XÂY DỰNG WEBSITE HỖ TRỢ DẠY – HỌC HỌC PHẦN VẬT LÝ ĐẠI CƢƠNG A1

Đề tài nghiên cứu khoa học “Xây dựng website hỗ trợ dạy – học học phần vật lý đại cương A1”, do tác giả Võ Văn Dễ, công tác tại Trường PT Thực hành Sư phạm thực hiện.. Đề tài đã xây dựng

TRƯỜNG ĐẠI HỌC AN GIANG TRƯỜNG PT THỰC HÀNH SƯ PHẠM

XÂY DỰNG WEBSITE HỖ TRỢ DẠY – HỌC HỌC PHẦN VẬT LÝ ĐẠI CƯƠNG A1

VÕ VĂN DỄ

AN GIANG, THÁNG 10 NĂM 2016

TRƯỜNG ĐẠI HỌC AN GIANG TRƯỜNG PT THỰC HÀNH SƯ PHẠM

XÂY DỰNG WEBSITE HỖ TRỢ DẠY – HỌC HỌC PHẦN VẬT LÝ ĐẠI CƯƠNG A1

VÕ VĂN DỄ

AN GIANG, THÁNG 10 NĂM 2016

Đề tài nghiên cứu khoa học “Xây dựng website hỗ trợ dạy – học học phần vật lý đại cương A1”, do tác giả Võ Văn Dễ, công tác tại Trường PT Thực hành Sư phạm thực hiện Tác giả đã báo cáo kết quả nghiên cứu và được Hội đồng Khoa học và Đào tạo trường Đại học An Giang thông qua ngày 15 tháng 01 năm 2016

LỜI CẢM TẠ

Tác giả xin chân thành cảm ơn Ban giám hiệu, Phòng Quản lí Khoa học và Hợp tác quốc tế, Phòng Kế hoạch Tài vụ, quý thầy cô đồng nghiệp bộ môn Vật lý trường Đại học An Giang đã hỗ trợ, tư vấn và giúp đỡ trong suốt thời gian thực hiện

đề tài

Tác giả xin chân thành cảm ơn thầy Nguyễn Văn Mện, thầy Trương Tín Thành, thầy Huỳnh Anh Tuấn đã hỗ trợ, động viên và cộng tác cùng tác giả để thực nghiệm đề tài

Tác giả xin cảm ơn quý đồng nghiệp ở khoa Sư phạm, Ban Giám hiệu trường

PT Thực hành Sư phạm đã động viên, hỗ trợ và tạo điều kiện để thực nghiệm và hoàn chỉnh đề tài Cuối cùng tác giả xin bày tỏ lòng biết ơn đối với gia đình, bạn bè

đã động viên, giúp đỡ tác giả hoàn thành bài nghiên cứu này

Xin trân trọng kính chào!

An Giang, ngày 10 tháng 10 năm 2016

Người thực hiện

VÕ VĂN DỄ

TÓM TẮT

Việc truy cập, khai thác các tài nguyên Internet đã trở thành một việc không thể thiếu của giảng viên và sinh viên Xây dựng tài liệu học tập trên môi trường mạng để người học có thể sử dụng qua Internet sẽ góp phần khuyến khích sự tự học, tự ôn tập

và kiểm tra kiến thức của người học Xây dựng tài liệu hỗ trợ dưới dạng siêu văn bản

để tạo điều kiện thuận lợi phát huy tính tích cực, khuyến khích sự tự chủ động của sinh viên

Đề tài đã xây dựng được hệ thống các trang web có nội dung về Vật lý đại cương phần Cơ - Nhiệt để hỗ trợ sinh viên học môn vật lý đại cương A1 Cấu trúc nội dung dựa trên kiến thức khoa học của phần Cơ học, Nhiệt học được sắp xếp thành các mục tóm tắt kiến thức, hệ thống kiến thức, các bài tập củng cố và ôn tập, bài tập vận dụng, bài tập có hướng dẫn giải, các câu hỏi trắc nghiệm được thiết kế theo từng chủ đề để người dùng có thể tự học, tự kiểm tra kiến thức của mình Đề tài đã thu nhận ý kiến phản hồi từ phía người dùng để có đánh giá sơ bộ về chất lượng, làm cơ sở nâng cấp

và hoàn thiện các nội dung Kết quả khảo sát cho thấy, đây là một tài liệu đa phương tiện hữu ích cho sinh viên chuyên và không chuyên ngành vật lý, góp phần làm phong phú kho học liệu của nhà trường

Hệ thống tiếp tục nâng cấp và phát triển thêm các chức năng như các thí nghiệm

ảo tương tác, chức năng kiểm tra trực tuyến,… để website không chỉ là tài liệu tham khảo trực tuyến mà còn là công cụ đắc lực phục vụ quá trình dạy và học của giảng viên và sinh viên

* Từ khóa: Vật lý, giáo dục đại học, tài liệu đa phương tiện, trang web học tập, Cơ học, Nhiệt học

Problems, Review Tests and Trial Tests

This paper initially assessed the Website and received users’ feedbacks through the surveys Findings revealed that was highly used by individials and have the positive impacts on students Users also provided many helpful suggestion for improvement

Future research would focus on more functions like Vital Experiences, Online Test System,…

* Key: Physics, higher education, multimedia resource, educational website, Mechanics, Heat and Thermaldynamics

LỜI CAM KẾT

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các sản phẩm và số liệu trong công trình nghiên cứu này có xuất xứ rõ ràng Những kết luận mới về khoa học của công trình nghiên cứu này chưa được công bố trong bất kỳ công trình nào khác

An Giang, ngày 10 tháng 10 năm 2016

Người thực hiện

VÕ VĂN DỄ

DANH MỤC HÌNH ẢNH

Hình 1 Thiết kế theo cấu trúc các nội dung 5 Hình 2 Thiết kế cấu trúc của từng nội dung 6 Hình 3 Sơ đồ cấu trúc các trang chính của website 6

Hình 4 Thời gian sử dụng Internet trong tuần của sinh viên ĐHAG

9 Hình 5 Các thiết bị sinh viên dùng để truy cập Internet

9 Hinh 6 Mức độ thường xuyên các tiện ích Internet trong học tập của sinh viên 11 Hình 7 Sơ đồ tóm tắt tiến trình nghiên cứu của đề tài

12

Hình 9 Phần giới thiệu chung của modul Động học chất điểm 14 Hình 10 Sơ đồ cấu trúc nội dung modul Động học chất điểm 14 Hình 11 Một nội dung kiến thức trong modul Động học chất điểm 14 Hình 12 Một ví dụ minh họa cho việc vận dụng kiến thức trong modul Động

học chất điểm

15

Hình 13 Sơ đồ tóm tắt kiến thức cơ bản modul Động học chất điểm 16 Hình 14 Gói câu hỏi trắc nghiệm của modul Động học chất điểm 16 Hình 15 Sơ đồ cấu trúc các nội dung kiến thức phần Vật lý đại cương A1 17 Hình 16 Sơ đồ tóm tắt các nội dung kiến thức của modul Nhiệt học 17 Hình 17 Các gói câu hỏi trắc nghiệm

Hình 18 Gói 10 câu hỏi trắc nghiệm phần Động học chất điểm 18 Hình 19 Gói bài tập tổng hợp

Hình 20 Giao diện khi làm bài của các gói câu hỏi 20 Hình 21 Xem lại kết quả bài làm sau khi hoàn thành gói câu hỏi 20 Hình 22 Phần Hướng dẫn của Tính năng Kiểm tra thử

Hình 23 Form đăng nhập để thực hành các bài tập 21 Hình 24 Ngân hàng đề ở bước đầu tiên trước khi bắt đầu làm bài 21

Hình 27 Phần chức năng Tạo đề ngẫu nhiên trong trang Quản trị 23 Hình 28 Phản hồi của SV về giao diện của Website 24 Hình 29 Mức hài lòng của HS khi sử dụng website 24 Hình 30 Đánh giá của sinh viên về sự cần thiết các nội dung và mức thường

xuyên sử dụng các phần nội dung trong học tập

25

MỤC LỤC

CHƯƠNG 1 1

TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1

1.1 GIỚI THIỆU VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1

1.2 LƯỢT KHẢO VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 2

1.3 CÂU HỎI NGHIÊN CỨU 3

CHƯƠNG 2 4

PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 4

2.1 MẪU NGHIÊN CỨU 4

2.2 THIẾT KẾ VÀ CÔNG CỤ NGHIÊN CỨU 4

2.2.1 Các bước tổng quát xây dựng một website 4

2.2.2 Thiết kế cấu trúc nội dung của trang Hỗ trợ học Vật lý đại cương 5

2.2.3 Lựa chọn nội dung, hình ảnh, các kỹ thuật thiết kế: 6

2.2.4 Cơ sở thực tiễn của tài liệu học tập trên Website 7

2.2.5 Thiết kế phiếu lấy ý kiến từ người dùng 11

2.4 TIẾN TRÌNH NGHIÊN CỨU 12

CHƯƠNG 3 13

KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN 13

3.1 Xây dựng được website có các tính năng cơ bản hỗ trợ dạy học 13

3.1.1 Website hệ thống lại các kiến thức vật lí dưới dạng siêu văn bản 13

3.1.2 Tóm tắt các nội dung 17

3.1.3 Các gói câu hỏi trắc nghiệm 18

3.1.4 Tính năng kiểm tra thử 20

3.2 Kết quả phản hồi từ người dùng 23

CHƯƠNG 4 27

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 27

4.1 KẾT LUẬN 27

4.2 KIẾN NGHỊ 27

TÀI LIỆU THAM KHẢO 29

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

1.1 GIỚI THIỆU VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

Thế kỷ XXI được nhận định là thế kỷ của nền kinh tế tri thức - Kỷ nguyên thông tin Công nghệ thông tin và truyền thông đã và đang mang lại những “cơ hội điện tử”, cung cấp các phương tiện chưa từng có để tiếp nhận, tích lũy và truyền thông tin Trong xu thế đó, vai trò của giáo dục, đặc biệt là giáo dục đại học trở nên hết sức quan trọng trong việc tạo điều kiện tối đa cho cán bộ giáo viên (GV) khai thác sử dụng cho việc dạy của mình, hướng dẫn cho sinh viên (SV) khai thác phục vụ cho việc tự học, tự nghiên cứu của họ Việc truy cập, khai thác các tài nguyên Internet đã trở thành một việc không thể thiếu của giảng viên và sinh viên Xây dựng tài liệu học tập trên môi trường mạng, người học có thể tiếp cận các nội dung học tập dễ dàng mọi lúc mọi nơi, góp phần khuyến khích SV tự học, tự ôn tập và kiểm tra kiến thức

để nâng cao chất lượng học tập

Do đó, yêu cầu có một tài liệu hỗ trợ học tập là cần thiết, đáp ứng nhu cầu học tập của sinh viên Bên cạnh những tài liệu, giáo trình truyền thống, các tài nguyên trên môi trường Internet ngày càng được SV đón nhận và khai thác thường xuyên Với mục đích hỗ trợ SV, đề tài nghiên cứu tạo ra một tài liệu học tập dưới dạng website để giúp SV học Vật lý đại cương thêm hiệu quả

Để đạt được mục tiêu xây dựng một website hỗ trợ dạy học SV có chất lượng, các nội dung đề tài thực hiện cụ thể như sau:

- Nghiên cứu những định hướng cơ bản trong việc đổi mới dạy học đại học và

có chú trọng đến những đặc trưng của việc đào tạo theo hệ thống tín chỉ

- Nghiên cứu lý luận dạy học và các phương pháp dạy học tích cực ở bậc đại học

- Nghiên cứu đề cương học phần vật lý đại cương A1, ngân hàng câu hỏi trắc nghiệm vật lý đại cương A1 và những tài liệu, giáo trình đã xuất bản có nội dung liên quan

- Xây dựng website về học phần Vật lý đại cương phần Cơ - Nhiệt gồm các nội dung cơ bản về kiến thức khoa học của phần cơ học, nhiệt học, tóm tắt hệ thống các kiến thức, bài tập củng cố và ôn tập, Bài tập vận dụng, ví dụ người dùng có thể tham khảo phần hướng dẫn giải, câu hỏi trắc nghiệm được thiết kế thành các gói nhỏ theo chủ đề và theo dạng tổng hợp để người dùng làm trực tiếp đồng thời có phản hồi kết quả từ chương trình

- Bước đầu thử nghiệm và thu nhận phản hồi từ phía người dùng để hoàn thiện website trong dạy học Vật lý đại cương A1

Sản phẩm của đề tài là một tài liệu đa phương tiện được sử dụng cho sinh viên chuyên và không chuyên ngành vật lý, góp phần nâng cao hiệu quả tiến trình học theo học chế tín chỉ của nhà trường Kết quả nghiên cứu còn có thể đưa vào cơ

sở dữ liệu của trường làm tài liệu tham khảo trực tuyến cho sinh viên học vật lý, giáo viên và học sinh phổ thông

1.2 LƢỢT KHẢO VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

Việc xây dựng website ở tổ chức và cá nhân hiện nay đang rất phổ biến Nhiều đề tài khoa học giáo dục cũng đã làm theo hướng này Các hướng chủ yếu hiện nay là xây dựng dạng cung cấp thông tin thông qua blog hay các trang cá nhân, mạng xã hội, các chương trình quản lí học tập nhằm lưu trữ chia sẻ tài nguyên dưới dạng tập tin Có rất nhiều trang web phát triển phục vụ việc học, có thể kể đến các trang như khanacademy.org có hơn 3.300 videos miễn phí, đăng ký học trực tuyến tại trang web này cần thiết của các sinh viên và học sinh tại các nước phát triển Thống

kê của trang này, chỉ trong vòng hai năm trở lại đây, hơn 187 triệu bài học và bài tập của trang đã được các học sinh trên toàn thế giới tải xuống, hoàn toàn miễn phí Trang openculture.com: một trang mạng cao cấp giới thiệu các môn học nhân văn

mở rộng với hơn 400 khóa học của các trường hàng đầu như: ĐH Oxford, Stanford

và Columbia… Đặc điểm của trang web này là ngoài các bài giảng trực tuyến, trang mạng còn giúp các học viên giải trí với những phim cổ điển của các thập niên 1940

và 1950 được trình chiếu miễn phí Trang memrise.com: là một website học ngoại ngữ miễn phí với công nghệ tiên tiến nhất Người học có thể chọn học 200 ngôn ngữ khác nhau qua hình ảnh, phát âm chuẩn và các bài tập ghi nhớ Ngoài các chương trình trau dồi ngoại ngữ, còn có những chương trình hướng dẫn về cuộc sống thường ngày qua tiếng Anh phổ thông Các trang bằng tiếng Việt khá quen thuộc với cộng đồng mạng ở Việt Nam có thể kể đến như: Violet.vn - nơi chia sẻ các tài nguyên giáo dục như giáo án, bài giảng, tư liệu, các bài dạy mẫu,… trang violympic.vn - thi Toán Online do Đại học FPT phát triển, W3Schools.com là trang được tối ưu hóa cho việc học tập, thử nghiệm và đào tạo các kiến thức ICT có hướng dẫn, tài liệu tham khảo,

và các ví dụ xem xét liên tục để tránh sai sót

Tuy nhiên, việc xây dựng các trang web phục vụ trực tiếp phổ biến kiến thức, học tập với nội dung cụ thể trên lớp ít được phát triển Về dạy học và phổ biến kiến thức vật lý, các trang nổi tiếng có thể kể đến như HyperPhysics của trường Đại học Georgia State (Canada), Physics 2000 của Đại học Colorado (Mỹ) Ở nước ta, gần đây các trường như đại học Bách Khoa Tp Hồ Chí Minh, Đại học Bách khoa Hà Nội bước đầu xây dựng các môn vật lý đại cương dưới dạng website nhưng chủ yếu dưới dạng cung cấp các kiến thức thông thường

Đối với Trường Đại học An Giang, hiện nay giáo viên bắt đầu chú ý sử dụng

và khai thác hệ thống Blog trên hệ thống của trường (blog cá nhân được phát triển trên nền WordPress do Trung tâm Tin học quản lí) Theo thống kê, hiện nay có chỉ khoảng 30 GV đang sử dụng hệ thống này (theo thống kê từ https://apps.agu.edu.vn/proftpd/danh_sach_tai_khoan.php ngày 28 tháng 11 năm 2015) Việc lưu trữ hệ thống các bài viết, kết quả nghiên cứu khoa học của trường Đại học An Giang “Tài liệu Nội sinh” tại địa chỉ http://dspace.agu.edu.vn/ cũng được quan tâm phát triển, hiện có đến 1763 ấn phẩm được lưu trữ ở đây (tính đến ngày

15/12/2015) Việc xây dựng website dưới dạng tài liệu hỗ trợ dạy học các học phần đang học trực tiếp trên lớp hầu như chưa có

1.3 CÂU HỎI NGHIÊN CỨU

1 Website dưới dạng tài liệu học tập hỗ trợ học Vật lí đại cương có cấu trúc và nội dung của như thế nào?

2 Người học khai thác và có phản hồi gì về việc sử dụng tài liệu hỗ trợ đa phương này?

CHƯƠNG 2 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

2.1 MẪU NGHIÊN CỨU

Nội dung kiến thức dựa trên Đề cương chi tiết của chương trình vật lý đại cương A1 hiện hành của trường, có kết hợp với các sách, giáo trình và tài liệu giảng dạy về nội dung này

Các câu hỏi, bài tập dựa trên Ngân hàng vật lí đại cương A1 được nhiệm thu của trường, tác giả có chọn lọc, lựa chọn một số bài tập điển hành, cơ bản từ một số tài liệu trong và ngoài nước

Về chọn mẫu khảo sát, chọn ngẫu nhiên 04 nhóm sinh viên với tổng số học sinh 189 học sinh (110 nữ, 79 nam) trong hai năm học 2013-2014, 2014-2015 có học học phần Vật lí đại cương A1 Về phía giáo viên, đề tài đã phóng vấn, trao đổi với thầy cô chuyên môn tin học (3 GV), và các thầy cô tham gia giảng dạy Vật lí đại cương A1 (3 GV)

2.2 THIẾT KẾ VÀ CÔNG CỤ NGHIÊN CỨU

2.2.1 Các bước tổng quát xây dựng một website

Theo các nhà thiết kế web, để tạo ra một Website có chất lượng nhà thiết kế cần thực hiện theo những bước sau đây:

Bước 1: Ðây là giai đoạn định hướng Cần phải nghiên cứu đến những vấn đề sau

đây:

− Những ý tưởng tổng quan

− Mục đích cần đạt tới đối với website

− Ðối tượng cần nhắm tới là ai

− Thông tin gì đã có trong tay và sử dụng chúng như thế nào

Bước 2: Sau khi xác định được các điểm trên ta sẽ:

− Tiến hành tổ chức các phần mục và các thông tin có trên site (kịch bản sư phạm) Tạo ra các nhánh, các tiêu đề và các tiêu đề phụ để có thể tìm kiếm thông tin hữu ích một cách dễ dàng để không lãng phí thời gian đối với các thông tin mà ta không quan tâm

− Lựa chọn các từ khoá thích hợp để thuận tiện cho việc tìm kiếm và sử dụng các dịch vụ tìm kiếm

Bước 3:

− Lựa chọn các hình ảnh đưa lên site từ thư viện điện tử hoặc từ trên đĩa CDROM

Ðó có thể là những hình ảnh, biểu tượng điển hình, đặc trưng cho nội dung được đề cập

− Chuyển đổi các hình ảnh đến vị trí thích hợp và có sự chỉnh sửa về mầu sắc và kích

cỡ cho phù hợp

Bước 4:

Khi đã có bộ khung (kịch bản) của mình thì người ta bắt đầu chuẩn bị tạo ra website bằng việc sử dụng ngôn ngữ siêu văn bản (HTML) hoặc các ngôn ngữ lập trình web như PHP, ASP, Sau đó, tiến hành chuyển các văn bản text thông thường sang định dạng HTML mà có thể làm bằng World, Netscape, Homesite và một vài các gói thông tin được lựa chọn khác Hiện có một vài chương trình phần mềm rất thuận tiện cho người sử dụng có thể chuyển đổi một cách tự động từ dạng text thành ngôn ngữ HTML mà không cần phải biết sâu về HTML Ví dụ như Frontpage, Dreamweaver

Bước 5:

Xuất bản website: Lựa chọn nhà cung cấp dịch vụ Internet để đưa website lên Internet

2.2.2 Thiết kế cấu trúc nội dung của trang Hỗ trợ học Vật lí đại cương

Có nhiều cách tổ chức nội dung sao cho người dùng dễ dàng tiếp cận, truy cập đến các trang được thuận tiện Trang Cơ – Nhiệt này được cấu trúc như hình 1,

từ đây người dùng có thể truy cập đến những nội dung thành phần trong hệ thống

Hình 1 Thiết kế theo cấu trúc các nội dung Trong mỗi đơn vị kiến thức (module), hệ thống cấu trúc các kiến thức từng phần theo hướng một tài liệu trong học tập (hình 2), gồm có phần Kiến thức thành phần (Mở đầu, Chi tiết kiến thức, tóm tắt), phần Tóm tắt và phần Bài tập

Hình 2 Thiết kế cấu trúc của từng nội dung

Về tổng thể, các trang chính trong hệ thống được thiết kế theo sơ đồ hình 3

Hình 3 Sơ đồ cấu trúc các trang chính của website

2.2.3 Lựa chọn nội dung, hình ảnh, các kỹ thuật thiết kế:

Các nội dung của trang web dựa trên đề cương học phần Vật lý đại cương A1 hiện hành của Trường Đại học An Giang, đây là học phần bắt buột của sinh viên khối

kỹ thuật và các ngành sư phạm Toán và Hóa học Vật lý đại cương là một trong những môn cơ bản đầu tiên của chương trình đại học kỹ thuật Nội dung môn học giới thiệu tổng quan về Vật lý học, đặc biệt Cơ học và Nhiệt học Học phần cung cấp

SV những khái niệm cơ sở ban đầu về phương pháp nghiên cứu vật lý, về hệ đo lường và phương pháp luận về tư duy khoa học

Cơ học là một môn vật lý ra đời từ rất sớm ngay từ đầu công nguyên và đối tượng nghiên cứu của nó là dạng chuyển động đơn giản nhất của vật chất: chuyển động cơ học Phần này được chia thành: Động học chất điểm; Động lực học chất điểm; Các định luật bảo toàn; Chuyển động của vật rắn; Cơ học chất lưu chất lưu và Dao động và sóng Nhiệt học nghiên cứu các hiện tượng liên quan đến những quá trình xảy ra bên trong vật như vật nóng chảy, vật bay hơi, vật nóng lên khi ma sát… những hiện tượng này liên quan đến một dạng chuyển động khác của vật chất đó là chuyển động nhiệt Phần này gồm các định luật thực nghiệm về chất khí; các nguyên

lí nhiệt động lực học

Các nội dung chi tiết của hệ thống được thiết kế dựa trên đề cương học phần Vật lí đại cương này Đề tài đã cấu trúc lại, lược bõ một số nội dung so với các tài liệu hiện hành về Vật lý đại cương A1 Các nội dung kiến thức được biên soạn lại, có

bổ sung cập nhật những kiến thức mới, các hình vẽ, ảnh minh họa,… dựa trên các ấn phẩm trong và ngoài nước Hệ thống các câu hỏi trắc nghiệm ôn tập được sưu tầm từ các nguồn tài liệu hiện hành, biên soạn lại phù hợp với nội dung chương trình và có

sử dụng lại trên 530 câu hỏi từ Ngân hàng câu hỏi Vật lý đại cương A1 của trường Đại học An Giang

2.2.4 Cơ sở thực tiễn của tài liệu học tập trên Website

Website với tư cách là một phần mềm dạy học, khi sử dụng trong DH giúp khai thác tốt chức năng đa phương tiện Website chứa một lượng lớn các dữ liệu khác nhau phục vụ cho mọi hình thức của quá trình DH Tùy theo khả năng lập trình, trình

độ thiết kế mà các website dạy học có khả năng tương tác, tích hợp các đa phương tiện rất đa dạng, phong phú nhằm hỗ trợ hoạt động dạy và học Nhìn chung website dạy học thường có các chức năng: Tổ chức nội dung kiến thức (sách điện tử), lưu trữ

và truyền dẫn thông tin (thư viện điện tử), hỗ trợ ôn tập và kiểm tra đánh giá kiến thức, tạo môi trường tương tác trao đổi thông tin trong dạy học

Tùy theo điều kiện cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học và kinh phí, có thể tiến hành khai thác các website theo hình thức trực tuyến (Online) hay ngoại tuyến (Offline)

- Sử dụng website dưới hình thức offline Hình thức này website có vai trò như một “sách điện tử”, chứa đựng những nội dung kiến thức, các chỉ dẫn có tích hợp các multimedia, hỗ trợ cho bài học của thầy Cho phép cài đặt các website đến từng SV như là một tài liệu học tập thay cho hình thức tài liệu in Đây là hình thức đơn giản nhất, ít chi phí nhất và tương đối thuận lợi vì SV chỉ cần có máy tính cá nhân là có thể tiếp cận nguồn tài liệu Tuy nhiên, hình thức này ta chỉ khai thác chức năng rất hạn chế của website, không khai thác hết chức năng nâng cao và sự cập nhật của website

- Sử dụng website dưới hình thức online Đây chính là hình thức sử dụng đúng nghĩa, phát huy thế mạnh thật sự của một website Ta có thể cài đặt website lên hệ thống mạng cục bộ của trường (LAN/Intranet) hay đưa lên mạng toàn cầu www (Word Wire Web/ Internet) Nếu cài đặt trên mạng Intranet thì phạm vi khai thác, sử dụng trong phạm vi cục bộ của trường đó, cơ quan đó, còn nếu đưa lên mạng Internet thì sử dụng ở tất cả các máy có kết nối Internet phạm vi toàn cầu Tuy nhiên, ngày nay dưới sự phát triển của mạng Internet và các công nghệ hỗ trợ thì việc đưa website lên mạng Internet trở nên phổ biến và dễ dàng Với sự phát triển không ngừng của các ngôn ngữ lập trình web và các công nghệ về mạng việc đưa website lên Internet ngày càng thể hiện sức mạnh to lớn của nó

Việc khai thác, sử dụng các tiện ích từ Internet ngày càng trở nên quen thuộc với người Việt Nam, đặc biệt là giới trẻ Theo số liệu thống kê của Bộ Thông tin và Truyền thông (TT&TT), trong năm 2014, hiện 41% dân số Việt Nam đã được tiếp cận dịch vụ Internet, trong đó, tỷ lệ thuê bao Internet băng rộng cố định là 7 thuê bao/100 dân Tỷ lệ thuê bao di dộng tại Việt Nam đạt khoảng 140 thuê bao/100 dân, trong đó, số lượng người dùng dịch vụ 3G đạt khoảng 18,57%, với khoảng 27,5 triệu thuê bao phát sinh lưu lượng Mật độ phủ sóng di động trên cả nước là 94%

Theo một cuộc khảo sát từ mẫu ngẫu nhiên của 156 sinh viên học tại Đại học An Giang trong năm 2014, tất cả sinh viên đều được tiếp cận với các tiện ích từ Internet (Biểu đồ hình 4) Khoảng 1/5 sinh viên mỗi tuần truy cập Internet trên 15 giờ, có 42% sinh viên hàng tuần sử dụng các tiện ích online từ 7giờ đến 14 giờ Phần lớn

sinh viên sử dụng khoảng 7 giờ đến 12 giờ cho việc khai thác tài nguyên và các dịch

vụ trực tuyến

Hình 4 Thời gian sử dụng Internet trong tuần của sinh viên ĐHAG

Về các thiết bị sử dụng để truy cập Internet, Laptop là thiết bị sử dụng phổ biến nhất hiện nay của sinh viên (chiếm 39% mẫu khảo sát), tiếp theo là máy tính cá nhân để bàn (có 26% số người được hỏi sử dụng) và điện thoại thông minh (smartphone) chiếm 14%, đã trở thành thiết bị sử dụng phổ biến thứ ba trong sinh viên (Biểu đồ hình 5)

< 1 giờ 11%

1-3 giờ 16%

4-6 giờ 12%

7-12 giờ 27%

13-14 giờ 15%

>15 giờ 19%

Hình 5 Các thiết bị sinh viên dùng để truy cập Internet

Về các dịch vụ trên Internet, sinh viên ĐHAG đang sử dụng khá phong phú về các dạng thức Phiêu khảo sát của đề tài chia thành 7 hình thức và mức độ thường xuyên

từ 0 đến 10 (bảng 1), khi xử lí dữ liệu được quy đổi về 5 mức (xem thêm phụ lục 1)

Bảng 1 Bảng khảo sát sinh viên về các hình thức sử dụng Internet

Tự học và có tương tác với website để

kiểm tra kiến thức, nhận các phản hồi,            Tham gia nhóm học tập trên mạng xã hội            Tham gia lớp học trực tuyến E-learning            Hình thức khác (Diễn tả hình thức):           

Kết quả được thể hiện ở biểu đồ hình 6, cho thấy chức năng Tìm kiếm được sinh viên thường xuyên sử dụng nhất Hình thức tham gia nhóm học tập trên mạng xã hội, tham gia các khóa học trực tuyến (e-learning) là hai hình thức ít sinh viên tham gia Việc truy cập vào các trang web và đọc tài liệu trực tuyến, Tự học và có tương tác với website để kiểm tra kiến thức, nhận các phản hồi cũng đã được sinh viên chú ý

và khai thác từ Internet Đây là cơ sở quan trọng cho thiết kế và triển khai kết quả của đề tài có thể ứng dụng vào thực tiễn học tập của SV

Máy tính cá nhân 26%

Máy tính thư viện 9%

Laptop 39%

Smartphone

14%

Máy tính bảng

4% Khác 8%

Hinh 6 Mức độ thường xuyên các tiện ích Internet trong học tập của sinh viên

Kết quả khảo sát cho thấy việc xây dựng tài liệu học tập đa phương tiện trên môi trường mạng là có cơ sở thực tiễn, phù hợp và đáp ứng nhu cầu học tập hiện nay của sinh viên

2.2.5 Thiết kế phiếu lấy ý kiến từ người dùng

Phiếu khảo sát dùng để thu nhận các thông tin phản hồi từ phía người dùng về chất lượng của website Đây là thông tin hữu ích cho người phát triển web để hoàn chỉnh, nâng cấp hệ thống để ngày càng đáp ứng nhu cầu của đại đa số người dùng

Về các tiêu chuẩn đánh giá, hiện nay các tổ chức tiêu chuẩn quốc tế

mềm như: ISO 9126 (Software engineering - Product quality), ISO 14598 (Information technology - Software product evaluation), ISO 12119 (Software Packages – Quality Requirement and Testing),… Tuy nhiên một trong các chuẩn thông dụng về tiêu chí đánh giá chất lượng phần mềm chúng ta chỉ có thể áp dụng một phần nhỏ Vì vậy, trong giới hạn đề tài, tác giả chỉ vận dụng một phần của chuẩn ISO 9126 (phần 3) để kiểm nghiệm lại chất lượng của sản phẩm

Chất lượng sử dụng là khả năng của phần mềm cho phép những người sử dụng đạt được những mục đích cụ thể với các tiêu chí tính hiệu quả, tính năng suất, tính an toàn và tính thoả mãn, trong một hoàn cảnh làm việc cụ thể Tính hiệu quả là khả

.000 500 1.000

năng của phần mềm cho phép người dùng đạt được mục đích một cách chính xác và hoàn toàn trong điều kiện làm việc của mình Tính năng suất là khả năng của phần mềm cho phép người dùng sử dụng lượng tài nguyên hợp lý tương đối để thu được hiệu quả công việc trong những hoàn cảnh cụ thể Tính an toàn: phần mềm có thể đáp ứng mức độ rủi ro chấp nhận được đối với người sử dụng, phần mềm, thuộc tính, hoặc môi trường trong điều kiện cụ thể Tính thoả mãn: phần mềm có khả năng làm thoả mãn người sử dụng trong từng điều kiện làm việc của họ Trong giới hạn, đề tài chỉ khảo sát về sự thỏa mãn, nhận định từ phía SV về sự cần thiết và sự hài lòng của

họ khi sử dụng tài liệu học tập dưới dạng website này Phiếu khảo sát tập trung vào việc đánh giá của sinh viên về giao diện (màu sắc, size chữ, bố cụ, phân trang, hình ảnh, biểu tượng), về mức hài lòng của sinh viên đối với từng phần chức năng như phần Tóm tắt, phần bài tập minh họa, phần Trắc nghiệm và phần Nội dung chi tiết Phiếu khảo sát còn thu thập thông tin về tầm quan trọng của các chức năng trong hệ

thống, mức độ sử dụng thường xuyên các chức năng

2.4 TIẾN TRÌNH NGHIÊN CỨU

Tiến trình nghiên cứu của đề tài có thể tóm tắt như Sơ đồ sau:

Hình 7 Sơ đồ tóm tắt tiến trình nghiên cứu của đề tài

Nghiên cứu lược sử

Nghiên cứu Nội dung kiến thức, các kỹ thuật về xây dựng website

Xây dựng website và từng bước hoàn thiện

Phản hồi người dùng