Xác định đúng vấn đề cần nghị luận: Trình bày quan điểm về ý kiến: “Chỉ có trái tim yêu thương mới gieo mầm hạnh phúc” Đặng Thùy Trâm.. Triển khai vấn đề cần nghị luận: HS có thể viết t
Trang 1SỞ GD&ĐT THANH HÓA
TRƯỜNG THCS&THPT NHƯ THANH
****************
KÌ THI KHẢO SÁT HS GIỎI LỚP 12 - LẦN 1
NĂM HỌC 2020 - 2021 MÔN: NGỮ VĂN
Thời gian: 150 phút
Hướng dẫn chấm gồm: 04 trang
HƯỚNG DẪN CHẤM
1 Phương thức biểu đạt chính: nghị luận/phương thức nghị luận. 1.0
2 Nguyên nhân tạo ra bức tường ngăn cách giữa ta với mọi người là do sự
khác biệt về tính cách, sở thích, kiến thức, quan điểm sống, vị trí trong xã hội và thái độ sống của chính ta
1.0
3 Muốn có người bạn tốt thì trước hết bản thân mỗi người phải thân thiện,
chân thành, trung thực, sẵn sàng sẻ chia và cảm thông với người khác, luôn ở bên cạnh họ khi họ cần, bước qua những thành kiến về sự khác biệt để tạo dựng mối quan hệ tin cậy và bền vững
2.0
4 Thí sinh có thể đồng tình hoặc không đồng tình nhưng cần lí giải vấn đề
phù hợp với chuẩn mực đạo đức và pháp luật.
Nếu đồng tình, thí sinh cần lí giải: Vị trí đặc biệt nghĩa là ta tự cho mình
hơn người, khác biệt với người khác hoặc ta quá cầu toàn Việc ban cho mình vị trí đặc biệt vô tình đã tạo ra khoảng cảnh khiến người khác e ngại khi tiếp xúc hoặc muốn xây dựng một mối quan hệ Chỉ những ai thực sự
có thiện chí, bản lĩnh và sự kiên trì mới có thể xóa đi khoảng cách để gần
ta và hiểu ta
2.0
1 Viết một đoạn văn (khoảng 300 chữ) trình bày quan điểm về ý kiến sau:
“Chỉ có trái tim yêu thương mới gieo mầm hạnh phúc” 4.0
a Đảm bảo yêu cầu về hình thức đoạn văn:
Thí sinh có thể trình bày đoạn văn theo các cách diễn dịch, quy nạp, móc xích, song hành hoặc tổng - phân - hợp
0.5
b Xác định đúng vấn đề cần nghị luận:
Trình bày quan điểm về ý kiến: “Chỉ có trái tim yêu thương mới gieo mầm hạnh phúc” (Đặng Thùy Trâm)
0.5
c Triển khai vấn đề cần nghị luận: HS có thể viết theo các cách khác
nhau nhưng phải thể hiện được các ý cơ bản sau:
- Giải thích:
+ "Trái tim yêu thương": Đó là trái tim biết rộng mở ra với những điều
trong cuộc sống, trái tim ấm áp ấy luôn hướng đến cộng đồng, đến những ngừoi xung quanh Là trái tim tràn ngập những tình cảm chân thành của một con ngừoi
+ "Gieo mầm hạnh phúc": Một hành động nhân ái, tràn ngập yêu thương,
đem đến niềm vui cho mọi người Gieo những hạt giống yêu thương để làm nên hạnh phúc
2.0
0.5
Trang 2+ "Chỉ có trái tim yêu thương mới gieo mầm hạnh phúc": Chỉ có những trái
tim nhân ái, biết hướng đến mọi ngừoi, mở rộng trái tim yêu thương thì
mới có thể gieo được những hạnh phúc thực sự
- Bàn luận:
+ Có những hành động nhỏ cũng có thể làm trái tim người khác phải đau
đớn
+ Có những sự vô tâm đôi khi khiến ta phải hối tiếc, ân hận cả đời
+ Một trái tim yêu thương hoàn toàn trong mọi tình huống ko phải ai
cũng dễ dàng mà có nhưng một trái tim để gieo mầm hạnh phúc thì ko hề
khó khăn để làm được
+ Liên hệ thực tiễn với những trái tim yêu thương, làm những hành động
có ích đem niềm vui đến cho cộng đồng (dẫn chứng)
+ Bên cạnh đó thì vẫn còn tồn tại đâu đây những con người vì cá nhân, vì
bản thân, nghĩ đến cái tôi quá nhiều mà quên rằng mình sống là còn để
yêu thương nữa
- Bài học nhận thức và hành động: Hãy biết "sống trong đời sống cần có
một tấm lòng" để dù chỉ một lần lắng mình lại để thấy rằng mình cần phải
biết yêu thương thực sự thì mới thật là sống trên đời, để có thể đem tình
yêu thương chân thành đó gieo những hạt giống làm nên mầm hạnh phúc
1.0
0.5
d Chính tả, dùng từ, đặt câu
Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ nghĩa, ngữ pháp tiếng Việt 0.5
e Sáng tạo
Có cách diễn đạt mới mẻ, thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận
0.5
2 Phân tích bài thơ Tây Tiến của Quang Dũng hãy làm sáng tỏ ý kiến “Thơ
là thơ đồng thời là hoạ, là nhạc, là chạm khắc theo một cách
riêng” (Sóng Hồng).
10.0
a Đảm bảo cấu trúc bài văn nghị luận: Mở bài, giới thiệu được vấn đề;
Thân bài, triển khai được vấn đề; Kết bài, khái quát được vấn đề 0.75
b Xác định đúng vấn đề cần nghị luận: Phân tích bài thơ Tây Tiến
của Quang Dũng hãy làm sáng tỏ ý kiến “Thơ là thơ đồng thời là hoạ, là
nhạc, là chạm khắc theo một cách riêng” (Sóng Hồng).
0.75
c Triển khai vấn đề cần nghị luận: Vận dụng tốt các thao tác lập luận; kết
hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng
7.0
a Giới thiệu vấn đề nghị luận:
- Giới thiệu ý kiến: “Thơ là thơ đồng thời là hoạ, là nhạc, là chạm khắc
theo một cách riêng” (Đặng Thùy Trâm).
- Giới thiệu tác giả, tác phẩm: Quang Dũng là một cây bút đa tài, với
những vần thơ tài hoa, lãng mạn Bài thơ “Tây Tiến” là một trong những
thi phẩm xuất sắc nhất của ông cũng như thơ ca kháng chiến chống thực
dân Pháp
1.0
b Phân tích, bàn luận:
* Giải thích ý kiến:
- Thơ là thơ: Thơ trước hết phải là chính nó, nghĩa là phải mang đầy đủ
những đặc trưng riêng khác với bất kì loại hình nghệ thuật nào: truyện,
kịch… Thơ là phương thức trữ tình, là tiếng nói của tình cảm, cảm xúc
1.0
Trang 3được thể hiện bằng một cấu tạo ngôn ngữ đặc biệt.
- Thơ đồng thời là họa, là nhạc, là chạm khắc theo một cách riêng:
+ Thơ là họa: Họa có nghĩa là hội họa, đặc trưng ngôn ngữ thơ giàu tính
tạo hình, thơ có thể gợi lên trong tâm trí người đọc những hình ảnh, chi
tiết sống động, chân thực như bản thân sự sống vốn có
+ Thơ là nhạc: Nhạc là âm nhạc Ngôn ngữ thơ giàu nhạc tính Tính nhạc
của thơ thể hiện ở: thể thơ, cách gieo vần, ngắt nhịp, thanh điệu,…
+ Thơ còn là chạm khắc: Khả năng tạo dựng hình khối, đường nét sống
động, chân thực của ngôn ngữ thơ ca
=> Sóng Hồng đã khẳng định tính chất kì diệu của thơ ca: thơ là thơ
nhưng thơ còn có màu sắc, đường nét của hội hoạ, thanh âm của âm nhạc
và hình khối của chạm khắc Tuy nhiên, tất cả những biểu hiện ấy phải
được thể hiện theo “một cách riêng” nghĩa là nhà thơ phải có phong cách
nghệ thuật riêng
* Phân tích bài thơ Tây Tiến để chứng minh nhận định trên
- Chất thơ của Tây Tiến:
+ Bài thơ thể hiện cảm xúc mãnh liệt của Quang Dũng: nỗi nhớ đơn vị
cũ, nhớ thiên nhiên núi rừng, con người Tây Bắc
+ Ngôn ngữ thơ hàm súc, đa nghĩa, có tính biểu cảm cao
- Tây Tiến cũng là bài thơ giàu chất hoạ, chất nhạc và điêu khắc:
+ Chất hoạ: Bức tranh thiên nhiên, núi rừng Tây Bắc hùng vĩ, hoang sơ,
bí ẩn, dữ dội, mà mĩ lệ thơ mộng trữ tình
+ Chất nhạc: phép đối, điệp âm, sử dụng từ láy, cách ngắt nhịp, phối
thanh Bằng – Trắc… => tạo nên giọng điệu gân guốc, mạnh mẽ khi nói
về con đường hành quân gập ghềnh, trắc trở; giọng điệu êm đềm man
mác khi nói về thiên nhiên thơ mộng trữ tình; giọng thơ vui tươi, khoẻ
khoắn khi tái hiện kỉ niệm về tình quân dân thắm thiết trong đêm liên
hoan
+ Đường nét của điêu khắc: chạm khắc bức tượng đài về người lính Tây
Tiến sống động, chân thực, mang vẻ đẹp lẫm liệt, kiêu hùng, hào hoa,
lãng mạn mà bi tráng
- Bài thơ Tây Tiến thể hiện phong cách riêng, độc đáo của Quang Dũng:
bút pháp lãng mạn và tinh thần bi tráng, hồn thơ bay bổng và ngôn ngữ
sáng tạo, tinh tế, tài hoa
4.0
1.0
2.0
1.0
c Đánh giá chung:
- Thơ là kết quả của sự thăng hoa cảm xúc, là sản phẩm tinh thần của nhà
thơ Mỗi bài thơ là sự kết tinh vốn văn hoá, thể hiện cái nhìn về cuộc đời
và biểu hiện những trạng thái xúc cảm của người sáng tác
- Để sáng tác được những bài thơ hay, nhà thơ không chỉ cần cảm xúc
mãnh liệt, chân thành mà còn cần có tài năng trong việc sử dụng từ ngữ,
hình ảnh, thanh điệu, nhịp điệu thật độc đáo để tạo được phong cách riêng
của mình
- Ý kiến của Sóng Hồng đã khẳng định sức sống và vẻ đẹp của thơ ca
Bài thơ Tây Tiến xứng đáng là một trong những thi phẩm xuất sắc của
nền thi ca cách mạng Việt Nam
1.0
Trang 4d Chính tả, dùng từ, đặt câu
Đảm bảo chuẩn về chính tả, ngữ nghĩa, ngữ pháp tiếng Việt 0.5
e Sáng tạo
Có cách diễn đạt mới mẻ, thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận
0.5
Tổng: 10 điểm