Chuyên đề “Quyền và nghĩa vụ của các tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động khai thác tận thu, chế biến khoáng sản và hoạt động đóng cửa hầm mỏ” được biên tập dựa trên “luật Khoáng Sản 2010” được ban hành ngày 17 tháng 11 năm 2010. Bố cục chuyên đề gồm 4 chương: Chương 1. Tổng quan Chương 2. Quyền và nghĩa vụ của các tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động khai thác tận thu, chế biến khoáng sản và hoạt động đóng cửa hầm mỏ. Chương 3. Các bất cập về việc thực hiện quyền và nghĩa vụ khai thác tận thu, chế biến khoáng sản và đóng cửa hầm mỏ Chương 4. Đề xuất giải pháp Như vậy, chuyên đề này cung cấp những kiến thức cơ bản về quyền và nghĩa vụ của các cơ quan tổ chức và những bất cập trong việc thực thi các luật ban hành về khoáng sản.
Trang 1Nhóm 10
GVHD: Ts Lê Bá Long
ĐỀ TÀI: QUYỀN VÀ NGHĨA VỤ CỦA CÁ NHÂN, TỔ CHỨC TRONG KHAI THÁC TẬN THU, CHẾ BIẾN VÀ ĐÓNG CỬA
HẦM MỎ
Trang 3TỔNG QUAN
TỔNG QUAN
II
QUYỀN
VÀ NGHĨA
VỤ CỦA
TỔ CHỨC
CÁ NHÂN
QUYỀN
VÀ NGHĨA
VỤ CỦA
TỔ CHỨC
CÁ NHÂN
IV
BIỆN PHÁP
BIỆN PHÁP
III
CÁC BẤT CẬP VỀ VIỆC THỰC HIỆN QUYỀN
VÀ NGHĨA VỤ
CÁC BẤT CẬP VỀ VIỆC THỰC HIỆN QUYỀN
VÀ NGHĨA VỤ
NỘI
DUNG
Trang 4I TỔNG QUAN
VIỆT NAM
VIỆT NAM
Trên 5.000 mỏ và điểm quặng với trên 60 loại khoáng sản khác
nhau
Quy mô trung bình
và nhỏ
KS có tiềm năng khai thác, chế biến
quy mô CN
Tỷ lệ xuất khẩu khoáng sản ở Việt Nam tương
Trang 5Nhẹ bằng nửa so với thép
Sử dụng trong nhiều ngành CN
Trang 6I TỔNG QUAN
Titan
Trang 7• Tổng trữ lượng đã xác định năm 2004 của các mỏ sa khoáng Titan ven biển miền Trung đạt tới 8,154 triệu tấn, phân bố ở các tỉnh như sau:
Trang 8Đóng cửa mỏ khoáng sản
Khái niệm Luật quy Luật quy định định
Là hoạt động khai thác khoáng sản còn lại ở bãi thải của mỏ đã có quyết định đóng cửa mỏ
Thời hạn Giấy phép khai thác tận thu khoáng sản không quá
05 năm, kể cả thời gian gia hạn Giấy phép
Thời hạn Giấy phép khai thác tận thu khoáng sản không quá
05 năm, kể cả thời gian gia hạn Giấy phép
KTKS là hoạt động nhằm thu hồi khoáng sản, bao gồm xây dựng cơ bản mỏ, khai đào, phân loại, làm giàu và các hoạt động khác có liên quan
Nội dung chế biến khoáng sản theo quy định của Luật Khoáng sản năm 1996 đã được đưa vào nội dung hoạt động khai thác khoáng sản quy định tại khoản
7 Điều 2 của Luật Khoáng sản 2010
Nội dung chế biến khoáng sản theo quy định của Luật Khoáng sản năm 1996 đã được đưa vào nội dung hoạt động khai thác khoáng sản quy định tại khoản
7 Điều 2 của Luật Khoáng sản 2010
Tổ chức, cá nhân khai thác khoáng sản phải lập đề án đóng cửa mỏ đối với toàn bộ hoặc một phần diện tích khai thác khoáng sản trong các trường hợp sau đây:
1 Đã khai thác hết toàn bộ hoặc một phần trữ lượng;
2 Giấy phép khai thác khoáng sản chấm dứt hiệu lực nhưng chưa khai thác hết trữ lượng khoáng sản trong khu vực khai thác khoáng sản
Trang 9Khu vực mỏ vàng Khau Âu
Thực hiện niêm phong các cửa lò.
Trang 10II QUYỀN VÀ NGHĨA VỤ CỦA TỔ CHỨC CÁ NHÂN THAM
GIA HOẠT ĐỘNG KTTT, CBKS VÀ ĐCHM
Các cơ quan tổ chức cá nhân tham gia hoạt động khai thác tận thu, chế biến khoáng sản và đóng cửa hầm mỏ
Quyền và nghĩa vụ của các cơ quan tham gia khai thác tận thu, chế biến khoáng sản và đóng cửa hầm mỏ
1 2
Trang 11II QUYỀN VÀ NGHĨA VỤ CỦA TỔ CHỨC CÁ NHÂN THAM
sản
Trang 12II QUYỀN VÀ NGHĨA VỤ CỦA TỔ CHỨC CÁ NHÂN THAM
Điều 51 Tổ chức, cá nhân khai thác khoáng sản
Điều 53 Nguyên tắc và điều kiện cấp Giấy phép khai thác khoáng sản
1 Tổ chức, cá nhân đăng ký kinh doanh ngành nghề khai thác khoáng sản được khai thác khoáng sản bao gồm:
a) Doanh nghiệp được thành lập theo Luật doanh nghiệp;
b) Hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã được thành lập theo Luật hợp tác xã
2 Hộ kinh doanh đăng ký kinh doanh ngành nghề khai thác khoáng sản được khai thác khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường, khai thác tận thu khoáng sản
1 Việc cấp Giấy phép khai thác khoáng sản phải bảo đảm các nguyên tắc sau đây:
a) Giấy phép khai thác khoáng sản chỉ được cấp ở khu vực không có tổ chức, cá nhân đang thăm dò, khai thác khoáng sản hợp pháp và không thuộc khu vực cấm hoạt động khoáng sản, khu vực tạm thời cấm hoạt động khoáng sản, khu vực dự trữ khoáng sản quốc gia;
b) Không chia cắt khu vực khoáng sản có thể đầu tư khai thác hiệu quả
ở quy mô lớn để cấp Giấy phép khai thác khoáng sản cho nhiều tổ chức, cá nhân khai thác ở quy mô nhỏ.
Trang 13II QUYỀN VÀ NGHĨA VỤ CỦA TỔ CHỨC CÁ NHÂN THAM
2 Thời hạn giải quyết hồ sơ cấp, gia hạn, trả lại Giấy phép khai thác tận thu khoáng sản được quy định như sau:
a) Tối đa là 30 ngày, kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ đối với
hồ sơ cấp Giấy phép khai thác tận thu khoáng sản;
b) Tối đa là 15 ngày, kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ đối với
hồ sơ đề nghị gia hạn, trả lại Giấy phép khai thác tận thu khoáng sản
3 Chính phủ quy định thủ tục cấp, gia hạn, trả lại Giấy phép khai thác tận thu khoáng sản
Điều 72 Thu hồi Giấy phép khai thác tận thu khoáng sản
1 Giấy phép khai thác tận thu khoáng sản bị thu hồi trong các trường hợp sau đây:
a) Tổ chức, cá nhân khai thác tận thu khoáng sản không thực hiện nghĩa vụ theo quy định tại khoản 2 Điều 69 của Luật số 60/2010/QH12;
b) Khu vực khai thác tận thu khoáng sản bị công bố là khu vực cấm hoạt động khoáng sản, khu vực tạm thời cấm hoạt động khoáng sản.
2 Khi Giấy phép khai thác tận thu khoáng sản bị thu hồi hoặc hết hạn thì tổ chức, cá nhân khai thác tận thu khoáng sản phải
di chuyển toàn bộ tài sản của mình ra khỏi khu vực khai thác, thực hiện công tác cải tạo, phục hồi môi trường
3 Trường hợp Giấy phép khai thác tận thu khoáng sản bị thu hồi theo quy định tại điểm b khoản 1 Điều này thì tổ chức, cá nhân khai thác tận thu khoáng sản được bồi thường thiệt hại theo quy định của pháp luật
Trang 14II QUYỀN VÀ NGHĨA VỤ CỦA TỔ CHỨC CÁ NHÂN THAM
Khai thác tận thu khoáng
sản
Điều 61, Nghị định 76/2000/NĐ-CP, a) Tổ chức, cá nhân xin phép chế biến có đủ điều kiện theo quy định tại các Điều 15 và 16 của Nghị định 76/2000/NĐ-CP;
b) Báo cáo nghiên cứu khả thi về chế biến khoáng sản được thẩm định, phê duyệt, chấp thuận theo quy định tại Điều 44 của Nghị định 76/2000/NĐ-CP
c) Có báo cáo đánh giá tác động môi trường được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền thẩm định, phê duyệt
Thời hạn của giấy phép chế biến khoáng sản căn cứ theo báo cáo nghiên cứu khả thi đối với từng dự án và phù hợp với giấy phép đầu tư hoặc quyết định đầu tư
Theo quy định tại Điều 44, Luật Khoáng sản tổ chức, cá nhân hoạt động chế biến khoáng sản phải xin giấy phép chế biến khoáng sản, trừ trường hợp hoạt động chế biến khoáng sản kèm theo hoạt động khai thác đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phép
Trang 15II QUYỀN VÀ NGHĨA VỤ CỦA TỔ CHỨC CÁ NHÂN THAM
Khai thác tận thu khoáng
sản
Điều 73 Đóng cửa mỏ khoáng sản
Tổ chức, cá nhân khai thác khoáng sản phải lập đề án đóng cửa mỏ đối với toàn bộ hoặc một phần diện tích khai thác khoáng sản trong các trường hợp sau đây:
1 Đã khai thác hết toàn bộ hoặc một phần trữ lượng;
2 Giấy phép khai thác khoáng sản chấm dứt hiệu lực nhưng chưa khai thác hết trữ lượng khoáng sản trong khu vực khai thác khoáng sản
Trang 16II QUYỀN VÀ NGHĨA VỤ CỦA TỔ CHỨC CÁ NHÂN THAM
sản
Trang 17II QUYỀN VÀ NGHĨA VỤ CỦA TỔ CHỨC CÁ NHÂN THAM
và khu vực được phép khai thác;
b) Tiến hành khai thác khoáng sản theo Giấy phép khai thác khoáng sản;
c) Được thăm dò nâng cấp trữ lượng khoáng sản trong phạm vi diện tích, độ sâu được phép khai thác, nhưng phải thông báo khối lượng, thời gian thăm dò nâng cấp cho cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền cấp giấy phép trước khi thực hiện;
d) Cất giữ, vận chuyển, tiêu thụ và xuất khẩu khoáng sản đã khai thác theo quy định của pháp luật
Trang 18II QUYỀN VÀ NGHĨA VỤ CỦA TỔ CHỨC CÁ NHÂN THAM
vụ về tài chính khác theo quy định của pháp luật;
b) Bảo đảm tiến độ xây dựng cơ bản mỏ và hoạt động khai thác xác định trong dự án đầu tư khai thác khoáng sản, thiết
kế mỏ;
c) Đăng ký ngày bắt đầu xây dựng cơ bản mỏ, ngày bắt đầu khai thác với cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền cấp giấy phép và thông báo cho Ủy ban nhân dân các cấp nơi có
mỏ trước khi thực hiện;
d) Khai thác tối đa khoáng sản chính, khoáng sản đi kèm; bảo vệ tài nguyên khoáng sản; thực hiện an toàn lao động,
vệ sinh lao động và các biện pháp bảo vệ môi trường;
đ) Thu thập, lưu giữ thông tin về kết quả thăm dò nâng cấp trữ lượng khoáng sản và khai thác khoáng sản;
e) Báo cáo kết quả khai thác khoáng sản cho cơ quan quản
lý nhà nước có thẩm quyền theo quy định của Bộ Tài nguyên và Môi trường;
g) Bồi thường thiệt hại do hoạt động khai thác khoáng sản gây ra;
h) Tạo điều kiện thuận lợi cho tổ chức, cá nhân khác tiến hành hoạt động nghiên cứu khoa học được Nhà nước cho phép trong khu vực khai thác khoáng sản;
i) Đóng cửa mỏ, phục hồi môi trường và đất đai khi Giấy phép khai thác khoáng sản chấm dứt hiệu lực;
k) Nghĩa vụ khác theo quy định của pháp luật
Điều 55 Luật khoáng sản 2010
Trang 19II QUYỀN VÀ NGHĨA VỤ CỦA TỔ CHỨC CÁ NHÂN THAM
Khai thác tận thu khoáng
b) Tiến hành khai thác khoáng sản theo Giấy phép khai thác khoáng sản;
d) Cất giữ, vận chuyển, tiêu thụ và xuất khẩu khoáng sản đã khai thác theo quy định của pháp luật;
đ) Đề nghị gia hạn, trả lại Giấy phép khai thác khoáng sản hoặc trả lại một phần diện tích khu vực khai thác khoáng sản;
g) Khiếu nại, khởi kiện quyết định thu hồi Giấy phép khai thác khoáng sản hoặc quyết định khác của cơ quan nhà nước có thẩm quyền;
h) Thuê đất theo quy định của pháp luật về đất đai phù hợp với dự án đầu tư khai thác khoáng sản, thiết kế mỏ đã được phê duyệt;
i) Quyền khác theo quy định của pháp luật
Quyền Nghĩa vụ
Khoản 2 (điều 55) Tổ chức, cá nhân khai thác tận thu khoáng sản có các nghĩa vụ sau đây:
a) Nộp lệ phí cấp giấy phép, các khoản thuế, phí và thực hiện các nghĩa vụ về tài chính khác theo quy định của pháp luật;
b) Thực hiện các nghĩa vụ theo quy định tại các điểm b,
d, đ, e, g, h, i và k khoản 2 Điều 55
Trang 20II QUYỀN VÀ NGHĨA VỤ CỦA TỔ CHỨC CÁ NHÂN THAM
Khai thác tận thu khoáng
- Cất giữ, vận chuyển, tiêu thụ trong nước và xuất khẩu khoáng sản đã được chế biến theo quy định của pháp luật;
- Xin gia hạn, trả lại giấy phép, chuyển nhượng quyền chế biến khoáng sản cho tổ chức, cá nhân khác theo quy định của Chính phủ;
-Để thừa kế quyền chế biến khoáng sản theo quy định của pháp luật nếu là cá nhân được phép chế biến khoáng sản;
- Khiếu nại, khởi kiện về quyết định thu hồi giấy phép chế biến hoặc quyết định xử lý khác của cơ quan nhà nước có thẩm quyền theo quy định của pháp luật;
- Được hưởng các quyền khác có liên quan theo quy định của Luật này
- Nộp lệ phí giấy phép, thuế và nghĩa vụ tài chính
khác theo quy định của pháp luật;
- Thu hồi tối đa thành phần có ích của khoáng sản;
- Áp dụng công nghệ và thực hiện các biện pháp hạn chế tối đa ảnh hưởng xấu đến môi trường, môi sinh theo quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường;
- Bảo đảm an toàn lao động, vệ sinh lao động;
- Bồi thường thiệt hại do hoạt động chế biến gây ra;
- Báo cáo hoạt động chế biến khoáng sản cho cơ quan quản lý nhà nước về khoáng sản; báo cáo các hoạt động khác cho cơ quan nhà nước có thẩm quyền theo quy định của pháp luật;
- Thực hiện các quy định về quản lý hành chính, trật tự
và an toàn xã hội;
Trang 21II QUYỀN VÀ NGHĨA VỤ CỦA TỔ CHỨC CÁ NHÂN THAM
Khai thác tận thu khoáng
sản
Khi hết thời hạn khai thác ghi trong Giấy phép khai thác khoáng sản, tổ chức, cá nhân không có nhu cầu gia hạn Giấy phép thì phải đóng cửa mỏ quy định tại Điều 73 Luật Khoáng sản năm 2010; Cá nhân tổ chức phải tiến hành lập đề án đóng của hầm mỏ theo mẫu đề án đóng cửa mỏ khoáng sản quy định tại Thông tư số 16/2012/TT-BTNMT ngày 29/11/2012 của Bộ tài nguyên và Môi trường;theo khoản 3 Điều 31 Nghị định 15/2012/NDD-
CP của Chính phủ
Quyền
Trong trường hợp khu vực khai thác khoáng sản vẫn còn trữ lượng khoáng sản cửa mỏ mà chỉ lập hồ sơ đề nghị gia hạn Giấy phép khai thác khoáng sản theo quy định tại khoản 2 Điều 59 Luật Khoáng sản và khoản 1 Điều 25, khoản 2 Điều 31 Nghị định số 15/2012/NĐ-CP
- Được hỗ trợ pháp lý khi tiến hành đóng của hầm mỏ
- Trong trường hợp cá nhân tổ chức phá sản không thể thực hiện việc đóng của hầm mỏ thì cơ quan nhà nước sẽ tiến hành thủ tục đóng của hầm mỏ và chi phí sẽ được trừ vào tiền kí quỹ
Nghĩa vụ
Nghĩa vụ
- Tổ chức cá, nhân đề nghị đóng cửa mỏ khoáng sản phải lập đề án đóng cửa mỏ khoáng sản trình cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền cấp Giấy phép khai thác khoáng sản quy định tại Điều 82 Luật khoáng sản phê duyệt trước khi thực hiện.
- Nộp lệ phí và nghĩa vụ tài chính theo quy định của pháp luật;
- Cá nhân tổ chức làm rõ nguyên nhân đóng của hầm mỏ
- Cá nhân tổ chức tiến hành đóng cửa hầm mỏ theo đúng quy định
- Tiến hành và xác nhận hoành thành việc cải tạo, phục hồi môi trường sau khi đóng cửa hầm mỏ
- Đảm bảo an toàn và vệ sinh môi trường trong khi đóng của hầm mỏ
- Bồi thường thiệt hại do hoạt động đóng của hầm
mỏ gây ra
Trang 22CÁC BẤT CẬP VỀ VIỆC THỰC HIỆN QUYỀN VÀ NGHĨA
VỤ KHAI THÁC TẬN THU, CHẾ BIẾN KHOÁNG SẢN
VÀ ĐÓNG CỬA HẦM MỎ.
Việt Nam hiện có hơn
5.000 điểm mỏ và 60
loại khoáng sản khác
nhau, với khoảng 170
doanh nghiệp nhà nước
hoạt động trong lĩnh
vực này
Hiệu quả đóng góp của khai thác khoáng sản vào nền kinh tế còn thấp và có nhiều
hệ lụy
Chỉ đóng góp khoảng 10%
GDP
Quan hệ, lợi ích cá nhân, tổ
chức
Chưa khắc phục tốt
hệ quả môi trường
trong Lách luật
Trang 23CÁC BẤT CẬP VỀ VIỆC THỰC HIỆN QUYỀN VÀ NGHĨA
VỤ KHAI THÁC TẬN THU, CHẾ BIẾN KHOÁNG SẢN
Bất cập tồn tại từ các tổ chức, cá nhân hoạt động khoáng sản
Trang 24CÁC BẤT CẬP VỀ VIỆC THỰC HIỆN QUYỀN VÀ NGHĨA VỤ KHAI THÁC
TẬN THU, CHẾ BIẾN KHOÁNG SẢN VÀ ĐÓNG CỬA HẦM MỎ
Lập ĐTM, ĐMC
Ký quỹ phục hồi môi trường
Ký quỹ phục hồi môi trường
Thu phí và
sử dụng phí BVMT
Thu phí và
sử dụng phí BVMT
Quyền sở hữu TNKS
Quyền sở hữu TNKS
Lập ĐTM, ĐMC
Lập ĐTM, ĐMC
Hoạt động khoáng sản thường gây
ra sự biến đổi môi trường ở mức độ
cao
Báo cáo ĐTM
Chậm hoặc không lập ĐTM
bổ sung
Chậm hoặc không lập ĐTM
bổ sung
Lập ĐTM chỉ mang tính hình thức, hợp lý hoá
hồ sơ là chính
Lập ĐTM chỉ mang tính hình thức, hợp lý hoá
Trang 25CÁC BẤT CẬP VỀ VIỆC THỰC HIỆN QUYỀN VÀ NGHĨA VỤ KHAI THÁC
TẬN THU, CHẾ BIẾN KHOÁNG SẢN VÀ ĐÓNG CỬA HẦM MỎ
Triển khai ký quỹ phục hồi môi trường
Khó khăn để quản lý giám sát
Khó khăn để quản lý giám sát
Sau khi ban hành quyết định 71/2008/QĐ-TTg quy định về lập dự án cải tạo phục hồi môi trường làm cơ sở cho việc ký quỹ nhưng nhiều địa phương, vẫn chưa triển khai
Trang 26CÁC BẤT CẬP VỀ VIỆC THỰC HIỆN QUYỀN VÀ NGHĨA VỤ KHAI THÁC
TẬN THU, CHẾ BIẾN KHOÁNG SẢN VÀ ĐÓNG CỬA HẦM MỎ
hợp lýCác doanh nghiệp khai thác lớn hơn rất nhiều theo số khai báo hoặc theo sản lượng trong kế hoạch khai thác của giấy phép
Việc sử dụng phí BMVT chủ yếu là khắc phục hậu quả môi trường, chưa chú trọng công tác phòng ngừa và hạn chế tác động xấu đối với môi trường theo quy định, việc sử dụng phí này cũng không công bằng, nhiều khu vực vùng mỏ bị ảnh hưởng lớn chưa được ưu tiên đầu tư khắc phục
Trang 27CÁC BẤT CẬP VỀ VIỆC THỰC HIỆN QUYỀN VÀ NGHĨA VỤ KHAI THÁC
TẬN THU, CHẾ BIẾN KHOÁNG SẢN VÀ ĐÓNG CỬA HẦM MỎ
Quyền sở hữu TNKS
Luật khoáng sản khẳng định tài nguyên khoáng sản thuộc sở hữu toàn dân do nhà nước thống nhất quản lý
Hình thức sở hữu toàn dân thể hiện chưa đầy đủ trong các giai đoạn của hoạt động khoáng sản
Trang 28CÁC BẤT CẬP VỀ VIỆC THỰC HIỆN QUYỀN VÀ NGHĨA VỤ KHAI THÁC
TẬN THU, CHẾ BIẾN KHOÁNG SẢN VÀ ĐÓNG CỬA HẦM MỎ
Trang 29CÁC BẤT CẬP VỀ VIỆC THỰC HIỆN QUYỀN VÀ NGHĨA VỤ KHAI THÁC
TẬN THU, CHẾ BIẾN KHOÁNG SẢN VÀ ĐÓNG CỬA HẦM MỎ
Tiến độ lập, thẩm định và phê duyệt các chiến lược, các quy hoạch khoáng sản triển khai chậm và chưa đáp ứng yêu cầu thực tế Xây dựng chiến lược, qui hoạch và kế hoạch phát triển khoáng sản còn chủ quan, vì lợi ích cá nhân cục bộ và địa phương; thiếu cơ sở khoa học và kinh tế; thiếu tính khả thi Quy hoạch khoáng sản cấp Trung ương chưa có sự thống nhất với quy hoạch khoáng sản cấp địa phương