Chẩn đoán hình ảnh thận móng ngựa

Bất thường bẩm sinh của 2 thận bao gồm một nhóm dị tật dính bất thường, trong đó 2 thận dính với nhau ở giai đoạn bào thai sớm. Các dị tật dính bất thường của thận được chia làm 2 nhóm: (1) thận móng ngựa và các biến thể, (2) thận dính bắt chéo lạc chỗ (cross fused ectopia). Thận móng ngựa có lẽ là dị tật dính bất thườngBất thường bẩm sinh của 2 thận bao gồm một nhóm dị tật dính bất thường, trong đó 2 thận dính với nhau ở giai đoạn bào thai sớm. Các dị tật dính bất thường của thận được chia làm 2 nhóm: (1) thận móng ngựa và các biến thể, (2) thận dính bắt chéo lạc chỗ (cross fused ectopia). Thận móng ngựa có lẽ là dị tật dính bất thường

Chẩn Đoán Hình Ảnh Thận Móng Ngựa

A-Tổng Quan

Bất thường bẩm sinh của 2 thận bao gồm một nhóm dị tật dính bất thường, trong đó 2 thận dính với nhau ở giai đoạn bào thai sớm Các dị tật dính bất thường của thận được chia làm 2

nhóm: (1) thận móng ngựa và các biến thể, (2) thận dính bắt chéo lạc chỗ (cross fused ectopia) Thận móng ngựa có lẽ là dị tật dính bất thường hay gặp nhất, xảy ra với tỷ lệ 1/400 trong dân số

Thận móng ngựa dính ở một cực và có hình chữ U giống móng ngựa Trên 90% dính ở cực dưới của 2 thận Về mặt kỹ thuật, từ thận móng ngựa chỉ dành cho những trường hợp 2 thận nằm ở

2 bên của cột sống: Bao gồm thận móng ngựa đối xứng (dính ở đường giữa) hoặc thận móng ngựa bất đối xứng (thận hình chữ L) Trong trường hợp sau, phần dính nhau còn gọi là eo, nằm hơi bên ngoài của đường giữa (dính ngoài)

Thận móng ngựa thường được phân biệt với thận dính bắc chéo lạc chỗ ở đặc điểm 2 thận nằm 2 bên của cột sống, và niệu quản của thận bắt chéo với đường giữa trước khi đổ vào bàng quang

H1-Hình ảnh 2 thận bình thường

H2-Hình ảnh thận móng ngựa

Click this bar to view the full image.

H3-Thận móng ngựa

Click this bar to view the full image.

H4-Các biến thể khác nhau của thận móng ngựa

H5-Chụp bụng đứng không chuẩn bị cho thấy các nốt calci hóa

ở vùng cực dưới thận trái Chú ý trục đảo ngược của 2 thận, gợi

ý thận móng ngựa

H6-Chụp UIV khẳng định thận móng ngựa Chú ý hệ thống gom nước tiểu xoay bất thường ở cả 2 bên Đài thận ở cực dưới thận phải nằm lệch vào phía trong so với niệu quản

H7- Chụp UIV khẳng định thận móng ngựa Chú ý hệ thống

gom nước tiểu xoay bất thường ở cả 2 bên Đài thận ở cực dưới thận phải nằm lệch vào phía trong so với niệu quản

H8-Chụp UIV bệnh nhân nam cho thấy có hình ảnh của thận móng ngựa

H9- CT scan bụng có cản quang 2 thận dính với nhau bằng eo chủ mô ở 2 cực dưới Hệ thống gom nước tiểu của thận trái xoay bất thường ra trước và ra ngoài

H10-Chụp CT scan bụng có cản quang Eo của thận móng ngựa

có chủ mô rất rõ Hình ảnh liên tục của vỏ thận trên 2 thận

dính liền nhau

H11-Hình ảnh chụp MRI cho thấy rõ eo của thận móng ngựa được cấu tạo bởi chủ mô thận và nằm trước cột sống

H12-Hình ảnh thận móng ngựa trên siêu âm bụng cho thấy eo chứa mô mềm giảm âm

H13-Siêu âm bụng cho thấy hình ảnh eo chứa mô mềm của thận móng ngựa

This image has been resized Click this bar to view the full image The original image is sized 592x328.

H14-Hình ảnh thận móng ngựa trên siêu âm bụng ở một bệnh nhi

H15-Xạ hình xương với technetium-99m methylene

diphosphonate tình cờ cho thấy có hình ảnh của thận móng ngựa

H16-Chụp mạch máu xóa nền tình cờ cho thấy hình ảnh của thận móng ngựa Cực dưới 2 thận kết dính với nhau bởi một eo

có mô xơ

B-Các xét nghiệm chẩn đoán hình ảnh được ưu tiên chọn dùng

1-Chụp UIV, chụp CT scan, Chụp cổng hưởng từ MRI, chụp xạ hình có thể giúp chẩn đoán thận móng ngựa một cách chính xác

2-Với mục đích chẩn đoán, chụp UIV là chọn lựa đầu tiên, bước

kế tiếp là sử dụng CT scan hoặc chụp xạ hình (scintigraphy) trong các trường hợp nghi ngờ

3-Siêu âm cũng có thể giúp ích, nhưng đôi khi có những hạn chế về mặt kỹ thuật

4-Chụp MRI cho thấy chính xác các bất thường giải phẫu của thận móng ngựa nhưng không được chỉ định đại trà do chí phí còn cao

5-Chụp mạch máu cộng hưởng từ cung cấp thêm thông tin về giải phẩu của các mạch máu

6-Chụp bàng quang-niệu đạo giúp đánh giá tình trạng trào ngược bàng quang-niệu quản đi kèm

7-Chụp mạch máu thường dành cho việc lập phương án tiền phẫu để đánh giá toàn bộ hệ động mạch nuôi

Thông thường không dùng phương pháp chụp mạch máu để chẩn đoán thận móng ngựa, mà là để đánh giá cấu trúc của các mạch máu trước khi phẫu thuật

Chụp mạch máu có thể cho thấy 1, 2, hoặc 3 động mạch thận ở bất kỳ thận nào và phát hiện các thay đổi lớn về giải phẫu ở vùng eo Trường hợp có u thận đi kèm, chụp mạch máu được dùng để đánh giá sự tưới máu của khối u

Chụp mạch máu đôi khi được dùng để kiểm tra tắc nghẽn động mạch thận ở những bệnh nhân thận móng ngựa có kèm tăng huyết áp (Xin xem hình 16 trên đây.)

8-MSCT giúp dựng hình ảnh 3 chiều để quan sát các mạch máu

và hệ thống gom nước tiểu phục vụ việc lập phương án phẫu thuật

9-Chụp xạ hình chứng minh tốt nhất sự hiện diện của chủ mô

có hoạt động ở vùng eo do mô thức chẩn đoán hình ảnh này không chỉ đơn thuần tùy thuộc vào cấu trúc của mô mà còn vào sự hoạt động của mô liên quan

Dimercaptosuccinic acid (DMSA) đánh dấu bằng Technetium-99m (Technetium-99m Tc) được dùng để xác định đoạn kết dính cùng sự biến đổi trục của cả 2 thận (Xin xem hình 15 trên đây.)

C-Các hạn chế kỹ thuật

1-Trong đa số các trường hợp, không thể dùng UIV để phân biệt giữa eo xơ và eo chủ mô của thận móng ngựa Ngoài ra, trong nhiều trường hợp, rất khó chẩn đoán thận móng ngựa chỉ đơn thuần dựa trên các kết quả của UIV Trên phim UIV, một thận xoay bất thường hoặc thận lạc chỗ đôi khi có thể bị nhầm với thận móng ngựa Trong những trường hợp này, CT scan hoặc chụp xạ hình thận có thể giúp ích

2-Siêu âm đôi khi có những hạn chế về mặt kỹ thuật, đặc biệt ở những bệnh nhân có thân hình to lớn, lúc đó quan sát phần eo của thận móng ngựa sẽ rất khó Ngoài ra, thận móng ngựa có thể bị bỏ qua ở những lần siêu âm kiểm tra thường quy, trừ phi

có sự chú ý để chẩn đoán loại trừ

Trên hình ảnh siêu âm, đôi khi không thể phân biệt được giữa thận móng ngựa và thận dính bắt chéo lạc chỗ (cross fused ectopia)

Khi một quả thận lạc chỗ chạy qua phía đối diện nó được gọi là thận lạc chỗ bắt chéo (crossed renal ectopia) và thận này sẽ nằm thấp hơn thận đối diện

Khi chúng dính với nhau thì sẽ được gọi là thận dính bắt chéo lạc chỗ (renal cross fused ectopia)

This image has been resized Click this bar to view the full image The original image is sized 605x630.

H17-Chụp xạ hình cho thấy hình ảnh thận dính bắt chéo lạc chỗ (renal cross fused ectopia)

This image has been resized Click this bar to view the full image The original image is sized 696x517.

H18-Thận dính bắt chéo lạc chỗ trên siêu âm

Tật gù cột sống (gibbus spine deformity) có thể ảnh hưởng đến trục của thận, tạo ra hình ảnh giống thận móng ngựa trên siêu âm