Tiểu luận quản lý nhà nước

Để xảy ra tình trạng trên, một phần là do đạo đức, lối sống ngày càng bịtha hoá, nhận thức về pháp luật còn hạn chế, ý thức chấp hành Pháp luật củacông dân còn thấp; một phần là do cán b

A MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài:

Trong sự nghiệp đổi mới hiện nay do Đảng ta khởi xướng và lãnh đạo,quá trình phát triển kinh tế thị trường theo định hướng XHCN, đẩy mạnhcông nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước; những năm qua, đất nước ta đã thuđược nhiều thành tựu quan trọng trên các lĩnh vực kinh tế, văn hoá, xã hội,đồng thời cũng làm nảy sinh nhiều vấn đề xã hội bức xúc cần được giảiquyết Trong đó việc giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân đang là vấn đềbức xúc, cần giải quyết kịp thời đúng đường lối, chính sách của Đảng, Phápluật của Nhà nước, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý Nhà nước trên cáclĩnh vực của đời sống xã hội

Những khuyết tật của nền kinh tế thị trường hiện nay, đã xuất hiện một

bộ phận công dân có lối sống thực dụng, sa sút về đạo đức, về nhân cách, bấtchấp tất cả để đạt được mục đích của mình; trong quản lý và sử dụng đất đai,còn xảy ra tình trạng lấn chiếm đất trái phép, tranh chấp đất đai, đặc biệt trongcác gia đình đã và đang xảy ra tranh chấp quyền sử dụng đất, quyền thừa kếđất đai

Để xảy ra tình trạng trên, một phần là do đạo đức, lối sống ngày càng bịtha hoá, nhận thức về pháp luật còn hạn chế, ý thức chấp hành Pháp luật củacông dân còn thấp; một phần là do cán bộ, công chức còn thiếu trách nhiệmtrong thực hiện chức năng, nhiệm vụ của mình về quản lý đất đai; hoặc domột số mặt còn hạn chế trong công tác quản lý Nhà nước về đất đai của cáccấp chính quyền, các ngành chức năng khi giải quyết, nên đã để một số vụtranh chấp kéo dài, gây hậu quả xấu

Với mong muốn đề cập đến một trong những thực trạng trên đây, bản

thân đã chọn đề tài tình huống “Giải quyết tranh chấp đất đai tại xã A,

huyện B” làm tiểu luận cuối khoá.

Xử lý tình huống cụ thể này, bản thân hy vọng nêu lên được phần nàonguyên nhân, hậu quả và phương hướng giải quyết dứt điểm vụ việc tranhchấp đất đai, xuất phát từ lối sống thực dụng, suy thoái đạo đức, ý thức chấphành Pháp luật của công dân, sự thiếu trách nhiệm của cán bộ, công chức khithi hành công vụ và các cấp chính quyền, các ngành chức năng trong việc cấpGiấy chứng nhận quyền sử dụng đất hiện nay trên địa bàn huyện B.

Kính mong sự trao đổi, góp ý của thầy, cô giáo cùng bạn đọc để bảnthân tu chỉnh vận dụng vào thực tiễn công tác của mình, nhằm làm tốt chứcnăng tham mưu cho lãnh đạo địa phương, ngành về công tác giải quyết các vụtranh chấp, lấn chiếm đất đai khi có các trường hợp tương tự xảy ra

2 Mục đích nghiên cứu đề tài:

Làm sáng tỏ diễn biến của tình huống, phân tích các nguyên nhân, hậuquả tác động của tình huống đối với công tác quản lý Nhà nước về đất đai.Đồng thời, đề xuất một số giải pháp gúp phần làm cho công tác quản lý đấtđai của tỉnh T.N và cả nước được tốt hơn, nâng cao hiệu lực, hiệu quả nhànước trên cơ sở pháp luật trong đời sống xó hội

3 Phương pháp nghiên cứu:

Nhằm hoàn thành đề tài nghiên cứu về lĩnh vực quản lý Nhà nước trongmột thể chế xã hội chủ nghĩa như ở nước ta, việc sử dụng phương pháp duyvật biện chứng và duy vật lịch sử của chủ nghĩa Mác-Lênin để xem xét, đánhgiá sự việc trong quá trình nghiên cứu là một yêu cầu khách quan Bên cạnh

đó, tác giả đó kết hợp sử dụng các phương pháp nghiên cứu khác như:Phương pháp quy nạp, phương pháp diễn dịch, phương pháp phân tích tổnghợp, phương pháp đối chiếu… đảm bảo tính hệ thống của đề tài

4 Kết cấu của tiểu luận:

Tiểu luận được chia thành ba phần: Mở đầu, nội dung và kết luận.Trong đó, phần nội dung tình huống được chia thành:

I Nội dung tình huống

II Phân tích tình huống

B NỘI DUNG

I MÔ TẢ TÌNH HUỐNG

1 Bối cảnh, không gian xảy ra tình huống.

Ông Nguyễn Văn B, được bố mẹ để lại cho một mảnh vườn, có nhà ởvới diện tích 960 m2 tại thôn V, xã A, huyện B

Hiện trạng mảnh vườn như sau:

Ông Nguyễn Văn B xây dựng gia đình đã lâu nhưng không có con, ông

B đi bộ đội chiến đấu ở chiến trường miền Nam, khi phục viên trở về quêhương, ông B bàn với vợ nhận một người con nuôi và đặt tên là Nguyễn VănC; được sự chăm sóc, nuôi dưỡng của vợ chồng ông B, anh Nguyễn Văn Cđược ăn học đến năm 1995 thì lập gia đình

Năm 1997, để tạo điều kiện cho vợ chồng anh Nguyễn Văn C, thuận lợitrong việc vay vốn ngân hàng để sản xuất kinh doanh, ông Nguyễn Văn B đãviết giấy chuyển nhượng 500 m2 cho anh Nguyễn Văn C và đưa Giấy chứngnhận quyền sử dụng đất của mình cho anh C đi làm thủ tục chuyển nhượng

đất Lợi dụng sự tín nhiệm của bố mẹ nuôi, anh Nguyễn Văn C đã thay đổi

giấy chuyển nhượng của ông Nguyễn Văn B viết 500 m2 thành 960 m2, đưađến các cơ quan có thẩm quyền nộp và xin làm thủ tục chuyển nhượng đất

Do không kiểm tra, xem xét đến quyền và lợi ích của người có liênquan, cán bộ, công chức quá tin tưởng vào giấy tờ của anh C xuất trình, nên

đã tham mưu cho UBND huyện B ra quyết định thu hồi 960 m2 đất của ôngNguyễn Văn B, cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho anh Nguyễn Văn

Đường liên thôn 25m

38,4m

C, trên thửa đất của ông Nguyễn Văn B Năm 1999, anh Nguyễn Văn C làmnhà trên mảnh đất 500 m2 mà ông Nguyễn Văn B đã viết giấy chuyển nhượngtheo thoả thuận, ngôi nhà của ông B vẫn giữ nguyên, vợ chồng anh C ra ởriêng để thuận lợi trong sản xuất kinh doanh.

Năm 2009, ông Nguyễn Văn B có ý định chuyển nhượng lại cho ngườikhác 200 m2 đất, để lấy tiền sửa chữa lại ngôi nhà cũ của mình, thì mâu thuẫngiữa hai cha con nảy sinh Lý do anh Nguyễn Văn C không cho ông B chuyểnnhượng đất và sửa chữa nhà ở, vì toàn bộ thửa đất đã được cơ quan Nhà nước

có thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho anh C Hai chacon ông B to tiếng với nhau, gây mất tình cảm cha con cũng như sự đoàn kếttrong nội bộ gia đình, mâu thuẫn giữa hai cha con ngày càng căng thẳng

Trước tình hình đó, để đảm bảo quyền lợi của mình, được sửa chữangôi nhà mà cha mẹ để lại, ông Nguyễn Văn B đã làm đơn khiếu nại đến các

cơ quan có chức năng của huyện B đề nghị kiểm tra, xác minh làm rõ theo nộidung trình bày của ông Nguyễn Văn B là: Năm 1997, ông B chỉ viết giấychuyển nhượng đất cho anh C diện tích 500 m2, vì sao UBND huyện B cấpcho anh C Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất 960 m2, đúng bằng diện tíchthửa đất của ông được cha mẹ để lại

2 Lý do xảy ra tranh chấp.

Qua thẩm tra, xác minh, tìm hiểu ban đầu, nguyên nhân sâu xa dẫn đếntranh chấp đất đai giữa cha con ông Nguyễn Văn B là do anh Nguyễn Văn Cchưa nhận thức đầy đủ về Pháp luật, lợi dụng sự tín nhiệm của bố mẹ nuôi,làm mất tình cảm cha con Năm 1999, anh Nguyễn Văn C xây dựng nhà mớitrên mảnh đất 500 m2 mà ông B chuyển nhượng lại Do điều kiện kinh tế chưacho phép, nhưng anh C quyết định xây nhà ở kết hợp làm nơi sản xuất hàngmộc thủ công mỹ nghệ của HTX do anh C thành lập Vì thiếu vốn để xâydựng, nên anh C có hỏi mượn vợ chồng ông B số tiền tiết kiệm mà vợ chồngông để dành khi về già, thì ông Nguyễn Văn B không đồng ý Từ đó, vợchồng anh C ít quan tâm đến vợ chồng ông B Theo như thoả thuận ban đầu

giữa hai cha con ông B, vợ chồng anh C có trách nhiệm chăm sóc vợ chồngông B khi già yếu, sự việc càng nghiêm trọng hơn khi ông B định chuyểnnhượng 200 m2 đất, để lấy tiền sửa chữa lại căn nhà mà vợ chồng ông B đang

ở, thì anh B cản trở và tuyên bố: Toàn bộ thửa đất 960 m2 Nhà nước đã cấpGiấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho anh Nguyễn Văn C, ông B không cóquyền gì trên thửa đất đó nữa…

Việc mâu thuẫn, tranh chấp đất đai giữa cha con ông Nguyễn Văn B đãđược các tổ chức, chính quyền và đoàn thể xã A, thôn V tổ chức gặp gỡ hoàgiải nhiều lần nhưng không thành Từ đó, việc tranh chấp đất đai giữa cha conông B ngày càng nghiêm trọng, dẫn đến việc ông Nguyễn Văn B làm đơnkhiếu nại đề nghị các cơ quan thẩm quyền giải quyết Đơn khiếu nại ghi ngày20/03/2017, Chủ tịch UBND huyện B nhận được ngày 30/3/2017

II MỤC TIÊU XỬ LÝ TÌNH HUỐNG.

Từ sự việc trên đã đặt ra một số mục tiêu cơ bản cho việc giải quyết ởgóc độ quản lý hành chính Nhà nước như sau:

- Mục tiêu hàng đầu cho việc xử lý tình huống này: Là việc giải quyếttranh chấp đất đai một cách nhanh chóng, chính xác, đúng Pháp luật, khônggây mất tình cảm cha con trong gia đình và không làm rắc rối tình hình trongkhu vực

- Thứ hai: Phải khắc phục được tình trạng tranh chấp quyền sử dụng đấttrong tình hình hiện nay, nhằm đảm bảo tăng cường pháp chế XHCN tronglĩnh vực quản lý và sử dụng đất đai, củng cố niềm tin của nhân dân đối vớichính quyền các cấp

- Thứ ba: Phải bảo vệ được quyền và lợi ích chính đáng của công dân,

mà trực tiếp là bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng của cha con ông NguyễnVăn B, tạo điều kiện thuận lợi cho việc thi hành Phá

p luật.

- Thứ tư: Phải giữ vững truyền thống đạo đức của dân tộc, xây dựngnếp sống văn hoá mới, nêu cao tinh thần đoàn kết, đùm bọc thương yêu nhautrong gia đình cũng như trong toàn xã hội

III PHÂN TÍCH NGUYÊN NHÂN VÀ HẬU QUẢ CỦA TÌNH HUỐNG.

sự tín nhiệm của bố mẹ nuôi; Do sự thiếu hiểu biết về Luật đất đai của vợ

chồng ông Nguyễn Văn B, sau khi viết Giấy chuyển nhượng đất và làm thủ

tục giao quyền sử dụng đất cho con, không lấy lại Giấy chứng nhận quyền sửdụng đất của mình, nên không biết được việc làm sai trái của con mình để kịpthời xử lý; Việc làm thiếu trách nhiệm của cán bộ, công chức các cấp trong thihành công vụ, đã làm thủ tục chuyển nhượng đất cho anh C mà chưa xem xétđến những người có quyền và lợi ích liên quan, không thực hiện đầy đủ quytrình chuyển nhượng quyền sử dụng đất mà pháp luật đã quy định

- Thứ hai: Do công tác quản lý đất đai của các cấp chính quyền, cácngành chức năng còn buông lõng, thiếu chặt chẽ và cương quyết, nên đã đểxảy ra tình trạng tranh chấp đất đai nêu trên

-Thứ ba: Do mâu thuẫn gia đình ngày càng nghiêm trọng, căng thẳng,gay gắt không thể tự giải quyết được; công tác hòa giải ở thôn V, xã A kémhiệu quả

2 Hậu quả tình huống có thể xảy ra.

Do cán bộ, công chức không làm tròn trách nhiệm của mình trong việclàm thủ tục chuyển nhượng đất đai, giữa cha con ông Nguyễn Văn B; anhNguyễn Văn C được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất 960 m2, hoàntoàn không đúng các quy định của Pháp luật về đất đai, dẫn đến tranh chấp;làm mất uy tín của các cơ quan quản lý Nhà nước, giảm sút lòng tin của nhândân đối với các cấp chính quyền, làm suy giảm tính pháp lý của Pháp luậtXHCN, kỷ cương phép nước không được thực hiện nghiêm túc Những hộ giađình khác cũng có thể làm được như vậy, nếu sự việc tại gia đình ông NguyễnVăn B không được giải quyết dứt điểm có tình, có lý đúng Pháp luật.

Nếu lấy lý do, Nhà nước đã cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đấtcho mình mà vợ chồng anh Nguyễn Văn C không cho bố mẹ nuôi chuyểnnhượng đất và sửa chữa nhà ở Việc làm đó là trái với đạo lý làm con, khôngđúng với lương tâm trách nhiệm của con cái đối với cha mẹ, làm ảnh hưởngkhông tốt đến tâm lý chung của xã hội

Một khi sự việc tranh chấp đất đai, giữa cha con ông Nguyễn Văn Bkhông được giải quyết dứt điểm theo hướng “thấu tình, đạt lý” Thì việc khiếunại sẽ kéo dài, làm ảnh hưởng đến cuộc sống chung của những người liênquan, của gia đình cha con ông B và gây mất ổn định tình hình an ninh – trật

tự xã hội trên địa bàn khu dân cư

IV XÂY DỰNG, PHÂN TÍCH VÀ LỰA CHỌN PHƯƠNG ÁN GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG.

1 Xây dựng, phân tích phương án.

Từ tình huống trên, để giải quyết vụ việc theo đúng mục tiêu đặt ra, cóthể nêu lên 03 phương án giải quyết sau đây:

a Phương án thứ nhất: Hoà giải.

Căn cứ vào Điều 202 Luật đất đai năm 2013 quy định về việc hòa giảitranh chấp đất đai thì Nhà nước khuyến khích các bên tranh chấp đất đai tựhòa giải hoặc giải quyết tranh chấp đất đai thông qua hòa giải ở cơ sở…

Trong vụ việc này, nguyên nhân chính là do mâu thuẫn trong nội bộ gia đìnhkhông được giải quyết êm thấm nên đã xay ra tranh chấp Khi gia đình hoàthuận, đùm bọc yêu quý lẫn nhau, nếu được sự quan tâm của cấp uỷ, chínhquyền và các đoàn thể thôn, xã làm tốt công tác hòa giải, giáo dục giải thích,thuyết phục những việc đúng, sai, những điều hay, lẽ phải thì chúng ta cũng

có thể áp dụng phương pháp hòa giải

Việc giải quyết tranh chấp đất đai giữa cha con ông Nguyễn Văn Btheo phương án hòa giải có những ưu điểm sau:

Về ưu điểm: Tạo được tình đoàn kết cha con, đùm bọc yêu thương lẫnnhau, tôn trọng nhau trong gia đình và cùng nhau xây dựng: “gia đình vănhoá” Qua phân tích việc tranh chấp đất đai và mâu thuẫn giữa cha con ôngNguyễn Văn B, chỉ ra những việc làm đúng, sai của từng người, giúp cácthành viên trong gia đình nhìn nhận thấu đáo những hành vi sai trái của mình

và hiểu rõ nhau hơn để cùng chia sẽ và thông cảm cho nhau

Về khuyết điểm: Nếu áp dụng phương pháp hòa giải này thì việc giảiquyết tranh chấp đất đai giữa cha con ông Nguyễn Văn B, chỉ dừng lại ở mức

độ tự giải quyết trong nội bộ gia đình Quyền sử dụng đất của các thành viêntrong nội bộ gia đình chưa được phân định một cách rõ ràng, đúng Pháp luật,chưa được các cơ quan có thẩm quyền thừa nhận Việc tranh chấp đất đai cóthể tiếp tục diễn ra nếu giải quyết tranh chấp không dứt điểm, mâu thuẫn giađình có thể tái diễn lại

Kết luận: Đối với tình huống này, việc áp dụng phương án hòa giải làkhông có tính khả thi vì mâu thuẫn gia đình giữa cha con ông Nguyễn Văn B

đã khá nghiêm trọng và tranh chấp đất đai có thể lại tiếp diễn

b Phương án thứ hai: Giữ nguyên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất

mang tên Nguyễn Văn C

Trong thời điểm anh Nguyễn Văn C đi làm thủ tục chuyển nhượng đất,ông B không hay biết việc anh C đã thay giấy chuyển nhượng mà ông đã viết

Từ khi được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền cấp Giấy chứng nhậnquyền sử dụng đất, vợ chồng anh C luôn làm tròn nghĩa vụ sử dụng đất đốivới Nhà nước, vợ chồng anh C cũng là thành viên trong gia đình ông B nên

vợ chồng anh C được quyền sử dụng đất

Việc giải quyết tình huống này, theo phương án giữ nguyên Giấy chứngnhận quyền sử dụng đất mang tên anh C thì có những ưu, khuyết điểm sau:

Về ưu điểm:

Vợ chồng anh Nguyễn Văn C được cơ quan Nhà nước có thẩm quyềncấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trên toàn bộ diện tích 960 m2

- Ổn định cuộc sống gia đình anh Nguyễn Văn C để phát triển sản xuất

- Không gây xáo trộn về việc hoạch định kế hoạch sản xuất của vợchồng anh H

- Sâu xa hơn, nếu là hai cha con được hòa giải thấu tình, đạt lý Ngườicon hiểu ra lỗi của mình và luôn làm tròn trách nhiệm bằng đạo đức, lươngtâm, cũng như ý thức rõ được những hành vi của người con mà pháp luật đãquy định Trong gia đình luôn không để xảy ra những mâu thuẫn tương tự đẩyđến giải quyết bằng những quyết định hành chính hay tại cơ quan tòa án

- Về khuyết điểm:

Nếu giữ nguyên Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất mang tên NguyễnVăn C, thì ông Nguyễn Văn B không có quyền chuyển nhượng đất, muốn sửachữa lại nhà ở của mình ông B phải xin ý kiến của anh C, chỉ được sửa chữalại nhà ở của mình khi được sự đồng ý của anh C, người có quyền sử dụng đấthợp pháp

Các quyền và lợi ích hợp pháp của ông B bị xâm phạm; thiệt hại vềkinh tế nếu ông B không chuyển nhượng được 200 m2 đất, ở trong tổng số960m2 đất mà ông là chủ sở hữu hợp pháp Ông sẽ không có được điều kiện

và vật chất (tiền bạc) để tu sửa lại nhà cửa của mình

Những công dân khác sẽ bắt chước sự việc này, tạo nên mâu thuẫntrong gia đình, cũng như dư luận xã hội, con cái lợi dụng sự tín nhiệm của cha

mẹ, để dành quyền sử dụng đất, buộc cha mẹ phải xin ý kiến của mình, khiquyết định một vấn đề liên quan đến đất đai mà đáng ra là quyền của cha mẹ

Như vậy, căn cứ vào tính chất của tình huống, nếu giữ nguyên Giấychứng nhận quyền sử dụng đất mang tên anh Nguyễn Văn C, thì không cótính khả thi vì phương án này chưa giải quyết được mục tiêu đã đặt ra là ôngNguyễn Văn B phải có quyền sử dụng đất Mặt khác, phương án này khuyếtđiểm nhiều hơn ưu điểm, luôn tiềm ẩn làm nảy sinh việc tái khiếu kiện

c Phương án thứ ba: Chia tách quyền sử dụng đất.

Theo Điều 203 Luật đất đai quy định về thẩm quyền giải quyết tranhchấp đất đai, Điều 204 Luật đất đai quy định giải quyết khiếu nại về đất đaithì khi nhận được đơn khiếu nại của ông Nguyễn Văn B thuộc thẩm quyềngiải quyết của Chủ tịch UBND huyện B; các ngành chức năng tham mưu choChủ tịch UBND huyện ra quyết định thụ lý giải quyết

- Thu hồi quyết định giao quyền sử dụng đất cho anh Nguyễn Văn C tráiquy định, và thực hiện việc cấp lại Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất choông Nguyễn Văn B và anh Nguyễn Văn C, theo đúng luật đất đai hiện hành

Việc giải quyết tình huống này theo phương án chia tách quyền sử dụngđất quay lại theo trình tự ban đầu, xuất phát từ việc ông Nguyễn Văn B ghiGiấy chuyển nhượng cho con là Nguyễn Văn C 500 m2 (có Giấy chuyểnnhượng) thì có những ưu, khuyết điểm sau:

Về ưu điểm:

Bảo vệ được quyền lợi cho công dân, cụ thể là ông Nguyễn Văn B cóđược quyền sử dụng đất, đảm bảo tính thống nhất của Pháp luật, tăng cườngPháp chế XHCN, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý Nhà nước trong lĩnhvực quản lý và sử dụng đất đai, giải quyết nhanh chóng, dứt khoát các hậuquả của vụ khiếu nại, không làm rắc rối thêm tình hình khu vực, tạo được