Nghiên cứu đánh giá hiện trạng phát sinh, thu gom và xử lý chất thải nguy hại là pin, ắc quy, bóng đèn huỳnh quang trên địa bàn quận Bắc Từ Liêm Thành phố Hà NộiNghiên cứu đánh giá hiện trạng phát sinh, thu gom và xử lý chất thải nguy hại là pin, ắc quy, bóng đèn huỳnh quang trên địa bàn quận Bắc Từ Liêm Thành phố Hà NộiNghiên cứu đánh giá hiện trạng phát sinh, thu gom và xử lý chất thải nguy hại là pin, ắc quy, bóng đèn huỳnh quang trên địa bàn quận Bắc Từ Liêm Thành phố Hà NộiNghiên cứu đánh giá hiện trạng phát sinh, thu gom và xử lý chất thải nguy hại là pin, ắc quy, bóng đèn huỳnh quang trên địa bàn quận Bắc Từ Liêm Thành phố Hà NộiNghiên cứu đánh giá hiện trạng phát sinh, thu gom và xử lý chất thải nguy hại là pin, ắc quy, bóng đèn huỳnh quang trên địa bàn quận Bắc Từ Liêm Thành phố Hà NộiNghiên cứu đánh giá hiện trạng phát sinh, thu gom và xử lý chất thải nguy hại là pin, ắc quy, bóng đèn huỳnh quang trên địa bàn quận Bắc Từ Liêm Thành phố Hà NộiNghiên cứu đánh giá hiện trạng phát sinh, thu gom và xử lý chất thải nguy hại là pin, ắc quy, bóng đèn huỳnh quang trên địa bàn quận Bắc Từ Liêm Thành phố Hà Nội
Trang 14702Thao@
BỘ TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG
TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG HÀ NỘI
LUẬN VĂN THẠC SĨ
NGHIÊN CỨU ĐÁNH GIÁ HIỆN TRẠNG PHÁT SINH, THU GOM VÀ XỬ LÝ CHẤT THẢI NGUY HẠI LÀ PIN,
ẮC QUY, BÓNG ĐÈN HUỲNH QUANG TRÊN ĐỊA BÀN
QUẬN BẮC TỪ LIÊM - THÀNH PHỐ HÀ NỘI
CHUYÊN NGÀNH: KHOA HỌC MÔI TRƯỜNG
ĐẶNG ANH TIẾN
HÀ NỘI, NĂM 2018
Trang 2BỘ TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG
TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG HÀ NỘI
LUẬN VĂN THẠC SĨ
NGHIÊN CỨU ĐÁNH GIÁ HIỆN TRẠNG PHÁT SINH, THU GOM VÀ XỬ LÝ CHẤT THẢI NGUY HẠI LÀ PIN,
ẮC QUY, BÓNG ĐÈN HUỲNH QUANG TRÊN ĐỊA BÀN
QUẬN BẮC TỪ LIÊM - THÀNH PHỐ HÀ NỘI
ĐẶNG ANH TIẾN
CHUYÊN NGÀNH: KHOA HỌC MÔI TRƯỜNG
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC
TS LÊ XUÂN SINH
TS NGUYỄN THU HUYỀN
HÀ NỘI, NĂM 2018
Trang 3i
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan các nội dung, số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình này
TÁC GIẢ LUẬN VĂN
Đặng Anh Tiến
Trang 4i
LỜI CẢM ƠN
Để hoàn thành luận văn này tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc nhất tới TS Nguyễn Thu Huyền là người trực tiếp hướng dẫn khoa học, tận tình giúp đỡ và định hướng giúp tôi hoàn thành luận văn của mình
Trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu tại trường, tôi đã nhận được sự hướng dẫn và giúp đỡ tận tình của tập thể các Thầy, Cô giáo trong Khoa Môi trường thuộc Trường Đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội Tôi xin ghi nhận
và biết ơn sự giúp đỡ quý báu của các Thầy, Cô
Tôi xin trân trọng cám ơn Lãnh đạo Chính quyền địa phương và người dân Quận Bắc Từ Liêm đã nhiệt tình hỗ trợ, hợp tác và giúp đỡ tôi thực hiện luận văn
Cuối cùng, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn tới các đồng nghiệp, bạn bè, gia đình
đã động viên, chia sẻ và tạo điều kiện tốt nhất giúp tôi hoàn thành luận văn của mình
Hà Nội, ngày tháng năm 2018
Học viên cao học
Đặng Anh Tiến
Trang 5ii
CÔNG TRÌNH ĐƯỢC HOÀN THÀNH TẠI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG HÀ NỘI
Cán bộ hướng dẫn chính 1: TS Lê Xuân Sinh
Cán bộ hướng dẫn chính 2: TS Nguyễn Thu Huyền
Cán bộ chấm phản biện 1: PGS TS Nguyễn Văn Nam
Cán bộ chấm phản biện 2: TS Lê Ngọc Thuấn
Luận văn thạc sĩ được bảo vệ tại:
HỘI ĐỒNG CHẤM LUẬN VĂN THẠC SĨ TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG HÀ NỘI
Ngày tháng năm 2018
Trang 6iii
MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN i
LỜI CẢM ƠN i
MỤC LỤC iii
DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VÀ CHỮ VIẾT TẮT v
DANH MỤC HÌNH VẼ, ĐỒ THỊ vi
DANH MỤC BẢNG BIỂU viii
MỞ ĐẦU 1
1 Đặt vấn đề 1
2 Mục tiêu nghiên cứu 2
3 Nội dung nghiên cứu 2
3.1 Điều tra khảo sát hiện trạng phát sinh chất thải nguy hại là pin , ắc quy, đèn huỳnh quang 2
3.2 Hiện trạng thu gom và xử lý chất thải nguy hại là pin, ắc quy, đèn huỳnh quang từ các hộ gia đình và cơ sở công nghiệp 2
3.3 Ước tính ô nhiễm từ pin, bóng đèn huỳnh quang thải đến môi trường 2
CHƯƠNG I: TỔNG QUAN 3
1.1 Khái niệm pin, ắc quy và bóng đèn huỳnh quang 3
1.2 Cấu tạo và hoạt động của pin, ắc quy và bóng đèn huỳnh quang 3
1.3 Tác động của chất thải nguy hại (pin, ắc quy, bóng đèn huỳnh quang) tới môi trường và sức khỏe 10
1.3.1 Tác động của pin và ắc quy 10
1.3.2 Tác động của bóng đèn huỳnh quang 11
1.4 Thực trạng quản lý chất thải nguy hại phát sinh từ các hộ gia đình (gồm pin, ắc quy, bóng đèn huỳnh quang) tại Việt Nam 12
1.4.1 Pin và ắc quy 12
1.4.2 Bóng đèn huỳnh quang 13
1.5 Hiện trạng thu gom và xử lý chất thải nguy hại tại Việt Nam 14
1.6 Cơ sở pháp lý về quản lý chất thải nguy hại 18
Trang 7iv
1.7 Tổng quan chung về vị trí nghiên cứu 19
1.7.1 Điều kiện tự nhiên 19
1.7.2 Hiện trạng môi trường 20
1.7.3 Tình hình phát triển kinh tế - xã hội 21
CHƯƠNG 2 PHẠM VI, ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 25
2.1 Đối tượng và phạm vi 25
2.2 Thời gian nghiên cứu 25
2.3 Phương pháp nghiên cứu 25
2.3.1 Phương pháp thu thập số liệu sơ cấp 25
2.3.2 Phương pháp phỏng vấn trực tiếp 26
2.3.3 Phương pháp so sánh 27
2.3.4 Phương pháp hỏi ý kiến chuyên gia 28
2.3.5 Phương pháp tổng hợp, phân tích và xử lý số liệu 28
CHƯƠNG 3 29
KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 29
3.1 Xác định hệ số phát sinh pin và ắc quy trên địa bàn quận Bắc Từ Liêm 29
3.1.1 Hệ số phát sinh từ các hộ gia đình 29
3.1.2 So sánh với kết quả điều tra tại một số khu vực phía Bắc 37
3.1.3 Tại các doanh nghiệp 38
3.2 Hiện trạng thu gom chất thải nguy hại trên địa bàn quận Bắc Từ Liêm 45
3.3 Hoạt động xử lý ắc quy và bóng đèn huỳnh quang 48
3.4 Ước tính ô nhiễm từ pin, bóng đèn huỳnh quang thải đến môi trường 51
3.5 Đề xuất biện pháp nâng cao hiệu quả 52
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 59
TÀI LIỆU THAM KHẢO 60
Trang 8v
DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VÀ CHỮ VIẾT TẮT
CPMT & CTĐT : Cổ phần môi trường và Công trình đô thị
CTNH : Chất thải nguy hại
EPR : Cơ chế mở rộng hay tăng cường trách nhiệm của nhà sản xuất
(Extended Producer Responsibility)
EU : Liên minh châu Âu
PC : Máy tính cá nhân (persanal computer)
StEP : Giải quyết các vấn đề chất thải điện tử (Solving the E-waste
Problem) UNEP : Chương trình môi trường Liên Hợp Quốc
URENCO : Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên môi trường đô thị
Hà Nội
VSMT : Vệ sinh môi trường
Trang 9vi
DANH MỤC HÌNH VẼ, ĐỒ THỊ
Hình 1.1 Cấu tạo của Pin 3
Hình 1.2 Pin Zinc Carbon 4
Hình 1.3 Pin điện hóa Alkaline 4
Hình 1.4 Pin điện hóa Niken Cadimi (Ni-Cd) 5
Hình 1.5 Pin điện hóa Ni-MH 5
Hình 1.6 Pin điện hóa silver oxide 6
Hình 1.7 Pin điện hóa Lithium-Ion 6
Hình 1.8 Cấu tạo bình ắc quy 7
Hình 1.9 Ắc quy A-xit chì 8
Hình 1.10 Ắc quy kiềm 9
Hình 1.11 Bóng đèn huỳnh quang 10
Hình 1.14 Bản đồ hành chính quận Bắc Từ Liêm 20
Hình 3.1 Lượng phát thải pin AA 29
Hình 3.2 Lượng phát sinh pin đại 30
Hình 3.3 Lượng phát sinh ắc quy 31
Hình 3.4 Tỷ lệ các loại pin và ắc quy thải từ các hộ gia đình 31
Hình 3.5 Dự báo lượng thải pin và ắc quy tại Bắc Từ Liêm 32
Hình 3.6 Tải lượng phát sinh bóng đèn huỳnh quang 33
Hình 3.7 Tải lượng phát sinh đèn Led tiết kiệm điện 33
Hình 3.8 Tải lượng phát sinh bóng đèn tuýp 1,2m 34
Hình 3.9 Tải lượng phát sinh bóng đèn huỳnh quang compact 35
Hình 3.10 Tải lượng phát sinh bóng đèn sợi đốt 35
Hình 3.11 Tỷ lệ phát sinh các loại bóng đèn 36
Trang 10vii
Hình 3.12 Sơ đồ dòng lưu chuyển chung chất thải nguy hại từ các hộ gia đình –
Quận Bắc Từ Liêm 45
Hình 3.13 Dòng lưu chuyển chất thải nguy hại tại các doanh nghiệp 47
Hình 3.14 Sơ đồ công nghệ xử lý pin, ắc quy thải 49
Hình 3.15 Sơ đồ công nghệ tái chế chì 50
Hình 3.16 Sơ đồ công nghệ xử lý bóng đèn huỳnh quang 51
Hình 3.17 Sơ đồ đề xuất giải pháp thu gom tại cộng đồng 58
Hình 3.18 Sơ đồ một số khu xử lý CTNH gần Hà Nội 58
Trang 11viii
DANH MỤC BẢNG BIỂU
Bảng 1.1 Tăng trưởng ắc quy giai đoạn 2010 -2020 12
Bảng 1.2 Hệ thống văn bản pháp luật liên quan đến chất thải nguy hại 18
Bảng 2.1 Những dữ liệu, thông tin cần thu thập 25
Bảng 2.2 Đối tượng, hình thức điều tra cần thực hiện 26
Trang 12ta mà còn ảnh hưởng đến chính sức khỏe của con người Với thành phần phức tạp, chứa nhiều chất độc hại, các loại chất thải nguy hại (pin, ắc quy, bóng đèn huỳnh quang) là tác nhân đe dọa đến sức khỏe con người và môi trường sống khi chúng bị chôn lấp hay được xử lý không đúng quy cách Mặt khác, trong bản thân loại rác thải này còn chứa một lượng đáng kể các nguyên liệu có khả thu hồi và tái chế đem lại nguồn lợi về kinh tế Tái chế pin, ắc quy từ lâu đã trở thành nghề mưu sinh của một số khu vực dân cư Hoạt động thu gom và tái chế các loại chất thải nguy hại trên hiện nay chưa nhận được sự quản lý và giám sát chặt chẽ từ phía các cơ quan chức năng
Trong những năm qua, tại địa bàn quận Bắc Từ Liêm việc quản lý chất thải nguy hại cũng không được chú trọng Phần lớn, các loại chất thải nguy hại này không được xử lý đúng cách Cùng với chất thải sinh hoạt, một phần chất thải nguy hại được xử lý chung theo phương pháp chôn lấp gây ảnh hưởng tới môi trường Hầu hết các chất thải chỉ được thu mua tới các cơ sở mua bán phế liệu rồi bán cho các cơ sở chế biến thành nguyên liệu để phục vụ sản xuất, tuy nhiên sau khi phân loại thì một lượng lớn chất thải nguy hại không đủ điều kiện tái chế sẽ được đưa tới
các bãi rác để tiến hành xử lý, chủ yếu bằng phương pháp chôn lấp hoặc đốt
Để góp phần nâng cao hiệu quả của hoạt động quản lý chất thải nguy hại tại thành phố Hà Nội nói riêng và Việt Nam nói chung Trong luận văn này, tôi tiến
hành “Nghiên cứu đánh giá hiện trạng phát sinh, thu gom và xử lý chất thải nguy
hại là pin, ắc quy, bóng đèn huỳnh quang trên địa bàn quận Bắc Từ Liêm - Thành phố Hà Nội”
Trang 13Luận văn đủ ở file: Luận văn full