của các ngành đó

+ Nêu đặc điểm nghề thủ công của nước ta

3 Bài mới :

- Giới thiệu: Ngành công nghiệp nước ta được phân bố

như thế nào ? Các em sẽ biết được điều đó qua bài

Công nghiệp (tiếp theo).

a) Phân bố các ngành công nghiệp

* Hoạt động 1

- Yêu cầu thảo luận câu hỏi: Tìm những nơi có các

ngành công nghiệp khai thác than, dầu mỏ, a-pa-tít,

công nghiệp nhiệt điện, thuỷ điện trên lược đồ.

- Yêu cầu chỉ lược đồ và trình bày kết quả

- Phát phiếu học tập và yêu cầu hoàn thành:

PHIẾU HỌC TẬP

A- Ngành công nghiệp B- Phân bố

1 Điện (nhiệt điện)

2 Điện (thuỷ điện)

3 Khai thác khoáng sản

a) Nơi có khoáng sảnb) Gần nơi có than, dầukhí

c) Nơi có nhiều sức laođộng, nguyên liệu,

- Hát vui

- HS được chỉ định trả lời

- Nhắc tựa bài

- Quan sát lược đồ, tham khảo mục

1 SGK, thảo luận câu hỏi

- Thực hiện phiếu học tập

Trang 23

4 Cơ khí, dệt may, thực

phẩm người mua hàngd) Nơi có nhiều thác,

ghềnh

- Yêu cầu trình bày phiếu học tập

- Nhận xét, sửa chữa: 1-b, 2-d, 3-a, 4-c

b) Các trung tâm công nghiệp lớn của nước ta

* Hoạt động 2

+ Cho biết nước ta có những trung tâm công nghiệp

lớn nào ?

+ Nêu những điều kiện để thành phóa Hồ Chí Minh

trở thành trung tâm công nghiệp lớn nhất cả nước ?

- Yêu cầu chỉ bản đồ và trình bày kết quả

- Nhận xét, kết luận:

4 Củng cố :

- Phát triển các ngành công nghiệp cũng như các trung

tâm công nghiệp là đưa nước nhà ngày một phát triển

theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa

5 Dặn dò :

- Chuẩn bị bài Giao thông vận tải.

- Hai bạn cùng bàn thảo luận + Hà Nội, Hải Phòng, Đà Nẵng,Thủ Dầu Một, Biên Hồ, Thànhphóa Hồ Chí Minh,

+ Giao thông thuận lợi, gần vùng

có nhiều thực phẩm, dân cư đôngđúc, người lao động có trình độcao, có đầu tư nước ngồi và làtrung tâm văn hóa khoa học kĩthuật

- Nêu được một số đặc điểm nổi bật về giao thông ở nước ta

* HS khá, giỏi nêu được một vài đặc điểm phân bố mạng lưới giao thông của nướcta

- Chỉ một số tuyến đường chính trên bản đồ đường sắt Thóang Nhất, quốc lộ 1A

* HS khá, giỏi giải thích tại sao nhiều tuyến giao thông chính của nước ta chạy theochiều Bắc-Nam

- Sử dụng bản đồ, lược đồ để bước đầu nhận xét về sự phân bố của giao thông vậntải

- Tranh ảnh về loại hình giao thông và phương tiện giao thông

- Bản đồ Giao thông Việt Nam

- Lược đồ giao thông vận tải

Trang 24

HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN

HOẠT ĐỘNG CỦA HỌC SINH

+ Các ngành công nghiệp khai thác dầu, than,

a-pa-tít có ở những đâu ?

+ Vì sao các ngành công nghiệp dệt may, thực

phẩm tập trung nhiều ở vùng đồng bằng và vùng

ven biển ?

+ Kể tên các nhà máy thuỷ điện, nhiệt điện lớn

của nước ta

3 Bài mới :

- Giới thiệu: Bài Giao thông vận tải sẽ cho các

em thấy vai trò quan trọng của các loại hình giao

thông vận tải trong việc phát triển đất nước

a) Các loại hình giao thông vận tải

* Hoạt động 1

- Yêu cầu thảo luận câu hỏi:

+ Kể tên các loại hình giao thông vận tải trên đất

nước ta mà em biết

+ Cho biết loại hình nào có vai trò quan trọng

nhất trong việc chuyên chở hành hóa

- Yêu cầu chỉ lược đồ và trình bày kết quả

b) Phân bố một số loại hình giao thông

* Hoạt động 2

+ Xác định trên lược đồ quốc lộ 1A, đường sắt

Bắc-Nam; các sân bay quốc tế: Nội Bài (Hà Nội),

Tân Sơn Nhất (TP Hồ Chí Minh), Đà Nẵng; các

cảng biển: Hải Phòng, Đà Nẵng, TP Hồ Chí

Minh

+ Nhận xét mạng lưới giao thông của nước ta

- Gợi ý: quan sát mạng lưới giao thông của nước

ta phân bố toả khắp hay tập trung ở một số nơi

Các tuyến đường chính chạy theo chiều Bắc

-Nam hay Đông - Tây ?

- Yêu cầu chỉ bản đồ và trình bày kết quả

- Nhận xét, kết luận: Nước ta có mạng lưới giao

thông toả khắp đất nước Các tuyến giao thông

chính chạy theo chiều Bắc-Nam

4 Củng cố :

- Tuy nước ta có nhiều loại hình và phương tiện

giao thông nhưng chất lượng còn chưa cao, ý

thức tham gia giao thông chưa tốt nên hay xảy ra

tai nạn Mỗi người dân chúng ta phải có ý thức

bảo vệ các tuyến đường giao thông và chấp hành

Định dạng
Số trang	49
Dung lượng	677,5 KB