Mục đích nghiên cứu Nghiên cứu và đề xuất một số biện pháp giáo dục về tài nguyên và môi trường biển, hải đảo cho trẻ Mẫu giáo 5 – 6 tuổi nhằm: - Bước đầu cho trẻ nhận biết một số vùng b
Trang 1I ĐẶT VẤN ĐỀ
1 Lí do chọn đề tài
Mỗi người dân Việt Nam đều biết đến câu thành ngữ “Rừng vàng biển bạc”.
Câu nói của ông cha chỉ sự giàu có, trù phú và niềm tự hào của tất cả chúng ta đối với tài nguyên thiên nhiên đất nước Thật tự hào biết bao khi nước ta có các vùng biển và thềm lục địa với diện tích khoảng 1 triệu km gần gấp 3 lần diện tích đất liền, có bờ biển dài 3260 km với hàng nghìn đảo lớn nhỏ đặc biệt có 2 quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa nằm án ngữ trên biển đông Trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc, biển, đảo có vai trò, vị trí quan trọng, gắn bó mật thiết, ảnh hưởng
to lớn và đã có những đóng góp quan trọng vào sự tăng trưởng kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh, bảo vệ môi trường theo hướng phát triển bền vững của quốc gia Tuy nhiên trong những năm gần đây vấn đề chủ quyền dân tộc và bảo vệ tài nguyên biển, hải đảo trở thành vấn đề mang tính thời sự quốc tế Vì vậy, bảo vệ tài nguyên và môi trường biển, hải đảo có ý nghĩa vô cùng quan trọng Mọi người dân trong nước đều phải có trách nhiệm tham gia và bảo vệ tài nguyên và môi trường biển, hải đảo phù hợp với điều kiện và môi trường sống
Trẻ mầm non là thời kỳ mà nhân cách bắt đầu hình thành và phát triển Các
nhà tâm lý học đã khẳng định“giai đoạn này trẻ phát triển rất nhanh cả về thể chất và trí tuệ, những thói quen, hành vi, tính cách của trẻ được hình thành sẽ là
cơ sở, là tiền đề cho giai đoạn phát triển kế tiếp và mai sau” Điều đó có nghĩa là
nếu trẻ được trang bị đầy đủ hành trang về kiến thức, những kỹ năng bảo vệ tài nguyên và môi trường biển, hải đảo ở giai đoạn này thì trong tương lai trẻ sẽ là những chủ nhân của đất nước, là lực lượng hùng hậu trong mọi hoạt động tuyên truyền bảo vệ tài nguyên và môi trường biển, hải đảo Việc đưa nội dung giáo dục
về tài nguyên và môi trường biển, hải đảo vào cấp học mầm non có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với sự phát triển và hình thành nhân cách của trẻ Trẻ được làm quen, nhận biết về biển đảo Việt Nam trên cơ sở đó giáo dục trẻ tình yêu quê hương đất nước, niềm tự hào dân tộc và hình thành những thói quen, hành vi bảo
vệ tài nguyên và môi trường biển, hải đảo
Thực tế cho thấy hiện nay ở trường mầm non việc giáo dục về tài nguyên và môi trường biển, hải đảo mới chỉ dừng lại ở một số tiết học hoặc hoạt động lồng ghép sơ bộ thông qua một số hoạt động giáo dục hoặc một số chủ đề Giáo viên chưa thực sự quan tâm đến vấn đề này đồng thời chưa có nhiều kiến thức, kỹ năng
và khéo léo trong việc lồng ghép thường xuyên vấn đề giáo dục về tài nguyên và môi trường biển, hải đảo vào các hoạt động giáo dục của các chủ đề cũng như hoạt động hàng ngày của trẻ Do đó trẻ chưa có nhiều cơ hội được làm quen tìm hiểu về biển, hải đảo, ý thức, thói quen, hành vi bảo vệ môi trường chưa hình thành rõ nét, thường xuyên ở trẻ
Là một giáo viên mầm non tôi nhận thức sâu sắc và xác định rõ trách nhiệm
của mình là “người thầy đầu tiên” người mang đến cho trẻ những kiến thức ban
đầu về biển, đảo Việt Nam Với nhiệm vụ trọng tâm là chăm sóc giáo dục trẻ chúng ta không chỉ cung cấp và truyền đạt kiến thức mà còn bồi dưỡng, hun đúc cho thế hệ sau tình yêu thắm thiết đối với những vùng biển đảo của tổ quốc Bản thân tôi luôn băn khoăn, trăn trở và đặt câu hỏi mình cần phải làm gì và làm như thế nào để có thể giáo dục về tài nguyên và môi trường biển, hải đảo cho trẻ 5 – 6
Trang 2tuổi đảm bảo tính khoa học, hợp lý và đạt hiệu quả cao nhất Đứng trước thực tế của vấn đề với lòng đam mê, nhiệt huyết, yêu nghề, sự tìm tòi sáng tạo và thực
tiễn giảng dạy tôi mạnh dạn đúc rút đề tài sáng kiến kinh nghiệm: “Một số biện pháp giáo dục về tài nguyên và môi trường biển, đảo cho trẻ mẫu giáo 5 – 6 tuổi”.
2 Mục đích nghiên cứu
Nghiên cứu và đề xuất một số biện pháp giáo dục về tài nguyên và môi trường biển, hải đảo cho trẻ Mẫu giáo 5 – 6 tuổi nhằm:
- Bước đầu cho trẻ nhận biết một số vùng biển và hải đảo Việt Nam
- Giúp trẻ nhận biết được vai trò của tài nguyên biển, hải đảo đối với đời sống con người, sự phát triển kinh tế, an ninh quốc phòng và những tác động của con người đối với tài nguyên biển, hải đảo
- Giáo dục trẻ tình yêu quê hương đất nước, từng bước hình thành cho trẻ thói quen, những hành vi văn minh và tham gia các hoạt động bảo vệ tài nguyên
và môi trường biển, hải đảo
- Thông qua trẻ để tuyên truyền nội dung giáo dục về tài nguyên và môi trường biển, hải đảo đến các bậc phụ huynh
- Giúp cho đồng nghiệp và các bậc phụ huynh có thêm tài liệu và kinh nghiệm để giáo dục trẻ bảo vệ tài nguyên và môi trường biển, hải đảo đạt hiệu quả
3 Đối tượng nghiên cứu
- Nghiên cứu một số biện pháp giáo dục về tài nguyên và môi trường biển, hải đảo cho trẻ Mẫu giáo 5 – 6 tuổi
4 Phương pháp nghiên cứu
Để thực hiện tốt nội dung, nhiệm vụ của đề tài tôi đã sử dụng các nhóm phương pháp nghiên cứu sau:
- Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận: đọc và phân tích những vấn đề lý luận có liên quan đến đề tài thông qua các nguồn tư liệu từ sách báo và tài liệu Giáo dục Mầm non
- Nhóm phương pháp tìm hiểu thực tiễn: Tìm hiểu thực trạng của đề tài
+ Phương pháp quan sát + Phương pháp đàm thoại + Phương pháp hướng dẫn thực hành, luyện tập
- Nhóm phương pháp hỗ trợ: Thống kê, xử lý số liệu
II GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
1 Cơ sở lý luận
Biển, hải đảo – một vấn đề mang tính thời sự quốc tế được các quốc gia có biển đặc biệt quan tâm trong đó có Việt Nam Vấn đề chủ quyền biển đảo cũng như bảo vệ tài nguyên biển, hải đảo không còn là vấn đề của một quốc gia, một dân tộc mà là vấn đề chung của cộng đồng quốc tế Trong những năm gần đây dư luận thế giới đặc biệt quan tâm đến vấn đề này bởi sự xuất hiện của các thế lực có tham vọng bá quyền và độc chiếm biển đông Đồng thời vấn đề ô nhiễm, cạn kiệt tài nguyên biển, hải đảo đang ở mức báo động và Việt Nam là một trong những
Trang 3đã có những biện pháp bảo vệ tài nguyên và môi trường biển, hải đảo song kết quả còn nhiều hạn chế Đã đến lúc chúng ta cần nhìn lại vấn đề bảo vệ tài nguyên biển, hải đảo một cách toàn diện, khoa học để từ đó định hướng thúc đẩy công tác giáo dục môi trường, đặc biệt là ý thức bảo vệ tài nguyên và môi trường biển, hải đảo một cách hệ thống, cơ bản và thiết thực đáp ứng những đòi hỏi hiện tại và đảm bảo sự phát triển bền vững của đất nước
Nhận thức được tầm quan trọng của vấn đề chủ quyền đất nước, chủ quyền biển, đảo của Việt Nam cũng như vấn đề giáo dục về tài nguyên và môi trường biển, hải đảo năm 2010, Thủ tướng chính phủ đã ký quyết định số 373/QĐ-TTg về
việc phê duyệt đề án “ Đẩy mạnh công tác tuyên truyền về quản lý, bảo vệ và phát triển bền vững biển và hải đảo Việt Nam” Thực hiện quyết định số 373/QĐ-TTg
của Thủ tướng chính phủ Bộ trưởng Bộ giáo dục và đào tạo đã ban hành quyết
định số 1461/QĐ-BGDDT về việc giao nhiệm vụ “Xây dựng và thực hiện đề án tăng cường công tác giáo dục về tài nguyên và môi trường biển, hải đảo vào chương trình học của các cấp học và các trình độ đào tạo trong hệ thống giáo dục quốc dân giai đoạn 2010 – 2015” Việc đưa nội dung giáo dục về tài nguyên và
môi trường biển, hải đảo vào chương trình giáo dục cho trẻ 5 - 6 tuổi được xác định là nhiệm vụ trọng tâm của năm học 2012 – 2013 và những năm tiếp theo
Việc giáo dục về tài nguyên biển, hải đảo cho trẻ Mẫu giáo 5 – 6 tuổi có ý nghĩa quan trọng góp phần giáo dục trẻ tình yêu quê hương đất nước gắn liền với tình yêu biển, đảo quê hương Hình thành ở trẻ thói quen, hành vi văn minh Tuy nhiên việc giáo dục về tài nguyên biển, hải đảo cho trẻ Mẫu giáo 5 – 6 tuổi cần được tiến hành theo quan điểm tích hợp Quan điểm tích hợp trong giáo dục mầm non được hiểu là một phương pháp liên kết, xâm nhập đan xen những quá trình sư phạm tạo thành một thể thống nhất tác động đến trẻ như một chỉnh thể toàn diện Tùy theo từng chủ đề, điều kiện nhóm, lớp… mà giáo viên tự lựa chọn nội dung giáo dục về tài nguyên và môi trường biển, hải đảo vào quá trình chăm sóc giáo dục trẻ cho phù hợp và đạt hiệu quả cao nhất
2 Thực trạng của vấn đề
Trường Mầm non Xuân Hòa có hơn 241 cháu được chia làm 9 nhóm lớp trong đó có 2 lớp Mẫu giáo lớn Năm học 2015 – 2016 tôi được phân công là tổ trưởng chuyên môn và phụ trách lớp mẫu giáo 5 – 6 tuổi Qua quá trình xây dựng
và thực hiện kế hoạch giáo dục tôi nhận thấy hiệu quả của việc lồng ghép chuyên
đề “giáo dục tài nguyên và môi trường biển hải đảo” vào các hoạt động giáo dục đạt hiệu quả chưa cao Trên thực tế đa số trẻ vần chưa có hiểu biết về các vùng biển, đảo nổi tiếng, chưa nhận thức được ích lợi của tài nguyên biển, hải đảo đối với con người và lợi ích quốc gia và những hành vi, thái độ trong việc bảo vệ tài nguyên và môi trường biển, hải đảo đang mới dừng lại ở mức độ đơn giản
2.1 Thuận lợi
- Trường Mầm non Xuân Hòa là trường chuẩn quốc gia nên cơ sở vật chất tương đối đầy đủ, lớp học sạch sẽ, thoáng mát được nhà trường đầu tư một số trang thiết bị, dụng cụ phục vụ cho công tác dạy và học như Tivi, máy tính, bộ Đĩa DVD về các chủ đề, các chuyên đề
- Lớp Mẫu giáo A2 của tôi gồm có 30 cháu phát triển tốt và tương đối đồng đều về thể chất và trí tuệ Lớp học luôn nhận được sự quan tâm ủng hộ của phụ
Trang 4huynh học sinh Bên cạnh đó phụ huynh học sinh nhiệt tình tham gia các hoạt động của lớp học, tích cực trao đổi với giáo viên để thống nhất các biện pháp chăm sóc giáo dục trẻ nói chung và các biện pháp giáo dục về tài nguyên và môi trường biển hải đảo nói riêng
- Bản thân là một giáo viên trẻ, nhiệt tình, tâm huyết với nghề Tích cực tham gia dạy mẫu chuyên đề, dự giờ đồng nghiệp để trau dồi kiến thức và kinh nghiệm chăm sóc giáo dục trẻ nhất là kinh nghiệm giáo dục về tài nguyên và môi trường biển hải đảo cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi
2.2 Khó khăn
- Đa số trẻ là con em nông thôn bố mẹ đi làm ăn xa ở nhà với ông bà nên một số phụ huynh chưa quan tâm đúng mức hoặc thiếu những hiểu biết về sự cần thiết của việc giáo dục tài nguyên và môi trường biển, hải đảo cho trẻ mẫu giáo 5 tuổi do đó chưa thực sự là tấm gương cho trẻ học tập trong việc bảo vệ môi trường
- Nhận thức của trẻ về kiến thức môi trường biển, hải đảo không có sự đồng đều, có những cháu khi cô truyền đạt thì nắm bắt rất nhanh nhưng có những cháu
cô phải nhắc lại nhiều lần các cháu mới chú ý và tiếp thu Trẻ chưa bao giờ được trải nghiệm mà chỉ thông qua tranh ảnh, ti vi…
- Về cơ sở vật chất: Đồ dùng đồ chơi chưa phong phú, đồng bộ, chưa đảm bảo tính thẫm mĩ và thể hiện nội dung về giáo dục tài nguyên và môi trường biển, hải đảo Tài liệu tham khảo còn hạn chế
2.3 Khảo sát thực trạng
Qua khảo sát đầu năm trên trẻ về nhận thức và hành động đối với tài nguyên
và môi trường biển, hải đảo, kết quả thu được cho thấy rất nhiều vấn đề đáng quan tâm:
Trung
1.Tiêu chí 1: Nhận biết các
vùng biển, đảo nổi tiếng của
đất nước thông qua tên gọi, vị
trí địa lý và một vài đặc điểm
nổi bật của một số bãi biển và
đảo lớn ở Việt Nam
2 Tiêu chí 2: Ích lợi của
3 Tiêu chí 3: Một số nguyên
nhân gây ô nhiễm môi trường
biển, hải đảo
4 Tiêu chí 4: Tham gia bảo
vệ tài nguyên và môi trường
biển, hải đảo
Trang 53 Các biện pháp giáo dục về tài nguyên và môi trường biển, hải đảo cho trẻ Mẫu giáo 5 – 6 tuổi
3.1 Biện pháp 1: Tự học để nâng cao hiểu biết về giáo dục tài nguyên và môi trường biển, hải đảo
Để có kiến thức về giáo dục tài nguyên và môi trường biển, hải đảo cho trẻ Mẫu giáo 5 – 6 tuổi tôi đã thực hiện các hoạt động sau:
- Trước hết tôi tìm đọc các tài liệu trên sách "Tài liệu bồi dưỡng chuyên đề năm học 2012 - 2013", sách “Hướng dẫn tích hợp nội dung giáo dục về tài nguyên
và môi trường biển, hải đảo”, tạp chí giáo dục mầm non cũng như tìm hiểu trên
mạng Internet các thông tin về tài nguyên và môi trường biển, hải đảo
- Tham gia đầy đủ các buổi tập huấn chuyên đề “Giáo dục tài nguyên và môi trường biển, hải đảo” do phòng giáo dục tổ chức Ghi chép đầy đủ các thông tin
đồng thời tham gia dạy mẫu, dự giờ các tiết thực hành của các bạn đồng nghiệp điều này sẽ giúp tôi có thêm kiến thức, kinh nghiệm và những kỹ năng trong quá trình giáo dục tài nguyên và môi trường biển, hải đảo cho trẻ
- Thường xuyên theo dõi, cập nhật các thông tin thời sự về vấn đề biển, hải đảo đang diễn ra trong cuộc sống qua các phương tiện thông tin đại chúng đặc biệt
là chương trình “Biển, đảo Việt Nam” được phát sóng trên đài tiếng nói Việt Nam
vào lúc 5 giờ 20 phút mỗi sáng
3.2 Biện pháp 2: Nắm vững nội dung giáo dục, các nguyên tắc khi xây dựng đảm bảo nội dung phù hợp với trẻ mẫu giáo 5 – 6 tuổi.
Chúng ta biết rằng giáo dục về tài nguyên biển, hải đảo cho trẻ không phải là một hoạt động chủ đạo trong chương trình giáo dục mầm non mà là một hoạt động tích hợp Vì vậy đòi hỏi giáo viên phải linh hoạt, sáng tạo, khéo léo khi lựa chọn nội dung tích hợp Để làm được điều này trước hết là một giáo viên chúng ta nắm vững nội dung và các nguyên tắc giáo dục về tài nguyên và môi trường biển, hải đảo cho trẻ Tôi nhận thấy giáo dục tài nguyên và môi trường biển, hải đảo cho trẻ cần đảm bảo các nội dung và nguyên tắc như sau:
3.2.1 Nội dung giáo dục về tài nguyên và môi trường biển, hải đảo cho trẻ mẫu giáo 5 tuổi
- Nội dung 1: Nhận biết một số vùng biển và hải đảo Việt Nam.
Dạy trẻ nhận biết một số vùng biển, đảo nổi tiếng của Việt Nam thông qua tên gọi,
vị trí địa lí và một vài đặc điểm nổi bật của một số bãi biển nổi tiếng ở Việt Nam
- Nội dung 2: Lợi ích của biển, hải đảo
+ Cung cấp thức ăn giàu dinh dưỡng cho con người như: cá thu, mực, tôm, cua…
+ Cung cấp nguyên liệu để làm thuốc chữa bệnh cho con người như: rong biển, tảo
+ Biển, hải đảo là khu du lịch để tham quan, nghỉ ngơi, tắm mát
+ Giao thông vận tải biển giúp cho mọi người và tàu thuyền đi lại dễ dàng, cảng biển là nơi bốc dỡ hàng hóa và nơi neo đậu của tàu thuyền khi có bão hoặc đi xa về + Biển, hải đảo cung cấp nguồn năng lượng sạch như sức gió giúp tàu thuyền chạy trên biển Thềm lục địa có các mỏ dầu có giá trị kinh tế cao
+ Biển, hải đảo là nơi phát triển một số nghề như nghề nuôi tôm, cá, cua… nghề đánh bắt thủy, hải sản, nghề chế biến nước mắm và các sản phẩm tôm, cá đông lạnh, nghề làm muối…
Trang 6- Nội dung 3: Một số nguyên nhân gây ô nhiễm/làm ảnh hưởng đến biển,
hải đảo
+ Do rác thải: Rác thải của các khu công nghiệp, rác thải sinh hoạt của người dân
không được xử lý đổ thẳng ra biển, rác thải của mọi người đi du lịch…
+ Do tràn dầu: Tàu bè đi lại trên biển làm tràn dầu hoặc những vụ chìm tàu do bão…
+ Do chặt phá cây: Con người chặt phá cây trồng trên biển như phi lao…
+ Do con người khai thác cạn kiệt tài nguyên biển: Đánh bắt thủy, hải sản có tính chất hủy diệt như dùng mìn, sung điện Khai thác các loài rong, tảo biển quá mức làm cho một số loài thực vật biển có nguy cơ tuyệt chủng
3.2.2 Các nguyên tắc khi xây dựng nội dung giáo dục và tích hợp nội dung giáo dục về tài nguyên và môi trường biển, hải đảo cho trẻ mẫu giáo 5 – 6 tuổi.
- Thứ nhất: Khi xây dựng nội dung giáo dục về tài nguyên và môi trường biển, hải
đảo cho trẻ mẫu giáo 5 – 6 tuổi cần đảm bảo các nguyên tắc sau:
+ Nguyên tắc 1: Đảm bảo tính mục tiêu.
Nội dung giáo dục về tài nguyên và môi trường biển, hải đảo phải đảm bảo góp phần giáo dục trẻ tình yêu, lòng tự hào và ý thức bảo vệ, giữ gìn biển, đảo quê hương Việt Nam, hướng đến mục tiêu giáo dục mầm non, phát triển nhân cách toàn diện, hài hòa ở trẻ
+ Nguyên tắc 2: Đảm bảo tính khoa học
Nội dung giáo dục về tài nguyên và môi trường biển, hải đảo được xây dựng phù hợp với đặc điểm lứa tuổi, nhu cầu và kinh nghiệm của trẻ
Nội dung giáo dục về tài nguyên và môi trường biển, hải đảo được xây dựng theo hướng tích hợp nhẹ nhàng, hợp lí trong các chủ đề, các hoạt động không gây quá tải, nặng nề
+ Nguyên tắc 3: Đảm bảo tính hệ thống.
Nội dung giáo dục đảm bảo tính phát triển, mở rộng dần theo hướng đồng tâm phát triển từ gần đến xa, từ đơn giản đến phức tạp gắn với thực tế địa phương nơi trẻ sống
* Thứ hai: Khi tích hợp nội dung giáo dục về tài nguyên và môi trường biển, hải
đảo vào chương trình giáo dục cho trẻ 5 tuổi cần đảm bảo các nguyên tắc sau:
+ Nguyên tắc 1:
Nội dung giáo dục về tài nguyên và môi trường biển, hải đảo được tích hợp trong tất cả các lĩnh vực giáo dục: Giáo dục phát triển thể chất, Giáo dục phát triển nhận thức, Giáo dục phát triển ngôn ngữ, Giáo dục phát triển Tình cảm và kỹ năng
xã hội
+ Nguyên tắc 2:
Nội dung giáo dục về tài nguyên và môi trường biển, hải đảo tích hợp vào các hoạt động phải từ dễ đến khó, từ đơn giản đến phức tạp, phù hợp với đặc điểm lứa tuổi của trẻ Các hoạt động phải gần gũi, không xa lạ, gắn với thực tế địa phương, đảm bảo tự nhiên, nhẹ nhàng
+Nguyên tắc 3:
Nội dung giáo dục về tài nguyên và môi trường biển, hải đảo có thể tích hợp trong
cả một hoạt động hoặc trong một phần của hoạt động
Trang 73.3 Biện pháp 3: Lựa chọn và tích hợp nội dung giáo dục về tài nguyên và môi trường biển, hải đảo vào một số chủ đề trong chương trình giáo dục trẻ mẫu giáo 5 – 6 tuổi
Căn cứ vào các nguyên tắc khi tích hợp nội dung giáo dục về tài nguyên và môi trường biển, hải đảo cho trẻ tôi đã lựa chọn các nội dung tích hợp vào một số chủ đề như sau:
đề:
Nghề Nghiệp
* Trẻ nhận biết tên gọi, công cụ, công việc, sản phẩm và ý nghĩa của một số nghề:
- Chú bộ đội hải quân.
- KPKH: Bé yêu chú bộ đội hải quân
+ Trò chuyện với trẻ về chú bộ đội hải quân (tên gọi, trang phục, công việc, ý nghĩa…)
- Cho trẻ hát múa, đọc thơ, kể chuyện
về chú bộ đội hải quân VD Thơ: Chú hải quân, Bố là lính hải quân
- Tạo hình: Vẽ, tô màu, cắt dán…
trang phục của chú bộ đội hải quân
- Nghề nuôi trồng và đánh bắt thủy, hải sản.
- KPKH: Tìm hiểu về nghề nuôi trồng
và đánh bắt thủy hải sản + Trò chuyện, cho trẻ xem tranh ảnh
về công việc, sản phẩm ý nghĩa của nghề nuôi trồng và đánh bắt thủy hải sản
- Nghề chế biến hải sản thành nước mắm, tôm,
cá đông lạnh
- KPKH: Chế biến hải sản thành
nước mắm, tôm, cá đông lạnh
+ Trò chuyện, xem tranh ảnh, vi deo
về quy trình làm nước mắm, chế biến tôm, cá đông lạnh
+ Trò chơi: Xếp tranh quy trình chế biến nước mắm, tôm cá đông lạnh…
- Nghề làm muối
- KPKH: Bé yêu nghề làm muối.
+ Trò chuyện, xem tranh ảnh về công việc của người làm muối, quy trình sản xuất muối, ý nghĩa của muối đối với sức khỏe con người và phát triển kinh tế
+ Trò chơi: Xếp tranh quy trình sản xuất muối
+ Thơ: Hạt muối Biển và muối
* Một số nguyên nhân gây ô nhiễm biển, hải đảo.
- Do con người khai thác cạn kiệt tài nguyên biển
- Trò chơi: Gạch hành vi sai và tô màu hành vi đúng, Chọn hình ảnh đúng, sai về các hành động bảo vệ tài nguyên và môi trường biển hải đảo
- Trò chơi: Ai nhanh hơn
Trang 8- Do rác thải từ hoạt động của các nghề đánh bắt và nuôi trồng thủy hải sản…
không được xử lý đổ ra biển
* Quan tâm đến bảo về môi trường:
Nhận xét và tỏ thái độ đối với hành vi “tốt” , “xấu”,
“đúng”, “sai”
Cách chơi: Trẻ sẽ giơ khuôn mặt cười hoặc mếu tương ứng với các hành động đúng và sai về bảo vệ tài nguyên
và môi trường biển hải đảo
- Tạo hình: Vẽ tranh về ước mơ của
bé
2 Chủ đề:
Thế giới
thực vật
* Tên gọi một số thực vật sống ở biển: Rong biển, tảo biển…
- KPKH: Du lịch dưới lòng đại
dương
- Hoạt động tạo hình: Ghép hình các
con vật ở biển bé thích bằng lá cây + Tạo thảm cỏ, vườn hoa trên bờ biển
* Ích lợi của thực vật biển
- Cung cấp nguyên liệu để
làm thuốc chữa bệnh cho con người
- Nghe kể chuyện, đọc thơ, hát các bài hát về các cây sống ở biển
VD: Thơ: Rong và cá
- Xem phim tài liệu về thực vật sống dưới biển
Ý thức giữ gìn bảo vệ môi trường biển đảo
- Trò chơi: Gạch hành vi sai và tô màu hành vi đúng, Chọn hình ảnh đúng, sai về các hành động bảo vệ tài nguyên và môi trường biển hải đảo
- Trò chơi: Ai nhanh hơn Cách chơi: Trẻ sẽ giơ khuôn mặt cười hoặc mếu tương ứng với các hành động đúng và sai về các hành vi giữ gìn biển, đảo trong lành, tạo môi trường sống tốt cho các loài cây sống
ở biển
3 Chủ đề:
Thế giới
động vật
- Tên gọi, đặc điểm một
số loài động vật sống ở biển: tôm, cua, cá, mực…
KPKH: Du lịch dưới lòng đại dương
- Hoạt động tạo hình:
+ Làm đồ chơi từ vỏ sò, ốc, hến biển
- Trò chơi: Ai chọn nhanh nhất
Cách chơi: Cho trẻ xếp thành vòng tròn, vừa đi vừa vỗ tay theo nhịp, khi
cô giáo nói “xuống biển” thì sẽ được chạy vào vòng tròn để lấy con vật, cầm trên tay đồng thời nói tên con vật
đó Nếu trẻ nào nói nhầm tên con vật
sẽ phải nhảy lò cò một vòng
* Ích lợi của động vật biển
- Nghe kể chuyện, đọc thơ, hát các bài hát về các con vật sống ở biển
Trang 9- Cung cấp thức ăn giàu
dinh dưỡng cho con người: tôm, cá thu, mực…
VD: Thơ: Rong và cá Bầy còng tập viết, Voi và cá voi…
- Xem phim tài liệu về động vật sống dưới biển Phóng sự: Thế giới đại dương
Ý thức giữ gìn bảo vệ môi trường biển đảo
- Trò chơi: Gạch hành vi sai và tô màu hành vi đúng, Chọn hình ảnh đúng, sai về các hành động bảo vệ tài nguyên và môi trường biển hải đảo
- Trò chơi: Ai nhanh hơn
Cách chơi: Trẻ sẽ giơ khuôn mặt cười hoặc mếu tương ứng với các hành động đúng và sai về các hành vi giữ gìn và bảo vệ môi trường biển, hải đảo
4 Chủ đề:
Giao thông
* Trẻ nhận biết một số PTGT trên biển: tàu,
thuyền, ca nô…
Trẻ nhận biết thuyền buồm chạy bằng sức gió không gây ô nhiễm môi trường biển
* Ích lợi của GT biển.
Đường giao thông trên biển giúp mọi người đi lại giữa các vùng, các nước, vận chuyển hàng hóa
* Ý thức của trẻ khi tham gia giao thông đường biển
- KPKH: Bé với phương tiện giao
thông đường biển
- Hoạt động tạo hình: Làm thuyền
buồm bằng các nguyên liệu sẵn có ở địa phương: xơ mướp lá cây, mo cau,
bẹ chuối…
+ Vẽ, tô màu, cắt dán tranh ảnh về phương tiện giao thông đường biển
- Góc Sách: Xem sách tranh về các
phương tiện giao thông đường biển
- Trò chơi: Chọn hành vi đúng gạch chéo hành vi sai khi tham gia giao thông trên sông, biển
- Cho trẻ làm bộ sưu tập (cắt, dán) phương tiện giao thông trên biển
5 Chủ đề:
Nước và các
hiện tượng
thiên nhiên
* Một số hiện tượng tự nhiên: cát, nước, sóng biển, bão biển
- KPKH: Bé tìm hiểu về nước và sóng
biển
- Trò chơi: Tai ai thính, Tạo sóng biển bằng tay
- Nghe kể chuyện, đọc thơ, ca dao về biển đảo Việt Nam Ví dụ:
* Ý thức giữ gìn bãi biển, nước biển sạch, trong lành
- Trò chơi chọn hình ảnh đúng, sai về các hành vi giữ gìn biển, đảo sạch sẽ, trong lành hoặc trò chơi bé chọn khuôn mặt cười (mếu) tương ứng với các hành vi (nên) đúng và không nên (sai)
về bảo vệ tài nguyên và môi trường biển, hải đảo
6 Chủ đề: * Nhận biết về biển, hải - KPKH: Bé với biển, đảo Việt Nam
Trang 10Quê hương
đất nước
diệu kỳ
đảo Việt Nam.
- Tên gọi, vị trí địa lý và một vài đặc điểm nổi bật của một số vùng biển nổi tiếng ở Việt Nam)
Du lịch biển Việt Nam
- Hoạt động tạo hình: Trang trí bản đồ Việt Nam
* Ích lợi của biển, đảo Việt Nam
- Cung cấp thức ăn giàu dinh dưỡng …
- Cung cấp nguyên liệu để làm thuốc chữa bệnh
- Khu du lịch nổi tiếng để tham quan nghỉ ngơi tắm mát
- Phát triển các nghề đánh bắt và nuôi trồng thủy hải sản
- Giao thông trên biển
- Cung cấp nguồn năng lượng sạch
- Xem phim khoa học, tài liệu (tranh
ảnh, mô hình…) về biển, đảo Việt Nam
- Nghe kể chuyện, đọc thơ, ca dao về biển, đảo Việt Nam
Thơ: Bến cảng Hải Phòng, Quê em vùng biển, Đảo, Bãi biển quê em…
- Nghe hát múa, vận động các bài hát
về biển, hải đảo quê hương như bài:
Bé yêu biển lắm
* Nguyên nhân làm ô nhiễm môi trường biển, hải đảo Việt Nam
- Do rác thải
- Do tràn dầu
- Chặt phá rừng đầu nguồn
- Do con người khai thác tài nguyên quá mức
* Tham gia bảo vệ tài nguyên và môi trường biển, hải đảo
- Không vứt rác xuống biển,
đảo khi đi du lịch biên
- Không bẻ cành, chặt phá cây trồng ven biển
- Thu gom rác thải
- Trò chuyện với trẻ về môi trường
biển bị ô nhiễm
- Làm thí nghiệm: Rác thải làm cho
nước bần
- Trẻ chọ hành vi đúng gạch hành vi sai về các hành vi giữ gìn biển, đảo
- Trò chơi: Du lịch trên biển
- Tô màu, làm sách tranh về biển quê em
3.4 Biện pháp 4: Tích hợp nội dung giáo dục tài nguyên và môi trường biển, hải đảo vào chế độ sinh hoạt một ngày của trẻ.
Căn cứ vào nội dung của từng hoạt động phù hợp với chủ đề tôi đã lựa chọn
nội dung giáo dục tài nguyên và môi trường biển, hải đảo để tích hợp vào các hoạt
động chăm sóc giáo dục trẻ diễn ra trong một ngày ở trường mầm non bắt đầu từ
