Bài 12 ngữ văn 8 phương pháp thuyết minh

Bài 12 ngữ văn 8 phương pháp thuyết minhBài 12 ngữ văn 8 phương pháp thuyết minhBài 12 ngữ văn 8 phương pháp thuyết minhBài 12 ngữ văn 8 phương pháp thuyết minhBài 12 ngữ văn 8 phương pháp thuyết minhBài 12 ngữ văn 8 phương pháp thuyết minhBài 12 ngữ văn 8 phương pháp thuyết minh

Bài 12,Tiết 47

MINH

Tập làm văn

I/ Mục tiêu

1 Kiến thức:

-HS biết:Kiến thức về văn bản thuyết minh( trong cụm

các bài học về văn bản thuyết minh đã học và sẽ

học)

- HS hiểu:Đặc điểm và tác dụng của các phương pháp thuyết minh

2 Kĩ năng :

-HS thực hiện được: Nhận biết và vận dụng các phương pháp thuyết minh thông dụng

+ Rèn luyện khả năng quan sát để nắm bắt được

bản chất của sự vật

+ Tích lũy và nâng cao tri thức đời sống

- HS thực hiện thành thạo:Phối hợp sử dụng các phương pháp thuyết minh để tạo lập văn bản thuyết minh theo yêu cầu

+ Lựa chọn phương pháp phù hợp như định nghĩa , so

sánh, phân tích, liệt kê để thuyết minh về nguồn gốc , đặc điểm, công dụng của đối tượng

3.Thái độ:- Thói quen- tính cách:Cĩ ý thức lựa chọn phương pháp

thuyết minh phù hợp với mỗi đề

II Nội dung học tập: các phương pháp thuyết minh

III.Chuẩn bị

1 GV : Bảng phụ , thước

2 HS : Chuẩn bị theo yêu cầu sgk

IV Tổ chức các hoạt động học tập

1 Ổn định tổ chức kiểm diện

2 Kiểm tra miệng

? Văn bản thuyết minh là gì ? Đọc thuộc lịng ghi nhớ ?

TL : …Là văn bản thông dụng dùng phương thức trình

bày giới thiệu giải thích đặc điểm , tính chất ….của sự vật , hiện tượng

? Bài học hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu về điều gì ?

3 Tiến trình bài học

GTB : Văn bản thuyết minh là kiểu văn bản thông dụng trong mọi lĩnh vực đời sống nhằm cung cấp tri thức về đặc điểm , tính chất , nguyên nhân ……của các

hiện tượng và sự vật trong tự nhiên , xã hội bằng

phương thức trình bày , giới thiệu giải thích Đó chỉ là khái niệm cơ bản về nghị luận thuyết minh , còn phương pháp thuyết minh thì sao ? Nó có những phương pháp nào ? Giờ học hôm nay chúng ta sẽ rõ

Hoạt động 1(10p)

Giới thiệu bài và giúp Hs

nhận thức muốn làm bài

thuyết minh có tri thức

- Hs trả lời theo câu hỏi 1a

sgk.126

? Các văn bản thuyết minh vừa

học : “ Cây dừa Bình Định , Tại

sao lá cây có màu xanh lục ,

Huế

Khởi nghĩa Nông Văn Vân , Con

giun đất …” Trong các văn bản

ấy tác giả đã sử dụng các

loại tri thức gì ?

¡ … Đọc sách , học tập tra

cứu hoặc tham quan , quan sát

? Làm thế nào để có những tri

thức ấy ?

¡….học hỏi , nghiên cứu , quan

sát và phải có tri thức , kiến

thức về đối tượng cần thuyết

minh

? Quan sát tra cứu phân tích có

nghĩa là thế nào ?

-> Gv hướng dẫn Hs muốn có tri

thức thì phải :

¡ Quan sát : Tức là nhìn ra sự

vật có những đặc trưng gì ? Có

mấy bộ phận ?

Đọc sách , học tập tra cứu ( ví

dụ như bài : Vì sao lá cây có

màu xanh lục ? Khởi nghĩa Nông

Văn Vân )

I/ Tìm hiểu các phương pháp thuyết minh

1 Quan sát học tập , tích luỹ tri thức để làm bài văn chứng minh

* Yêu cầu :

- Phải có tri thức ( kiến thức )

- Phải quan sát , tìm hiểu sự vật hiện tượng

- Nắm được bản chất , đặc trưng của chúng

Tham quan , quan sát : ( ví dụ :

Cây dừa Bình Định, Huế ) để

có tri thức -> Có tri thức thì

thuyết minh mới hay , mới sinh

động

? Vậy đặc điểm của văn bản

thuyết minh là gì ?

¡ Cung cấp tri thức

? Theo em , muốn có được văn

bản thuyết minh về một đối

tượng nào đó , người viết cần

phải chuẩn bị những gì ?

¡ Phải có kiến thức về đối

tượng , nắm được đặc điểm tiêu

biểu và cấu tạo của nó , phải

biết được đối tượng hình thành

như thế nào và có ý nghĩa gì

trong đời sống con người

-> Quan trọng hơn cả là phải

nắm được đặc trưng của đối

tượng , vì nó giúp ta phân biệt

sự vật này với sự vật khác

? Để có được các bài thuyết

minh : Cây dừa Bình Định , Tại sao

lá cây có màu xanh lục ……

người viết cần có những kiến

thức gì ?

¡ Địa lý , lịch sử , sinh vật …

? Để có kiến thức về đối

tượng , người viết cần phải làm

gì ?

¡ Quan sát , tra cứu , xem xét

để phát hiện đặc điểm tiêu

biểu , chủ yếu và thứ yếu

? Trong văn bản thuyết minh có

hư cấu không ? Vì sao ?

¡ Không Vì nó cung cấp tri thức

->Tính chính xác

-> Gv cho Hs đọc lại ý 1 trong ghi

nhớ sgk/128

Hoạt động 2(10p)

Tìm hiểu một số phương pháp

- Không được hư cấu

2 Tìm hiểu một số phương pháp thuyết minh

thuyết minh

- Hs đọc các ví dụ phần a (2)

sgk/126

? Tìm các câu chứa từ “ là “

Từ “ là “ biểu thị ý gì ?

¡ Ý nhận định , phán đoán ,

giải thích

-> Những câu nêu nhận định ,

phán đoán trong bài thuyết

minh là những câu nêu định

nghĩa và văn bản sử dụng –

những câu này là văn bản

thuyết minh bằng phương pháp

nêu định nghĩa

? Các câu định nghĩa có vị trí

như thế nào và giữ vai trò gì ?

¡ Thường đứng ở vị trí đầu

bài , đoạn đầu , giữ vai trò giới

thiệu

? Phương pháp nêu định nghĩa ,

giải thích có yêu cầu gì và

diễn đạt như thế nào ?

¡ Định nghĩa : Chỉ ra đặc điểm ,

công dụng riêng

Sử dụng từ “ là “ biểu thị sự

phán đoán

Thảo luận nhóm : Có thể nêu

câu hỏi :

Sách là gì ? Bút là gì ? Bàn là

gì ?

- Hướng dẫn học sinh trả lời

VD: - Sách là đồ dùng học tập

đối với học sinh

- Sách là người bạn

- Sách là phương tiện giữ

gìn và truyền bá kiến thức

a Phương pháp nêu định nghĩa giải thích

-> Đọc ví dụ ở phần b/ 127

? Trong bài “ Cây dừa Bình Định “

nói về công dụng của cây

dừa , tác giả sử dụng nghệ

thuật gì?

¡ Liệt kê

b Phương pháp liệt kê

-> Đó là cách thuyết minh

bằng phương pháp liệt kê ( cả

văn bản “ Thông tin về ………

năm 2000)

? Dùng phương pháp liệt kê để

làm gì ?

¡Kể ra đầy đủ các đặc điểm

tính chất của sự vật

? Trong hai bài “ Thông tin …2000 ,

Ôn dịch…lá “ người viết đã

dùng những phương tiện gì để

làm rõ tác hại của bao bì ni

lông và thuốc lá ?

¡ Sử dụng một số ví dụ và số

liệu cụ thể để cho thấy mức

độ tác hại của bao bì ni lông

và Ôn dịch thuốc lá -> Gọi là

phương pháp

? Tác dụng của phương pháp

này ?

¡ Làm văn bản giàu sức

thuyết phục

? Nếu xoá bỏ các ví dụ và

những con số ,vấn đề nêu ra

sẽ như thế nào ?

¡ Mơ hồ , không có cơ sở tin

cậy

? Trong văn bản “ Ôn dịch thuốc

lá “ hãy tìm những câu có

phép so sánh ? Thuyết minh

bằng so sánh có tác dụng gì ?

( Hs thảo luận )

¡ Nguy hại của thuốc lá còn

nặng hơn cả AIDS :

+ Sự đáng sợ của thuốc lá so

với cái đáng sợ của giặc gặm

nhấm như tằm ăn dâu -> Cho

thấy tác hại sâu xa , tiềm ẩn

của thuốc lá là rất đáng sợ

? Trong văn bản Huế đã trình

bày theo trình tự các mặt như

thế nào ?

c Phương pháp nêu

ví dụ và dùng sô liệu

d Phương pháp so sánh

đ Phương pháp phân tích phân loại

¡ Thiên nhiên , những công trình

kiến trúc , sản phẩm , món ăn

, truyền thống đấu tranh kiên

cường -> Cho ta cái nhìn toàn

diện về Huế

- > Cách trình bày theo tùng

mặt như vậy là phương pháp

phân tích phân loại

? Muốn làm tốt bài văn thuyết

minh người viết cần có những

phương pháp nào ?

¡ Bao gồm năm phương pháp

- Hs đọc ghi nhớ

Hoạt động 2(20p)

- Hướng dẫn luyện tập : BT1,2

thảo luận BT3 cả lớp làm –Gv

chia lớp 3 nhóm – thảo luận

Gv nhấn mạnh lại kiến thức ở

phần ghi nhớ

* Ghi nhớ sgk/128 II/ Luyện tập

BT 1,2 :

Tác giả dùng tri thức ,( kiến thức ) của một bác sĩ , một người tâm huyết với một tệ nạn trong đời sống xã hội để

thuyết minh Những phương pháp được dùng : So sánh , nêu ví dụ , số liệu , phân tích tác hại

-> Nổi bật cái nguy hại của thuốc lá => Vấn đề đặt ra tăng tính thuyết phục

BT 3:

Thuyết minh đòi hỏi những kiến thức cụ thể , chính xác , không được hư cấu suy diễn …

Phương pháp chủ yếu dùng : số liệu , sự kiện cụ thể

4 Tổng kết:

?Thế nào là phương pháp thuyết minh Có mấy cách thuyết minh

O Hs trả lời trong ghi nhớ ( 5 phương pháp )

5 Hướng dẫn học tập

- Học thuộc ghi nhớ – Làm bài tập còn lại

- Xem lại bài viết số 2 – Bài kiểm tra văn

V/ Phụ lục:

VI/Rút kinh nghiệm

-