Giáo án Hóa học 9 bài 18: Nhôm

Kỹ n ăng : - Dự đoán, kiểm tra và kết luận về tính chất hóa học của nhôm, đồng thời viết các phương trình phản ứng minh họa.. - Quan sát sơ đồ, hình ảnh để rút ra được nhận xét về phươ

BÀI 18: NHÔM

KHHH : Al NTK : 27

I MỤC TIÊU:

1.Kiến t hức :

- Nêu được tính chất vật lí, hóa học của nhôm từ tính chất hóa học chung của kim loại

- Hiểu được những tính chất hoá học riêng của nhôm

- Biết được phương pháp sản xuất nhôm bằng cách điện phân nhôm oxit nóng chảy

2 Kỹ n ăng :

- Dự đoán, kiểm tra và kết luận về tính chất hóa học của nhôm, đồng thời viết các phương trình phản ứng minh họa

- Quan sát sơ đồ, hình ảnh để rút ra được nhận xét về phương pháp sản xuất nhôm

- Tính khối lượng nhôm tham gia phản ứng hoặc sản xuất được theo hiệu suất phản ứng

3 Thái đ ộ : Yêu thích bộ môn

II CHUẨN BỊ :

1 Giáo v iên :

- Hoá chất: bột Al, dây Al, dd HCl, dd CuCl2 / dd CuSO4 , ddNaOH

- Dụng cụ: giấy xếp, 1 giá ống nghiệm, 1 đèn cồn, pipet, ống dẫn khí, kẹp gỗ

2 Học s inh: chuẩn bị bài

III TIẾN TRÌNH BÀI GIẢNG:

1 Ổn đ ịnh t ổ c hức: (1’) Kiểm tra sĩ số, vệ sinh lớp học.

2 Bài c ũ :

3 Bài m ới :

Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung

Hoạt động 1: I TÍNH CHẤT VẬT LÝ: (5’)

- Cho hs quan sát bột nhôm, dây

Al Yêu cầu HS qua quan sát và

liên hệ thức tế nêu tính chất vật

lý của Al?

- Nhận xét và bổ sung:

+ Al có khối lượng riêng

2,7g/cm3 < 5 => kim loại nhẹ

+ Độ dẫn điện của Al bằng 2/3

độ dẫn điện của Cu

Vd: Al có thể cán rất mỏng làm

giấy gói bánh kẹo Al nóng chảy

ở 660oC

- Yêu cầu HS kết luận

- Nhận xét, bổ sung

- Nhôm là kim loại có màu trắng bạc, nhẹ, dẻo, dẫn nhiệt, dẫn điện, có ánh kim

- Nghe giảng

- Kết luận

- Nghe giảng và ghi bài

- Màu trắng bạc, có ánh kim, nhẹ, dẫn điện, dẫn nhiệt tốt

- Nóng chảy ở

660oC

- Có tính dẻo: dễ kéo sợi, dát mỏng

Hoạt động 2: II TÍNH CHẤT HÓA HỌC:

1 Nhôm có tính chất hóa học của kim loại không?

a Phản ứng của nhôm với phi kim: (10’)

 Phản ứng của nhôm với

oxi:

- Tiến hành thí nghiệm: Rắc bột

nhôm lên ngọn lửa đèn cồn

Yêu cầu HS quan sát và nhận Nhôm cháy sáng tạo thành - Quan sát và nhận xét:

- Nhôm phản ứng với Oxi tạo thành oxit và phản ứng với nhiều phi kim khác như S, Cl2 … tạo

xét hiện tượng.

- Chất màu trắng là Nhôm

oxit.Yêu cầu HS viết PTHH?

- Nhận xét, bổ sung: Ở điều

kiện thường Nhôm phản ứng

với Oxi tạo thành lớp Al2O3

mỏng bền vững Lớp oxit này

bảo vệ đồ vật bằng nhôm,

không cho nhôm tác dụng với

oxi trong không khí và nước

 Phản ứng của nhôm với

phi kim khác:

- Thông báo: Nhôm phản ứng

được với nhiều phi kim khác

như S, Cl2 …tạo thành muối

Al2S3, Al2Cl3…

Yêu cầu Hs viết PTHH khi

Nhôm tác dụng với khí Clo

- Nhận xét

- Qua 2 thí nghiệm trên Hs rút

ra được kết luận gì?

- Nhận xét, bổ sung

chất màu trắng

- Viết PTHH:

4Al + 3O2 → 2 Al2O3

- Nghe giảng và ghi nhớ

- Nghe giảng và ghi nhớ PTHH: 2Al + 3Cl2 →

2Al-Cl3

- Kết luận

- Nghe giảng và ghi bài

thành muối

4Al + 3O2 →2Al

2-O3

2Al + 3Cl2 →

2Al-Cl3

b Phản ứng của nhôm với dung dịch axit: (5’)

nhôm phản ứng với dung dịch

HCl Yêu cầu HS quan sát và

nhận xét hiện tượng

- Nhận xét.YC HS viết PTHH?

- Bổ sung: Nhôm còn có thể

phản ứng với dung dịch axit

sunfuric loãng

Cần lưu ý : Nhôm không tác

dụng với H2SO4 đặc, nguội và

HNO3 đặc, nguội

khí thoát ra

- PTHH:

2Al + 6HCl → 2AlCl3+ 3H2

- Nghe giảng, ghi bài

với 1 số dd axit như HCl,

H2SO4 loãng…tạo thành muối và giải phóng khí H2 2Al +6HCl→

2Al-Cl3 + 3H2

Lưu ý : Nhôm

không tác dụng với

H2SO4 đặc, nguội và HNO3 đặc, nguội

c Phản ứng của nhôm với dung dịch muối: (7’)

- Tiến hành thí nghiệm: cho

nhôm tác dụng với dung dịch

CuCl2 Yêu cầu HS quan sát và

nhận xét hiện tượng

- Nhận xét, bổ sung: Nhôm đã

đẩy đồng ra khỏi dd CuCl2, yêu

cầu HS lên bảng viết PTHH?

- Thông báo: Nhôm còn có phản

ứng tương tự với 1 số muối

khác như: AgNO3, FeCl2…

- Yêu cầu HS kết luận

- Nhận xét

- Vậy qua các ví dụ trên có thể

kết luận như thế nào về tính kim

loại của nhôm?

- Nhận xét, bổ sung

- Quan sát và nhận xét: có chất rắn màu đỏ bám vào dây nhôm, nhôm tan dần, màu xanh lam của dd nhạt dần

- Nghe giảng.PTHH:

2Al + 3CuCl2 → 2AlCl3

+3Cu

- Kết luận

- Nghe giảng và ghi bài

- Kết luận: Nhôm có những

- Nhôm phản ứng được với nhiều dung dịch muối của những kim loại hoạt động hóa học yếu hơn tạo ra muối nhôm và kim loại mới

 Nhôm có những tính chất hóa học của kim loại.

tính chất hóa học của kim loại

- Nghe giảng và ghi bài

2 Nhôm có tính chất hóa học nào khác: (7’)

- Tiến hành thí nghiệm: cho dây

nhôm vào ống nghiệm đựng

dung dịch NaOH Yêu cầu HS

quan sát và nhận xét hiện tượng

- Vậy kết luận được điều gì?

- Nhận xét, bổ sung

- Quan sát và nhận xét: có khí không màu thoát ra, nhôm tan dần

- Nhôm có phản ứng với dung dịch kiềm

- Nghe giảng và ghi bài

- Nhôm có phản ứng với dung dịch kiềm 2Al + 2NaOH + 2H2O  2NaAlO2 + 3H2

Natri aluminat

Hoạt động 3: III ỨNG DỤNG: (5’)

- Dựa vào hiểu biết thực tế yêu

cầu HS cho biết những ứng

dụng của nhôm?

- Nhận xét, bổ sung

- Trả lời

- Nghe giảng và ghi bài

- Nhôm và hợp kim của nhôm được sử dụng rộng rãi + Trong đời sống:

đồ dùng gia đình, dây dẫn điện, vật liệu xây dựng… + Trong công nghiệp: dùng trong công nghiệp chế tạo máy bay, ô tô, tàu

vũ trụ…

Hoạt động 4: IV SẢN XUẤT NHÔM: (5’)

- Yêu cầu Hs tìm hiểu SGk cho

biết nguyên liệu để sản xuất

boxit có thành phần

nhôm là gì?

- Nhận xét

Giải thích thêm: Criolit có tác

dụng làm giảm nhiệt độ nóng

chảy của Al2O3 và ngăn không

cho Al tiếp xúc với không khí

- Yêu cầu HS viết PTHH?

- Nhận xét

- Nghe và ghi bài

- Quan sát và nghe giảng

- Viết PTHH

- Nghe giảng và ghi bài

chủ yếu là Al2O3

- Phương pháp sản xuất: điện phân nóng chảy hỗn hợp

Al2O3 và criolit trong bể điện phân, thu được Al và O2

2Al2O3đpnc 4Al+3O2

criolit

Hoạt động 5: CỦNG CỐ - DẶN DÒ (2’)

- Yêu cầu HS nhắc lại nội dung

bài học

- Dặn HS về nhà học bài, làm

các bài tập trong SGK và SBT

- Nhắc lại

- Ghi nhớ