Kiến thức Giúp HS hiểu nội dung, ý nghĩa và những yêu cầu của việc góp phần xây dựng nếp sống văn hoá ở cộng đồng dân cư.. GV: Đặt câu hỏi tiếp: Cộng đồng dân cư phải làm gì để góp phần
Trang 1Ngày soạn: Ngày dạy:
Bài 11: GÓP PHẦN XÂY DỰNG NẾP SỐNG VĂN HÓA Ở CỘNG
ĐỒNG DÂN CƯ.
A Mục tiêu bài học
1 Kiến thức
Giúp HS hiểu nội dung, ý nghĩa và những yêu cầu của việc góp phần xây dựng nếp sống văn hoá ở cộng đồng dân cư
2 Thái độ
HS có tình cảm gắn bó với cộng đồng nơi mình ở
Ham thích, nhiệt tình tham gia góp phần xây dựng nếp sống văn hoá
3 Kĩ năng
Biết phân biệt giữa những biểu hiện đúng và không đúng yêu cầu xây dựng nếp sống văn hoá ở cộng đồng dân cư
Thường xuyên tham gia vận động mọi người cùng tham gia tích cực vào việc xây dựng nếp sống văn hóa
B Phương pháp
Thảo luận nhóm
Diễn giải, đàm thoại
Tổ chức HS hoạt động cá nhân
Tổ chức trò chơi đóng vai
C Tài liệu và phương tiện
SGK, SGV lớp 8
Phiếu học tập
Giấy khổ lớn, bút dạ
Tư liệu, gương người tốt, việc tốt
D Hoạt động dạy - học
1 ổn định tổ chức
2 Kiểm tra bài cũ
Câu hỏi: Em hãy nêu một vài ví dụ về việc học hỏi các dân tộc khác của những người
xung quanh em Liên hệ bản thân em đã thực hiện việc tôn trọng học hỏi văn hoá dân tộc khác như thế nào (tốt hay chưa tốt)?
3 Bài mới
HĐ1:(Giới thiệu bài) GV: Đặt câu hỏi:
Những người sống cùng theo khu vực lãnh thổ hoặc đơn vị hành chính
- ở nông thôn: Thôn, xóm, làng
- ở thành phố: Thị trấn, khu tập thể, ngõ, phố
Cộng đồng đó được gọi là gì?
HS: Trả lời: Cộng đồng dân cư
GV: Đặt câu hỏi tiếp:
Cộng đồng dân cư phải làm gì để góp phần xây dựng nếp sống văn hóa?
HS: Trả lời
GV: Để hiểu kỹ vấn đề này chúng ta học bài hôm nay
HĐ 2: Tìm hiểu nội dung đặt vấn đề
GV: Tổ chức cho HS tìm hiểu nội dung mục đặt vấn đề
HS: Đọc nội dung (1) của mục đặt vấn đề
GV: Đặt câu hỏi:
I Đặt vấn đề
Trang 21- Những hiện tượng tiêu cực ở mục (1) đã nêu là gì?
2- Những hiện tượng đó ảnh hưởng như thế nào đến
cuộc sống của người dân?
HS: Làm việc cá nhân
GV: Theo dõi HS làm việc và cho HS trả lời
HS: Trả lời
HS: Cả lớp nhận xét, bổ sung
GV: Chốt lại ý kiến
HS: Đọc nội dung (2) của phần đặt vấn đề
GV: Đặt câu hỏi
Câu hỏi 1: Vì sao làng Hinh được công nhận là làng
văn hóa?
Câu hỏi 2: Những thay đổi ở làng Hinh có ảnh
hưởng như thế nào với cuộc sống của người dân
cộng đồng?
HS: Làm việc cá nhân
GV: Theo dõi, hướng dẫn HS làm việc
HS: Trả lời
HS: Cả lớp nhận xét
GV: Nhận xét, bổ sung ý kiến
GV: Tóm tắt:
Chúng ta đã hiểu được thế nào là cộng đồng dân cư
Vậy việc góp phần xây dựng nếp sống văn hoá ở
cộng đồng dân cư là những việc làm gì? Có ý nghĩa
như thế nào? Trách nhiệm của HS chúng ta ra sao?
Chúng ta sẽ giải quyết qua phần thảo luận sau
HĐ3:Tìm hiểu biện pháp, ý nghĩavà những biểu hiện
xây dựng nếp sống văn hoá
GV: Chia lớp thành 4 nhóm
HS: Cử đại diện nhóm, thư kí nhóm
GV: Yêu cầu mỗi nhóm thảo luận một trong những câu
hỏi sau
Câu hỏi 1: Nêu những biểu hiện của nếp sống văn
hoá ở khu dân cư.(Nhóm 1)
HS: Tiến hành thảo luận nhóm và ghi kết quả thảo luận
ra giấy khổ lớn
HS: Các nhóm trình bày kết quả thảo luận
HS: Cả lớp nhận xét, bổ sung, tranh luận
GV: Nhận xét, chốt lại ý kiến
Câu 1: Những hiện tượng tiêu cực là:
- Hiện tượng tảo hôn
- Dựng vợ gả chồng sớm để có người làm
- Người chết hoặc gia súc chết thì mời thầy mo, thầy cúng phù phép trừ ma
Câu 2: Những tệ nạn đó ảnh hưởng:
- Các em đi lấy chồng, lấy vợ phải xa gia đình sớm
- Có em không được đi học
- Những cặp vợ chồng trẻ bỏ nhau, cuộc sống dang dở
- Nguyên nhân sinh ra đói nghèo
- Người nào bị coi là ma thì bị căm ghét, xua đuổi
- Những người bất hạnh này phải chết
vì bị đối xử tồi tệ, cuộc sống cô độc khốn khổ
Câu hỏi 1: Làng Hinh được công nhận
là làng văn hoá:
- Vệ sinh sạch sẽ
- Dùng nước giếng sạch
- Không có bệnh dịch lây lan
- Bà con đau ốm đến trạm xá
- Trẻ em đủ tuổi đến trường
- Phổ cập giáo dục, xoá mù chữ
- Đoàn kết, nương tựa, giúp đỡ nhau
- An ninh giữ vững, xóa bỏ phong tục tập quán cũ lạc hậu
Câu hỏi 2: ảnh hưởng của sự thay đổi
đó:
- Mỗi người dân cộng đồng yên tâm sản xuất, làm ăn kinh tế
- Nâng cao đời sống văn hoá, tinh thần của nhân dân
Những biểu hiện của nếp sống văn hoá ở khu dân cư:
Có văn hoá Thiếu văn hoá
- Các gia đình giúp nhau làm kinh tế
- Tham gia xoá đói giảm nghèo
- Đoàn kết giúp nhau khi khó
- Chỉ biết lo cho cuộc sống của gia đình mình, ích kỉ, không quan tâm đến người khác
- Tụ tập quán xá
Trang 3GV: Lưu ý HS liên hệ ngay bản thân gia đinh và địa
phương mình ở
GV: Bổ sung các yêu cầu
- Hoạt động nhân đạo, đền ơn đáp nghĩa
- Giữ gìn và phát huy bản sắc dân tộc thuần phong mĩ
tục trong nhân dân
- Xây dựng đời sống văn hoá phát triển kinh tế
- Xây dựng cơ sở chính trị vững mạnh, dân chủ
- Kỉ cương pháp luật
- Thực hiện qui ước cộng đồng dân cư
Câu hỏi 2: Nêu những biện pháp góp phần xây dựng
nếp sống văn hoá ở khu dân cư (nhóm 2
Câu hỏi 3: Vì sao cần phải xây dựng nếp sống văn
hoá ở khu dân cư? (nhóm 3):
GV: Bổ sung:
Gia đình hạnh phúc, cộng đồng dân cư bình yên, góp
phần cho một xã hội văn minh, tiến bộ
Câu hỏi 4: HS làm gì để góp phần xây dựng nếp sống
văn hoá ở khu dân cư (nhóm 4)
GV: Yêu cầu HS bổ sung những hành vi trái với nếp
sống văn hoá ở một số HS:
- Thiếu lễ độ, tôn trọng người lớn.
- Bỏ học, giao du với bọn xấu
- Gây rối, mất trật tự an toàn
- Tham gia nghiện hút, đua xe, cờ bạc, số đề
- Lười lao động, thích ăn chơi đua đòi
- Tham gia vào các thủ tục (mê tín, tảo hôn)
GV: Kết luận, chuyển ý
khăn
- Động viên con cháu đến trường
đi học
- Giữ gìn vệ sinh
- Đọc sách báo tuyên truyền vận động quần chúng tham gia hoạt động xã hội
- Phòng chống tệ nạn
- Thực hiện sinh
đẻ có kế hoạch
- Nếp sống văn minh
- Vứt rác bừa bãi
- Mua số đề, nghiện hút, đua xe
- Mê tín dị đoan
- Tảo hôn
- Nghe tin đồn nhảm
- Tổ chức cưới xin, ma chay linh đình
- Lấn chiếm vỉa hè
- Vi phạm an toàn giao thông
Câu hỏi 2):
Biện pháp xây dựng nếp sống văn hoá khu dân cư:
- Thực hiện đường lối chính sách của Đảng và Nhà nước
- Xây dựng đời sống văn hoá và tinh thần lành mạnh, phong phú
- Nâng cao dân trí, chăm lo giáo dục sức khoẻ
- Xây dựng đoàn kết
- Giữ gìn trật tự an ninh
- Vệ sinh bảo vệ môi trường
- Giữ gìn kỉ cương pháp luật
Câu hỏi 3
ý nghĩa của việc xây dựng nếp sống văn hoá khu dân cư
- Cuộc sống bình yên hạnh phúc
- Bảo vệ, phát triển truyền thống văn hoá, giữ vững bản sắc dân tộc
- Đời sống người dân ổn định, phát triển
Những việc cần làm của HS:
- Ngoan ngoãn kính trọng lễ phép với
bố mẹ, anh chị em và mọi người xung quanh mình
- Chăm chỉ học tập
- Tham gia các hoạt động chính trị - xã hội
- Quan tâm giúp đỡ mọi người lúc khó khăn
- Thực hiện nếp sống văn minh
- Tránh xa tệ nạn xã hội
Trang 4HĐ 4: Hướng dẫn HS tìm hiểu nội dung bài học
GV: Hướng dẫn HS tóm tắt nội dung theo 4 ý
GV: Cho HS phát biểu nội dung bài học
GV: Nêu vấn đề để HS thắc mắc, trao đổi
GV: Giải đáp
GV: Tóm tắt nội dung
HS: Ghi bài vào vở
GV: Phải nhắc HS thuộc bốn ý của nội dung bài học
HĐ 5: Luyện tập bài tập SGK
GV: Tổ chức cho HS tự liên hệ, trao đổi tranh luận
Bài tập 1 SGK:
HS: Suy nghĩ cá nhân
GV: Cho HS trả lời
HS: Cả lớp nhận xét
GV: Giúp các em đưa ra ý kiến những việc làm được và
chưa làm được của bản thân và gia đình
GV: Yêu cầu HS nêu việc làm của gia đình và bản thân
- Đấu tranh với những hiện tượng mê tín dị đoan, thủ tục nặng nề
- Có cuộc sống lành mạnh có văn hoá
II Nội dung bài học
1) Thế nào là cộng đồng dân cư?
Cộng đồng dân cư là toàn thể những người sinh sống trong toàn khu vực lãnh thổ hoặc đơn vị hành chính gắn
bó một khối, giữa họ có sự liên kết và hợp tác với nhau để cùng thực hiện lợi ích của mình và lợi ích chung
2) Xây dựng nếp sống văn hoá như thế nào?
* Làm cho điều kiện văn hoá ngày càng lành mạnh, phong phú
Cụ thể:
- Giữ gìn trật tự an ninh
- Vệ sinh nơi ở
- Bảo vệ cảnh quan môi trường
- Xây dựng tình đoàn kết xóm giềng
- Bài trừ phong tục tập quán lạc hậu
- Chống mê tín dị đoan
- Phòng chống tệ nạn xã hội
3) ý nghĩa của việc xây dựng nếp sống văn hoá
- Góp phần làm cho cuộc sống bình yên hạnh phúc
- Bảo vệ và phát huy truyền thống văn hoá tốt đẹp của dân tộc
4) HS phải làm gì?
- Tham gia những hoạt động vừa sức mình góp phần xây dựng nếp sống văn hoá cộng đồng dân cư
III Bài tập
Bài 1:
(*) Việc làm đúng của gia đình:
- Thực hiện chủ trương đường lối của nhà nước
- Đóng tiền an ninh
- ủng hộ đồng bào vùng lũ lụt
- Thăm hàng xóm ốm đau
- Vệ sinh khu tập thể ngày thứ 7
- Tiết kiệm khi tổ chức đám cưới, đám ma
- Nuôi dạy con cái ngoan ngoãn
- Trồng nhiều cây xanh ngoài ngõ
(*) Việc làm sai của gia đình:
- Mẹ còn đi xem bói
Trang 5GV: Nhận xét, chuyển ý.
Bài tập 2 SGK:
GV: Ghi bài tập lên bảng phụ hoặc chiếu lên máy (nếu
có)
(Bài tập có 14 câu hỏi nhỏ)
GV: Cho từng HS trả lời từng câu một và giải thích vì
sao?
GV: Qua phần luyện tập các bài tập giúp các em hiểu rõ
việc làm đúng, sai của chúng ta, góp phần xây dựng
nếp sống văn hoá cộng đồng dân cư
Các em tự liên hệ bản thân rút ra bài học cho cá
nhân và mọi người
- Chưa vận động bà con tiết kiệm khi
tổ chức đám cưới, đám ma
- Chưa giúp được gia đình nghèo
(*) Bản thân em:
- Chưa chăm học
- Còn vứt rác bừa bãi
- Sinh hoạt hè còn chưa tự giác
- Thỉnh thoảng còn ngồi quán la cà
- Hái lộc, hái hoa của khu tập thể
Đáp án:
(*) Việc làm đúng:
a, c, d, đ, g, i, k, o
(*) Việc làm sai:
b, e, h, l, n, m.
* Củng cố: Rèn luyện kĩ năng, củng cố kiến thức
GV: Tổ chức cho HS chơi trò chơi đóng vai
GV: Đưa ra tình huống
Tình huống: * Gia đình có ông bố rượu chè, chơi đề em phải bỏ học.
* Gia đình bác Nam tổ chức đám cưới cho con quá linh đình tốn kém, sau đó bị vỡ nợ
HS: Chia 2 nhóm nhận tình huống Tự lo kịch bản, phân vai, đối thoại
GV: Hướng dẫn HS thực hiện
HS: Nhận xét, tranh luận
GV: Bổ sung, đánh giá
Kết luận toàn bài :
Phong trào toàn dân đoàn kết xây dựng cuộc sống mới ở khu dân cư do ủy ban trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phát động từ tháng 5/1995 đang được triển khai rộng khắp ở các khu dân cư trong cả nước Cuộc vận động nhằm vào những nội dung kinh tế, chính trị và văn hoá
Bài này tập trung xây dựng nếp sống văn hoá ở cộng đồng dân cư là việc làm thiết thực và có ý nghĩa quan trọng đối với đời sống của người dân và sự phát triển của đất nước, giữ vững bản sắc văn hoá của dân tộc
HS chúng ta phải học tập tốt, rèn luyện toàn diện để góp phần xây dựng cuộc sống ở cộng đồng dân cư ngày càng tốt đẹp hơn
* Dặn dò
Làm bài tập còn lại SGK
Chuẩn bị bài 10
Tìm hiểu gương người tốt ở địa phương tham gia xây dựng nếp sống văn hoá cụm dân cư
E Tài liêu tham khảo
Bác Lê Hạnh Phúc, tổ trưởng tổ dân phố 44 phường Đồng Xuân là "bộ đội Cụ Hồ" nay đã về hưu Bác quan tâm đến gia đình từng hộ Gia đình nào khó khăn thiếu thốn về kinh tế, mâu thuẫn về tình cảm bác đều phối hợp với các bạn, tìm phương pháp giúp đỡ Bác đứng ra cho vay vốn 2 gia đình khó khăn cải tạo khu vực chăn nuôi lợn và cải tạo cuộc sống Bác được rất nhiều người quí mến
(Báo an ninh thế giới 2211)