Đoạn thơ thể hiện những suy ngẫm về ý nghĩa của cuộc kháng chiến và thể hiện lòng biết ơn sâu nặng của nhà thơ với cuộc kháng chiến, với Tây Bắc.. 1.5 - Tác dụng: Nhấn mạnh vai trò của c
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
LẠNG SƠN
KIỂM TRA HỌC KỲ II - LỚP 12 GDTX
NĂM HỌC 2015 - 2016
Môn: Ngữ văn
( Hướng dẫn chấm gồm có 03 câu, 03 trang).
Hướng dẫn chấm
Câu 1
(3.0 điểm)
Trả lời câu hỏi đọc hiểu:
a Đoạn thơ thể hiện những suy ngẫm về ý nghĩa của cuộc kháng chiến và thể hiện lòng biết ơn sâu nặng của nhà thơ với cuộc kháng chiến, với Tây Bắc Tây Bắc chính là đất mẹ, là người Mẹ
Tổ quốc, người Mẹ nhân dân mà nhà thơ đang khao khát trở về
0.5
c Phép tu từ được sử dụng và hiệu quả nghệ thuật:
- So sánh: “kháng chiến như ngọn lửa”: giúp hình dung được ý
nghĩa to lớn của cuộc kháng chiến chống Pháp Cuộc kháng
chiến như ngọn lửa diễn tả sự ấm áp, soi đường chỉ lối của Đảng, Cách mạng
- Điệp từ “con”: nhấn mạnh tình cảm yêu thương, ruột thịt.
- Ẩn dụ: “Mẹ yêu thương”: là người mẹ Tây Bắc, người Mẹ Tổ
quốc, người Mẹ nhân dân
1.5
- Tác dụng: Nhấn mạnh vai trò của cuộc kháng chiến và lòng biết
ơn sâu nặng đối với nhân dân, với người Mẹ Tổ quốc của nhà thơ; giúp câu văn giàu hình ảnh, nhịp điệu
0.5
Câu 2
(3.0 điểm)
Suy nghĩ về quan niệm:“Sống không có mục đích khác nào con
thuyền lênh đênh ngoài biển khơi mà không có la bàn” (J.
Ruskin)
I Yêu cầu về kỹ năng: Biết cách làm bài văn nghị luận xã hội
về một vấn đề tư tưởng, đạo lí Bố cục rõ ràng, lập luận chặt chẽ,
lý lẽ xác đáng, dẫn chứng phù hợp Diễn đạt lưu loát, mạch lạc, trong sáng, không mắc lỗi chính tả, dùng từ, ngữ pháp
II Yêu cầu về kiến thức: Thí sinh có thể trình bày theo nhiều
cách khác nhau nhưng cần đảm bảo các ý sau:
2 Giải thích ý kiến
- “Mục đích”: là những gì ta đặt ra, hướng tới, là kết quả phải đạt
được mà ta đã xác định trước khi hành động
- “Con thuyền lênh đênh ngoài biển khơi mà không có la bàn”:
cách nói bằng hình ảnh để diễn tả việc sống không có mục đích
sẽ không xác định được điểm đến, mất phương hướng, không hình dung ra mình sẽ đi đâu về đâu
0.5
- Ý kiến đề cập đến vai trò, ý nghĩa và tầm quan trọng của mục 0.25
HDC CHÍNH THỨC
Trang 2đích sống trong cuộc đời của mỗi con người.
3 Bàn luận mở rộng vấn đề
- Cuộc đời của mỗi người là một hành trình dài Phải đề ra cái
đích cho từng giai đoạn và cho cả cuộc đời mình Nó là động lực
để bản thân chúng ta phấn đấu đạt được Con người, đặc biệt là tuổi trẻ, sống cần phải có mục đích Vì có mục đích thì ta mới có một hướng đi đúng cho cuộc đời của mình
0.25
- Trong đời người, ai cũng có ước mong thực hiện được điều mình nghĩ Mục đích sống là điều không thể thiếu Nó giúp ta có thêm nghị lực để vượt qua những gian lao thử thách của cuộc sống và có thêm niềm tin vào tương lai
0.25
- Có mục đích mà không có ý chí, quyết tâm thì không bao giờ thực hiện được điều mình mong mỏi
0.25
- Có những mục đích trước mắt, có những mục đích lâu dài Tuỳ
theo điều kiện và hoàn cảnh cụ thể, mỗi người có những mục
đích sao cho phù hợp; Có mục đích riêng và mục đích chung.
Vấn đề quan trọng là phải có sự hài hoà giữa hai điều ấy Không
vì mục đích cá nhân mà làm ảnh hưởng đến mục đích chung
0.25
- Mục đích tầm thường chỉ hướng tới những điều trước mắt, thiển cận, thiếu tính chiến lược và kế hoạch lâu dài nên không đạt được những thành quả lớn lao
0.25
- Mục đích cao cả, tốt đẹp là động lực thúc đẩy con người không ngừng vươn lên trong cuộc sống, vượt qua trở ngại, thử thách
Sống có mục đích cao cả, con người sẽ trở nên hữu ích cho gia đình và xã hội
0.25
4 Bài học nhận thức và hành động
- Quan niệm của Ruskin nhằm biểu dương những người sống có mục đích và cũng nhắc nhở những ai sống phó mặc, đến đâu hay đến đó, không tự đề ra những điều mình cần đạt tới trong đời
0.25
- Mỗi người cần tự xây dựng cho mình mục đích sống đúng đắn, tích cực và nỗ lực phấn đấu hết mình để đạt được mục đích, để cống hiến được nhiều nhất cho cuộc đời, cho xã hội
0.25
Câu 3
(4.0 điểm)
Vẻ đẹp của hình tượng cây xà nu trong tác phẩm Rừng xà nu
của Nguyễn Trung Thành
I Yêu cầu về kĩ năng: Biết cách làm bài nghị luận về một tác phẩm
truyện Kết cấu bài viết chặt chẽ, bố cục rõ ràng, diễn đạt lưu loát, không mắc lỗi chính tả, dùng từ, ngữ pháp Bài viết có cảm xúc trong sáng, chân thật
II Yêu cầu về kiến thức: Trên cơ sở những hiểu biết về tác
phẩm Rừng xà nu, thí sinh có thể phân tích, sắp xếp ý theo nhiều
cách khác nhau, nhưng cần nêu được những nội dung chính sau:
1 Nêu vấn đề nghị luận: Giới thiệu khái quát về tác giả, tác
2 Cảm nhận về hình tượng cây xà nu
- Cây xà nu là hình tượng đặc sắc bao trùm, xuyên suốt thiên 0.5
Trang 3truyện; là một loại cây tiêu biểu mang vẻ đẹp kiêu hãnh, biểu hiện cho sức sống mãnh liệt của đại ngàn Tây Nguyên hùng tráng, có sức sống dẻo dai, mạnh mẽ
- Xà nu gắn bó với cuộc sống sinh hoạt của đồng bào Tây Nguyên; nó có mặt trong cuộc sống hằng ngày của người dân Xô Man; nó tham dự vào những sự kiện quan trọng của dân làng và trở thành người bạn gần gũi, mật thiết với cuộc sống của người dân Xô Man
0.5
- Xà nu là chứng nhân cho tội ác của quân thù Cũng như người
Xô Man, cây xà xu mang trên mình đầy thương tích vì bom đạn của giặc Mĩ Xà nu hào hùng vươn lên mạnh mẽ, kiêu hùng trong bom đạn với sức sống không gì có thể hủy diệt
0.5
- Hình tượng cây xà nu là một sáng tạo độc đáo của Nguyễn Trung Thành, nó được dùng như một ẩn dụ cho những thế hệ con người Tây Nguyên có sức sống bất diệt, anh hùng, bất khuất, kiên cường, tha thiết yêu tự do, một lòng hướng về Đảng và Cách mạng
0.5
- Nghệ thuật biểu hiện:
+ Hình tượng cây xà nu được cảm nhận bằng nhiều giác quan, miêu tả vừa bao quát vừa cụ thể trong sự so sánh, đối chiếu với con người, rừng xà nu được khắc họa thành công tiêu biểu cho vẻ đẹp hào hùng, đầy sức sống của thiên nhiên và con người Tây Nguyên
0.5
+ Nghệ thuật kể chuyện lôi cuốn, hấp dẫn gợi không khí sử thi, hình ảnh so sánh, nhân hóa độc đáo, thủ pháp miêu tả trùng điệp 0.25 + Sử dụng kết cấu đầu cuối tương ứng nhằm diễn tả sức sống bất
diệt của cây xà nu và của người Tây Nguyên 0.25
3 Đánh giá chung
- Hình tượng cây xà nu là một thành công nghệ thuật đặc sắc của Nguyễn Trung Thành, nó góp phần làm rõ tư tưởng chủ đề và tạo nên sức hấp dẫn của thiên truyện
0.25
- Khẳng định vẻ đẹp của hình tượng và vị trí của Nguyễn Trung
Lưu ý: Hướng dẫn chấm trên đây là những định hướng cho giám khảo Trong quá trình
chấm bài của thí sinh, giám khảo cần linh hoạt cho điểm Có thể chấp nhận cả câu trả lời, những cách nhìn nhận vấn đề theo quan điểm riêng và có hệ thống ý riêng hoặc chỉ đúng một vài ý nhỏ, không giống với đáp án, với điều kiện phải có căn cứ xác đáng và lí
lẽ thuyết phục Tổng điểm bài thi làm tròn đến 0.5 (lẻ 0.25 làm tròn thành 0.5 điểm; lẻ
0.75 làm tròn đến 1.0 điểm)./.
_Hết _