MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT: Nâng cao hiểu biết và vận dụng các phương pháp thuyết minh trong việc tạo lập văn bản.. Trọng tâm kiến thức, kĩ năng: 1.Kiến thức: - Kiến thức về văn thuyết minh Tron
Trang 1Tiết 47 TLV: PHƯƠNG PHÁP THUYẾT MINH
II MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT:
Nâng cao hiểu biết và vận dụng các phương pháp thuyết minh trong việc tạo lập văn bản
II Trọng tâm kiến thức, kĩ năng:
1.Kiến thức:
- Kiến thức về văn thuyết minh ( Trong cụm các bài học về văn bản thuyết minh đã học và sẽ học)
- Đặc điểm, tác dụng của các phương pháp thuyết minh
2 Kĩ năng:
- Nhận biết và vận dụng các phương pháp thuyết minh thông dụng
- Rèn luyện khả năng quan sát để nắm bắt được bản chất của sự vật
3 Thái độ:
- Tự xây dựng cách thuyết minh các bài đơn giản
III CHUẨN BỊ:
1 Giáo viên:
-Sách giáo khoa, sách giáo viên, sách bài tập, thiết kế bài giảng
-Tài liệu và các ví dụ
Trang 2* Phương pháp: Thuyết trình, thảo luận nhóm, đàm thoại,…
2 Học sinh:
-Đọc văn bản, trả lời câu hỏi
-Tìm hiểu thêm các ví dụ
IV Tiến trình lên lớp:
1 Ổn định lớp:
2 Kiểm tra bài cũ:
- Kiểm tra sự chuẩn bị bài mới của học sinh
3.Bài mới:
HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ TRÒ NỘI DUNG
(H) Các văn bản Cây dừa Bình Định, Huế, Tại
sao lá cây lại có màu xanh lục… sử dụng các
loại tri thức nào?
- Cây dừa Bình Định: tri thức về sự vật, kiến
thức xã hội
I.T×m hiÓu các phương pháp thuyết minh:
1.Quan sát, học tập, tích luỹ tri thức để làm bài văn thuyết minh:
- Cây dừa Bình Định: tri thức về
sự vật, kiến thức xã hội
- Huế: tri thức văn hoá, thiên
nhiên
Trang 3- Huế: tri thức văn hoá, thiên nhiên.
- Tại sao lá cây lại có màu xanh lục: tri thức
khoa học
- Khởi nghĩa Nông Văn Vân: tri thức lịch sử.
- Con giun đất: tri thức khoa học sinh học.
(H) Điểm chung của tri thức trong các văn bản
trên là gì?
- Chính xác, khoa học và đúng với thực tế
(H) Theo em, làm thế nào để có những tri thức
đó?
- Phải quan sát, tích luỹ kinh nghiệm Vai trò
của quan sát, tích luỹ tri thức là rất quan trọng
(H) Cách học tập, tích luỹ tri thức như thế nào?
- Đó là một qúa trình lâu dài, liên tục đọc và ghi
chép lại những điều cần thiết Khi cần thì sử
dụng
(H) Lưu ý khi thuyết minh chỉ cần nêu những
thông tin chính, điển hình làm rõ đối tượng Vì
thế bài thuyết minh có thể làm bằng tưởng
tượng, suy luận được không?
- Không được vì tri thức ấy không khách quan,
thiếu cơ sở khoa học nên không chính xác
- Tại sao lá cây lại có màu xanh
lục: tri thức khoa học.
- Khởi nghĩa Nông Văn Vân: tri
thức lịch sử
- Con giun đất: tri thức khoa học
sinh học
- Chính xác, khoa học và đúng với thực tế
- Phải quan sát, tích luỹ kinh nghiệm Vai trò của quan sát, tích luỹ tri thức là rất quan trọng
- Đó là một qúa trình lâu dài, liên tục đọc và ghi chép lại những điều cần thiết Khi cần thì sử dụng
- Không được vì tri thức ấy không khách quan, thiếu cơ sở khoa học nên không chính xác
Trang 4GV: Gọi HS đọc ví dụ.
(H) Các câu trên có vị trí thế nào trong văn bản
thuyết minh?
- Chúng nằm ở đầu bài, đầu đoạn và có vai trò
giới thiệu về đối tượng Những câu này nêu đặc
điểm, công dụng của đối tượng Mỗi đối tượng
có nhiều cách định nghĩa khác nhau tuỳ theo
mục đích thuyết minh
(H) Yêu cầu đối với những ví dụ, số liệu và
những điều được liệt kê đó là gì?
- Phải có cơ sở thực tế, phải đáng tin cậyTạo
tính thuyết phục, dễ hiểu ở người đọc
(H) Hãy đọc ví dụ ở sgk và cho biết tác dụng
của phương pháp so sánh?
Đọc và trả lời: Để làm nổi bật vấn đề biển Thái
Bình Dương rất lớn
(H) Trong văn bản Ôn dịch, thuốc lá người viết
đã so sánh với vấn đề gì? Tác dụng?
- So sánh với bệnh AIDS, với giặc ngoại xâm
gặm nhắm như tằm ăn dâu Nhấn mạnh tác hại
2 Phương pháp thuyết minh:
- Chúng nằm ở đầu bài, đầu đoạn
và có vai trò giới thiệu về đối tượng Những câu này nêu đặc điểm, công dụng của đối tượng Mỗi đối tượng có nhiều cách định nghĩa khác nhau tuỳ theo mục đích thuyết minh
- Phải có cơ sở thực tế, phải đáng tin cậyTạo tính thuyết phục, dễ hiểu ở người đọc
- Thiên nhiên, công trình kiến trúc, món ăn, chế độ phong kiến… Không nên gộp chung mà phân loại ra để dễ trình bày, bài viết lại
rõ ràng, đầy đủ
Trang 5của thuốc lá.
(H) Văn bản Huế đã trình bày những đặc điểm
nào của Huế? Có thể gọp chung các đặc điểm đó
lại được không?
- Thiên nhiên, công trình kiến trúc, món ăn, chế
độ phong kiến…Không nên gộp chung mà phân
loại ra để dễ trình bày, bài viết lại rõ ràng, đầy
đủ
(H) Các bài thuyết minh vừa học có dùng
phương pháp liệt kê, nêu ví dụ, dùng số liệu
không? Nêu dẫn chứng!
- Các bài thuyết minh vừa học có dùng phương
pháp liệt kê, nêu ví dụ, dùng số liệu không
Trong văn bản Ôn dịch, thuốc lá người viết đã
so sánh bệnh AIDS với thuốc lá và số liệu ở
Bỉ
(H) Nêu một số phương pháp thuyết minh chủ
yếu?
a- Phương pháp nêu định nghĩa, giải thích
b- Phương pháp liệt kê, nêu ví dụ và dùng số
liệu
c- Phương pháp so sánh
d- Phương pháp phân loại, phân tích
a- Phương pháp nêu định nghĩa, giải thích
Trang 6HS đọc nội dung phần ghi nhớ trong
SGK
b- Phương phỏp liệt kờ, nờu vớ dụ
và dựng số liệu
c- Phương phỏp so sỏnh
d- Phương phỏp phõn loại, phõn tớch
*Ghi nhớ: (SGK T 128)
Bài 1.
a Kiến thức khoa học: Tỏc hại của khúi thuốc lỏ
đối với sức khoẻ và cơ chế di truyền giống nũi
của con người
b Kiến thức về xó hội: tõm lớ lệch lạc của một
số người coi hỳt thuốc lỏ là lịch sự
Bài 2.
a Phương phỏp so sỏnh: so sỏnh với AIDS, với
giặc ngoại sõm
b Phương phỏp phõn tớch: tỏc hại của ni-cụ-tin,
của khớ cỏc bon
c Phương phỏp nờu số liệu: số tiền mua một bao
II Luyện tập.
Bài 1.
a Kiến thức khoa học: Tác hại của khói thuốc lá đối với sức khoẻ và cơ chế di
truyền giống nòi của con ngời
b Kiến thức về xã hội: tâm
lí lệch lạc của một số ngời coi hút thuốc lá là lịch sự
Bài 2.
a Phơng pháp so sánh: so sánh với AIDS, với giặc ngoại sâm
b Phơng pháp phân tích:
Trang 7555, số tiền phạt ở Bỉ t¸c h¹i cña ni-c«-tin, cña
khÝ c¸c bon
c Ph¬ng ph¸p nªu sè liÖu:
sè tiÒn mua mét bao 555,
sè tiÒn ph¹t ë BØ
BTVN3,4
IV Hướng dẫn các hoạt động tiếp nối.
1 Củng cố.
- Xem lại các nội dung đã học
- Làm bài tập
2 Dặn dò.
Chuẩn bị mới
* ĐIỀU CHỈNH KẾ HOẠCH:
………
………