Gv giới thiệu CTPT và PTK của axit axetic Hoạt động 1. Tìm hiểu tính chất vật lý Gv yêu cầu học sinh quan sát ống nghiệm đựng CH3COOH. Yêu cầu HS cho biết trạng thái và màu sắc của axit axetic? > HS: lỏng, không màu. Gv: giấm ăn là dung dịch CH3COOH 3% 5% => vậy axit axetic có vị gì? (chua) Có thể pha loãng giấm được không? Giấm có tan trong nước không? (tan) Gv yêu cầu Hs tổng kết những tính chất vật lý của CH3COOH. Hs : Nêu những tính chất vật lý của axit axetic
Trang 1Tuần: 32 Ngày soạn:………
Bài 45 AXIT AXETIC
I Mục tiêu.
1 Kiến thức: biết được:
- CTPT, CTCT, đặc điểm cấu tạo của axit axetic
- Tính chất vật lí: trạng thái, màu sắc, mùi vị, tính tan, khối lượng riêng, nhiệt độ sôi
- Tính chất hóa học: là một axit yếu, có tính chất chung của axit, tác dụng với ancol etylic tạo thành este
2 Kỹ năng:
- Quan sát mô hình phân tử, thí nghiệm, mẫu vật, hình ảnh rút ra được nhận xét về đặc điểm cấu tạo phân tử
và tính chất hóa học
- Dự đoán, kiểm tra và kết luận được về tính chất hóa học của axit axetic
Trọng tâm:
+ Công thức cấu tạo của axit axetic và đặc điểm cấu tạo.
+ Tính chất hóa học của axit axetic
II Chuẩn bị:
- Mô hình phân tử axit axetic dạng đặc, dạng rỗng
- Dụng cụ: ống nghiệm, giá ống nghiệm, đèn cồn, diêm, ống hút, giá sắt, cốc thuỷ tinh, kẹp gỗ, hệ thống ống dẫn khí
- Hoá chất: CH3COOH, Na2CO3, NaOH, CuO, Zn, phenolphtalein, quỳ tím
III Tiến trình bài giảng.
1 Ổn định, kiểm tra sĩ số
2 Kiểm tra bài cũ:
Nêu đặc điểm cấu tạo và tính chất hoá học của rượu etylic
3 Bài mới: (1 phút) Người ta có thể làm giấm ăn từ rượu etylic Giấm ăn chính là dung dịch axit axetic Vậy
giấm ăn có cấu tạo và tính chất như thế nào, chúng ta cùng tìm hiểu trong tiết học hôm nay
Gv giới thiệu CTPT và PTK của axit axetic
Hoạt động 1 Tìm hiểu tính chất vật lý
- Gv yêu cầu học sinh quan sát ống nghiệm đựng
CH3COOH
- Yêu cầu HS cho biết trạng thái và màu sắc của
axit axetic?
-> HS: lỏng, không màu
- Gv: giấm ăn là dung dịch CH3COOH 3% - 5% =>
vậy axit axetic có vị gì? (chua)
- Có thể pha loãng giấm được không? Giấm có tan
trong nước không? (tan)
- Gv yêu cầu Hs tổng kết những tính chất vật lý
của CH3COOH
- Hs : Nêu những tính chất vật lý của axit axetic
- CTPT: C2H4O2, CH3COOH
- PTK: 60 đvC
I Tính chất vật lý.
Là chất lỏng không màu, vị chua, tan vô hạn trong nước
Trang 2Hoạt động 2 Tìm hiểu cấu tạo phân tử
- Gv yêu cầu Hs quan sát mô hình phân tử axit
axetic dạng đặc và dạng rỗng
- Gv yêu cầu Hs viết CTCT của axit axetic
- Hs : Viết CTCT của axit axetic lên bảng
- Gv chỉnh sửa nếu cần
- Em có nhận xét gì về đặc điểm cấu tạo của
CH3COOH ?
- Hs : Có một nhóm -OH giống rượu etylic, nhưng
khác là nhóm –OH liên kết với
nhóm C = O tạo thành nhóm - COOH
- Gv giới thiệu chính nhóm - COOH này làm cho
axit axetic có những tính chất chất hoá học đặc
trưng
Hoạt động 3 Tìm hiểu tính chất hoá học
- Gv gọi học sinh nêu các tính chất chung của
axit ?
- Hs trả lời
- Gv: vậy axit axetic có tính chất của axit không?
- Để biết được điều này chúng ta làm thí nghiệm
sau:
(Gv hướng dẫn HS tiến hành thí nghiệm)
- Các nhóm làm thí nghiệm, ghi lại hiện tượng của
từng thí nghiệm và viết các phương trình phản ứng
- Hs trình bày kết quả
- Gv y/c các nhóm nhận xét
- Gv hướng dẫn học sinh viết PTPƯ Lưu ý gốc
axetat có hóa trị I và được viết trước KL
Hoạt động 4 øng dông của axit axetic:
- Quan s¸t h×nh vÏ trong SGK? H·y nªu øng dông
cña rîu axit axetic?
Hoạt động 5 §iÕu chÕ:
- H·y nªu ph¬ng ph¸p ®iÒu chÕ axit axetic?
- GV yêu cầu HS liên hệ thực tế làm giấm ăn
II Cấu tạo phân tử.
- CTCT:
H O
H - C - C
H O - H Thu gọn: CH3 - COOH
*N.xét:Trong phân tử axit axetic có nhóm -COOH Nhóm này làm cho phân tử có tính axit
III.Tính chất hoá học.
1 Axit axetic có tính axit không?
a Làm quì tím chuyển thành đỏ nhạt
b Tác dụng với kim loại đứng trước H -> muối axetat + khí Hidro
2CH3COOH + Zn (CH3COO)2 Zn + H2
c Tác dụng với oxit bazơ -> muối axetat + H2O 2CH3COOH + CuO
(CH3COO)2Cu + H2O
d Tác dụng với bazơ -> muối axetat + H2O
CH3COOH + NaOH
CH3COONa + H2O
e Tác dụng với muối của axit yếu hơn-> muối axetat + axit mới
Na2CO3 + CH3COOH 2CH3COONa + H2O + CO2
- N.xét: Axit axetic là một axit hữu cơ có tính chất của một axit yếu
2 Phản ứng với rượu etylic
- PT: H2SO4đ, t0
CH3COOH + C2H5OH
CH3COOC2H5 + H2O
IV øng dông của axit axetic :
S¶n xuÊt t¬ nh©n t¹o, dîc phÈm, phÈm nhuém, chÊt dÎo, pha dÊm…
V §iÕu chÕ:
- Trong c«ng nghiÖp:
2C4H10 + 5O2 t
Xt 4CH3COOH + 2H2O
- S¶n xuÊt giÊm:
CH3CH2OH + O2men giÊm CH3COOH + H2O
4 Củng cố - Luyện tập Làm bài tập 2,3,4,5 sgk
5 HD về nhà:
- Học bài - Làm lại các bài tập sgk - Xem tiếp bài tiếp theo