Chương 3 Biến động khí hậu

Bải giảng Môn Biến Đổi Khí Hậu, là tài liệu học tập tham khảo cho các bạn chuyên ngành Quản lý Tài nguyên và Môi trường. Nguồn: Ts. Trần Trí Dũng.

Trang 1

BIẾN ĐỘNG KHÍ HẬU

Trang 2

3.1 Khái niệm về biến động khí hậu

Trang 3

Khái niệm về biến động khí hậu

- Hệ thống khí hậu là một tổng thể tạo thành từ nhiều yếu tố:

+ Các cấu thành tương tác lẫn nhau;

+ Thể hiện ra bằng sự biến động mưa, nhiệt độ v.v

Trang 4

Khái niệm về biến động khí hậu

(Nguồn hình ảnh: www.researchgate.net)

Trang 5

3.2 Nguyên nhân gây ra biến động

khí hậu

Trang 6

Nguyên nhân gây ra biến động khí hậu

(Nguồn hình ảnh: www.e-education.psu.edu)

Trang 7

- Các nguyên nhân nội tại:

+ Trong bản thân hệ thống giữa các yếu tố khí hậu;

+ Hoạt động theo kiểu dây chuyền

Trang 8

- Các nguyên nhân nằm ngoài hệ thống: đặc biệt là bức xạ mặt trời

+ Chu kỳ cơ bản 5,7; 8,3; 11,1; 22; 90;

180 năm

+ Rõ nét nhất là chu kỳ 11 năm và 90 năm

+ Có quan hệ rõ giữa bức xạ mặt trời

và nhiệt độ tại nhiều trạm khí tượng trên trái đất

Rudolf Wolf (1816–1893)

Trang 9

(Nguồn hình ảnh: en.wikipedia.org)

Trang 10

3.3 ENSO với các ảnh hưởng đến

khí hậu và thời tiết toàn cầu

Trang 11

ENSO với các ảnh hưởng đến khí hậu và thời tiết toàn cầu

- Định nghĩa hiện tượng ENSO:

Từ viết tắt chỉ Dao động phương Nam (tiếng Anh: El Niño

- Southern Oscillation) là dị thường quy mô lớn của hệ thống đại dương - khí quyển với nhiễu động lớn trong dòng biển và nhiệt độ mặt nước biển gây nên điều kiện dị thường khí quyển và môi trường trong khu vực xích đạo, trước hết là ở Thái Bình Dương

+ El Nino: pha ENSO nóng khi nước ở Thái Bình Dương gần đường xích đạo nóng hơn bình thường và ảnh hưởng đến bầu khí quyển và thời tiết trên toàn thế giới

+ La Nina: trái với El Nino, đây là pha ENSO lạnh khi nước trong cùng khu vực dọc theo đường xích đạo sẽ lạnh hơn bình thường

Trang 12

+ El Niño và La Niña là những giai đoạn khác nhau của mô hình khí hậu tự nhiên trên vùng nhiệt đới Thái Bình Dương (đại dương lớn nhất thế giới), dao động trung bình mỗi 3 - 7 năm

+ ENSO có liên quan chặt chẽ với hoàn lưu khí quyển theo chiều đông tây ở miền xích đạo do J Walker phát hiện năm 1924 nên còn gọi là hoàn lưu Walker

+ El Niño và La Niña có ảnh hưởng đáng kể đến địa điểm và lượng mưa của các khu vực nó ảnh hưởng

Trang 13

(Nguồn hình ảnh: http://www.weatherwizkids.com)

Trang 14

Biểu đồ ENSO từ 1876 đến năm 2012

(Nguồn hình ảnh: https://vi.wikipedia.org)

Trang 15

+Cường độ ENSO (chỉ số) được đánh giá theo công thức của Cơ quan khí tượng Úc:

trong đó:

Pdif - chênh lệch giữa khí áp trung bình theo tháng giữa Tahiti và Darwin;

Pdifavg - giá trị trung bình của Pdif theo tháng;

Sd(Pdif) - độ lệch chuẩn của Pdif theo tháng;

Trang 16

Vị trí của hai trạm có áp suất mực nước biển sử dụng trong chỉ số

cường độ Dao động Nam (Nguồn hình ảnh: www.climate.gov)

Trang 17

Mạng quan trắc hiện tượng ENSO

(Nguồn hình ảnh: http://www.biologyeducation.netv)

Trang 18

- Ảnh hưởng của ENSO trên thế giới:

+ Làm thay đổi các trung tâm nhiệt trên những đại dương

Trang 19

Ảnh hưởng của El Nino

Trang 20

Sự phai màu của các rặng san hô do El Nino

(Nguồn hình ảnh: https://wunderground.atavist.com/el-nino-forecast)

Trang 21

Hạn hán ở châu Phi gây ra bởi El Nino

(Nguồn hình ảnh: http://coalitionhumanitaire.ca/el-nino)

Trang 22

- Ảnh hưởng của ENSO đến Việt Nam:

+ Lượng bão và áp thấp nhiệt đới ảnh hưởng đến Việt Nam:

# Các năm có La Nina: nhiều hơn trung bình nhiều năm 1 cơn;

# Các năm có El Nino: ít hơn trung bình nhiều năm 1 cơn

Trang 23

+ Trên 60% hạn hán vụ đông xuân và trên 80 % hạn hán mùa hè

có liên quan đến El Nino

+ Trong những năm xuất hiện El Ninô Giảm có sự giảm lượng dòng chảy trong sông và mực nước trong các hồ, hồ chứa, đặc biệt, dẫn đến giảm nguồn nước sẵn có, tăng căng thẳng về nước

Người dân chắt những

giọt nước sạch từ hố đào

giữa con suối đã cạn đáy

ở tỉnh Ninh Thuận trong

đợt hạn hán tháng 5 năm

2015(Nguồn hình ảnh:

http://tuoitre.vn)

Trang 24

+ Nhiệt độ trung bình các tháng mùa đông trong những năm có El Nino đều cao hơn giá trị trung bình nhiều năm (ngược lại với La Nina)

+ Những năm có El Nino thường có lượng mưa nhỏ hơn, ngày bắt đầu mùa mưa đến muộn hơn và số ngày mưa ít hơn

+ Những năm có El Nino thường có cao áp Thái Bình Dương cường độ mạnh bao trùm một vùng rộng lớn và lấn sâu về phía Tây (La Nina thì ngược lại): ảnh hưởng đến các hiện tượng gió mùa đông bắc, gió mùa tây nam ở Việt Nam

Trang 25

Thiệt hại ở Đồng bằng sông Cửu Long do El Nino gây ra

(Nguồn hình ảnh: http://soha.vn)

Trang 26

El Nino năm 2016

(Nguồn hình ảnh: http://www.vfej.vn)

Trang 27

Tài liệu tham khảo

1 - Lương Văn Việt (2017) Biến đổi khí hậu Đại học Công nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh

2 - Trần Công Minh (2007) Khí hậu và khí tượng đại cương NXB Đại học quốc gia Hà Nội

3 - Trần Thanh Xuân, Trần Thục, Hoàng Minh Tuyển (2011) Tác động của biến đổi khí hậu đến tài nguyên nước Việt nam Nhà xuất bản Khoa học và Kỹ thuật

4 - Một số tư liệu khác

Định dạng
Số trang	27
Dung lượng	1,87 MB