Các hiểu biết cơ bản để bắt đầu làm việc với máy tính 1.1 Hệ điều hành: Khái niệm: Hệ điều hành là tập hợp các chương trình được tổ chức thành một hệ thống đảm bảo sự tương tác giữa
Trang 21 Các hiểu biết cơ bản để bắt đầu làm việc với máy tính
2 Làm việc với Hệ điều hành
3 Quản lý thư mục và tập tin
4 Một số phần mềm tiện ích
5 Sử dụng tiếng Việt
6 Sử dụng máy in
Trang 31 Các hiểu biết cơ bản để bắt đầu làm việc với máy tính
1.1 Hệ điều hành:
Khái niệm:
Hệ điều hành là tập hợp các chương trình được tổ chức thành một
hệ thống đảm bảo sự tương tác giữa người sử dụng với máy tính, cung cấp các phương tiện và dịch vụ để điều phối việc thực hiện các chương trình, quản lí chặt chẽ các tài nguyên của máy, tổ chức khai thác chúng một cách thuận lợi và tối ưu
Trang 41 Các hiểu biết cơ bản để bắt đầu làm việc với máy tính
1.1 Hệ điều hành:
Chức năng:
Tạo môi trường giao tiếp giữa người sử dụng và hệ thống;
Cung cấp tài nguyên (bộ nhớ, các thiết bị ngoại vi,…) cho các chương trình và tổ chức thực hiện các chương trình đó;
Tổ chức lưu trữ thông tin trên bộ nhớ ngoài, cung cấp các công
cụ để tìm kiếm và truy cập thông tin;
Kiểm tra và hỗ trợ bằng phần mềm cho các thiết bị ngoại vi để
có thể khai thác chúng một cách thuận lợi và hiệu qủa;
Cung cấp các dịch vụ tiện ích hệ thống làm việc với đĩa, truy cập mạng …
Trang 51 Các hiểu biết cơ bản để bắt đầu làm việc với máy tính
1.2 Một số khái niệm cơ bản:
Ổ đĩa(Drive): là phần cứng, nó là bộ nhớ ngoài dùng
để lưu trữ dữ liệu trong một thời gian lâu dài
Ổ đĩa vật lý: ổ đĩa mềm, ổ đĩa cứng, ổ đĩa CD, đĩa
USB
Ổ đĩa logic:
A: , B: (ổ đĩa mềm) ; C: , D: , E (đĩa cứng); F: (ổ đĩa CD nếu có) ; G: (đĩa USB nếu có)
Trang 61 Các hiểu biết cơ bản để bắt đầu làm việc với máy tính
1.3 Một số khái niệm cơ bản:
Trang 71 Các hiểu biết cơ bản để bắt đầu làm việc với máy tính
1.3 Một số khái niệm cơ bản:
Qui tắc đặt tên tập tin:
<Phần tên>[.<Phần mở rộng>]
Phần tên:
- Là phần bắt buộc phải có
- Nếu MS-DOS: dài tối đa 8 ký tự và không có khoảng trắng
- Nếu MS-Windows: dài tối đa 255 ký tự và có thể chứa khoảng
trắng
Trang 81 Các hiểu biết cơ bản để bắt đầu làm việc với máy tính
1.3 Một số khái niệm cơ bản:
Qui tắc đặt tên tập tin:
<Phần tên>[.<Phần mở rộng>]
Phần mở rộng(phần kiểu)
- Là phần khơng bắt buộc phải cĩ
- Dài tối đa 3 ký tự(Trừ Office 2007; 2010)
- Phần mở rộng được đưa vào nhằm phân loại các tập tin hoặc xác
định chương trình đã tạo ra nĩ
EX: Baitap.doc ; vidu.xls, baitap.docx, vidu.xlsx
Trang 91 Các hiểu biết cơ bản để bắt đầu làm việc với máy tính
1.3 Một số khái niệm cơ bản:
Qui tắc đặt tên tập tin:
Chú ý khi đặt tên tập tin:
- Tên tập tin không được chứa một trong các ký tự sau:
Trang 101 Các hiểu biết cơ bản để bắt đầu làm việc với máy tính
1.3 Một số khái niệm cơ bản:
Tập tin(File):
Một số tập tin thông dụng:
Trang 11
1 Các hiểu biết cơ bản để bắt đầu làm việc với máy tính
1.3 Một số khái niệm cơ bản:
Thư mục(Folder):
- Khái niệm:
Để tiện cho việc truy cập và quản lý thông tin, các tập tin trên đĩa
được tổ chức thành từng nhóm và tạo thành các thư mục Mỗi thư
mục chứa thư mục con và các tệp trong nó VậyThư mục là hình
thức phân vùng trên đĩa để việc lưu trữ các tập tin mang tính khoa học và có hệ thống
Trang 121 Các hiểu biết cơ bản để bắt đầu làm việc với máy tính
1.3 Một số khái niệm cơ bản:
3 Thư mục(Folder):
3.2 Qui tắc đặt tên thư mục:
- Tên thư mục được đặt theo đúng qui tắc đặt tên tập tin
- Thông thường tên thư mục không đặt phần mở rộng
Chú ý: - Trong một thư mục không cho phép có 2 tập tin hay 2 thư
mục con có tên trùng nhau
Trang 131 Các hiểu biết cơ bản để bắt đầu làm việc với máy tính
1.3 Một số khái niệm cơ bản:
Cấu trúc thư mục:
- Trong một đĩa logic thư mục được tổ chức theo dạng
cấu trúc hình cây
Trang 141 Các hiểu biết cơ bản để bắt đầu làm việc với máy tính
1.3 Một số khái niệm cơ bản:
- Mỗi ổ đĩa logic chỉ có duy nhất 1 thư mục gốc;
- Thư mục gốc là thư mục không xóa và đổi tên được;
- Khi định dạng(Format) đĩa thì các thông tin trên đĩa sẽ bị xóa
Trang 151 Các hiểu biết cơ bản để bắt đầu làm việc với máy tính
1.3 Một số khái niệm cơ bản:
Trang 161 Các hiểu biết cơ bản để bắt đầu làm việc với máy tính
1.3 Một số khái niệm cơ bản:
Đường dẫn:
– Diễn tả vị trí của 1 đối tượng (File hoặc Folder) trong hệ thống thư mục
– Đường dẫn là 1 chuỗi ký tự bao gồm các thành phần như sau:
[tên ổ đĩa:][\][<tên thư mục>\ …\ <tên thư mục> ][<tên đối tượng>]
–VD:
C:\Program Files\Microsoft Office\Office14\WINWORD.EXE
- Đường dẫn tuyệt đối: Luôn bắt đầu từ thư mục gốc
- Đường dẫn tương đối: KHÔNG xuất phát từ thư mục gốc
Trang 172 Làm việc với Hệ điều hành
2 1 Giới thiệu HĐH Windows:
HĐH Windows là hệ điều hành được hãng Microsoft phát triển theo ý
tưởng giao tiếp người-máy qua các cửa sổ chứa biểu tượng nên người dùng có thể dễ dàng thao tác bằng bàn phím hay chuột máy tính
Các đặc trưng của Windows:
- Có môi trường giao diện đồ họa;
- Cho phép chạy các ứng dụng trong và ngoài Windows;
- Có thể chạy nhiều ứng dụng cùng một lúc( Multitaking);
- Có chức năng Plug and Play (cắm vào là chạy);
- Hỗ trợ các tính năng kết nối mạng và cung cấp các dịch vụ để khai thác các tài nguyên trên mạng;
- Hỗ trợ tốt thành phần Multimedia(đa phương tiện) với các chương trình được thiết kế sẵn;
- Cung cấp các dịch vụ quản lí thư mục, tập tin rất dễ sử sụng;
- Khả năng tối ưu hoá bộ nhớ rất cao
Trang 182 Làm việc với Hệ điều hành
2.2 Khởi động và thoát khỏi Windows
a) Cách khởi động
- Bật nút Power trên CPU
- Bật nút đèn hình
- Theo dõi qúa trình khởi động của hệ thống Nếu hệ
thống máy của bạn nối mạng thì cửa sổ đăng nhập mạng
xuất hiện
Chú ý: Hệ điều hành được khởi động sau chương trình
ROM-BIOS
Trang 192 Làm việc với Hệ điều hành
2 Khởi động và thoát khỏi Windows
b) Thoát khởi Windows
Hệ điều hành Windows 7:
Click nút Start:
Click Shut down: Kết thúc làm việc với hệ thống
Click log off: Đóng vùng làm việc
Click lock: Khóa hệ thống
Click Sleep: Đưa hệ thống về trạng thái nghỉ ngơi
Click Restart: Khởi động lại hệ thống
Hệ điều hành Windows XP:
Click nút Start:
Click Turn off: Kết thúc làm việc với hệ thống
Click log off: Đóng vùng làm việc
Click Stand by: Đưa hệ thống về trạng thái nghỉ ngơi
Trang 202 Làm việc với Hệ điều hành
2 3 Một số khái niệm
a) Desktop: là màn hình nền làm việc của Windows dùng để trình
bày các biểu tượng chương trình
Chứa các liên kết tới các thành phần của máy tính,
Trang 212 Làm việc với Hệ điều hành
2.3 Một số khái niệm
b Shortcut: là biểu tượng của một tập tin chương trình dùng để
kích hoạt(khởi động) nhanh một chương trình nào đó
Nhận dạng : những biểu tượng có dấu mũi tên tại góc dưới – trái
của biểu tượng đó
- Khởi động chương trình: Double click chuột trên Shortcut tương ứng
Trang 222 Làm việc với Hệ điều hành
2.3 Một số khái niệm
c Folder:
Folder : là các thư mục (danh mục) được lưu trữ trên bộ
nhớ ngoài Trong Folder có thể chứa các tập tin và các
Folder con(thư mục con)
- Nhận dạng : có biểu tượng như chiếu cặp
- Mở xem nội dung Folder: Double click chuột trên
Folder tương ứng
Trang 232 Làm việc với Hệ điều hành
2.3 Một số khái niệm
d Thanh Taskbar:
Thanh Taskbar: là thanh ngang nằm tại đáy Desktop, thông báo
trạng thái của hệ thông (các chương trình đang được mở, các chương trình thường trú…)
- Nhận dạng :
e System tray: Khay hệ thống, hiển thị một số tiến trình hoặc
ứng dụng chạy ngầm dưới dạng biểu tượng
Trang 242 Làm việc với Hệ điều hành
2.4 Màn hình giao diện của Windows
a Desktop:
Các biểu tượng của hệ điều hành:
* User’s File(AIC): Nơi lưu trữ tài liệu của người dùng
* Computer : Quản lý các chương trình, dữ liệu và các nguồn tài
nguyên khác của hệ thống
* Recycle Bin: Thùng rác, nơi chứa các thư mục và tệp tin mà
bạn ra lệnh xoá chúng đi Chúng sẽ bị xoá đi thực sự khi bạn Empty Recycle Bin
* Network: Quản lý việc kết nối mạng
* Control panel: Quản lý các tài nguyên của hệ thống
Kích đúp chuột trái vào biểu tượng để kích hoạt chức
năng tương ứng
Trang 252 Làm việc với Hệ điều hành
2.4 Màn hình giao diện của Windows
Trang 262 Làm việc với Hệ điều hành
2.4 Màn hình giao diện của Windows
trong máy tính của bạn
“Search programs and
files”: tìm kiếm chương
trình hoặc tập tin
Trang 272 Làm việc với Hệ điều hành
2.4 Màn hình giao diện của Windows
b Menu Start
Dùng truy xuất các chức năng, các chương trình của Windows
• Computer: Quản lý tập tin và thư mục
• Control Panel: Một số chức năng cài đặt, thiết lập cấu hình Windows
• Shut down: Tắt, khởi động lại,… máy tính
• Help and Support: Kích hoạt chức năng trợ giúp
Ghi chú: Muốn chạy lệnh Run thì nhấn phím
Windows + R
Trang 282 Làm việc với Hệ điều hành
2.5 Một số thao tác cơ ban trên Windows
Sử dụng chuột và phím
Chạy chương trình sử dụng menu Start
Chuyển từ ứng dụng này sang ứng dụng khác bằng Taskbar
“Cửa sổ” trong Windows 7
Sử dụng menu
Sử dụng thanh công cụ
Hộp thoại
Hệ thống trợ giúp
Trang 292 Làm việc với Hệ điều hành
– Di chuột (move mouse)
– Kích chuột trái (kích chuột - click)
– Kích đúp chuột trái (kích đúp – double click)
– Kích đơn chuột phải (right click)
– Bấm và rê chuột (drag)
– Thả phím chuột (drop)
Trang 302 Làm việc với Hệ điều hành
5.2 Sử dụng chuột và bàn phím
Kích đơn chuột trái: chọn một đối tượng
Kích đúp chuột trái: kích hoạt đối tượng (kích đúp)
Kích chuột phải: bật menu con (pop-up menu) cho ta
nhiều thao tác hơn với đối tượng
Bấm và rê chuột: lựa chọn văn bản hoặc kéo thả
(drag and drop) đối tượng
Trang 312 Làm việc với Hệ điều hành
2.6 Thao tác trên màn hình nền(Desktop
– Item type: theo kiểu
– Date modified: theo thời điểm hiệu chỉnh
Trang 322 Làm việc với Hệ điều hành
2.6 Thao tác trên màn hình nền(Desktop
6.2 Di chuyển các biểu tượng
Drag mouse đối tượng cần di chuyển đến vị trí thích
hợp rồi thả mouse
Ví dụ: (Xem ví dụ)
Trang 332 Làm việc với Hệ điều hành
2.6 Thao tác trên màn hình nền(Desktop
6.3 Tạo thư mục trên Desktop
1 Nhấp chuột phải trên vùng trống của Desktop
2 Chọn New Folder
3 Nhập tên Folder
4 Bấm Enter kết thúc quá trình tạo biểu tượng thư mục
Ví dụ: (Xem ví dụ)
Trang 342 Làm việc với Hệ điều hành
2.6 Thao tác trên màn hình nền(Desktop
6.4 Tạo Shortcut (lối tắt)
1 Nhấp chuột phải trên vùng trống của Desktop
Trang 352 Làm việc với Hệ điều hành
2.6 Thao tác trên màn hình nền(Desktop
6.5 Tạo tập tin trên Desktop
1.Nhấp chuột phải trên vùng trống của Desktop
2.Chọn New, chọn kiểu tập tin cần tạo (VD: Text
Document, Microsoft Word Document,…)
3.Nhập tên biểu tượng tập tin
4.Bấm Enter để kết thúc quá trình tạo biểu tượng tập tin
Ví dụ: (Xem ví dụ)
Trang 362 Làm việc với Hệ điều hành
2.6 Thao tác trên màn hình nền(Desktop)
6.6 Đổi tên đối tượng
– Nhấp phải chuột lên đối tượng muốn đổi tên
Trang 372 Làm việc với Hệ điều hành
2.6 Thao tác trên màn hình nền(Desktop
6.7 Xóa tên đối tượng
– Chọn các đối tượng cần xóa
- Nhấp phải chuột trên đối tượng muốn xóa
– Chọn Delete Yes
–Ví dụ: (Xem ví dụ)
Ghi chú: Có thể sử dụng Chuột + phím Delete
Trang 382 Làm việc với Hệ điều hành
2.6 Thao tác trên màn hình nền(Desktop
6.8 Thay đổi biểu tượng của người dùng
Click phải trên biểu tượng Properties
Chọn Change Icon
Click chọn biểu tượng thích hợp
Click Ok Apply OK
(Xem ví dụ)
Trang 392 Làm việc với Hệ điều hành
2.6 Thao tác trên màn hình nền(Desktop
6.8 Thay đổi biểu tượng của hệ điều hành
Click phải trên vùng trống Desktep
Chọn Personalize chọn Change desktop icon
Click chọn biểu tượng cần thay đổi
Chọn Change Icon
Click chọn 1 biểu tượng thích hợp
Click OK Click Apply Click OK
(Xem ví dụ)
Trang 402 Làm việc với Hệ điều hành
2.6 Thao tác trên màn hình nền(Desktop
6.9 Thay đổi ảnh nền cho Desktop
Nhấp chuột phải trên vùng trống của Desktop
Trang 412 Làm việc với Hệ điều hành
2.6 Thao tác trên màn hình nền(Desktop)
6.10 Chọn chế độ bảo vệ màn hình
Click phải trên vùng trống Desktop
Click chọn Personalize Chọn Screen Saver
- Screen Saver : Chọn một mẫu hình xuất hiện ở chế độ chờ
- Preview : Xem trước khi chọn
- Wait: Ấn đinh thời gian xuất hiện
- Setting: Thiết lập các tuỳ chọn khác
- Change power settings: Thiết lập trạng thái nguồn điện
Click OK
(Xem ví dụ)
Trang 422 Làm việc với Hệ điều hành
6 Thao tác trên màn hình nền(Desktop)
6.11 Thay đổi chế độ hiển thị màn hình
Nhấp chuột phải trên vùng trống của Desktop
Chọn Persionalize
Chọn thẻ Window Color phía dưới
Thay đổi các thông số trong vùng “Window color
and Appearance”
Nhấp Ok
(Xem ví dụ)
Trang 432 Làm việc với Hệ điều hành
6 Thao tác trên màn hình nền(Desktop)
6.12 Tìm kiếm thông tin
Tìm thư mục & tập tin (Files or Folder)
Các bước thực hiện
Tìm trên thanh Start
Tìm trên của sổ Windows
Chú ý đến các thủ thuật tìm kiếm
Vị trí tìm (My computer, C:\, F:\)
Điều kiện tìm kiếm (ngày giờ tạo, dung lượng…)
Trang 442 Làm việc với Hệ điều hành
6 Thao tác trên màn hình nền(Desktop)
6.12 Tìm kiếm dữ liệu
Tìm kiếm trên menu Start
Tìm kiếm trên menu Start không thể thêm vào các điều kiện tìm kiếm
Gõ nội dung cần tìm kiếm
Trang 452 Làm việc với Hệ điều hành
6 Thao tác trên màn hình nền(Desktop)
6.12 Tìm kiếm dữ liệu
Tìm kiếm trên cửa sổ Windows
Tìm trên cửa sổ: cho chúng ta thêm vào các điều
kiện tìm kiếm
Nhập nội dung cần tìm + điều kiện
Trang 462 Làm việc với Hệ điều hành
6 Thao tác trên màn hình nền(Desktop)
6.12 Tìm kiếm dữ liệu
Điều kiện tìm kiếm trên cửa sổ Windows
Ngày giờ
– A long time ago: 1 thời gian trước đây
– Earlier this year: Đầu năm nay
– Earlier this month: Đầu tháng này
– Last week: Tuần trước
– Earlier this week: Đầu tuần này
– Yesterday: Hôm qua
– Hoặc chọn ngày chính xác hay
từ ngày đến ngày
Chọn điều kiện Datemodified
Trang 472 Làm việc với Hệ điều hành
6 Thao tác trên màn hình nền(Desktop)
6.12 Tìm kiếm dữ liệu
Điều kiện tìm kiếm trên cửa sổ Windows
Dung lượng thư mục hoặc tập tin
Trang 482 Làm việc với Hệ điều hành
6 Thao tác trên màn hình nền(Desktop)
6.12 Tìm kiếm dữ liệu
Điều kiện tìm kiếm khác
Các ký tự đại diện cho tên của tập tin hoặc thư mục:
– * đại diện cho 1 chuỗi ký tự
– ? đại diện cho 1 ký tự
Trang 492 Làm việc với Hệ điều hành
6 Thao tác trên màn hình nền(Desktop)
6.12 Tìm kiếm dữ liệu
Điều kiện tìm kiếm khác
Các ký tự đại diện cho tên của tập tin hoặc thư mục:
– * đại diện cho 1 chuỗi ký tự
– ? đại diện cho 1 ký tự
Trang 502 Làm việc với Hệ điều hành
7 Thao tác trên thanh Taskbar
7.1 Di chuyển thanh Taskbar
- Drag mouse thanh Taskbar đến 1 trong 4 cạnh của
Desktop
Chú ý: Phải gỡ bỏ Lock the Taskbar
Trang 512 Làm việc với Hệ điều hành
7 Thao tác trên thanh Taskbar
7.2 Thay đổi thuộc tính thanh Taskbar
- Click phải chuột trên thanh Taskbar Chọn Properties
Khóa thanh Taskbar
Ẩn/Hiển thanh Taskbar
Hiển thị Taskbar ở dạng kích
thước nhỏ
Xác lập, thực hiện
Trang 522 Làm việc với Hệ điều hành
7 Thao tác trên thanh Taskbar
7.3 Chọn cách hiển thị menu Start
- Click phải chuột tại Start Chọn Properties
- Chọn hình thức hiển thị thích hợp