BÀI 11: LUYỆN TẬP BẢNG TUẦN HOÀN, SỰ BIẾN ĐỔITUẦN HOÀN CẤU HÌNH ELECTRON CỦA NGUYÊN TỬ VÀ TÍNH CHẤT CỦA CÁC NGUYÊN TỐ HÓA HỌC A.. Về kiến thức: Học sinh nắm vững: - Cấu tạo của bảng tuần
Trang 1BÀI 11: LUYỆN TẬP BẢNG TUẦN HOÀN, SỰ BIẾN ĐỔI
TUẦN HOÀN CẤU HÌNH ELECTRON CỦA NGUYÊN TỬ VÀ TÍNH CHẤT CỦA CÁC NGUYÊN
TỐ HÓA HỌC
A MỤC TIÊU BÀI HỌC
1 Về kiến thức:
Học sinh nắm vững:
- Cấu tạo của bảng tuần hoàn
- Sự biến đổi tuần hoàn cấu hình e nguyên tử của các nguyên tố, tính kim loại, tính phi kim, bán kính nguyên tử, độ âm điện và hóa trị
- Định luật tuần hoàn
2 Kỹ năng:
Có kĩ năng sử dụng bảng tuần hoàn: Từ vị trí suy ra tính chất, cấu tạo nguyên
tử và ngược lại
B PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC
- Đàm thoại
- Nghiên cứu
- Thảo luận nhóm
- GV nêu và HS tự giải quyết vấn đề
C CHUẨN BỊ
GV: hệ thống câu hỏi + bài tập cho HS ôn tập + bảng tuần hoàn
HS: Học bài + làm bài tập
D KIỂM TRA BÀI CŨ: Xen kẽ phần luyện tập
E HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
HOẠT ĐỘNG CỦA
THẦY VÀ TRÒ DÀN Ý GHI BẢNG
Hoạt động 1: A KIẾN THỨC CẦN NẮM VỮNG
Trang 2Chu kì
hàng loạt câu hỏi:
- Bảng tuần hoàn được xây
dựng dựa trên nguyên tắc
nào?
- Bảng tuần hoàn được cấu
tạo như thế nào?
- Thế nào là chu kì? Có bao
nhiêu chu kì lớn? Bao
nhiêu chu kỳ nhỏ?
- STT chu kì cho biết điều
gì?
- Trong chu kỳ tính KL, PK
biến đổi thế nào? Giải thích
Hoạt động 2: Áp dụng
HS: Thảo luận bài
2,3/53-54sgk
Hoạt động 3:
GV: Nhóm A có đặc điểm
gì?
HS: Thảo luận
HS: Áp dụng làm bài
4,6/54 sgk
a) Nguyên tắc sắp xếp:
1 Các nguyên tố được sắp xếp theo chiều tăng dần
của điện tích hạt nhân nguyên tử.
2 Các nguyên tố có cùng số lớp electron trong nguyên tử được xếp thành 1 hàng.
3 Các nguyên tố có số electron hóa trị trong nguyên tử như nhau được xếp thành 1 cột
b) Ô: Mỗi nguyên tố xếp vào 1 ô c) Chu kỳ
- Mỗi hàng là chu kỳ
- Có 7 chu kỳ ( 3 nhỏ + 4 lớn )
-
d) Nhóm
- Nhóm A: có cả nguyên tố thuộc chu kỳ nhỏ + lớn
-
- Các nguyên tố ở nhóm IA, IIA: nguyên tố s Các nguyên tố ở nhóm IIIA đến VIIIA: nguyên tố p
Số e lớp ngoài cùng
Tính chất của nguyên tử các
nguyên tố
4 Có thể là kim loại hoặc phi kim
8 ( trừ Heli) Khí hiếm
2 Sự biến đổi tuần hoàn
a) Cấu hình e:
Ở mỗi chu kỳ, số e lớp ngoài cùng tăng dần từ 1 đến 8
Cấu hình e nguyên tử của các nguyên tố biến đổi tuần hoàn
b) Sự biến đổi tuần hoàn tính kim loại, tính phi kim, bán kính nguyên tử và giá trị độ âm điện của các nguyên tố
Trang 3HS: Điền các thông tin còn
thiếu vào bảng tóm tắt
HS: Phát biểu định luật
tuần hoàn
Bán kính nguyên tử Tính kim loại
Giá trị độ âm điện Tính phi kim
3 Định luật tuần hoàn
“ Tính chất của các nguyên tố cũng như thành phần và tính chất của các đơn chất và hợp chất tạo nên từ các nguyên
tố đó biến đổi tuần hoàn theo chiều tăng của điện tích hạt nhân nguyên tử.”
II BÀI TẬP: Dạng toán: Tìm tên nguyên tố dựa vào vào
oxit cao nhất và hợp chất khí với Hidro
* Phương pháp:
- Từ oxit cao nhất Hợp chất với hidro (hoặc
ngược lại)
- Gọi x là nguyên tử khối của ngtố cần tìm.
- Áp dụng công thức tính % về khối lượng x
Bài tập áp dụng:
VD1: Oxit cao nhất của một nguyên tố: RO3 Hợp chất với hidro có chứa 5,88% H về khối lượng Tìm tên nguyên tố
Giải
Trang 4GV: Hướng dẫn hs làm BT
mẫu
HS: Tự làm VD2
Oxit cao nhất là: RO 3 Vậy R thuộc nhóm VIA
Hợp chất khí với hidro là: RH 2
Gọi x là nguyên tử khối của R
Ta có:
5 , 88
2 x
100 2
x = 32 (đvc) Vậy R là Lưu huỳnh
VD2: Hợp chất khí với hidro của một nguyên tố là RH4 Oxit cao nhất của nó chứa 53,3% oxi về khối lượng Tìm tên nguyên tố
Giải
Hợp chất khí với hidro là: RH 4 Vậy R thuộc nhóm IVA
Oxit cao nhất là: RO 2
Gọi x là nguyên tử khối của R
Ta có:
53 , 3
32 x
100 32
x = 28 (đvc) Vậy R là Silic
F CỦNG CỐ - DẶN DÒ: Làm bài tập trong đề cương