Việc lựa chọn vấn đề thay đổi nhận thức về giới tính cho các em trong độ tuổi dậythì được nhóm sinh viên chúng tôi đưa ra sau khi đã tham khảo bản kế hoạch hè tạiLàng trẻ em SOS Hà Nội v
Trang 1PHẦN A BÁO CÁO KẾT QUẢ THỰC TẾ
HỌC PHẦN CÔNG TÁC XÃ HỘI NHÓM
TỪ VIẾT TẮT SỬ DỤNG
- CTXH: Công tác xã hội
- SOS: (tiếng Đức: SOS-Kinderdorf) là một tổ chức phi chính phủ giúp đỡ và bảo vệ
trẻ mồ côi, lang thang, cơ nhỡ
- LĐTB và XH : Lao động thương binh và xã hội
- KHV: Kiểm huấn viên
- GV: Giảng viên
- CN CTXH.K7: Cử nhân công tác xã hội khóa 7
- QĐ-UB : Quyết định - Ủy ban
- SW: Socialworker (Nhân viên công tác xã hội)
LỜI MỞ ĐẦU
Trẻ em hôm nay – thế giới ngày mai!
Không phải ai sinh ra cũng may mắn nhận được sự chăm sóc, yêu thương của
bố mẹ Không phải ai sinh ra cũng đều có một mái ấm yêu thương! Trong xã hội, córất nhiều đứa trẻ đã bị mồ côi khi còn rất nhỏ tuổi, chúng chưa thực sự nhận được tìnhyêu thương, sự quan tâm chăm sóc của bố mẹ, gia đình Chúng là những số phận bấthạnh Trẻ em sinh ra, chúng không hề có tội, chúng cần được quan tâm, chăm sóc vàbảo vệ
Cùng với sự phát triển của xã hội, việc chăm sóc, giáo dục con người được coitrọng, đặc biệt là với trẻ em-những mầm non của Đất nước Nhân dân ta đã có câu nói:
“Dạy con từ thủa còn thơ, dạy vợ từ thủa bơ vơ mới về” Việc chăm sóc, giáo dục concái là trách nhiệm của những người làm cha mẹ Thế nhưng, trong xã hội nhiều trẻ em
Trang 2ngoài việc chăm sóc nuôi dưỡng những đứa trẻ đến từ những miền quê khác nhau, cònphải giáo dục chúng để chúng thực sự có những hiểu biết, sau này hòa nhập vào cộngđồng tốt như bao đứa trẻ khác
Các trẻ được nhận vào Làng có độ tuổi từ 0 đến 18 tuổi, do vậy việc giáo dụcnhân cách cho trẻ là rất khó khăn cho các bà mẹ SOS, đặc biệt với tuổi mới lớn Chính
vì vậy, để hỗ trợ các mẹ trong việc giáo dục trẻ, Tổ giáo dục trong làng đã lên kếhoạch hè hằng năm, tổ chức các lớp tập huấn cho trẻ như: giáo dục kĩ năng sống, giáodục giới tính cho trẻ vị thành niên, mở các lớp năng khiếu… Tất cả để trẻ được đónnhận môi trường giáo dục như bao trẻ bình thường ngoài xã hội
Trong thời buổi công nghệ thông tin bùng phát, con người thu hẹp khoảngcách Có những vấn đề mà ngay cả những người đã trưởng thành không hề biết đến.Trong đó có vấn đề liên quan đến giáo dục giới tính Phải chăng, khi đề cập đến các từngữ như: “tình dục”, “cơ quan sinh dục”…người ta lại lảng tránh và cho là không cầnthiết vì đó là vấn đề tế nhị? Thế nhưng, chính vì thiếu sự giáo dục về giới tính cho các
em mà hiện nay các trẻ em có nguy cơ bị xâm hại hay lạm dụng tình dục nhiều hơn,thậm chí có nhiều em quan hệ tình dục nhưng không biết mình đã mang bầu Đó làvấn đề nhức nhối không chỉ của các bậc làm cha mẹ mà còn là vấn đề của toàn xã hộiliên quan đến việc chăm sóc, giáo dục và bảo vệ trẻ em
Tại làng trẻ em SOS Hà Nội, tổ giáo dục có nhiệm vụ giúp các “bà mẹ SOS”giáo dục trẻ, thông qua việc cho trẻ tham gia các lớp kĩ năng sống, giáo dục giới tính,
… Việc lựa chọn vấn đề thay đổi nhận thức về giới tính cho các em trong độ tuổi dậythì được nhóm sinh viên chúng tôi đưa ra sau khi đã tham khảo bản kế hoạch hè tạiLàng trẻ em SOS Hà Nội và trực tiếp tham gia các lớp kĩ năng được tổ chức cho cáctrẻ em trong 04 ngày và đã thu được những kết quả khả quan Chính vì việc nhận thứcvai trò của giáo dục với trẻ em là quan trọng, tôi và nhóm sinh viên đã thảo luận vàtiến hành thực tế công tác xã hội với nhóm trẻ trong tuổi dậy thì trong thời gian 04tuần với những buổi lên lớp trao đổi, sinh hoạt nhóm, và tổ chức các trò chơi qua đóquan sát, tìm hiểu những thay đổi của trẻ, nhận thức của trẻ về tuổi dậy thì Nhằm mụctiêu giúp đỡ, giáo dục trẻ trong độ tuổi dậy thì có những nhận thức đúng đắn về sựthay đổi cơ thể mình và có sự chuẩn bị cho những thay đổi đó Thông qua các phươngpháp như: quan sát, lắng nghe, truyền thông, thuyết trình, thảo luận nhóm, tổ chức cácbuổi sinh hoạt ngoại khóa, vui chơi thể thao, tổ chức các trò chơi cho nhóm trẻ
Trang 3Bài Báo cáo cá nhân của tôi được chia làm 4 chương:
Chương I: Giới thiệu khái quát về cơ sở thực tế
Chương II: Báo cáo nội dung thực tế của sinh viên trong nhóm nhiệm vụ và
nhóm can thiệp
Chương III: Nội dung nghiên cứu của nhóm nhiệm vụ
Chương IV: Kết luận và kiến nghị.
I KHÁI QUÁT CHUNG VỀ CƠ SỞ THỰC TẾ
- Tên cơ sở thực tế: Làng trẻ em SOS Hà Nội.
Địa chỉ: Địa chỉ: Địa chỉ: Số 2 Đường Phạm Thận Duật, Phường Mai Dịch, Quận
Cầu Giấy, Hà Nội
Tel: +84.4.37644837; +84.4.37649433.
Fax:+84.4.37644837
Email: soscv.hanoi@sosvietnam.org
Giám đốc: Nguyễn Văn Sinh
1.1 Quá trình hình thành và phát triển về cơ sở thực tế.
1.1.1 Lịch sử hình thành làng trẻ em SOS Quốc tế
Sau chiến tranh thế giới thứ hai có nhiều trẻ em bị mồ côi, mất đi mái ấm cùng
sự che trở của gia đình Cảm thông với nỗi khó khăn, mất mát của những đứa trẻ, ôngHermannGmeiner đã có ý tưởng mang đến cho trẻ bị mồ côi bà mẹ và mái ấm giađình Và Làng trẻ em SOS đầu tiên đã ra đời tại Áo
Năm 1949, làng Imxtơ – Áo đã được xây dựng với sự giúp đỡ của bạn bè ôngHermannGmerner
Năm 1955, sau khi xây dựng làng trê em SOS đầu tiên tại Áo có 20 làng trẻ emSOS ra đời tại các quốc gia: Áo, Pháp, Đức…
Năm 1969, tổng số các dự án làng trẻ em SOS trên toàn thế giới là 68 làng.Năm 1993, trên toàn thế giới đó 1147 dự án trong đó có 316 làng trẻ SOS ở 122 nước
Có rất nhiều trẻ em, thanh thiếu niên được chăm sóc tại cơ sở làng trẻ SOS Hiện nay,
số dự án các Làng trẻ em SOS có mặt ở trên 130 Quốc gia
1.1.2 Sơ lược lịch sử hình thành làng trẻ em SOS Việt Nam
Trang 4Làng trẻ em SOS đầu tiên ở Việt Nam do Tiến sĩ HermannGmeiner đứng rasáng lập vào năm 1967 là Làng trẻ em Gò Vấp (TP Hồ Chí Minh), hoạt động đến năm
1975 thì tạm ngừng
Năm 1987, được sự chấp nhận của Chính phủ, Bộ Lao động thương binh & Xãhội đã kí với tổ chức SOS Quốc tế Hiệp định hợp tác và phát triển các làng SOS ở ViệtNam Năm 1988, thành lập làng trẻ em SOS Hà Nội và Làng trẻ em SOS Đà Lạt
Trong những năm sau, các Làng trẻ em và dự án kèm theo liên tục được pháttriển tại Việt Nam
Trải dài từ Bắc vào Nam, hiện nay nước ta có 14 làng trẻ em SOS, bao gồm:
Điện Biên Phủ (Điện Biên)
1.2.1 Mục đích hoạt động của Làng trẻ em SOS Hà Nội
Làng trẻ em SOS Hà Nội nói riêng và các Làng trẻ em SOS nói chung đượcthành lập với mục đích chung đó là mang đến cho những trẻ em mồ côi, trẻ bị bỏ rơi
Trang 5và những trẻ em có hoàn cảnh khó khăn người mẹ và mái ấm gia đình thực sự Nhằmbảo vệ quyền con người mà trẻ em chính là đối tượng quan trọng nhất.
1.2.2 Chức năng của Làng trẻ em SOS Hà Nội
Làng trẻ em SOS Hà Nội là đơn vị thuộc sự quản lí của Sở Lao động thươngbinh và Xã hội Thành phố Hà Nội về mặt hành chính, pháp lí Và là đơn vị trực thuộccủa Làng trẻ em SOS Việt Nam về mặt tổ chức, chuyên môn Đây là nơi mang đếncho những trẻ em mồ côi, trẻ em có hoàn cảnh khó khăn một mái ấm, đầy tình thươngyêu, chia sẻ Đặc biệt, trẻ được chăm sóc, giáo dục và bảo vệ, để trẻ phát triển mộtcách toàn diện nhất
Làng trẻ em SOS Hà Nội hoạt động dựa trên 4 nguyên tắc cơ bản: Bà mẹ, anhchị em, mái ấmgia đình và cộng đồng làng
- Bà mẹ: Các trẻ được chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục trong một gia đình bởi
một bàn tay của một người mẹ “Mẹ” SOS là người có cái tâm và có tấm lòng hy sinhcao cả để chăm sóc, bảo vệ và đem lại sự yêu thương, an toàn, cũng như sự che chởđối với các con mà người mẹ được nhận nuôi dạy
- Anh chị em: Các em không cùng huyết thống và ở các độ tuổi khác nhau vào
Làng sống và lớn lên trong một gia đình như những người anh chị em ruột thịt Khi 2đứa trẻ có cùng huyết thống sẽ được sống trong cùng một gia đình trong làng SOS, đềuđược nuôi dưỡng, quan tâm, chăm sóc và phát triển đầy đủ dưới ngôi nhà đầy tìnhnghĩa ấy
- Mái ấm gia đình: Mỗi gia đình SOS sống trong một ngôi nhà chứa đầy những
tình cảm yêu thương, sự cảm thông, chia sẻ Đó chính là sợi dây tình cảm kết nối cácthành viên trong cùng một gia đình với nhau
- Cộng đồng Làng: là một cộng đồng không thể tách rời, làng giúp cho trẻ có
ý thức nhận biết và cảm giác mình là 1 phần của một ngôi Làng SOS Ngôi làng là cầunối với khu dân cư xung quanh và là nơi để gặp gỡ những thành viên cộng đồng dân
cư tại địa phương
Trang 6Mục tiêu hoạt động: Giúp trẻ em nhất là những trẻ có hoàn cảnh khó khăn
được sống và phát triển toàn diện trong tình yêu thương, sự quan tâm, chăm sóc củacác “Bà mẹ” Trẻ có một mái ấm gia đình thực sự để trẻ trở thành người công dân tốt,
có nghề nghiệp ổn định, hòa nhập vào cộng đồng xã hội
1.2.3 Nhiệm vụ của Làng trẻ em SOS Hà Nội
Để thực hiện được chức năng của một tổ chức xã hội, Làng trẻ em SOS Hà Nộicũng giống như các Làng trẻ em SOS khác có các nhiệm vụ cụ thể hóa sau:
- Thứ nhất là: Khảo sát và đón nhận trẻ em mồ côi, không nơi nương tựa, trẻ bị
bỏ rơi, trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn
- Thứ hai là: Quản lí, nuôi dưỡng và giáo dục toàn diện cho trẻ khi được nhậnvào Làng
- Thứ ba là: Tư vấn, hướng nghiệp và tìm kiếm việc làm cho trẻ trưởng thành
- Thứ tư là: Tư vấn cho trẻ chuẩn bị hành trang tốt để hòa nhập vào cộng đồng
xã hội
1.2.4 Đối tượng tiếp nhận của Làng trẻ em SOS Hà Nội
Đối tượng tiếp nhận của Làng trẻ em SOS nói chung và Làng trẻ em SOS HàNội nói riêng là trẻ em mồ côi, trẻ em bị bỏ rơi và trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt khókhăn
1.3 Hệ thống tổ chức bộ máy
1.3.1 Sơ đồ tổ chức bộ máy
Trang 7Sơ đồ 1.1: Tổ chức bộ máy hoạt động tại làng trẻ em SOS
Theo sơ đồ hệ thống cơ cấu tổ chức của Làng, Làng trẻ SOS Hà Nội quản lítheo trực tuyến Hiện nay, Ông Nguyễn Văn Sinh là giám đốc Làng- người có quyềnquyết định các vấn đề của Làng, người chịu trách nhiệm pháp lí về những hoạt độngcủa Làng trước cơ quan pháp luật và cơ quan quản lí cấp trên
Ngoài ra, Ban Giám đốc còn có 2 Trợ lí Giám đốc Hiện nay trợ lí Giám đốc 1
là ông Trần Đức Vinh – Quản lí Lưu xá thanh niên làng Tạm thời chưa bổ nhiệm đượcTrợ lí giám đốc 2
1.3.2 Cán bộ, nhân viên tại Làng trẻ em SOS Hà Nội.
Đội ngũ cán bộ công nhân viên trong Làng chia thành 4 bộ phận, bao gồm:
Trang 8- Tổ hành chính: Gồm có 7 nam và 1 nữ Trong đó có 03 cử nhân Đại Học,
Cao Đẳng còn lại là trình độ trung cấp và sơ cấp Có nhiệm vụ giúp Ban giám đốc thựchiện nhiệm vụ thu, chi quản lí nguồn kinh phí hoạt động của Làng Ngoài ra, còn tổchức tiếp đón các đoàn khách tới thăm, tổ chức đưa đón trẻ và các công việc của Làng
- Tổ giáo dục: Gồm có 6 cán bộ, 4 nam và 2 nữ, trong đó có thạc sĩ và cử
nhân Có nhiệm vụ chuyên môn về công tác giáo dục tư vấn, hướng nghiệp, dạy nghề,giải quyết việc làm và tổ chức giúp trẻ hòa nhập cộng đồng Tổ chức các hoạt độngngoại khóa văn hóa, văn nghệ, TDTT cho trẻ
- Tổ Mẫu giáo: Gồm có 8 giáo viên đều là nữ, có trình độ Cao Đẳng và Đại
Trang 9III NỘI DUNG BÁO CÁO
3.1 Nhận thức của sinh viên về đợt thực tế.
Nhận thức của sinh viên về mục tiêu đợt thực tế.
- Qua đợt thực tế giúp nhóm chúng tôi có những nhận thức rõ ràng về nghành CTXHnói chung và CTXH nhóm nói riêng
- CTXH với nhóm giúp chúng tôi biết cách vận dụng các kiến thức đã học vào tìmhiểu các vấn đề gặp phải của đối tượng, nhóm đang gặp phải, những vấn đề của cácnhóm yếu thế để từ đó tiến tới lập kế hoạch giải quyết những vấn đề của nhóm đốitượng, trợ giúp nhóm yếu thế bằng công tác xã hội chuyên nghiệp Đồng thời rènluyện kỹ năng nghề nghiệp:
+ Chúng tôi biết cách lựa chọn các cá nhân, nhóm có vấn đề hoặc nhóm yếu thế (đốitượng)
+ Chúng tôi biết vận dụng các kỹ năng đã học như tham vấn, quan sát, lắng nghe, tổchức nhóm …vào tiếp cận nhóm đối tượng
+ Chúng tôi biết cách thu thập thông tin về nhóm, có những chẩn đoán ban đầu và xâydựng kế hoạch trợ giúp nhóm
Nhận thức của sinh viên về nhiệm vụ của đợt thực tế
- Chuyến thực tập thực tế chuyên môn lần 2 của lớp công tác xã hội đã đặt ra nhữngnhiệm vụ cơ bản và quan trọng cho mỗi sinh viên Mỗi nhóm cần nắm vững từ khâuchuẩn bị cho đến những điều kiện tiên quyết cho đợt thực tế, là bước đệm quan trọngcho đợt thực tập sau này
- Trong đợt thực tế chuyên môn lần 2, nhiệm vụ cơ bản của mỗi sinh viên là tiếp cận,nắm bắt, khai thác thông tin của đối tượng, tạo dựng mối quan hệ với KHV và cơ sởthực tế Đồng thời phải biết sử dụng các kỹ năng, phương pháp trong CTXH vớinhóm để can thiệp vấn đề cụ thể của nhóm đối tượng Qua đó có thể hiểu được hoàncảnh, vấn đề mà nhóm đối tượng gặp phải và có những phương pháp trợ giúp hợp lý
- Mỗi sinh viên cần phải tuân theo những nguyên tắc, nội quy mà đoàn thực tế đặt ra,nội quy của trung tâm, cơ sở thực tế và nguyên tắc làm việc theo nhóm nhiệm vụ
Nhận thức của sinh viên về nội dung của đợt thực tế
Trang 10Mỗi sinh viên cần có những nhận thức rõ ràng về nội dung của đợt thực tế, từcông tác tiền trạm chọn cơ sở thực tế đến công tác chuẩn bị cho chuyến thực tế chuyênmôn bắt đầu – tất cả đó là một quá trình.
Nội dung gặp gỡ tiếp xúc thân chủ, đối tượng Đồng thời xây dựng nhóm, ổn địnhnhóm và giải quyết vấn đề nhóm đang gặp phải Bằng những kiến thưc, kỹ năng đãđược học chúng tôi tác động vào nhóm, cùng nhóm tìm hiểu, trao đổi, chia sẻ, cungcấp những kỹ năng, kiến thức, kinh nghiệm về vấn đề “ Giới Tính” Giáo dục giới tính
là nội dung quan trọng xuyên suốt trong toàn đợt thực tế chuyên môn lần này và nộidung cụ thể như sau:
Chúng tôi đưa ra một bản kế hoạch phù hợp với mục tiêu là thành lập nhóm,tiến hành sinh hoạt nhóm trong khoảng thời gian là 4 tuần với các hoạt động cụ thểnhư sau :
+ Tạo dựng và thiết lập mối quan hệ với KHV, cán bộ, nhân viên và nhóm đối tượngtrong làng
+ Xây dựng và ổn định nhóm
+ Tiến hành hoạt động nhóm
+ Cùng với nhóm trao đổi về vấn đề giáo dục giới tính ở tuổi dậy thì (đây là giai đoạntrọng tâm)
+ Giai đoạn đánh giá kết quả
3.2 Vận dụng kiến thức cơ sở ngành, chuyên ngành vào quá trình thực tế.
3.2.1 Những kiến thức cơ sở ngành và chuyên ngành vào quá trình thực tế.
Trong suốt khoảng thời gian một tháng thực tế chuyên ngành công tác xã hội tạilàng trẻ em SOS Hà Nội, nhóm chúng tôi đã cố gắng và vận dụng những kiến thức đãhọc được trên lớp và cũng như kinh nghiệm rút ra từ đợt thực tế chuyên ngành 1 để ápdụng, triển khai trong lần thực tế lần hai này Chúng tôi đã vận dụng khá tốt các mônhọc cơ sở và kiến thức chuyên ngành vào trong quá trình làm việc Tuy nhiên, trongđợt thực tế này, còn nhiều môn chuyên nghành chúng tôi vận dụng chưa đạt được kếtquả như mong muốn
Việc áp dụng kiến thức chuyên ngành trong đợt thực tế 2 là điều rất quan trọngcho mỗi sinh viên cũng như cả nhóm sinh viên Đó là vận dụng những kĩ năng, những
lí thuyết đã được thầy cô trao đổi để đánh giá, tác động vào nhóm đối tượng Dựa trên
cơ sở những lí thuyết và những tình huống gặp phải………
Trang 11Thứ nhất là công tác xã hội với nhóm: Đây được coi là môn học quan trọng bởi
vì nhóm chúng tôi đã lựa chọn chủ đề Công tác xã hội với nhóm Toàn bộ kiến thức, kĩnăng, tiến trình công tác xã hội nhóm phải được vận dụng triệt để và chúng tôi đã làmđược việc này Minh chứng đó là: Đầu tiên tiếp cận đối tượng, làm quen tạo mối quan
hệ tương tác, tạo sự tin tưởng từ đối tượng Việc này đã được làm thông qua các buổitham gia lớp học “kĩ năng sống” do thầy Nguyễn Thái Duy,thầy Hoàng Ngọc Dũng(GV Đại học Sư phạm Hà Nội) và cô Nguyễn Tường Lan lên lớp cho các em Qua cácbuổi học cùng các em chúng tôi đã quan sát, tìm hiểu sơ qua được các em Mặt khác,tìm hiểu được các em thông qua các mẹ và qua sự tư vấn và giúp đỡ của cô NguyễnThị Hường, anh Nguyễn Văn Hưng,cô Trần Thị Thu Hà Cán bộ kiểm huấn viên.Chúng tôi đã thành lập được nhóm gồm 15 em nằm trong độ tuổi 12-14 tuổi (đangtrong độ tuổi dậy thì).Theo kế hoạch từ trước nhóm tìm hiểu về mảng giáo dục, chúngtôi đã lựa chọn vấn đề giáo dục giới tính để trao đổi, chia sẻ với các em Khi đã thànhlập được nhóm chúng tôi bắt đầu đi vào thực hiện tiến trình công tác xã hội nhóm Đó
là tiến trình khai thác các buổi sinh hoạt nhóm, buổi đầu tiên cho các thành viên làmquen với nhau và thảo luận đưa ra những quy tắc chung cho nhóm.Các buổi sinh hoạtsau lên lớp thảo luận, trao đổi với các em những kiến thức cơ bản trong lứa tuổi dậythì.Buổi cuối cùng là lượng giá ,kiểm tra kiến thức các em tiếp thu được đến đâu ?Quátrình thực hiện đạt kết quả ra sao?Cuối cùng chúng tôi đã thu được kết quả đáng mừnghầu hết các em đều tiếp thu được bài và giám nói lên những ý kiến nhận xét về những
gì mà chúng tôi làm được và chưa làm được.Chúng tôi cảm thấy rất vui khi biết đượccảm xúc thật của các em Điều quan trọng là đã biết vận dụng kiến thức của môn côngtác xã hội với nhóm vào thực tế và thu được kết quả khá tốt
Thứ hai là môn Sức khỏe cộng đồng:Việc chăm sóc sức khỏe và vệ sinh cá nhân
ở tuổi dậy thì rất quan trọng.Các em ở trong độ tuổi dậy thì cơ thể phát triển mạnh mẽcác em tiết ra mồ hôi có mùi đặc trưng nếu các em mà không tắm rửa không vệ sinh cánhân sạch sẽ cơ thể sẽ có mùi hôi.Đặc biệt là phải vệ sinh vùng nách,cơ quan sinh dục
vì những vùng này là vùng nhạy cảm dễ mắc các bệnh viêm nhiễm.Chúng tôi đã vậndụng được khá tốt môn học này vào đợt thực tế lần này
Thứ ba là môn Công tác xã hội gia đình và trẻ em:Môn này cũng được cácthành viên trong nhóm vân dụng vào thực tế cụ thể là muốn tìm hiểu được tính cách
Trang 12đầu mà phải qua tiếp súc nhiều lần,qua bạn bè,qua các mẹ.Muốn tìm hiểu được các em
kĩ hơn chúng tôi đã đến các gia đình của từng em.Các thành viên đã biết phối hợp vớicác gia đình để khai thác thu thập thông tin và điều này đã có hiệu quả ,biết được hoàncảnh của từng em,tính cách,cách cư xử,ứng xử như thế nào?Việc này đã giúp chúng tôithuận lợi hơn trong việc tiếp xúc, trò chuyện,tâm sự với trẻ.Trẻ trong làng đều đượcsống trong một ngôi nhà có mẹ và anh chị em.Mẹ là người nuôi dưỡng chăm sóc các
em từ nhỏ cho đến khi các em trưởng thành lập gia đình.Nên chúng tôi đã dựa vào ưuthế để khai thác thông tin sâu hơn và chính xác hơn
Thứ tư:Môn tâm lý học xã hội và tâm lý học phát triển:Đến với các em,tìm hiểutiếp xúc với các em nhóm khá thuân lợi vì chúng tôi vừa được học tâm lí của từng lứatuổi.Chúng tôi đã biết được tâm lý của các em trong tuổi dậy thì.Ở giai đoạn này cơthể các em đang có sự phát triển mạnh mẽ cơ thể lớn hơn,cao hơn,sự phát triển mạnhcủa hệ xương, hệ cơ làm cho chân tay các em lóng ngóng,vụng về,các em muốn làmngười lớn,muốn có tiếng nói trong nhà,ngang bướng,hay cãi lời người lớn.Tâm lý các
em hoang mang lo lắng,tính cách thay đổi thất thường,hiếu động ,tò mò,khó bảo…Qua
đó chúng tôi đã biết làm hài lòng tât cả các thành viên trong nhóm.Dựa vào tâm lý tínhcách của từng em mà có những ứng xử phù hợp vừa làm hài lòng các em vừa mangtính chất giáo dục.Ví dụ trong nhóm có em Chiến một em trai khá ương bướng ,haynói leo trong lớp,không chép bài,lôi kéo các ban khác trong lớp a dua theo.Dựa vàotâm lý biết được em chiến ưa nịnh,khuyên bảo nhẹ nhàng nên chúng tôi đã nhắc nhởkhuyên bảo Chiến rất nhẹ nhàng,tình cảm và cuối cùng Chiến ngoan hơn,ngồi họctrong lớp nghiêm túc, hăng hái phát biểu ý kiến,xây dựng bài hơn.Không chỉ riêngChiến mà còn rất nhiều các thành viên khác cũng được chúng tôi vận dụng tâm lý lứatuổi để làm việc,khai thác,thu thập thông tin và giải quyết vấn đề
Thứ năm là Kỹ năng truyền thông và tổ chức các hoạt động cộng đồng Môn họcnày có thể nói là môn học chúng tôi vận dụng vào đợt thực tế này rất thành công vàhiệu quả.trong quá trình lên lớp, giảng dạy, trao đổi với các em chúng tôi biết kết hợpxen kẽ các trò chơi một cách linh hoạt, học mà chơi, chơi và học Phương pháp nàygiúp các em rất vui vẻ, thoải mái và hữu ích Mục đích của việc tổ chức trò chơi làgiúp các em thư giãn, thoải mái sau giờ học, mặt khác cho các em thấy được vai trò,tácdụng của việc hoạt động nhóm như thế nào? Giúp tăng cường tinh thần đoàn kết, sựgiúp đỡ hỗ trợ nhau trong cuộc sống cũng như trong học tập Mỗi một trò không chỉ
Trang 13đơn thuần là chơi cho vui mà sau nó đều có một mục đích và ý nghĩa nhất định Trongsuốt quá trình sinh hoạt nhóm chúng tôi đã tổ chức được khá nhiều trò chơi cho các
em Ví dụ như “Mị nương kén rể” , “Sư tử, thợ săn, công chúa”, “Lưới cá”, “Tạctượng”… Tất cả các trò chơi đều giúp được các em liên kết với nhau, có cơ hội gầnnhau để hiều nhau hơn, tăng cường tinh thần đoàn kết nhóm ,sự thống nhất quan điểm
ý kiến và khả năng lãnh đạo nhóm Điều quan trọng chúng tôi muốn nói với tất cảmọi người biết được là sống phải biết quan tâm chia sẻ giúp đỡ nhau cùng vượt quakhó khăn trong cuộc sống
Thứ sáu là môn Kỹ năng giao tiếp: Giao tiếp là một kỹ năng quan trọng Ngườithành công không những có kiến thức gioỉ mà phải có khả năng giao tiếp giỏi Trongđợt thực tế này nhóm chúng tôi cũng đã vân dụng được tối đa khả năng giao tiếp củabản thân để giao tiếp với giám đốc, kiểm huấn viên, các mẹ đặc biệt là các em Trongquá trình sinh hoạt cùng các em không chỉ qua lời nói mà chúng tôi đã biết cách quansát từng cử chỉ, hành động nét mặt của các em để nhận diện đánh giá được các em đó
là giao tiếp phi ngôn ngữ chúng tôi đã làm được.Nhưng măt hạn chế của nhóm chúngtôi đa phần các bạn đều nói ngọng chính vi thế trong quá trình lên lớp giảng dạy đãkhông đạt được hiệu quả thành công cao vì nói ngọng mà các em ngồi dưới chỉ chú ýbắt lỗi để nói leo nên nhiều lúc không chú ý vào bài học
Thứ bảy là môn Phương pháp điều tra xã hội học:Trong buổi cuối cùng chúngtôi đã làm một bài kiểm tra đánh giá chất lượng của các em và hiệu quả của việc sinhhoạt nhóm.Trong các phiếu kiểm tra đã vận dụng cách đặt câu hỏi đóng , mở và phỏngvấn sâu để thu thập thông tin
Tuy nhiên còn khá nhiều môn học mà nhóm chúng tôi chưa vận dụng đượcchưa biết cách vận dụng nhung chúng tôi sẽ cố gắng để hoàn thành tốt đợt thực tế này
3.2.2 Những kĩ năng vận dụng trong quá trình thực tế
Trong quá trình học tập và nghiên cứu chúng tôi đã dược học các nhóm kỹ năng
để vận dụng trong quá trình thực hành công tác xã hội nhóm
- Nhóm kỹ năng phân tích, đánh giá
Trang 14pháp và cách làm việc, giải quyết vấn đề nhưng chưa đủ tự tin, cần có sự hỗ trợ củangười khác hoặc lãnh đạo nhóm để đưa ra quyết định Chúng tôi cùng nhau chia sẻ ýtưởng đồng thời có sự khích lệ, đánh giá, cùng thành viên ra quyết định.
Cùng với kỹ năng trình bày chúng tôi đã truyền đạt được nội dung tư tưởng vàthông tin, thu hút được thành viên đối với nhóm can thiệp, giúp điều phối được hoạtđộng và quỹ thời gian của nhóm
Với nhóm kỹ năng phân tích, đánh giá chúng tôi đã sử dụng thành công tỏngcông việc nhận biết suy nghĩ, cảm xúc và hành vi của nhóm đối tượng để có đượcphương pháp, biện pháp để xử lý kịp thời
Chúng tôi đã vận dụng được tối đa kỹ năng thu thập thông tin thông qua kiểmhuấn viên, qua các bà mẹ và bạn bè trong cộng đồng trẻ bằng cách đặt câu hỏi đóng,
mở hợp lý sau đó nắm bắt nội dung trả lời tóm lược lại và tìm ra được thông tin chínhxác nhất
Sau mỗi quá trình, chúng tôi tiến hành lượng giá các hoạt động xem ưu nhượcđiểm và kết quả đạt được trong hoạt động đó là gì? Và đưa ra phương pháp tối ưu hơncho hoạt động tiếp theo
Với nhóm kỹ năng hành động, chúng tôi đã thúc đẩy được hành động của cánhân và của nhóm hướng đến thực hiện kế hoạch đã vạch ra bằng cách cân đối thờigian giữa giờ học và hoạt động vui chơi giải trí dẫn đến sự thích thú đối với người học
và kích thích tính ham học hỏi của nhóm đối tượng
Cuối cùng để duy trì văn hóa của nhóm, chúng tôi sử dụng nhóm kỹ năng xâydựng để tạo lập mối liên hệ giữa các thành viên chúng tôi luôn giải quyết kịp thờinhững xung đột trong nhóm, cùng nhau giải quyết những trở ngại và biểu hiện hành vitrái chiêù trong nhóm
3.3.Những hoạt động triển khai trong quá trình thực tế.
Thông qua việc tìm hiểu thực tế và trên mạng Internet chúng tôi được biết đến ngôilàng SOS Hà Nội, là 1 trong 14 ngôi làng SOS ở Việt Nam Nơi đây luôn tiếp nhậnnhững trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn ở Hà Nội và các tỉnh lân cận như: TháiNguyên, Bắc Kạn, Phú Thọ…Khi đến dây các em được nuôi dưỡng, chăm sóc, bảo vệ,học tập và học nghề… Để đến khi trưởng thành các em có thể tự lo cho bản thân, tựchịu trách nhiệm cho chính mình
Khi đến làng qua quá trình quan sát và tìm hiểu chúng tôi được biết đây là mộtngôi làng chứa đầy tình yêu thương, sự cảm thông, chia sẻ giữa các thành viên vớinhau, họ coi nhau như anh-em ruột thịt, trong gia đình và giữa các gia đình trong làng;
Trang 15và không thể không nhắc tới sự hi sinh, lòng nhiệt huyết, sự quan tâm, chăm sóc củacác cô, các chú và các mẹ, các dì trong làng với các em.
Đây thật sự là ngôi nhà của các em, vì chính nơi đây nuôi dạy các em khôn lớn,
là nơi trang bị cho các em những kiến thức, kỹ năng,kinh nghiệm để các em có thể tựtin vững bước vào cuộc sống trong tương lai
Khi đến với làng chúng tôi cùng tham gia một số hoạt động của làng, cũng như trongquá trình tiếp cận với các em để thành lập nhóm, và sau khi thành lập được nhómchúng tôi chúng cùng các em thực hiện một số hoạt động nhằm bổ trợ cho quá trìnhtác động vào nhóm Mặt khác việc tham gia các hoạt động của làng cũng giúp chochúng tôi trang bị thêm kiến thức, kỹ năng, tạo dựng và làm quen được với tất cả cácem
Trong suốt quá trình thực tế chúng tôi đã cùng tham gia các hoạt động của làng và tổchức các hoạt động cho nhóm thành viên, cụ thể như sau:
Đối với KHV
Đối với nhóm đối tượng
- Nhóm Sinh Viên cùng tham gia lớp học “Kỹ năng sống” được tổ chức cho các emhọc sinh THCS và THPT trong làng
- Nhóm sinh viên tham gia hoạt động kèm, bổ xung kiến thức cho học sinh cấp haitrước khi vào năm học mới
-Thành lập nhóm thành viên tham gia vào lớp học “ Giáo dục giới tính ở tuổi dậy thì”.
- Nhóm Sinh Viên tham gia hoạt động Thể Dục Thể Thao cùng nhóm thành viên
Đối với cơ sở thực tế
- Tham gia Lao động cùng với Làng
Nhóm sinh viên
3.3.1 Hoạt động đối với KHV.
- Khi đến với lằng trẻ em chúng tôi có những hoạt động với KHV trong làng; buổi đầuđến thăm làng và trao đổi cùng với KHV: Cô Hường và anh Hưng; cô Hường giớithiệu cơ bản về làng trẻ em SOS Hà Nội, những khó khăn, thuận lợi, tính cách, hoàncảnh của trẻ trong làng KHV dẫn Sinh viên xuống làm quen với các gia đình khinhóm đã được chia theo các gia đình, qua đó nhóm sinh viên sẽ có những hiểu biếtchung về hoàn cảnh, tính cách của các đối tượng và của làng KHV giao nhiệm vụ kèm
Trang 16học cho những học sinh chưa nắm rõ kiến thức ở lớp THCS(6, 7,8) để tăng thêm sựhiểu biết, kiến thức của trẻ và tạo dựng mối quan hệ thân thiết với trẻ.
3.3.2 Đối với nhóm đối tượng.
Tham gia lớp “Kỹ năng sống” cùng các em học sinh trong làng.
Lớp học được tổ chức dành cho các em học sinh THCS và THPT, được chia ralàm 2 lớp, một lớp gồm các em học sinh THCS, một lớp dành cho các em THPT Lớphọc do cô Tường Lan là giáo viên có nhiều kinh nghiệm, kỹ năng của trường THPTNguyễn Tất Thành giảng dạy về phần lý thuyết Thầy Duy và thầy Dũng đến từ trungtâm Kỹ năng sống đảm nhận về phần tổ chức trò chơi, vui chơi-giải trí, bổ sung, củng
cố thêm những kỹ năng cần thiết
Hai lớp học đổi nhau phần học, lớp THCS học lý thuyết về Kỹ năng thì lớp THPT họcthực hành về Kỹ Năng vì vậy nhóm Sinh viên chia ra làm 2 nhóm để tiện theo thamgia và quan sát các em
03/7/2012 THCS -7h30-9h: Tham gia
trò chơi vẽ tranh bằngtay trái, giới thiệu vềbức tranh, những ước
mơ, kỷ niệm đángnhớ được thể hiệntrong bức tranh…dothầy
Dũng, thày Duy làmngười hướng dẫn
- 9h-10h30: Tham gialớp học lý thuyết môn
“kỹ năng sống”: Sựthay đổi của cơ thểkhi trẻ bước vào cấp2; Giai đoạn bắt đầu
- Các em tham gia đầy đủ, nhiệttình, có một số em nghỉ học có lí
do Sau bài học các em thấymình qua chính bức tranh vẽbằng tay trái, thấy được nhữngước mơ sau này của chính mình
- - Các em khá trật tự nghe giảng,phát biểu ý kiến của mình.Saubuổi học các em sẽ thấy đượcnhững thay đổi cơ bản tromg lứatuổi của mình để trẻ có thể thíchnghi với những thay đổi đó mà
Trang 17bước vào tuổi trưởngthành.
không cảm thấy lạ lẫm, hoảng sợ
THPT
- 7h30-9h: Tham gialớp học kỹ năng của
cô Tường Lan, côtrao đổi và chia sẻ vềvấn đề ‘Tôi là ai?’
- 7h5-11h: Tham giatrò chơi vẽ tranh vàgiới thiệu về bản thân
- Các em đến đến đúng giờnhưng với số lượng không đông,chưa mạnh dạn trả lời các câuhỏi của cô, còn trầm, các emmnag theo vở ghi, việc xếp đồcòn phải nhắc nhở
- Các em khá hứng thú và vui vẻkhi tham gia trò chơi vẽ tranhnói về sở thích, ước mơ và vẽchân dung bằng tay trái nhưngkhi các em đứng lên trình bày bài
vẽ và giới thiệu về bản thân thìcác em còn rụt rè, ngại ngùng
04/7/2012 THCS - 7h30-9h:các em
tham gia trò chơi
“hoa quả chuyểnđộng”
- 9h-10h30: Tham gialớp học
Lý thuyết do côTường Lan giảng dạyvới nội dung: 2K+3D( Kiên trì, kỷ luật;
Đam mê, dấn thân,dám chịu trách
- Đa số học sinh đến đúng giờ,vui vẻ, tham gia nhiệt tình trongtrò chơi nhưng vẫn còn có những
em chưa thật sự tập trung trongtrò chơi, còn để Thầy phải nhắc.Sau trò chơi mỗi em sẽ thấy tựtin hơn khi đứng trước đôngngười để giới thiệu về bản thânmình
- Các emtham gia lớp học cóphần vui vẻ hơn buổi trước, thamgia phát biểu ý kiến nhiều hơn,không còn quá rụt rè Sau uổihọc này trẻ được trang bị nhữngđức tính, kinh nghiệm, kiến thức
Trang 18nhiệm) cần thiết để trẻ có thể vượt qua
những khó khăn trong cuộc sống
THPT
- 7h30-9h: Cô traođổi về vấn đề “ Địnhgiá trị bản thân”
- 9h5-10h30: các emtham gia trò chơi
“hoa quả chuyểnđộng”
- Các em đến lớp đông hơn, đãcỏi mở hơn khi cô trao đổi
- Các em tham gia trò chơi nhiệttình và vui vẻ Khi được hỏinhận xét về trò chơi và qua tròchơi này các em rút ra điều gì?
Phần lớn các em đều nhận xét làchơi vui, rất thoải mái khi vừahọc song lý thuyết lại được thamgia trò chơi và thông qua trò chơinày thì các em đều nhận thấymình cởi mở hơn và đặc biệt làphải chu ý lắng nghe, quan sát vànhanh chân
có em hơi nhút nhát ít đưa ra ýkiến của mình Sau trò chơi trẻ sẽbiết được khi làm một việc nào
đó muốn có được thành cônghoàn hảo cần phải có sự góp sức,đoàn kết, đồng lòng của nhữngngười xung quanh thì mới thật sự
Trang 19nhân, lựa chọn trang
phục, giọng nói, trau
và cách lựa chọn trang phục saocho phù hợp, gọn gàng và sạch
sẽ ở mọi lúc mọi nơi
gia trò chơi “ xây
cầu” bằng giấy báo
cô nhiệt tình hơn
- Lúc đầu các em tham gia hoạtđộng nhóm chưa tích cực, cònlùng túng và chưa hài lòng vềviệc chia nhóm, các em chưa tíchcực đóng góp Nhưng sau mộtthời gian có sự đong óp ý kiếncủa thay hường dẫn và sinh viêncác em đã bát tay vào làm nhưng
do thời gian ngăn nen sản phẩmcủa các em chưa được đẹp nhung
đó là sản phẩm của cả nhóm
Sau dó nhóm củ thành viên lêntrình bày, có nhóm thì rất mạnhdạn xung phong tuy nhiên cónhóm thì lại xấu hổ và không tự
Trang 20tin về sản phẩm mà nhóm làm ra.Kết thúc buổi học các em đềunhận xét là làm việc nhóm phảitích cực trong những công việckhó đòi hỏi phải có sự đóng góp
ý kiến của các thành viên trongnhóm có như vậy thì công việcmới đạt hiệu quả cao
06/7/2012
THCS
7h30-9h: Lớp thamgia trò chơi ném bóng
do thầy Duy phụtrách
- Các em rất vui khi tham gia tròchơi này và tham gia rất nhiệttình Thông qua trò chơi này các
em vừa rèn luyện cở thể, vùa hòađồng được với các bạn trong lớp
THPT 7h30- 9h: Các em
tham gia trò chơi lưới
cá, các anh chị sinhviên cùng với thầyDũng cùng hướngdẫn các en tham gia
- Các em vui vẻ và tham gianhiệt tình Qua trò chơi các emđều nhận thấy phải đoàn kếtgiữa các thành viên có như vậythì chúng ta mới có thể dễ dàngvượt qua các thử thách
Trang 21Cô Tường Lan cùng 2 thầy cho lớp kết hợp làm mộtcùng nhận xét và tổng kết các buổi học Cô cùng các thầyđều nhận thấy các em rất ngoan và năng động, chăm chỉ,chịu khó và rất nghe lời
Các em đều cảm ơn cô và 2 thầy đã cung cấp cho các emnhững kiền thức bổ ích và sự thoải mái vui vẻ trước vàsau khi bắt đầu học lý thuyết Các em mong sẽ gặp lại cô
và các thay trong thời gian gần nhất
Nhóm sinh viên tham gia hoạt động kèm, bổ sung kiến thức cho học sinh cấp hai trước khi vào năm học mới.
Bắt đầu từ chiều ngày 03/7/2012 nhóm sinh viên được kiểm huấn viên giaonhiệm vụ kèm một nhóm trẻ em trong làng chưa nắm vững kiến thức đang học cấp 2
từ lớp 6 đến lớp 8
Nhóm trẻ bao gồm 8 em và nhóm sinh viên chia làm 3 nhóm theo ba lớp:
+ Lớp 6: Do Hoa, Linh, Dung phụ trách
+ Lớp 7: Huệ, Mai, Phong
+ Lớp 8: Thành, Hường, Ly, Thắm
Những môn học mà các em cần trang bị thêm kiến thức: Toán Ngữ Văn, Vật Lý vàNgoại Ngữ Các anh chị sinh viên hướng dẫn cách làm bài, giao bài tập về nhà rồi sau
đó kiểm tra các bài tập đã giao và chữa lại bài, chỉ ra lỗi sai từ đó để các em hiểu bài
và có phương pháp làm bài được tốt hơn Ngoài thời gian kèm học trên lớp ma các anhchị sắp xếp thì các em còn có các anh chị sinh viên tình nguyện ở các trường như: ĐạiHọc Sư Phạm Hà Nội, Cao Đẳng Sư Phạm Hà Nội, Trường Ngoại Thương, Học ViệnTài Chính kèm thêm tại nhà
Thành lập nhóm thành viên tham gia vào lớp học “ Giáo dục giới tính ở tuổi dậy thì”.
Sau khi làm quen và tạo dựng mối quan hệ với các em trong làng và thông qua
sự hướng dẫn của KHV nhóm Sinh viên đã thành lập được một nhóm thành viên gồm
15 em trong độ tuổi 10-15t, (học sinh THCS) Từ đó, nhóm Sinh viên và nhóm đốitượng cùng thảo luận đưa ra một thời khóa biểu cụ thể để tiến hành những công việctiếp theo
Trang 22Lớp học được tổ chức 3 buổi/ tuần với những nội dung cụ thể như sau:
+ Buổi 1: Cho các em làm bài tập vẻ tranh giới thiệu về bản thân và để cho các em lên
trình bày Qua đó nhóm sinh viên cũng giới thiệu về bản thân, nêu mục đích và nhiệm
vụ khi đến với làng Thông qua hoạt động này giữa nhóm Sinh viên và nhóm đốitượng không còn có khoảng cách xa lạ nữa và cả 2 bên biết về nhau nhiều hơn, quabuổi học đã tạo nên một không khí thoải mái, thân thiện và vui vẻ
+ Buổi 2: Trước buổi học cho cả lớp chơi trò chơi khởi động “ mưa”.Cho các em thảo
luận và đưa ra các quy tắc nhóm Chia lớp thanh
3 nhóm nhỏ cho các em thảo luận rồi cử đại diện trinh bày ý kiến của nhóm Qua đónhóm sinh viên nhận xét và cùng nhóm đối tượng thảo luận, thống nhất ý kiến và lựachọn những quy tắc phù hợp để làm quy tắc chung cho nhóm Sau khi cho nhóm đốitượng tự thảo luận đưa ra quy tắc nhóm các em sẽ theo đó thực hiện vì đó không phải
do các Anh chị sinh viên đưa ra mà đó chính là những quy tắc các em đưa ra, phù hợpvới các em và môi trường trên lớp Những quy tắc như: Đi học đũng giờ; để giày dépđúng nơi quy định; không mất trật tự trong giờ học; đi học phải mang đầy đủ sách vở
và ghi bài đầy đủ…Nếu vi phạm một trong những quy định đó thì sẽ có những hìnhthức phạt thích đáng như không chép bài thì chép lại bài học 10 lần…
+ Buổi 3: Cùng nhóm đối tượng trao đổi, chia sẻ kiến thức về sự thay đổi sinh lý ở lứa
tuổi dạy thì Qua những thay đổi của chính bản thân các em cũng như những hiểu biếtcủa các em, chia lớp thành 2 nhóm, một nhóm thảo luận về sự thay đổi của nam vàmột nhóm thảo luận về sự thay đổi của nữ, cho các em lên trình bày Sinh viên nhậnxét và nêu ra những thay đổi sinh lý nổi bật ở Nam và Nữ để các em không bỡ ngỡ khibước vào tuổi dậy thì với những thay đổi của cơ thể mình
Mục đích: Giúp các em nâng cao hiểu biết về sự thay đổi của cơ thể trong lưa tuổi dậythì Mặt khác thông qua thảo luận nhóm giúp các em hiểu nhau hơn, có thể chia sẻnhững thắc mắc mà các em chưa hiểu
- Cuối buổi học cho các em chơi trò chơi “ Thụt, Thò”
+ Buổi 4: Trao đổi với nhóm đối tượng về những thay đổi tâm lý ở tuổi dạy thì Chia
lớp thành 2 nhóm nhỏ cho các em thảo luận về nhưng thay đổi tâm lý ở tuổi dậy thì.Sau đó cho dại diện nhóm lên trình bày Qua đó sinh viên chữa bài và giải thích lạinhững vấn đề mà các em còn thắc măc và chưa hiểu rõ, tổng kết lại bài và cho các emghi lại những ý chính trong bài học
Trang 23Mục đích: Cho các em thấy được sự thay đổi tâm lý trong giai đoạn này, và tâm lý đóảnh hưởng như thế nào với các em Các em có thật sự quan tâm đến những vấn đề nàyhay không? Thông qua đó đánh giá sự thay đổi thái độ, ý thức của nhóm đối tượng vềvấn đề giáo dục giới tính ở tuổi dạy thì
- Cho các em chơi trò chơi “ Cướp Ghế”
+ Buổi 5: Sinh viên trao đổi với nhóm đối tượng về cách chăm sóc và bảo vệ cơ thể
của trẻ ở tuổi dạy thì
Mục đích: Giúp trẻ có những cái nhìn đúng đắn trong sự thay đổi của lứa tuổi, từ đó cócách chăm sóc và bảo vệ cơ thể một cách hợp lý
- Cho nhóm đối tượng chơi trò chơi: “ Mị Nương kén rể”
+ Buổi 6: Đưa ra 2 tình huống và chia lớp thành 2 nhóm nhỏ để thảo luận 2 tình huống
+ Buổi 8: Nhóm sinh viên chia thành 3 nhóm xuống các gia đình của nhóm đối tượng.
để tìm hiểu thêm những thông tin cơ bản về nhóm đối tượng
Mục đích: Tìm hiểu thêm thông tin về đối tượng như quê quán, hoàn cảnh, tính cách…( không có trẻ o nhà, chỉ trao đổi với các mẹ )
Nhóm Sinh Viên tham gia hoạt động TDTT cùng với nhóm đối tượng.
Sau mỗi buổi học trên lớp nhóm Sinh viên tham gia đá bóng cùng nhóm đốitượng tại sân bóng của làng, qua các hoạt động TDTT, vui chơi giải trí nhằm tăngthêm mối quan hệ thân thiết với nhóm thân chủ
3.3.3 Đối với cơ sở thực tế.
Tham gia Lao động chung ở làng.
Chiều 2h30 ngày 12/7/2012 nhóm sinh viên vào làng để tham gia lao độngcùng các gia đình trong làng Nhóm sinh viên chia làm 3 nhóm nhỏ vào các gia đìnhcùng quét dọn, làm cỏ…
Trang 24+ Nhà hoa Phượng: Ly, Linh, Thắm
+ Nhà hoa Lay Ơn: Thành, Hường, Mai, Hoa
Gặp gỡ và trò chuyện cùng Giám đốc làng, GĐ nói qua về lịch sử hình thành,
cơ cấu tổ chức, tình hình chính trị-xã hội, các chính sách đối với trẻ trong làng, vànhững nguyên tắc hoạt động trong làng, những chương trình đào tạo Từ đó giúp nhómsinh viên có cái nhin và nhũng đánh giá khách quan về cơ sở thực tế
3.3.4 Đối với nhóm sinh viên
Trong thời gian thực tế tại làng từ ngày 01/7 => ngày 10/8/2012 nhóm sinh viên
đã tổ chức các hoạt động để bổ trợ cho quá trình thực tế của nhóm như:
+ Tổ chức những buổi họp nhóm cùng thảo luận để đưa ra những kết hoạch hoạt độngtrong suốt quá trình làm việc như: Thiết kế bài để trao đổi cùng với nhóm đối tượng,phân công công việc cụ thể cho các thành viên trong nhóm ( thư ký, sinh viên hướngdẫn, quan sát chung, sinh viên kèm các nhóm đối tượng, phân chia nhóm sinh viên đếnthăm hỏi, trò chuyện tìm hiều thông tin chung)
+ Sau mỗi hoạt động trên lớp nhóm tập chung lại để chỉ ra những điểm thuận lợi vàkhó khăn, từ đó rút ra những kinh nghiệm cho nhũng buổi sau
+ Nhóm thường xuyên nhắc nhở các thành viên những hoạt động sinh hoạt chung khisống trong khu lưu xá thanh niên của làng
+ Nhóm tổ chức các buổi đi chơi, tham quan để qua đó các thành viên trong nhóm hiểunhau hơn và làm việc có hiệu quả hơn
=> Sau những hoạt động đã được triển khai và thực hiện trong quá trình thực tế tạilằng trẻ em SOS Hà Nội, nhóm chúng tôi đã được bổ sung và học hỏi thêm rất nhiềuđiều mà trên ghế nhà trường chúng tôi chưa được biết đến Qua tiếp xúc và cùng thamgia các hoạt động với các cô, các chú các mẹ-dì nơi đây chúng tôi mới phần nào hiểuđược những khó khăn, nhọc nhằn cũng như niềm vui khi họ làm việc tại đây Sau mộtthời gian không dài chúng tôi được tiếp xúc, hoạt động cùng trẻ nơi đây thấy các emđều ngoan, nghe lời người lớn, tích cực tham gia các lớp học hè, các hoạt động ngoạikhóa không ngừng nâng cao tri thức và tầm hiểu biết của bản thân
3.4 Những kinh nghiệm thu được sau quá trình thực tế.
Qua quá trình tiếp xúc, thực hiện tiến trình công tác xã hội với nhóm, những hạn chếcòn tồn tại, chúng tôi rút ra cho mình một số bài học kinh nghiệm như sau:
Trang 25∗ Phải kết hợp nhuần nhuyễn giữa lý thuyết và thực hành trong công tác xã hộinhóm.
∗ Trong nhóm đối tượng mỗi thành viên trong nhóm có những hoàn cảnh, tính cáchkhác nhau vì vậy khi làm việc cùng nhóm đối tượng cần phải linh hoạt, chủ động
và khéo léo trong mọi tình huống
∗ Xử lý các tình huống trong nhóm thật khéo léo và luôn tạo mối quan hệ bình đẳnggiữa các thành viên
∗ Phải biết phát hiện những nhân tố tích cực để chuyển giao họa động khi chúng tôirút ra khỏi nhóm sau này
∗ Cần học hỏi thêm những kiến thức về công tác xã hội, nhất là kỹ năng giao tiếp vàlãnh đạo nhóm
Cần phải biết cách tạo niềm tin, tạo không khí thân mật, luôn ở tư thế sẵn sàng nghenhững tâm tư tình cảm, những khó khăn của mỗi thành viên nói riêng và cả nhóm nóichung
PHẦN B BÁO CÁO CÔNG TÁC XÃ HỘI VỚI NHÓM
I KHÁI QUÁT VỀ CƠ SỞ THỰC TẾ.
I.1 Quá trình hình thành và phát triển.
Làng trẻ em SOS Hà Nội là một trong 14 Làng trẻ em SOS của Việt Nam hiện nay Đây là nơi tiếp nhận, chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục những trẻ em bị mồ côi, có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn
Năm 1988, với dự án thành lập các Làng trẻ em SOS tại Việt Nam, Làng trẻ em SOS
Hà Nội được thành lập theo Quyết định số 3286/QĐ-UB ngày 14/7/1988 của Ủy ban nhân dân Thành phố Hà Nội Đến ngày 25 tháng 01 năm 1990, Làng trẻ em SOS Hà Nội chính thức đi vào hoạt động
Làng trẻ em SOS Hà Nội nằm trên một khuôn viên khá rộng rãi trên đường Phạm Thận Duật thuộc Phường Mai Dịch - TP Hà Nội Với diện tích trên 9000m2, khuôn viên của Làng đã thu hút sự chú ý của những ai đã từng đến đây lần đầu - một không gian thoáng mát và rộng rãi, với 16 ngôi nhà, gia đình mang tên 16 loài hoa của Hà Nội
Vị trí địa lí của Làng nằm sát trục đường Phạm Văn Đồng, gần các trường Đại học lớncủa TP Hà Nội nên rất thuận lợi cho cộng đồng trong làng giao lưu, trao đổi văn hóa, giáo dục
Làng trẻ em SOS Hà Nội là một tổ chức chính trị xã hội thuộc sự quản lí của Sở Lao động thương binh và xã hội Thành phố Hà Nội Ngoài việc được nhận trợ cấp từ SOS Quốc tế, làng trẻ em SOS Hà Nội còn nhận được sự quan tâm của rất nhiều tấm lòng hảo tâm, các nhà từ thiện Có rất nhiều trẻ em trong làng được nhận hỗ trợ học bổng,
Trang 26nhận nuôi dưỡng đỡ đầu, và cũng có không ít trong số các trẻ ở trong làng đã trưởng thành, lập nghiệp thành công trong cuộc sống.
Với mô hình các gia đình dưới sự chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục của người mẹ trẻemđược chăm sóc và phát triển toàn diện như bao trẻ em có cha mẹ đầy đủ khác Đây
là một mô hình đặc biệt, mang lại cho trẻ một mái ấm thực sự, tại đây trẻ được công nhận là một thành viên trong một gia đình lớn, được phát triển toàn diện Tuy nhiên,
do trẻ thiếu vắng tình cảm từ nhỏ, phải xa gia đình ruột thịt nên việc chăm sóc giáo dục một số trẻ là điều khó khăn với các mẹ ở đây
Bên cạnh đó, mặt trái của xã hội ngày càng lớn, các tệ nạn xã hội cũng là mối đe dọa, tác động đến quá trình phát triển của xã hội nói chung và Làng trẻ em SOS Hà Nội nóiriêng Quá trình đô thị hóa diễn ra nhanh chóng, cùng với guồng quay đó, con người, đặc biệt là trẻ em là những đối tượng rất cần sự quan tâm chăm sóc, giáo dục và bảo
vệ của toàn xã hội
Thông qua việc tham khảo trên mạng Internet và đến tận địa bàn để tìm hiểu, chúng tôi đã biết đến Làng trẻ em SOS Hà Nội Và khi đến nơi đây, chúng tôi mới cảm nhận được tình thương yêu trong từng gia đình của Làng thật sự là như thế nào!
1.2 Điều kiện tự nhiên, kinh tế - văn hóa - xã hội tại làng.
Với diện tích khá rộng lớn, nằm ngay thủ đô Hà Nội, Làng trẻ em SOS Hà Nội
có điều kiện thuận lợi hơn nhiều trung tâm bảo trợ xã hội khác…
Theo như Giám đốc Làng trẻ em SOS Hà Nội cho biết thì nguồn kinh phí hoạtđộng cũng như tài trợ chủ yếu cho các làng trẻ em SOS do SOS Quốc tế tài trợ, lấy từnguồn Quỹ từ thiện Quốc tế và sự tài trợ của nhiều tấm lòng hảo tâm trong xã hội chotrẻ em Hàng tháng trẻ em được nhận số tiền trợ cấp là 510.000 VNĐ/ trẻ, bao gồm cảtiền ăn hàng tháng và tiền sinh hoạt Chính vì số tiền còn eo hẹp, do đó các “mẹ” cótrách nhiệm phân bổ nguồn kinh phí sao cho hợp lí để đảm bảo trẻ được chăm no và cóđiều kiện phát triển toàn diện
Tất cả các hoạt động cộng đồng Làng đều mang đến cho trẻ em những giá trịvăn hóa truyền thống tốt đẹp nhất Môi trường làng xóm thân thuộc, và mái ấm giađình đã mang đến cho những trẻ em bất hạnh những niềm an ủi lớn lao Tại đây các
em đã lớn khôn, trưởng thành và hòa nhập xã hội, trở thành những công dân có ích cho
xã hội
1.3 Các hoạt động an sinh xã hội và công tác xã hội tại Làng
Trang 27Năm 1990, nước ta là nước đầu tiên của châu Á kí "Công ước quốc tế vềquyền trẻ em", công nhận việc chăm sóc và bảo vệ trẻ em là trách nhiệm của toàn xãhội Trẻ em là thế giới ngày mai của cả một dân tộc, là nguồn lực phát triển của mộtquốc gia, là một tài sản lớn nhất của Đất nước Do đó, Nhà nước ta đã có nhiều chínhsách đặc biệt dành cho trẻ em nhằm tạo điều kiện cho trẻ em có cơ hội để phát triểnmột cách toàn diện.
Bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em nói chung và trẻ em có hoàn cảnh đặc biệtkhó khăn cũng như trẻ em mồ côi là một trong những mục tiêu lớn của Đảng và NhàNước và cũng nằm trong Chiến lược phát triển kinh tế xã hội qua các thời kì Qua đóthể hiện tinh thần nhân đạo, tính nhân văn của toàn dân tộc Đảng và Nhà Nước ta đãkhông ngừng đẩy mạnh hợp tác cá nhân, tổ chức xã hội, từ thiện trong nước và quốc
tế Trong đó việc cưu mang và giúp đỡ trẻ em một trong số đó có hình thức hợp tác vớiLàng trẻ em SOS Quốc Tế xây dựng Làng trẻ SOS tại Việt Nam
Làng trẻ SOS Hà Nội là một trong những làng được thành lập sớm ở Việt Nam vớichức năng, nhiệm vụ tiếp nhận và quản lí, chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục đối tượng
là trẻ em mồ côi trên địa bàn Hà Nội và một số tỉnh lân cận
Các em được nhận vào chăm sóc tại Làng, được đáp ứng điều kiện để phát triểnnhư những đứa trẻ bình thường
Trẻ được học tập và vui chơi trong mô hình cộng đồng làng xóm Thông qua hệthống các trường học Hermann Gmeiner các em được trao đổi, giao lưu với cộng đồngbên ngoài
Các chính sách an sinh chủ yếu thông qua trợ cấp xã hội của Tổ chức SOS Quốc tế.Trước đây, đầu vào của các trẻ được Làng tiếp nhận với độ tuổi từ 0 đến 6 tuổi (trẻtrai), từ 0 đến 8 tuổi (trẻ gái) Hiện nay, cùng với tốc độ phát triển của xã hội, không cóchiến tranh, rủi ro và tai nạn giảm, nên độ tuổi đầu vào tăng lên từ 0 đến 10 tuổi
Điểm đặc biệt trong chính sách an sinh của các làng SOS nói chung và SOS HàNội nói riêng là các em được trợ cấp chăm sóc và nuôi dưỡng đến khi trưởng thành.Đây là đặc điểm không giống như các Làng trẻ em và các trung tâm bảo trợ xã hộikhác
Trang 28Mức trợ cấp trung bình cho trẻ trên 12 tuổi hiện nay là 510.000 VNĐ/ trẻ, và đốivới trẻ dưới 12 tuổi là 400.000 VNĐ/trẻ Ngoài ra, học phí và các khoản chi tiêu chotrẻ đều do Làng chi trả
Bên cạnh số trẻ em được hưởng lợi trực tiếp từ các Làng trẻ em SOS, hàng nămcòn có 12.000 trẻ em ở các khu vực lân cận được hưởng lợi gián tiếp thông qua hoạtđộng của các trường phổ thông Hermann Gmeiner và các trường mẫu giáo SOS (họcbổng SOS cho những trẻ em nghèo, có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn ở các khu vực lâncận) Đây cũng chính là yếu tố giúp hình thành nên mối quan hệ tốt đẹp giữa Làng trẻ
em SOS với cộng đồng dân cư
Làng cũng nhận được sự tài trợ và nhiều tổ chức nước ngoài đã đến và nhận đỡ đầumột số trẻ có thành tích cao trong học tập
SOS cũng triển khai 03 dự án cho các bà mẹ về hưu: Mai Dịch, Gò Vấp và Đà Lạt.Hiện nay tại làng có 07 bà dì, trong đó có 04 bà dì sẵn sàng các bà mẹ nghỉ hưu
Ngoài ra, các cán bộ và các bà mẹ tại làng cũng thường xuyên được cung cấp cáckiến thức chuyên môn để nâng cao chất lượng chăm sóc và nuôi dưỡng trẻ
Đã trải qua hơn 20 năm hoạt động, làng SOS Hà Nội đă góp phần quan trọng chođất nước, trong việc chăm sóc và bảo vệ trẻ em, luôn chăm lo và tạo điều kiện hướngnghiệp cho những em trưởng thành Việc nhân rộng và phát triển mô hình chăm sóc trẻ
em tại làng trẻ SOS là vô cùng cần thiết Như tiến sỹ Herman Gmerner (Người sáng
lập ra làng Quốc Tế trẻ em) đã nói " chẳng có sự giúp đỡ nào hoàn hảo nếu như một đứa trẻ lớn lên mà không có một mái ấm của gia đình".
II THÔNG TIN CHUNG VỀ NHÓM THÂN CHỦ.
Lý do lựa chọn nhóm.
“Trẻ em hôm nay, thế giới ngày mai” Câu nói này luôn luôn được chúng ta quantâm Trẻ là chủ nhân tương lai của đất nước, là thế hệ sẽ nối tiếp bước cha ông xâydựng tổ quốc bởi vậy dù ở hoàn cảnh nào đi chăng nữa thì trẻ em cũng cần phải đượcquan tâm, phải được chăm sóc và được giáo dục Qua tìm hiểu chúng tôi đã biết đếnngôi làng mang tên: “Làng trẻ em SOS Hà Nội”- một ngôi làng nuôi dưỡng tất cả cáctrẻ có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn.Ở đây các em được nuôi dưỡng chăm sóc khá tốt,được học hành, giáo dục và được sống trong một ngôi nhà như gia đình thật sự củamình Đối tượng trong làng đều là các trẻ em từ độ tuổi từ 0 đến 18 tuổi Số trẻ trong
độ tuổi dậy thì cũng khá nhiều mà ở giai đoạn này các em cần phải có những kiến thức
Trang 29chăm sóc sức khỏe và bảo vệ cơ thể Mặt khác đây là giai đoạn quan trọng đánh dấu sựthay đổi, phát triển của các em về cả sinh lý và tâm lý Vì vậy chúng tôi đã lựa chọnmảng Giáo dục giới tính để trao đổi, chia sẻ với các em Các em từ 12 – 14 tuổi baogồm 15 em, trong đó có 4 nam và 11 nữ ở trong các gia đình khác nhau đã được chúngtôi lựa chọn vào một nhóm Với mục đích cung cấp những kiến thức, thông tin về lứatuổi dậy thì cho các em thông qua trao đổi, chia sẻ, tương tác giữa hai bên Mặt khácchúng tôi muốn các em có được những kỹ năng sống đơn giản nhất có thể bảo vệ bảnthân và chăm sóc sức khỏe của chính mình Với các lý do trên mà chúng tôi đã lựachọn nhóm trẻ em từ độ tuổi 12 - 14 để giáo dục giới tính cho các em.
Thông tin chung về nhóm thân chủ
Địa chỉ hiện tại: Phương Liên – Đống Đa - Hà Nội ( ở với bà ngoại )
Hoàn cảnh: Bố bị đi cải tạo, mẹ bị bắt sang Trung Quốc
Ngày vào làng: 07/07/2011
4 Nguyễn Thị Vượng
Trang 30Nhà: A2- Hoa Phong Lan
Quê quán: Bình Xuyên – Vĩnh Phúc
Nhà: A4- Hoa Thiên Lý
Quê quán: Quế Võ – Bắc Ninh
Hoàn cảnh: Bố mất, mẹ ốm yếu
Ngày vào làng: 16/07/2009
7 Lê Hồng Dân
Sinh ngày: 04/12/1999
Nhà: A2 – Hoa Phong Lan
Quê quán: Đồng Hỷ - Thái Nguyên
Hoàn cảnh: Mồ côi cả cha lẫn mẹ
Trang 31Quê quán: Tiên Phong- Phổ Yên – Thái Nguyên
Hoàn cảnh: Con ngoài dá thú- mẹ mất
Quê quán: Trang Sơn – Thạch Thất –Hà Tây
Hoàn cảnh: Mồ côi mẹ, không rõ cha là ai ( con ngoài dá thú )
Ngày vào làng: 30/10/2008
14 Đỗ Thị Phúc
Sinh ngày: 25/3/1999
Nhà: Hoa Mơ
Trang 32Quê quán: Xuân Giang - Sóc Sơn- Hà Nội
Quê quán: Phú Thị - Gia Lâm – Hà Nội
Hoàn cảnh: Bố mất, mẹ có biểu hiện của bệnh tâm thần
Ngày vào làng: 12/05/2000
16 Nguyễn Thị Nhung
Sinh ngày: 15/4/1999
Nhà: B9 – Hoa Hồng
Quê quán: Bắc Sơn – Sóc Sơn – Hà Nội
Hoàn cảnh: Mẹ mất, bố không có kinh nghiệm chăm sóc
III Quá trình tiếp cận và thu thập thông tin nhóm thân chủ.
3.1 Phương pháp và kỹ năng vận dụng khi tiếp cận nhóm thân chủ.
Phương pháp này rất quan trọng để đánh giá được thái độ của nhóm thânchủ.Chúng tôi tiến hành quan sát ở mọi lúc, mọi nơi: thông qua các buổi sinhhoạt trên lớp, các hoạt động tham gia trò chơi, các buổi lao động và những lúc
Trang 33các em ở nhà Qua quan sát chúng tôi biết được tính cách, thái độ, cách cư xử,mối quan hệ của trẻ với bạn bè, với các anh chị em trong gia đình ra sao?
Trong phương pháp này chúng tôi tiến hành cả 2 cách thức quan sát đó là quansát tham dự và quan sát không tham dự Trong quan sát tham dự thì qua nhữngbuổi lao động cùng các em và các buổi học trên lớp thì chúng tôi vừa tròchuyện vừa quan sát các em để biết được thái độ học tập,tính cách của từngem.Còn cách thức không tham dự là chúng tôi đã cử ra một người quan sát viên
để quan sát tổng thể tất cả các hành vi,cử chỉ,thái độ của các em trong mọi hoàncảnh
- Phương pháp đồng tham gia
Đồng tham gia là cùng tham dự, cùng hoạt động Chúng tôi đã hướng các emcùng tham gia vào các buổi thảo luận có sự trao đổi qua lại 2 bên Trong cácbuổi học trên lớp chúng tôi đều phân chia nhau ra cùng các em trao đổi, thảoluận, qua đó khai thác, thu thập thông tin
Trong các hoạt động trò chơi chúng tôi tham gia cùng các em và biết đượcnhững ai tích cực tham gia các hoạt động tập thể, những ai lười tham gia? Và aicòn rụt rè không dám tham gia?Để từ đó biết điều chỉnh những hoạt động saocho tất cả mọi người đều phải tham gia Đồng thời qua những trò chơi ta sẽ biếtđược tích cách, tinh thần nhóm, sự đoàn kết, giúp đỡ lẫn nhau của từng em
Kỹ năng vận dụng khi tiếp cận thân chủ:
Kỹ năng tiếp cận làm quen
Ngay từ những buổi học lớp Kỹ năng sống chúng tôi đã bước đầu tiếp cận và làm quenđược với một số em Sau đó qua các buổi lên lớp, các hoạt động trò chơi tập thể chúng tôi dần biết được tên tuổi của các thành viên trong nhóm
Trong buổi học đầu tiên có làm bài tập giới thiệu về bản thân bạn mình: vẽ chân dung mình ra tờ giấy A4 bằng tay trái sau đó chuyển tiếp cho bạn bên cạnh viết về tên tuổi
sở thích, ưu điểm… Sau đó chuyển tiếp cho bạn khác cho các em dễ nhớ về tên bạn mình, tạo ra không khí lớp học vui hơn, các em thấy thoải mái hơn
Nhóm sinh viên giới thiệu về bản thân từng thành viên vừa là để làm mẫu, vừa giúp các em mạnh dạn giới thiệu về mình và nêu ra mục đích của việc thành lập nhóm trongbuổi gặp gỡ đầu tiên đối với nhóm thân chủ là trao đổi những thay đổi về tâm, sinh lý
ở tuổi dậy thì
Nhóm thân chủ tự giới thiệu về bản thân như tên, tuổi, tên nhà
Qua cách nói chuyện, chia sẻ, tâm sự thì chúng tôi đã tạo dựng được niềm tin đối với nhóm Tuy nhiên chưa tạo dựng được sự tin tưởng của tất cả các em.Nhiều em còn tỏ thái độ không hợp tác và không trò chuyện chia sẻ với chúng tôi và với các thành viên trong nhóm
Trang 34- Kỹ năng thuyết trình,trình bày
Các em là đối tượng trẻ thiếu niên nên việc trình bày nội dung trao đổi cần phải rõ ràng, mạch lạc và khoa học
+ Người thuyết trình, trình bày nội dung lựa chọn ngôn ngữ phù hợp, tránh quá khoa học Ví dụ như: trong phần trao đổi với các em trai về cơ quan sinh dục nam có
bộ phận gọi là “dương vật”, nhưng các em vẫn chưa hiểu rõ đó là bộ phận nào, có thể giải thích đó là nơi mà các bạn nam thường hay đi tiểu
+ Nội dung bài giảng được sinh viên xây dựng theo trình tự: Mở đầu buổi trình bày, trao đổi thảo luận, đánh giá kết quả thảo luận, tổ chức chơi trò chơi Tùy từng hoàn cảnh mà xây dựng chương trình và kế hoạch lên lớp cho phù hợp với các đối tượng
Ví dụ: Trong buổi lên lớp đầu tiên, để làm quen với các thành viên trong nhóm, người trình bày tiến hành ổn định nhóm, cho chơi trò chơi khởi động và tổ chức cho các em vẽ tranh chân dung để giới thiệu bản thân và các bạn mình Qua đó SW nhận thấy được những thay đổi, sự tự tin của từng em
+ Trình bày nội dung: Trong quá trình trình bày nội dung, sinh viên kết hợp trao đổi hai chiều cùng với các đối tượng Sinh viên đặt ra những câu hỏi và để đối tượng
tự trình bày
+ Xử lí những tình huống khi các đối tượng chưa tập trung vào bài giảng: Sinh viên chủ động dừng bài giảng và mời bạn mất trật tự lên hát một bài cho cả lớp
+ Chuẩn bị nội dung thuyết trình dưới dạng đề cương
Thành viên trong nhóm sinh viên thuyết trình sử dụng ngôn ngữ và phi ngôn ngữ
để trình bày, diễn giải truyền tải thông tin đến nhóm thân chủ Sử dụng những ngôn ngữ đơn giản và dễ hiểu không quá cầu kỳ và quá khoa học
Nhận được sự phản hồi, trao đổi thông tin từ nhóm thân chủ
- Kỹ năng đặt câu hỏi
Thường xuyên sử dụng các câu hỏi gợi mở để nhằm nhận được sự phản hồi từ phía nhóm thân chủ và có thể biết thêm những suy nghĩ, kiến thức của nhóm thân chủ Cùng với đó nhằm giúp nhóm viên có cơ hội cùng thảo luận, tham gia, và thể hiện bản thân mình
Ví dụ: trong bài giảng về những thay đổi tâm lý trong lứa tuổi dậy thì
Khi mới chuyển từ cấp 1 lên cấp 2 thì các em gặp phải những khó khăn gì? Hay là nếu đặt mình vào tnih huống trên thì các em sẽ xử lý như thế nào?
Qua những câu hỏi đó các em đã mạnh dạn đứng dậy nói lên quan điểm của mình tạonên bầu không khí sôi nổi Cùng bàn luận, cùng trao đổi cũng chính là mục tiêu củanhóm nhiệm vụ
- Kỹ năng lắng nghe
Trong suốt buổi học, những ý kiến của nhóm thân chủ đều được ghilại, đó sẽ là cơ sở cho việc chọn lọc ý kiến nhằm tiếp thu và có thểthay đổi phương pháp học nếu như không phù hợp
Trang 35Sau khi kết thúc một buổi học chúng tôi thường họp rút kinh nghiệm,xem lại những việc đã làm được và chưa làm được Những ý kiếnphản ánh của các em là động lực cho việc xúc tiến công việc và chỉnhsửa, điều chỉnh những cái chưa được của nhóm nhiệm vụ.
Ví dụ: Chị hay nói ngọng lắm hay chị ơi cần phải giảm giờ học và tăng giờ chơi lên.
Chính vì vậy mà chúng tôi đã thống nhất là giờ học là từ 14h30’ đến16h00, giờ hoạt động vui chơi là từ 16h00 đến 16h30’ Các hoạt độngvui chơi có thể là trong lớp hoặc ngoài lớp tùy theo thể loại trò chơi
- Kỹ năng thấu cảm
Thông qua những thông tin phản hồi, những câu trả lời của các em
mà chúng tôi có thể cảm nhận được những vấn đề mà các em đã vàđang gặp phải, nhờ đó chúng tôi cũng có thể gỡ rối những thắc mắccủa em
Ví dụ: - Chị có bao giờ thấy xấu hổ không?
- Có chứ, khi ở tuổi các em các chị cũng thấy xấu hổ, nhiều khi không dám nói với ai về vấn đề của mình, nhưng rồi cảm giác đó cũng dần khắc phục được khi mình đã hiểu được những vấn đề đó rất bình thường, ai đến tuổi này cũng sẽ gặp phải…
Hoặc là còn nhiều ý kiến khác như lên cấp II em viết chữ xấu hơn,
em thấy người mình nhanh bẩn hơn…
- Kỹ năng lập kế hoạch
Đầu tiên cái gì cũng cần phải có sự bắt đầu,cần phải có sự chuẩn bị
để đi dến thành công như trước tiên cần phải biết tôi là ai? Tôi cầnlàm gì? Cần cái gi?
Ngay khi chúng tôi mới đến làng trẻ em SOS Hà Nội đã có sự giúp
đỡ của kiểm huấn viên như cô Hường, anh Hưng… cán bộ của làng.Khi đã thành lập được nhóm chúng tôi ra mắt các em và được côHường giới thiệu với nhóm can thiệp về chúng tôi, đó cũng là bướcđầu tạo được sự tin tưởng cho các em