Xây dựng website hỗ trợ dạy học địa lí 7 THCS (tt)

3 DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT Bộ giáo dục và đào tạo: BGD&ĐT Công nghệ thông tin: CNTT Công nghiệp hóa- hiện đại hóa: CNH- HĐH Địa lí Việt Nam: ĐLVN Hoạt động nhận thức: HĐNT Kinh tế xã hộ

BỘ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO ĐẠI HỌC HUẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

- -

NGUYỄN THU HƯƠNG LAM

XÂY DỰNG WEBSITE HỖ TRỢ DẠY HỌC

ĐỊA LÍ 7 THCS

Chuyên ngành: Lý Luận và phương pháp dạy học Địa lí

Mã số: 60 14 10

LUẬN VĂN THẠC SĨ GIÁO DỤC HỌC

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC PGS.TS NGUYỄN ĐỨC VŨ

HUẾ, NẮM 2013

Demo Version - Select.Pdf SDK

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các số liệu và kết quả nghiên cứu nêu trong luận văn là trung thực, được các đồng tác giả cho phép sử dụng và chưa từng được công bố trong bất kì công trình nghiên cứu nào khác

Tác giả

Nguyễn Thu Hương Lam

Demo Version - Select.Pdf SDK

LỜI CẢM ƠN

Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đối với thầy giáo hướng dẫn khoa học PGS.TS Nguyễn Đức Vũ, người đã hướng dẫn và giúp đỡ tôi rất nhiều trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu

Tôi xin chân thành cảm ơn Ban Giám Hiệu, phòng đào tạo sau đại học, ban chủ nhiệm và quý thầy cô giáo khoa Địa lí trường Đại học sư phạm Huế đã giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài

Tôi xin cảm ơn trường THCS Huỳnh Thúc Kháng, trường THCS Phạm Ngọc Thạch, trường THCS Nguyễn Du cùng các đồng nghiệp đã nhiệt tình giúp

đỡ, trao đổi và tạo điều kiện thuận lợi cho tôi trong quá trình nghiên cứu và thực hiện đề tài

Cuối cùng, tôi xin chân thành cảm ơn gia đình, đồng nghiệp và bạn bè đã động viên tôi trong quá trình học tập và thực hiện luận văn

Huế, tháng 9 năm 2013

Tác giả

Nguyễn Thu Hương Lam

Demo Version - Select.Pdf SDK

1

Mục Lục

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT 3

DANH MỤC CÁC BẢNG, ĐỒ THỊ VÀ HÌNH ẢNH 4

MỞ ĐẦU 6

1 Lý do chọn đề tài 6

2 Mục tiêu nghiên cứu 8

3 Nhiệm vụ nghiên cứu 8

4 Phạm vi đề tài 8

5 Lịch sử nghiên cứu đề tài: 8

6 Phương pháp nghiên cứu 10

NỘI DUNG 11

CHƯƠNG 1 11

1.1 Tổng quan về website dạy học 11

1.2 Website hỗ trợ dạy học trên nền Joomla 17

1.3 Dạy học địa lí ở trung học cơ sở 19

1.4 Đặc điểm tâm sinh lí của học sinh THCS 29

1.5 Thực trạng sử dụng website hỗ trợ dạy học trong dạy học Địa lí ở trường THCS 31

CHƯƠNG 2 39

2.1 Xây dựng website hỗ trợ dạy học Địa lí 7 39

2.2 Hướng dẫn sử dụng website hỗ trợ dạy học Địa lí 7 47

CHƯƠNG 3 61

3.1 Mục tiêu thực nghiệm sư phạm 61

3.2 Nội dung thực nghiệm sư phạm 61

3.3 Tổ chức thực nghiệm sư phạm 61

Demo Version - Select.Pdf SDK

2

3.4 Kết quả và nhận xét thực nghiệm sư phạm 62

KẾT LUẬN 72

1 Kết quả đạt được 72

2 Hạn chế của đề tài 73

3 Hướng phát triển của đề tài 74

4 Kiến nghị, đề xuất 74

TÀI LIỆU THAM KHẢO 75

Demo Version - Select.Pdf SDK

3

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

Bộ giáo dục và đào tạo: BGD&ĐT

Công nghệ thông tin: CNTT Công nghiệp hóa- hiện đại hóa: CNH- HĐH

Địa lí Việt Nam: ĐLVN

Hoạt động nhận thức: HĐNT Kinh tế xã hội: KT- XH Kiểm tra đánh giá: KTĐG

Phương pháp dạy học: PPDH Phương tiện dạy học: PTDH Quá trình dạy học: QTDH Trung học cơ sở: THCS

Demo Version - Select.Pdf SDK

4

DANH MỤC CÁC BẢNG, ĐỒ THỊ VÀ HÌNH ẢNH

Hình 2.1 Sơ đồ cấu trúc Website hỗ trợ DH Địa lí 7 THCS 41

Hình 2.2 Tiêu đề và danh mục tiêu đề ngang của website 46

Hình 2.3 Tiêu đề dọc và nội dung chính của Website 47

Hình 2.4 Site trang chủ của Website 49

Hình 2.5 Site Bài giảng lớp 7 51

Hình 2.6 Site giáo trình 7 52

Hình 2.7 Giao diện một bài kiểm tra trong Site Kiểm tra lớp 7 53

Hình 2.8 Liên kết email với admin 53

Hình 2.9 Biểu đồ chất lượng học tập 54

Hình 2.10 Site học nhanh nhanh học 55

Hình 2.11 Site tư liệu tham khảo 56

Hình 2.12 Site vui nhộn 56

Hình 2.13 Hướng dẫn tìm kiếm trên Website 58

Bảng 1.1Cấu trúc chương trình Địa lí trung học cơ sở 25

Bảng 1.2 Bảng thống kê số trường, số HS, GV tham gia điều tra thực tế 31

Bảng 1.3 Bảng thống kê quan điểm của GV về việc sử dụng Website hỗ trợ DH 33

Bảng 1.4 Bảng thống kê về sự quan tâm chỉ đạo và cơ sở vật chất phục vụ ứng dụng CNTT 34

Bảng 1.5 Bảng thống kê khả năng ứng dụng CNTT trong DH của GV 35

Bảng 1.6 Bảng thống kê khả năng tiếp cận của HS với Website hỗ trợ dạy học 36

Bảng 3.1 Bảng số trường, số học sinh, số giáo viên tham gia TN 62

Bảng 3.2 Bảng thống kê lượt truy cập Website 63

Demo Version - Select.Pdf SDK

5

Bảng 3.3 Bảng thống kê lượng truy cập ở các Site 64 Bảng 3.4 Bảng thống kê đánh giá của giáo viên sau khi sử dụng Website hỗ trợ dạy học Địa lí 7 THCS 65 Bảng 3.5 Bảng thống kê đánh giá của học sinh sau khi sử dụng Website hỗ trợ dạy học Địa lí 7 THCS 68

Đồ thị 3.1 Biểu đồ thống kê lượt truy cập website 63

Đồ thị 3.2 Biểu đồ thống kê lượng truy cập ở các Site 64

Demo Version - Select.Pdf SDK

6

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Ngày nay công nghệ thông tin đang xâm nhập vào hầu hết các lĩnh vực của đời sống con người Việc đưa công nghệ thông tin với tư cách là phương tiện dạy học hiện đại đã trở thành một trào lưu mạnh mẽ với quy mô quốc tế và đó là

xu thế của giáo dục hiện đại

Hiện nay việc đưa những thành tựu nổi bật của công nghệ thông tin nhằm đổi mới phương pháp dạy học ở trường phổ thông đang là chủ trương lớn của Đảng và nhà nước ta Trong chỉ thị số 29/ 2001/ CT- BGD& ĐT cũng đã nêu: “ Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong giáo dục và đào tạo ở tất cả các cấp học, bậc học, ngành học theo hướng sử dụng công nghệ thông tin như là một công cụ hỗ trợ đắc lực nhất cho đổi mới phương pháp giảng dạy, học tập ở tất cả các môn học” [2] Đặc biệt chiến lược phát triển giáo dục của nước ta hiện nay cũng nhấn mạnh các ứng dụng công nghệ thông tin trở thành thiết bị dạy học chủ đạo trong giảng dạy Trong thời kì công nghiệp hóa - hiện đại hóa đất nước, việc đổi mới quá trình đào tạo nhằm nâng cao chất lượng của quá trình này đòi hỏi ứng dụng những tiến bộ khoa học công nghệ vào lĩnh vực giáo dục

Vì vậy một trong những xu hướng đổi mới phương pháp dạy học hiện nay ở nước ta và trên toàn thế giới là ứng dụng và phát triển công nghệ thông tin vào dạy học.Trên thực tế trong những năm gần đây, việc ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy học đã mang lại hiệu quả cao hơn so với phương pháp dạy học truyền thống Một trong những xu hướng ứng dụng đó là xây dựng nội dung trang web hỗ trợ dạy học

Các ứng dụng của website hỗ trợ dạy học với sự trợ giúp của máy vi tính và Internet tỏ ra có nhiều thế mạnh trong việc hỗ trợ giảng dạy của giáo viên đồng thời góp phần rèn luyện khả năng tự học của học sinh Đây đã thực

sự trở thành cầu nối giữa giáo viên và học sinh, giữa giáo viên và giáo viên, giữa học sinh và học sinh.Công tác quản lý giáo dục cũng thay đổi, các tài liệu tham khảo, các giáo án, sáng kiến kinh nghiệm, các bài tập tham khảo, các đề

Demo Version - Select.Pdf SDK

7

thi, các hình thức luyện thi đại học, cũng như kết quả học tập, kết quả đánh giá của học sinh liên tục được đưa lên mạng intermet để giáo viên và học sinh có thể tham khảo, nghiên cứu mọi nơi mọi lúc

Hiện nay, tại các trường đại học như Califonia, cung cấp khoảng 17.000 khoá học trên internet, cho phép đặt mua giáo trình, tương tác với bạn cùng lớp bằng hình thức thảo luận theo luồng, ngoài ra còn trợ giúp luyện thi vào các trường đại học trên Examweb.com Đại học Columbia (Mỹ) và London school

of Economics còn mời những nhà khoa học đạt giải Nobel để soạn thảo các chương trình giảng dạy trên mạng Ở Việt Nam, việc xây dựng các website hỗ trợ dạy học trực tuyến và ứng dụng CNTT vào dạy học Địa lí đang được các giáo viên các trường đại học, trường phổ thông thực hiện ngày càng nhiều Chương trình Địa lí lớp 7 trung học cơ sở đề cập đến thành phần nhân văn của con người Đó là các vấn đề về dân số, về dân cư và quần cư Kế đó, chương trình đi sâu vào các môi trường Địa lí và các hoạt động của con người ở các đới Mỗi môi trường khái quát rõ nét đặc điểm tự nhiên nổi bật đồng thời các hoạt động của con người được trình bày theo các ngành nông nghiệp, công nghiệp, dịch vụ, các ngành tuyền thống và hiện đại Ở phần này, chương trình cho thấy môi trường và con người có sự tác động qua lại với nhau đồng thời cũng thể hiện những khó khăn mà con người phải đối mặt và ra sức hạn chế như thiên tai,

ô nhiễm, bùng nổ dân số … Cuối cùng chương trình được trình bày theo thứ tự các châu lục đến khu vực Trong từng châu lục và khu vực sẽ giới thiệu lần lượt các điều kiện tự nhiên, dân cư- xã hội và các hoạt động kinh tế nổi bật

Chính vì sự đa dạng đó trong kiến thức nên khi học, học sinh rất cần có một nguồn tư liệu phong phú đa dạng để minh họa, khai thác và khắc sâu hơn những kiến thức mà các em mới được truyền thụ Do đó để nâng cao chất lượng học tập, khả năng tự nghiên cứu, tìm tòi và lĩnh hội tri thức một cách khoa học thì việc trực quan hóa nguồn tri thức, định hướng nguồn tri thức là một điều quan trọng

Với những lí do trên tôi đã chọn đề tài nghiên cứu là “ Xây dựng website hỗ trợ dạy học Địa lí 7 THCS.”

Demo Version - Select.Pdf SDK

8

2 Mục tiêu nghiên cứu

Xây dựng được website đảm bảo tính khoa học, sư phạm thuận lợi hỗ trợ cho việc dạy học Địa lí lớp 7 trung học cơ sở và hướng dẫn sử dụng trong dạy học Địa lí 7

3 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Nghiên cứu cơ sở lí luận của việc xây dựng nội dung trang web hỗ trợ dạy học

- Nghiên cứu thực trạng sử dụng website hỗ trợ dạy học trong dạy học Địa lí THCS

- Thiết kế nội dung trang web hỗ trợ dạy học Địa lí lớp 7 trung học cơ sở và hướng dẫn sử dụng trong dạy học Địa lí 7

- Thực nghiệm sư phạm để đánh giá kết quả của đề tài

4 Phạm vi đề tài

- Website hỗ trợ dạy học trong giờ học trên lớp và trong kiểm tra đánh giá

- Địa lí 7 Trung học cơ sở

5 Lịch sử nghiên cứu đề tài:

Trên thế giới, nhất là các nước có nền kinh tế phát triển việc ứng dụng công nghệ thông tin đã ngày càng trở nên phổ biến Nhiều chương trình, nhiều phần mềm, nhiều website hỗ trợ dạy học đã được đưa vào sử dụng Tại hội nghị Quốc

tế bàn về"Tin học giáo dục" dưới sự bảo trợ của Tổ chức Văn hoá – khoa học và giáo dục Liên Hợp Quốc (UNESCO) đã có hơn 7000 phần mềm dạy học được công bố

 Đề án"tin học cho mọi người", Pháp, 1970

 Chương trình MEP (Microelectronies Education Program), Anh, 1980

 Các chương trình và phần mềm các môn học cho các trường trung cấp bởi NSCU (National Software-Cadination Unit) Australia, 1984

 Đề án CLASS (Computer Literacy and Studies in school), Ấn Độ, 1985

 Hội thảo về"xây dựng các phần mềm dạy học" ở các nước trong khu vực Châu Á – Thái Bình Dương (Trung Quốc, Nhật Bản, Triều Tiên,

Xrilanca, Thái Lan, Malayxia), Malayxia, 1985

Demo Version - Select.Pdf SDK

9

 Hội thảo quốc tế lần 2 về"CNTT và truyền thông trong giáo dục và đào tạo", Hà Nội, 3.2004

Ở Việt Nam, việc ứng dụng CNTT vào dạy học ngày càng được quan tâm, đã có văn bản chỉ đạo về vấn đề này như Nghị quyết 49/CP (4/8/1993) về phát triển CNTT Trong những năm gần đây, nước ta đã có nhiều công trình nghiên cứu ứng dụng CNTT vào dạy học , đối với môn địa lí cũng đã có nhiều công trình nghiên cứu như: các công trình nghiên cứu của các tác giả Nguyễn Trọng Phúc – “Những vấn đề kinh tế xã hội và môi trường trong quá trình CNH, HĐH” Trường ĐHSP TPHCM, 4/2004 “Thiết kế bài giảng địa lí ở nhà trường phổ thông có sử dụng Power Point và các phần mềm địa lí”, “Khai thác chương trình PC PACT, ENCARTAR, ATLAS 2001 và POWERPOINT để thiết

kế, xây dựng bài giảng địa lí” Lê Công Triêm- Nguyễn Đức Vũ -“ Ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học” Các công trình nghiên cứu này đã nêu rõ vai trò của việc ứng dụng CNTT vào dạy học nói chung và dạy học Địa lí nói riêng [3] [11] [10][12]

Các luận văn thạc sĩ, khóa luận như: “ Vũ Tuấn Anh- Thiết kế Website hỗ trợ dạy học địa lí các vùng kinh tế lớp 12 THPT”, “ Nông Thị Mai- Ứng dụng CNTT để thiết kế bài giảng địa lí tự nhiên Việt Nam trong sách giáo khoa Địa lí 8 THCS” Đã thể hiện việc ứng dụng thành quả của CNTT vào dạy học một cách có hiệu quả, linh hoạt thu hút hoạt động học tập của học sinh nhất là đối với một bộ môn như Địa lí Tuy nhiên hai công trình nghiên cứu trên chỉ đề cập đến một phần nội dung của chương trình dạy học Địa lí ở trường phổ thông [1] [9]

Ngoài ra, Ngày 2.11.2005, tại Hà Nội, Bộ Giáo dục – Đào tạo và công ty HP Việt Nam đã chính thức khai trương"Cổng thông tin giáo dục điện tử E-learning" tại địa chỉ http: el.edu.net.vn mở rộng cơ hội học tập cho đông đảo người dân Việt Nam theo xu hướng hiện đại hoá, hoà nhập với thế giới, công ti cổ phần tin học Bạch Kim xây dựng thư viện trực tuyến dành cho giáo viên Violet như

http://tulieu.violet.vn/document/list/cat_id/1362; http://baigiang.violet.vn ; hay các website hỗ trợ dạy học khác như http://www.giaovien.net, http://thaytro.vn …

Demo Version - Select.Pdf SDK

10

Nhìn chung các công trình kể trên đã thể hiện phương hướng đổi mới phương pháp dạy học theo hướng tích cực, đã phân tích được những ưu việt của việc ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy học địa lí Tuy nhiên, việc xây dựng các website dạy học chỉ dừng lại ở việc hỗ trợ giáo viên trong quá trình giảng dạy chưa thực sự là nguồn tư liệu mở, nguồn kiến thức cho học sinh khai thác trong quá trình học tập Địa lí

6 Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp nghiên cứu lí luận: Sưu tầm, nghiên cứu các tài liệu liên quan

đến đề tài, nghiên cứu tâm sinh lý học sinh, nghiên cứu nội dung, chương trình sách giáo khoa, phân phối chương trình, tài liệu lý luận về việc sử dụng máy vi tính và những ứng dụng của nó trong việc đổi mới PPDH…

- Phương pháp điều tra, quan sát: Lập phiếu điều tra, quan sát kết quả, thăm

dò ý kiến của học sinh để nắm bắt được những yêu cầu, thuận lợi và khó khăn của các em, trao đổi kinh nghiệm với đồng nghiệp về việc dạy học nội dung địa

lí lớp 7 nhằm làm sáng tỏ cơ sở lý luận và thực tiễn của đề tài

- Phương pháp chuyên gia: Xin ý kiến các chuyên gia giáo dục và

CNTT&TT về cách thức xây dựng nội dung trang web hỗ trợ dạy học địa lí lớp

7

- Phương pháp thực nghiệm sư phạm: Thực nghiệm giảng dạy một số giáo

án đã đề xuất trong luận văn bằng cách kết hợp với hình thức dạy học truyền thống trên lớp để kiểm nghiệm tính hiệu quả và khả thi của nội dung trang web

đã xây dựng

Demo Version - Select.Pdf SDK