Bài 1: Trong mặt phẳng tọa độ tìm tập hợp các điểm biểu diễn số phức thỏa mãn điều kiệnA.Đường thẳng qua gốc tọa độ B.. Đường tròn tâm bán kính 3 Bài 2: Tìm tập hợp các điểm biểu diễn
Trang 1CHƯƠNG 04
BÀI TOÁN VẬN DỤNG CAO SỐ PHỨC
………
Các khái niệm cơ bản nhất
Chủ đề 1 Các bài toán tính toán số phức
Bài tập áp dụng
Lời giải chi tiết
Chủ đề 2 Phương trình số phức
Bài tập áp dụng
Lời giải chi tiết
Chủ đề 3 Các bài toán liên quan đến biểu diễn điểm, tập hợp điểm
Bài tập áp dụng
Lời giải chi tiết
Trang 2CHƯƠNG 04
BÀI TOÁN VẬN DỤNG CAO SỐ PHỨC
Trong chương trình phổ thông, các bài toán số phức thường khá đơn giản, không quá khó.Tuy nhiên cũng có những bài toán vận dụng và vận dụng cao mà chúng a nếu không nghiên cứu kĩlưỡng, lần đầu tiên gặp sẽ rất khó giải quyết Trước khi đến với lớp bài toán này chúng ta cùng nhắclại các khái niệm căn bản nhất
Các khái niệm cơ bản nhất
Định nghĩa
- Một biểu thức dạng với được gọi là một số phức
- Đối với số phức ta nói là phần thực, là phần ảo của
- Tập hợp số phức kí hiệu là
• Hai số phức bằng nhau
- Hai số phức bằng nhau nếu phần thực và phần ảo của chúng tương ứng bằng nhau
- Công thức:
Biểu diễn hình học của số phức
- Điểm trong hệ tọa độ vuông góc được gọi là điểm biểu diễn của số phứcMôđun của số phức
- Cho số phức có điểm biểu diễn là trên mặt phẳng tọa độ Độ dàicủa véctơ được gọi là mô đun của số phức và kí hiệu là
Trang 3Phương trình bậc hai với hệ số thực.
Cho phương trình bậc hai với và Phương trình này có biệtthức nếu:
- phương trình có nghiệm thực
- phương trình có hai nghiệm thực phân biệt
- phương trình có hai nghiệm phức
Nếu là một acgumen của (hình dưới) thì gọi acgumen của có dạng
(người ta thường nói: Acgumen của xác định sai khác )
y
M(z)
O x
• Dạng lượng giác của số phức
Xét số phức Kí hiệu là mô đun của và của một acgumen của (hình dưới) thì dễ thấy rằng:
Trang 4Vậy có thể viết dưới dạng
Dạng , trong đó được gọi là dạng lượng giác của số phức
Dạng , được gọi là dạng đại số của số phức
3. Cần để ý đòi hỏi trong dạng lượng giác của số phức
• Nhân và chia số phức lượng giác
Ta đã công thức nhân và chia số phức dưới dạng đại số Sau đây là định lý nêu lên công thức nhân và chia số phức dưới dạng lượng giác; chúng giúp cho các quy tắc tính toán đơn giản về nhân và chia số phức
Trang 5Chứng minh
Mặt khác, ta có Theo công thức nhân số phức,
Ta có:
• Công thức Moa-vrơ (Moivre)
Từ công thức nhân số phức dưới dạng lượng giác, bằng quy nạp toán học dễ dàng suy ra rằng với mọi số nguyên dương
Và khi ta có
Cả hai công thức đó đều được gọi là công thức Moa – vrơ
• Căn bậc hai của số phức dưới dạng lượng giác
Từ công thức Moa – vrơ, dễ thấy số phức có căn bậc hai là
Trang 6A B C D
Nhận xét: Bài này nhìn vào có vẻ khá khó, nhưng các em cần phải bình tĩnh, chỉ cần gọi
sau đó viết hết các giả thiết đề bài cho:
Và viết cái cần tính ra Hãy quan sát cái cần tính và thấy rằng chỉ cầnbình phương lên là có thể dùng được giả thiết
Trang 8Bài 6: Số phức có mô đun lớn nhất và thỏa mãn điều kiện là:
Trang 10Bài 11: Tìm số phức có mô đun lớn nhất và thỏa mãn điều kiện
Bài 12: (A+A1 2012) Cho số phức thỏa mãn
Tính mô đun của số phức
Trang 11Theo giả thiết phương trình có nghiệm khi
Tương tự phương trình có nghiệm khi
Từ suy ra
Chọn A.
Bài 2: Gọi là 2 nghiệm của phương trình trên tập số phức Tìm mô đun của số phức
Trang 12A B C D
Lời giải
Phương trình có
Suy ra phương trình có hai nghiệm hoặc
Thay vào ta được :
Trang 13Bài 5: Phương trình có bao nhiêu nghiệm.
Lời giải
Vậy nghiệm phương trình là:
Chọn C.
Bài 6: Số nghiệm phức của phương trình là ?
Trang 15Bài 1: Trong mặt phẳng tọa độ tìm tập hợp các điểm biểu diễn số phức thỏa mãn điều kiện
A.Đường thẳng qua gốc tọa độ B Đường tròn bán kính 1.
C Đường tròn tâm bán kính 2 D Đường tròn tâm bán kính 3
Bài 2: Tìm tập hợp các điểm biểu diễn số phức trên mặt phẳng tọa độ thảo mãn điều kiện:
A.Đường thẳng qua gốc tọa độ B Đường tròn bán kính 1.
C Đường tròn tâm bán kính 5 D Đường tròn tâm bán kính 3
Lời giải
Đặt ta có
Trang 16Do đó:
Trên mặt phẳng tọa độ, đó là tập hợp các điểm thuộc đường tròn bán kính bằng 5 và tâm là
Chọn C.
Bài 3: Trên mặt phẳng tạo độ tìm tập hợp điểm biểu diễn các số phức thỏa mãn điều kiện
A.Đường thẳng qua gốc tọa độ B Đường tròn bán kính 1.
C Đường tròn tâm bán kính 5 D Đường tròn tâm bán kính 2
Lời giải
Gọi ta có:
Vậy tập hợp điểm biểu diễn các số phức là đường tròn tâm và bán kính
Chọn D.
Bài 4: Trên mặt phẳng tạo độ tìm tập hợp điểm biểu diễn các số phức thỏa mãn điều kiện
A.Đường thẳng qua gốc tọa độ B Đường tròn bán kính 1.
C Đường tròn tâm bán kính 5 D Đường tròn tâm bán kính 2
Trang 17A. Đường thẳng đi qau gốc tọa độ.
Trang 18Vậy tập hợp các điểm cần tìm là đường tròn
Dấu xảy ra khi là giao
điểm của và đoạn thẳng
Vậy GTNN của là
Chọn A.
Bài 9: Tìm tập hợp các điểm biểu diễn số phức sao cho là một số thuần ảo
A. Đường tròn tâm bán kính bằng khuyết 2 điểm và
B. Đường tròn tâm bán kính bằng khuyết 2 điểm và
C. Đường tròn tâm bán kính bằng khuyết 2 điểm và
II
Trang 19D. Đường tròn tâm bán kính bằng khuyết 2 điểm và
Lời giải
Giả sử khi đó:
Tử số bằng là số thuần ảo khi và chỉ khi :
Vậy tập hợp các điểm biểu diễn số phức là đường tròn tâm bán kính bằng , khuyết 2
Bài 11: Trong mặt phẳng có lần lượt biểu diễn 2 số phức và C biểu diễn
số phức Trong các mệnh đề sau, mệnh đề nào sai?
A. C có tọa độ
B. là hình thoi
C. biểu diễn số phức
Trang 20D. biểu diễn số phức
Lời giải
Ta có biểu diễn cho biểu diễn cho nên biểu diễn cho
Các câu còn lại dễ dàng kiểm tra là đúng
Bài 13: Cho A là điểm biểu diễn của các số phức: lần lượt là điểm biểu diễn của các
số phức và Điều kiện để cân tại là:
Trang 21Trọng tâm của tam giác là
Vậy biểu diễn số phức
Chọn B.
Bài 16: Trong mặt phẳng phức, gọi lần lượt là điểm biểu diễn của số phức
Biết tam giác vuông tại Tìm tọa độ của C?
Bài 17: Trong mặt phẳng phức, các điểm biểu diễn các nghiệm của phương trình
là các điểm nào sau đây?
Lời giải
Trang 22Vậy các điểm biểu diễn các nghiệm của phương trình đã cho là
Bài 19: Trong mặt phẳng phức, cho theo thứ tự là điểm biểu diễn của hai số phức và
Tìm tập hợp điểm các điểm sao cho: Điểm nằm trên trục tung
và
A. Đường tròn tâm bán kính ngoại trừ các điểm và
B. Đường tròn tâm bán kính ngoại trừ các điểm và
C. Đường thẳng ngoại trừ các điểm và
D. Đường thẳng ngoại trừ các điểm và
Lời giải
Trang 23Bài 20: Trong mặt phẳng phức, cho theo thứ tự là điểm biểu diễn của hai số phức và
Tìm tập hợp điểm các điểm sao cho: Điểm nằm trên trục hoành và
A. Đường tròn tâm bán kính ngoại trừ các điểm và
B. Đường tròn tâm bán kính ngoại trừ các điểm và
C. Đường thẳng ngoại trừ các điểm và
D. Đường thẳng ngoại trừ các điểm và
Trang 24Bài 21: Tìm quỹ tích các điểm M biểu diễn số phức biết số phức thỏa mãn:
Bài 22: Trong mặt phẳng phức, gọi theo thứ tự là điểm biểu diễn các số:
Tìm tập hợp điểm khi chạy trên đường tròn
Vì chạy trên đường tròn: nên ta có
Vậy tập hợp điểm là trục tung
Chọn C
Trang 25Bài 23: Gọi và là các điểm trong mặt phẳng phức theo thứ tự biểu diễn các số phức
Tìm tập hợp các điểm sao cho tích là một số thực
Bài 24 : Gọi và là các điểm trong mặt phẳng phức theo thứ tự biểu diễn các số phức
Tìm tập hợp các điểm sao cho tích là một số thuần ảo
Trang 26Trong mặt phẳng phức, tập hợp là một hyperbol có tâm đối xứng có trục thực nằm trên