Tiểu luận Quản lý nhà nước của các cơ quan quyền lực nhà nước: Tính thống nhất của cơ quan quyền lực nhà nước trong quản lý nhà nước ở Việt Nam hiện nayTiểu luận Quản lý nhà nước của các cơ quan quyền lực nhà nước: Tính thống nhất của cơ quan quyền lực nhà nước trong quản lý nhà nước ở Việt Nam hiện nayTiểu luận Quản lý nhà nước của các cơ quan quyền lực nhà nước: Tính thống nhất của cơ quan quyền lực nhà nước trong quản lý nhà nước ở Việt Nam hiện nayTiểu luận Quản lý nhà nước của các cơ quan quyền lực nhà nước: Tính thống nhất của cơ quan quyền lực nhà nước trong quản lý nhà nước ở Việt Nam hiện nayTiểu luận Quản lý nhà nước của các cơ quan quyền lực nhà nước: Tính thống nhất của cơ quan quyền lực nhà nước trong quản lý nhà nước ở Việt Nam hiện nayTiểu luận Quản lý nhà nước của các cơ quan quyền lực nhà nước: Tính thống nhất của cơ quan quyền lực nhà nước trong quản lý nhà nước ở Việt Nam hiện nayTiểu luận Quản lý nhà nước của các cơ quan quyền lực nhà nước: Tính thống nhất của cơ quan quyền lực nhà nước trong quản lý nhà nước ở Việt Nam hiện nayTiểu luận Quản lý nhà nước của các cơ quan quyền lực nhà nước: Tính thống nhất của cơ quan quyền lực nhà nước trong quản lý nhà nước ở Việt Nam hiện nayTiểu luận Quản lý nhà nước của các cơ quan quyền lực nhà nước: Tính thống nhất của cơ quan quyền lực nhà nước trong quản lý nhà nước ở Việt Nam hiện nayTiểu luận Quản lý nhà nước của các cơ quan quyền lực nhà nước: Tính thống nhất của cơ quan quyền lực nhà nước trong quản lý nhà nước ở Việt Nam hiện nayTiểu luận Quản lý nhà nước của các cơ quan quyền lực nhà nước: Tính thống nhất của cơ quan quyền lực nhà nước trong quản lý nhà nước ở Việt Nam hiện nayTiểu luận Quản lý nhà nước của các cơ quan quyền lực nhà nước: Tính thống nhất của cơ quan quyền lực nhà nước trong quản lý nhà nước ở Việt Nam hiện nayTiểu luận Quản lý nhà nước của các cơ quan quyền lực nhà nước: Tính thống nhất của cơ quan quyền lực nhà nước trong quản lý nhà nước ở Việt Nam hiện nayTiểu luận Quản lý nhà nước của các cơ quan quyền lực nhà nước: Tính thống nhất của cơ quan quyền lực nhà nước trong quản lý nhà nước ở Việt Nam hiện nay
Trang 1KHOA NHÀ NƯỚC VÀ PHÁP LUẬT
***
TIỂU LUẬN MÔN: QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC CỦA CÁC CƠ QUAN
Trang 3MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
2 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu
3 Đối tượng
4 Phương pháp nghiên cứu
5 Kết cấu của tiểu luận
NỘI DUNG
CHƯƠNG I: MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ CƠ QUAN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC CỦA CƠ QUAN QUYỀN LỰC NHÀ NƯỚC
1.1 Quyền lực của cơ quan quyền lực nhà nước
1.2 Quản lý nhà nước của cơ quan quyền lực nhà nước
CHƯƠNG II: NHỮNG NGUYÊN TẮC CƠ BẢN TRONG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC CỦA CƠ QUAN QUYỀN LỰC NHÀ NƯỚC
1.1 Khái niệm, đặc điểm của nguyên tắc
3.1 Nguyên tắc quyết định theo đa số
3.2 Nguyên tắc công khai
3.3 Nguyên tắc tranh luận
3.4 Sự tuân thủ quy trình, thủ tục
CHƯƠNG III: QUỐC HỘI CƠ QUAN QUYỀN LỰC NHÀ NƯỚC CAO NHẤT CỦA NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
1 Vị trí, tính chất của Quốc hội
2 Chức năng nhiệm vụ của Quốc hội
CHƯƠNG IV: QUYỀN LỰC NHÀ NƯỚC TRONG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC
Ở VIỆT NAM CÓ TÍNH THỐNG NHẤT
Trang 4CHƯƠNG V: NHẬN XÉT CHUNG
KẾT LUẬN
MỞ ĐẦU
Trang 51 Lý do chọn đề tài
Từ khi con người khai sinh ra cho đến nay thì đã trải qua bốn kiểu nhà nướccác kiểu đó là: nhà nước đầu tiên là nhà nước chủ nô, thứ hai là nhà nước phongkiến, thứ ba là nhà nước tư sản, thứ tư là nhà nước xã hội chủ nghĩa Dù ở kiểu nhànước nào con người cũng muốn hướng đến bình đẳng cho các tầng lớp trong xã hội
và nhà nước xã hội chủ nghĩa là nhà nước đang được các nước trên thế giới nóichung và Việt Nam nói riêng hướng đến đây có thể xem là nhà nước tiến bộ nhất vàcuối cùng trong lịch sử Vai trò của nhà nước ở bất kỳ một quốc gia nào cũng đềurất to lớn Phương thức và hiệu quả quản lý của nhà nước có ảnh hưởng trực tiếp vàquyết định đối với sự phát triển về mọi mặt của quốc gia đó Chính vì thế chúng tacần hiểu rõ về bộ máy nhà nước, đặc biệt là bộ máy nhà nước xã hội chủ nghĩa để
từ đó đưa ra cách thức quản lý cũng như điều hành nhà nước tốt hơn
Bộ máy nhà nước là một chỉnh thể thống nhất, được tạo thành bởi các cơquan nhà nước gồm bốn hệ thống cơ quan chính: cơ quan lập pháp, cơ quan hànhchính, cơ quan toà án và cơ quan kiểm sát Cơ quan quyền lực nhà nước là bộ phậnhợp thành của bộ máy nhà nước, được thành lập để thực hiện chức năng quản lí nhànước Chủ thể quản lý nhà nước là các cá nhân hay tổ chức mang quyền lực nhànước, nhân danh nhà nước và thực hiện chức năng quản lý hành chính nhà nước
Và có thể khẳng định rằng chủ thể quản lí nhà nước quan trọng nhất là cơ quanquyền lực nhà nước Để làm rõ nhận định trên, em chọn nghiên cứu đề tài: Tínhthớng nhất của cơ quan quyền lực nhà nước trong quản lý nhà nước Việt Nam hiệnnay
2 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu
Việt Nam đã lựa chọn cho mình con đường tiến lên chủ nghĩa xã hội và xâydựng nhà nước xã hội chủ nghĩa Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh từ lâu đã có quanđiểm rõ ràng và đúng đắn về nhà nước xã hội chủ nghĩa đó là: “Nhà nước của dân,
do dân, vì dân” Từ khi đổi mới đất nước, Đảng ta lại càng chú trọng vận dụng,phát triển, cụ thể hoá vấn đề nhà nước của dân, do dân, vì dân Do vậy, sự quản lýcủa nhà nước đối với mọi mặt của đời sống xã hội lại càng ảnh hưởng mạnh mẽ đối
Trang 6với sự phát triển và bộ mặt của đất nước Vấn đề nâng cao vai trò của nhà nước làmột vấn đề hết sức hệ trọng; luôn được Đảng, Nhà nước ta quan tâm, chú ý và đưa
ra trong các kỳ Đại hội Đảng Mặc dù nhà nước ta đã phát huy vai trò của mình mộtcách có hiệu quả trong nhiều lĩnh vực của đất nước, nhưng không phải không cónhững hạn chế Vì vậy, chúng ta cần nghiên cứu, đi sâu tìm hiểu tính thống nhấtcủa quyền lực nhà nước tìm ra những mặt tích cực cũng như hạn chế nhằm hoànthiện bộ máy nhà nước, khi quyền lực nhà nước được thống nhất thì việc phát triểnmọi mặt của đời sống xã hội mới được cải thiện, phát triển bền vững và tốt đẹphơn
Đề tài nghiên cúu những quan hệ quản lý phát sinh trong quá trình tổ chức,thực thi quyền lực nhà nước của các cơ quan nhà nước nói chung, của cơ quanquyền lực nhà nước nói riêng và tính thống nhất của cơ quan quyền lực nhà nước.Các khái niệm, các phạm trù cơ bản, các yếu tố, các bộ phận cấu thành của hệthống quản lý nhà nước của cơ qaun quyền lực nhà nước; mối quan hệ giữa các yếu
tố, các bộ phận cấu thành hệ thống quản lý nhà nước; nguyên tắc, chức năng, nhiệm
vụ, hình thức, phương pháp quản lý nhà nước của cơ quan quyền lực nhà nước.Trên cơ sở đó, đề tài còn nghiên cứu quá trình đổi mới, hoàn thiện về tổ chức vàhoạt động của hệ thống cơ quan quyền lực nhà nước trong quá trình quản lý nhànước để đi đến tính thống nhất chung
3 Đối tượng
Đề tài nghiên cứu dựa trên nền tảng lý luận cơ bản của Chủ nghĩa Mác Lênin, đồng thời sử dụng những kiến thức cơ bản của nhiều môn khoa học khácnhư Lý luận về Nhà nước và pháp luật, Khoa học quản lý, Lý thuyết chung về quản
-lý xã hội, để thực hiện nhiệm vụ của nó Môn học quản -lý nhà nước cửa cơ quanquyền lực nhà nước góp phần tạo cơ sở khoa học cho việc tiếp tục xây dựng vàhoàn thiện về tổ chức và hoạt động của bộ máy nhà nước nói chung, tổ chức vàhoạt động của cơ quan quyền lực nhà nước nói riêng và đi đến tính thống nhất của
cơ quan quyền lực nhà nước
4 Phương pháp nghiên cứu
Trang 7Môn học quản lý nhà nước của cơ quan quyền lực nhà nước lấy chủ nghĩaduy vật biện chửng và chù nghĩa duy vật lịch sử; phép biện chứng duy vật làmphương pháp luận nghiên cứu Điều dó có nghĩa là:
Thứ nhất, nghiên cứu về cơ quan quyền lực nhà nước (cơ cấu tổ chức vàchức năng) phải xuất phát từ đời sống xã hội và sự tác động trờ lại đối với đời sống
xã hội
Thứ hai, khi nghiên cứu cần xem xét sự tồn tại, phát triển cùa cơ quan quyềnlực nhà nước và tính thống của cơ quan quyền lực nhà nước trong quản lý nhà nướctrong mối quan hệ biện chứng với các hiện tượng khác của thượng tầng kiến trúc
Thứ ba, chú trọng mối quan hệ thống nhất, tác động giữa cơ cấu tổ chức vàchức năng của cơ quan quyền lực nhà nước trong quản lý nhà nước
Ngoài ra, một sổ khoa học cụ thể khác nằm trong hệ thống các kiến thức vềquản lý đòi hỏi việc nghiên cứu môn học phải có sự kết hợp khoa học những kháiquát lý luận trong quá trình nghiên cứu
5 Kết cấu của tiểu luận
Bao gồm 3 phần Mở đầu, Nội dung và Kết luận
NỘI DUNGCHƯƠNG I MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ CƯ QUAN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC CỦA CƠ
QUAN QUYỀN LỰC NHÀ NƯỚC
Trang 81.1 Quyền lực của cơ quan quyền lực nhà nước
Với tư cách là một phạm trù của khoa học chính trị, quyền lực đã đượcnghiên cửu qua các thời kỳ Từ cổ đại - trong tác phẩm “Chính trị Aten” củaArixtổt - đển thời trung cổ bời các nhà thần học, các nhà phục hưng, các nhà khôngtưởng, các nhà bách khoa đến các nhà chính trị hiện đại và các nhà bách khoa triếthọc toàn thư Liên xô (cũ) vẫn chưa dưa ra được định nghĩa về quyền lực mang tínhthuyết phục cao Tuy nhiên, ở góc độ chung nhất, nội hàm của khái niệm quyền lựcbao gồm:
Một là, quyền lực ra đời và tồn tại cùng với xã hội loài người Sự tồn tại của
loài người, ngoài những hoạt động riêng biệt của từng cá thể người, con người còn
có hoạt động chung trong cộng đồng Sự hoạt động chung giữa người với người tạo
ra quyền của người này đối với người khác Hay nói một cách khác là quyền lựcchính là một loại quan hệ xã hội
Hai là, quyền lực mang tính khách quan Quyền lực tuy ra đời và tồn tại
cùng với hoạt động của xã hội loài người nhưng nó không phụ thuộc vào ý chí chủquan của con người mà đòi hỏi con người phải nhận thức và sử dụng đúng nhưnhững gì nó có Tính khách quan của quyền lực bắt nguồn từ bản chất xã hội củacon người mà suy đến cùng là tính quy định của sản xuất vật chất đổi với sự tồn tại
và phát triển của con người và loài người
Ba là, quyền lực mang tính phổ biến Song trong xã hội, mỗi người có nhiều
moi liên hệ giữa người với người mà mỗi quan hệ xã hội xác định một quan hệquyền lực tương ứng nên mỗi người tất phải tham gia nhiều quan hệ quyền lực khácnhau Từng quyền lực vừa tồn tại độc lập, vừa đan xen chồng chéo lên nhau tạo nênmột tổng hòa các quan hệ quyền lực theo yêu cầu của xã hội
Bốn là, quyền lực là quan hệ giữa người chỉ huy và người thi hành Bất cứ
hoạt động chung nào cũng phải cỏ người tổ chức chi huy và người phục tùng sự tổchức chi huy đó Chỉ huy và phục tùng chỉ huy là cội nguồn, điểm xuẩt phát, là nộidung trung tâm của mọi quyền lực Vì vậy, Ph.Ănghen đã cho rằng quyền uy là ý
Trang 9chí của người khác buộc ta phải tiếp thu, quyền uy lấy sự phục tùng làm tiền dề.
Từ đó, có thể hiểu: quyền lực là ý chí của người này được người khác thihành thể hiện mắi quan hệ giữa người chỉ huy với người chịu sự chi huy, giữangười được giao quyền với người đã trao quyên; đó là quyên uy và thể lực đù đểquyết định việc điều hành người khác hoạt động theo ý chí của mình
1.2 Quản lý nhà nước của cơ quan quyền lực nhà nước
Quản lý nhà nước xuất hiện cùng với nhà nước, là quản lý công việc của nhànước (là sự quản lý cùa nhà nước đoi với xã hội và công dân) Nội hàm của quản lýnhà nước thay đổi phụ thuộc vào chế độ chính trị, trình độ phát triển kinh tế - xãhội cùa mỗi một quốc gia qua các giai đoạn lịch sử
Ngày nay, quản lý nhà nước xét về mặt chức năng bao gồm hoạt động lập
pháp, hoạt động hành chính (chấp hành và điều hành) và hoạt động tư pháp.
Trong hệ thống xã hội, tồn tại rất nhiều chủ thể tham gia quản lý xã hội như:đảng, nhà nước, tổ chức chính trị xã hội, các đoàn thể nhân dân, các hiệp hội Trong sự quản lý đó thì quản lý nhà nước có những điểm khác biệt, thể hiện:
Thứ nhất, quản lý nhà nước là quản lý xã hội nhưng không phải bất cứ sự
quản lý xã hội nào cũng là quản lý nhà nước;
Thứ hai, chủ thể quản lý nhà nước là chủ thể duy nhất được quản lý toàn diện
xã hội;
Thứ ba, Nhà nước là chủ thể duy nhất được sử dụng quyền lực nhà nước
trong việc thực hiện chức năng quản lý của mình đôi với xã hội;
Thứ tư, Nhà nước là chù thể duy nhất sử dụng luật pháp là công cụ chủ yếu
để thực hiện chức năng quản lý xã hội của mình
Có thể hiểu quản lý nhà nước là một dạng quản lý xã hội đặc biệt, mang tínhquyền lực nhà nước và sử dụng pháp luật nhà nước để điều chỉnh hành vi hoạt độngcủa con người trên tất cả các lĩnh vực của đời song xã hội do các cơ quan trong bộmáy nhà nước thực hiện, nhằm thoả mãn nhu cầu hợp pháp của con người, duy trì
sự ổn định và phát triển của xã hội
Nói cách khác, quản lý nhà nước là sự tác động cùa các chủ thể mang quyền
Trang 10lực nhà nước, chủ yếu bằng pháp luật tới các đối tượng quản lý nhằm thực hiện cácchức năng đối nội và đối ngoại của Nhà nước.
Trong bộ máy của Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, Quốc hội
được xác định là “cơ quan đại biểu cao nhất của Nhân dân, cơ quan quyển lực nhà
nước cao nhất của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.'” Các quyền lập
pháp, hành pháp và tư pháp đều bắt nguồn từ cơ chế lập hiên của Quốc hội Quốchội giữ quyền lập pháp và phân công các cơ quan khác (Chủ tịch nước, Chính phủ,Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao) thực hiện quyền hànhpháp và tư pháp
CHƯƠNG II NHỮNG NGUYÊN TẮC CƠ BẢN TRONG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC CỦA CƠ
QUAN QUYỀN LỰC NHÀ NƯỚC 1.1 Khái niệm, đặc điểm của nguyên tắc
Trong tổ chức và hoạt động quản lý nhà nước của cơ quan quyền lực nhànước, các nguyên tắc cơ bản là những tư tưởng chủ đạo bắt nguồn từ cơ sở khoahọc của hoạt động quản lý, từ bản chất của chế độ, được quy định trong pháp luậtlàm nền tảng cho tổ chức và hoạt động quản lý nhà nước của cơ quan quyền lựcnhà nước
Các nguyên tắc quản lý nhà nước nói chung và những nguyên tắc tổ chức vàquản lý nhà nước của cơ quan quyền lực nhà nước nói riêng đã được quy định tronghiến pháp, luật, văn bản dưới luật, trong đó những nguyên tắc được quy định trongHiến pháp được xem là nguyên tắc cơ bản nhất Xét về mặt bản chất, các nguyêntắc này có những đặc điểm cơ bản sau:
Thứ nhất, các nguyên tắc tổ chức và quản lý nhà nước của cơ quan quyền lực
nhà nước mang tính chất khách quan bởi vì chúng được xây dựng, đúc kết từ thực
tế cuộc sống và phản ánh các quy luật phát triển khách quan Tuy nhiên, cácnguyên tắc trên cũng mang yếu tổ chủ quan bời vì chúng được xây dựng bời conngười mà con người dựa trên những nhận thức chủ quan để xây dựng
Thứ hai, các nguyên tắc quản lý hành chính nhà nước có tính ổn định cao
Trang 11nhưng không phải là nguyên tắc bất di bất dịch Nó gắn liền với quá trình phát triểncủa xã hội, tích lũy kinh nghiêm, thành quả của khoa học về tổ chức và hoạt độngquản lý nhà nước.
Thứ ba, tính độc lập tương đối với chính trị Hệ thống chính trị của nhà nước
Việt Nam được thực hiện thông qua: các tổ chức chính trị xã hội (Đảng, Mặt trận tổquốc, ), và bộ máy nhà nước (lập pháp, hành pháp, tư pháp) Vì vậy, ngoài tính đặcthù trong tổ chức và hoạt động quản lý nhà nước của cơ quan quyền lực nhà nước,các nguyên tắc này còn đòi hỏi được xây dựng và thực hiện đủng đắn các quanđiểm chỉnh trị
Thứ tư, mỗi nguyên tắc tổ chức và hoạt động quản lý nhà nước của cơ quan
quyền lực nhà nước có nội dung riêng, phản ánh những khía cạnh khác nhau củaquản lý nhà nước Tuy nhiên, những nguyên tắc này có mối quan hệ chặt chẽ vớinhau tạo thành một thể thống nhất Việc thực hiện tốt nguyên tắc này sẽ tạo tiền đềcho việc thực hiện có hiệu quả nguyên tắc khác Vì thế nên các nguyên tăc tổ chức
và hoạt động quản lý nhà nước của cơ quan quyền lực nhà nước luôn thê hiện tính
hệ thống, tính thống nhất và đây là một thuộc tính vốn có của chúng
2 Nguyên tắc tổ chức
2.1 Nguyên tắc lãnh đạo
Thực tiễn lịch sử phát triển của đất nước ta đã chứng minh và khẳng định vaitrò lãnh đạo của Đảng Hiến pháp của nước ta đã ghi nhận vai trò lãnh đạo củaĐảng Cộng sản Việt Nam Trên suốt chặng đường hơn 90 năm qua, Đảng thể hiệntập trung ý chí, nguyện vọng và trí tuệ của toàn dân tộc Đường lối của Đảng là sựthể hiện nhận thức của toàn xã hội về các quy luật khách quan của sự phát triển đấtnước Trong thời kỳ công nghiệp hóa - hiện đại hóa đất nước, việc tăng cường sựlãnh đạo của Đảng đối với Nhà nước nói chung và Quốc hội, Hội đồng nhân dâncác cấp nói riêng là một nhu cầu cấp bách để bảo đảm đạt được mục đích xây dựngmột Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của dân, do dân và vì dân
Vai trò lãnh đạo của Đảng đối với Quốc hội, Hội đồng nhân dân các cấp làvấn đề có tính nguyên tắc đã được Hiến pháp quy định Trải qua quá trình hình
Trang 12thành và phát triển của Nhà nước ta, sự lãnh đạo của Đảng là điều kiện chính trịquan trọng hàng đầu bảo đảm cho Quốc hội, Hội đồng nhân dân hoạt động đúngtheo đường lối, quan điểm của Đảng, thể hiện bản chất cách mạng và khoa học củachủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh nhằm phát huy sức mạnh tổnghợp của hệ thống chính trị, giúp Quốc hội và Hội đồng nhân dân hoàn thành mọinhiệm vụ của mình.
Nguyên tác này đòi hỏi một mặt tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối vớiQuốc hội và Hội dồng nhân dân và mặt khác, phát huy đầy đủ vị trí, vai trò của mỗi
cơ quan này trong quá trình xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa củadân, do dân và vì dân
2.2 Nguyên tắc tập trung dân chủ
Tập trung trong tổ chức thực hiện quyền lực chính trị nói chung, quyền lựcnhà nước nói riêng là một dấu hiệu đặc trưng của các thổ chế chính trị Tuy nhiên,phụ thuộc vào chổ độ xã hội mà nội dung của tập trung có khác nhau Trong chế độ
tư bản chủ nghĩa, tập trung của nhà nước mang tính chất quan liêu, chỉ thể hiệnquyền lợi của số ít người giai cấp thống trị, mà không tính đến quyền lợi của đại da
số nhân dân bị thống trị Dưới chế độ xã hội chủ nghĩa, tập trung của Nhà nướcphải mang tính chất dân chủ thể hiện quyền lợi của đại đa số nhân dân
Nguyên tắc tập trung dân chủ, về bản chất, thể hiện sự thống nhất biện chứnggiữa chế độ tập trung lợi ích của Nhà nước, sự trực thuộc phục tùng của các cơquan nhà nước cấp dưới đối với cơ quan nhà nước cấp trên và chế độ dân chủ tạođiều kiện cho việc phát triển sáng tạo, chủ động và quyền tự quản của các cơ quannhà nước cấp dưới
Trong tổ chức và hoạt động của bộ máy nhà nước, nguyên tắc tập trung dânchủ thể hiệở p nhiều lĩnh vực, nhưng tập trung cao nhất là cách tổ chức và phâncông quyền lực giữa các cơ quan cấp cao của nhà nước, ở sự phân công giữa chínhquyền trung ương và địa phương, ở chế độ giao quyền tự chịu trách nhiệm về sảnxuất kinh doanh giữa cơ quan nhà nước với tổ chức kinh tế nhà nước
Nội dung của nguyên tắc tập trung dân chủ trong tổ chức và hoạt động cùa
Trang 13bộ máy nhà nước thường được thể hiện ở các mặt sau đây: các cơ quan nhà nướcđược thành lập bằng bầu cử, bằng bổ nhiệm; trong hoạt động các cơ quan nhà nướcthực hiện chế độ bàn bạc tập thể, cá nhân chịu trách nhiệm về phần việc được phâncông theo chế độ thủ trưởng; quyết định của các cơ quan nhà nước cấp trên buộccác cơ quan nhà nước cấp dưới phải thi hành; khi ra quyết định, các cơ quan nhànước cấp trên phẩi tính đến lợi ích của các cơ quan nhà nước cấp dưới; trong phạm
vi quyền hạn của mình các cơ quan nhà nước được quyền quyết định, không có sựcan thiệp vào công việc thuộc phạm vi của các cơ quan nhà nước cấp dưới
Việc thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ trong tổ chức và hoạt động của
bộ máy nhà nước xã hội chủ nghĩa phụ thuộc rất nhiều vào trình độ quản lý, trình
độ dân trí, phù hợp với từng ngành, tùng cấp, từng loại cơ quan nhả nước Trongtừng địa phương và ở mỗi thời điểm khác nhau, cần định ra liều lượng kết hợp giữachế độ tập trung và chế dộ dân chủ thích hợp, tạo nên sự thống nhất hai mặt củanguyên tắc Nếu như trước đây, dựa trên cơ sở sở hữu chung của Nhà nước, chúng
ta nhấn mạnh khía cạnh tập trung của nguyên tắc, thì ngày nay, trong điều kiện kinh
tế nhiều thành phần, thực hiện nguyên tắc này chúng ta cần thiết phải nhấn mạnhkhía cạnh dân chủ để có thể tính hết mọi lợi ích của các thành phần xã hội, kể cả lợiích của những người mà quan điểm của họ là thiểu sổ
Trong mỗi loại cơ quan nhà nước, sự vận dụng những dấu hiệu trên củanguyên tắc tập trung dân chủ phụ thuộc vào nhiệm vụ, chức năng của từng cơ quanphải đảm nhiệm
Với tư cách là cơ quan quyền lực nhà nước có quyền quyết định những vẩn
đề có liên quan đến đời sống của nhân dân cả nước và đời sống của nhân dân từngđịa phương, Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp phải do cơ quan nhân dân trựctiếp bầu ra và phải hoạt động theo chế độ tập thể Mỗi quyết định của Quốc hội vàHội đồng nhân dân các cấp phải được các đại biểu bàn bạc dân chủ và quyết địnhtheo đa số Tại các kỳ họp, nguyên tắc tập trung dân chủ và các nguyên tắc cơ bảntrong hoạt động của cơ quan quyền lực nhà nước được tuân thủ Từ việc xem xét,thông qua luật, quyết định kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, quyết định về tồ