bài thực tập tốt nghiệp nhóm an sinh xã hội

“ Học đi đôi với hành” thực hiện chuyến thực tế chuyên môn II lần này tôi mong muốn có thể vận dụng những kiến thức, kĩ năng, phương pháp trong môn học: nhập môn công tác xã hội, chính s

LỜI MỞ ĐẦU

Quá trình thực tế là quá trình giúp mỗi sinh viên làm quen với môi trườngthực tế làm nền tảng để mai này tôi có thể đem tất cả những kiến thức mình đã thuđược trong quá trình ngồi trên giảng đường đại hoc vào làm việc vào cuộc sống màkhông cảm thấy xa lạ, bỡ ngỡ

“ Học đi đôi với hành” thực hiện chuyến thực tế chuyên môn II lần này tôi mong muốn có thể vận dụng những kiến thức, kĩ năng, phương pháp trong môn học: nhập môn công tác xã hội, chính sách xã hội, an sinh xã hội, công tác xã hội với nhóm và phát triển cộng đồng vào quá trình tiếp cận, nhận diện và xây dựng kếhoạch giải quyết vấn đề Bên cạnh đó, mong muốn xây dựng và thiết lập các mối

hệ nghề nghiệp với cơ sở thực tế Tôi bước đầu được tìm hiểu và tập làm dự án phát triển cộng đồng Trong quá trình tiếp xúc “cùng ăn cùng ở cùng làm” với dân sinh viên được xâm nhập học hỏi thực tế, làm quen với môi trường làm việc khắc nghiệt và tập quán sinh hoạt của người dân.Qua đó học hỏi được kinh nghiệm của các dự án được triển khai trước đó

Hơn thế nữa, tôi có thể hiểu rõ vai trò của người làm công tác xã hội trongtương lai Bởi thực sự đã là sinh viên năm thứ ba rồi nhưng có ai đó hỏi về nghềnghiệp của mình thì bản thân tôi cũng không biết phải trả lời ra sao Nắm chắc hơnnhững kiến thức đã học và áp dụng vào thực tế một cách linh hoạt, có hiệu quả

LỜI CẢM ƠN

Là một sinh viên học tập tại trường Đại học Khoa học – Đại học TháiNguyên Bên cạnh việc học tập trên lớp, chúng em được khoa, bộ môn tạo điềukiện đi thực tế, điền dã… để trau dồi thêm kiến thức cũng như: áp dụng những gì

đã được học trên giảng đường vào thực tế đời sống Đó là một cơ hội thuận lợi chocác sinh viên đặc biệt, với sinh viên ngành công tác xã hội chúng em- một ngànhcòn khá mới mẻ

Đặc biêt, trong đợt hè năm học 2011-2012 này được sự cho phép của bangiám hiệu trường Đại Học Khoa Học- Đại Học Thái Nguyên, khoa Văn – Xã hội,chúng em có dịp đi liên hệ và thực tế tại cơ quan chuyên môn Hoàn thành đợt thực

tế này chúng em có bài sản phẩm nộp cho hội đồng nghiệm thu của nhà trườngcũng như khoa, bộ môn

Hoàn thành đề tài này, em đã nhận được sự giúp đỡ, tạo điều kiện từ phía nhàtrường, khoa văn - xã hội Đồng thời là sự giú đỡ và tạo điều kiện của lãnh đạo,cán bộ và nhân dân xã Đồng Giáp, huyện Văn Quan, tỉnh Lạng Sơn trong quá trìnhchúng em tìm hiểu vấn đề, thu thập thông tin

Em xin gửi lời cảm ơn chân thành tới gia đình bác Hoàng Văn Tầm đã quantâm, tạo điều kiện cho chúng em có nơi ăn, chốn ngủ tốt nhất trong thời gian thực

tế tại địa phương

Tuy nhiên, do đây là lần đầu tiên được đi sâu, đi sát với cộng đồng tìm hiểu

và giải quyết vấn đề nên còn thiếu kinh nghiệm và sự hiểu biết, về trình độ cònnhiều hạn chế nên bài báo cáo đề tài của em khó tránh khỏi những sai sót, rất mongnhận được sự đóng góp của quý thầy cô để bài báo cáo được hoàn thiện hơn

Em xin chân thành cảm ơn!

Mục tiêu của nhóm:

Trong thời gian thực tế tại UBND xã Đồng Giáp, nhóm thực tế chúng tôi đã

đề ra và cần đạt được những mục tiêu sau:

- Vận dụng linh hoạt, có hiệu quả kiến thức các học phần: nhập môn công tác xã hội,

an sinh xã hội, công tác xã hội với nhóm, chính sách xã hội và phát triển cộng đồngvào quá trình tiếp cận, nhận diện và xây dựng kế hoạch giải quyết vấn đề của cộngđồng

- Đưa các kiến thức, kĩ năng và phương pháp trong phát triển cộng đồng vào quátrình can thiệp vấn đề cụ thể cho cộng đồng

- Xây dựng và thiết lập được các mối quan hệ nghề nghiệp với cán bộ xã và ngườidân trong xã Đồng Giáp

- Nắm rõ vai trò của người làm công tác xã hội, hình thành ý thức, đạo đức nghềnghiệp, thúc đẩy quá trình tự rèn luyện theo yêu cầu của nghề nghiệp và chuyênmôn công tác

- Hoàn thành được đợt thực tế viết báo cáo nộp đúng thời hạn

Mục tiêu của bản thân.

+ Biết vận dụng kiến thức chuyên môn vào thực tế

+ Quá trình thực tế sẽ tìm hiểu thông tin nhận diện vấn đề cộng đồng thông quaviệc quan sát và sinh hoạt thực tế tại địa bàn

+ Từ việc nhận diện vấn đề chung của cộng đồng từ đó cùng nhóm xác định vấn

đề cốt lõi và bức thiết nhất đang diễn ra tại cộng đồng mà nó đang cản trở sự pháttriển của người dân, ảnh hưởng đến chính cuộc sống của họ

+ Sau khi nhận diện được vấn đề của cộng đồng sẽ tiến hành lên kế hoạch và triểnkhai các hoạt động nhằm giải quyết vấn đề mà địa phương đang gặp phải

+ Giúp người dân nhận thức được vấn đề và họ có thể tự tìm ra hướng giải quyếtcho chính vấn đề của mình

+ Triển khai các công việc, hoạt động trong quá trình thực tế

+ Qua các hoạt động đã triển khai có thể nâng cao chất lượng đời sống cả về vậtchất lẫn tinh thần của người dân xã Đồng Giáp, huyện Văn Quan, tỉnh Lạng Sơn vànhằm cung cấp cho con người những cơ hội để phát triển toàn diện các tiềm năngcủa bản thân họ.

+ Kết thúc thực tế và làm báo cáo cá nhân

1 Bản kế hoạch cá nhân

Với những mục tiêu như trên thì cần lên kế hoạch trước khi đến địa bàn thực

tế để dự kiến những công việc sẽ thực hiện để hoàn thành được những mục tiêu đó.1.1. Địa điểm thực tế:

Xã Đồng Giáp, huyện Văn Quan, tỉnh Lạng Sơn

+ Nhận diện vấn đề của cộng đồng từ đó giải quyết vấn đề và nâng cao cuộc sốngcủa người dân+ Phát huy tiềm năng thế mạnh thuyết phục sự tham gia của ngườidân trong xã vào thực hiện kế hoạch của nhóm

1.4 Nội dung công việc cần triển khai.

1.4.1.Giai đoạn chuẩn bị.

- Lựa chọn nhóm phù hợp để cùng nhau hoạt động trong quá trình thực tế

- Thời gian thực hiện: từ ngày 20/6/2012 – 25/06/2012

- Hệ thống lại những kiến thức chuyên ngành, đặc biệt là môn phát triển cộng

đồng

- Chuẩn bị đầy đủ hồ sơ thực tế và toàn bộ các vật dụng cá nhân cần thiết trongsuốt quá trình thực tế diễn ra

- Tìm hiểu trước một số thông tin liên quan tới địa bàn thực tế (giao thông đi lại,dân cư, xã hội…)

- Làm việc với cán bộ xã để xin liên hệ thực tế

- Xin giấy giới thiệu của khoa

- Cùng nhóm chuẩn bị kế hoạch thực tế chung cho quá trình thực hiện

1.4.2 Giai đoạn thực hiện công việc

stt Thời gian Hoạt động Những việc làm cụ thể Địa

điểm

1 05/07/201

2

Cùng nhóm hành trìnhlên xã Đồng Giáp, huyện Văn Quan, tỉnhLạng Sơn thực hiện chuyê thực tế chuyên môn II

Cùng nhóm bắt xe lên địa điểm thực tế

ổn định chỗ ở khi tới nơi

2 06/07/201

2

Liên hoan ra mắt nhóm với xã

Nói chuyện, làm quen tạo mối quan hệ:

+ giới thiệu tất cả các thành viên trong nhóm với cơ sở thực tế

+ Nắm những vị trí chủ chốt của cán bộ trong xã

+ Mong được sự giúp đỡ nhiệt tình của cán bộ xã trongthời gian thực tế

+ Khai thác thông tin về cơ

mà nhóm thực tế

- Phân công nhiệm vụ làmcâu hỏi phỏng vấn cho ngườidân và chính quyền địaphương

- Chuẩn bị các câu hỏi

- xác định thời gian và địađiểm phỏng vấnvà người đểhỏi.

- Tiến hành phỏng vấn cán bộxã(trưởng công an xã) vàngười dân theo kế hoạch

- kết hợp với các hoạt độngcủa người dân để tìm hiểunắm bắt sâu hơn

Họp nhóm tổng hợp, sàng lọc thông tin thu thập đượcLắng nghe, tiếp thu ý kiến hoàn thành biên bản phỏng vấn sâu

chuẩn bị các câu hỏi để

có thể hỏi người dân và lãnh đạo thôn Bắc Nam Tìm ra nhu cầu của người dân

Đề ra kế hoạch giải quyết vấn đề.

- thay đổi nhận thức của người khi giúp họ tự nhận ra vấn đề của mình.

- Tự bản thân họ có thể đưa

ra các biện pháp nhằm cảithiện cuộc sống của chínhmình:

+ làm đường mới giúp choviệc đi lại được thuận tiện.+ kinh tế có nhiều điều kiện

để phát triển chất lượngcuộc sống dược nâng cao

xã và cán bộ huyện

Liên hệ với trưởng thôn xin được gặp mặt và tới làm việc.Cùng nhóm và cán bộ lên thôn

Tham gia khảo sát con đường xác định tính khả thi của con đường từ biết thuận lợi, khó khăn khi thực hiện làm con đường này

Tìm hiểu tâm tư, nguyện vọng, ý kiên của người dân khi côn đường này được thựchiện

8 24/07/201

2

Tu sửa đường cùng người dân

Chuẩn bị cuốc, xẻng

Tham gia làm việc cùng người dân cùng trò chuyện tạo không khí thoải mải bên cạnh đó hiểu cuộc sống của người dân

9 25/07/201

2

Dọn dẹp nghĩa trang liệt sĩ

Chuẩn bị đồ dùngchổi, vôi.Tiến hành làm việc

Đi xuống xã cùng cán bộ

12 31/07/201

2

Tổng kết quá trình làm việc của nhóm và từng thành viên

Quan sát và nhận diện đượcvấn đề quan trọng nhất màcộng đồng đang gặp phải

- Nhận biết được mong muốn

và nhu câu của người dân,đồng thời tạo lập mối quan hệgần gũi thân thiết với họ

- Phát triển kinh tế, cải thiện

và nâng cao đời sống của bàcon nhân dân trong xóm

- Người dân sẽ tự có ý thứcbảo vệ môi trường nhờ vàoviệc phát huy tiềm năng thếmạnh của họ

- triển khai được một số hoạt động giao lưu, hay đi làm cùng người dân

1.4.3 Giai đoạn kết thúc.

- Thời gian: từ ngày 28/7/2012 – 2/8/2012

- Lượng giá lại toàn bộ những công việc đã làm được và những gì còn tồn tại trongquá trình làm việc và thực hiện các hoạt động

- Xin phiểu đánh giá từ chính quyền địa phương xóm, và giấu xác nhận của xã

1.4.4 Đánh giá nguồn lực.

- Để thực hiện được các hoạt động trên có hiệu quả cần phải có nguồn lực hỗ trợ từ

nhiều cơ quan, tổ chức và chính quyền địa phương

+ Sự hỗ trợ từ chính quyền địa phương : các cô các chú lãnh đạo và cán bộ của xãtrưởng thôn, bí thư, hội phụ nữ, tận tình giúp đỡ cho nhóm mượn tài liệu, sẵn sànggiải đáp câu hỏi, thắc mắc cho nhóm chúng tôi.

+ Tinh thần đoàn kết, đức tính cần cù chịu khó của người dân trong xóm

2 Những công việc đã làm để đóng góp vào quá trình chung của nhóm và những kiến thức, kỹ năng vận dụng để hoàn thành công việc.

2.1 Những công việc đã làm để đóng góp vào quá trình thực tế chung của nhóm.

2.1.1 Khảo sát và tiếp cận cộng đồng.

Công việc đầu tiên của tiến trình thực tế là tìm hiểu thông tin của cộng đồng, đồngthời tạo lập mối quan hệ tốt với người dân và cán bộ xã nơi đây Bên cạnh quátrình khảo sát, thu thập thông tin về tất cả các vấn đề ở địa phương như ăn, ở sinhhoạt, kinh tế thu nhập, tình hình an ninh xã hội Tôi cùng nhóm có kết hợp cùng

ăn, cùng ở, cùng làm việc với người dân để hiểu hơn về cuộc sống, sinh hoạt củangười dân nơi đây Và đã góp một phần công sức nhỏ bé của mình vào quá trìnhlàm việc: thu ngô, lấy củi, gặt lúa, tu sửa đường xá

2.1.2. Nhận diện vấn đề

a. Gới thiệu chung về cộng đồng.

• Về kinh tế

Xã Đồng Giáp là một xã vùng cao, thuần nông của huyện Văn Quan Kinh

tế ở xã còn chậm và kém phát triển Thu nhập chính của nhân dân trong vùng hoàntoàn từ sản xuất nông nghiệp cây lúa, ngô, khoai,… ngoài ra không có ngành nàophụ Tuy điều kiện tự nhiên rất ưu đãi cho việc chăn nuôi nhưng thực tế xã vẫnchưa phát triển, chăn nuôi nhỏ lẻ mang tính tự cung, tự cấp trong các gia đình

• Về sản xuất nông nghiệp

Cây trồng chủ yếu là lúa nước, các loại ngũ cốc Phương thức canh tác còn lạchậu, địa hình miền núi hiểm trở, ruộng chủ yếu là ruộng bậc thang nên việc đưamáy móc vào trong quá trình sản xuất nông nghiệp còn gặp nhiều khó khăn sứckéo chủ yếu là trâu bò, chưa áp dụng được nhiều khoa học kĩ thuật tiến bộ nên

năng xuất thu hoạch còn thấp: thay đổi giống lúa mới Về vật nuôi chủ yếu là trâu

bò và các loại gia cầm

• về văn hoá - xã hội

Về xã hội trên địa bàn xã gồm chủ yếu hai dân tộc tày, nùng sinh sống tại cácthôn bản tại các sườn đồi sâu Phong tục tập quán của người dân nơi đây cũng kháphong phú đa dạng trong những ngày lễ tết, những ngày hội xuân sau tết Do điềukiện kinh tế và cuộc sống còn nhiều khó khăn nên trình độ dân trí không đồng đều,nhìn chung còn ở mức độ thấp

Tình hình an ninh xã hội trong xã khá ổn định, không có các tệ nạn ma tuý, mạidâm Nhưng các tệ nạn cờ bạc, rượu chè vẫn xảy ra

ép giá

• Dân số: sinh đẻ không có kế hoạch, đẻ nhiều con do không hiểu biết hoặc doquan niệm cổ hủ muốn sinh con trai để nối dõi tông đường làm cho gia đình đã khó khăn nay lại còn khó khăn hơn

• Văn hoá: trình độ dân trí thấp khó khăn trong việc phát triển kinh tế và làm giàu tại địa phương

• Tỉ lệ hộ nghèo cao(71,9%) Đây là vấn đề nhóm đánh giá là vấn đề cốt lõi,

ưu tiên cần giải quyết Hộ nghèo cao là do các nguyên nhân sau:

 Về khách quan

- Do chính sách xoá đói giảm nghèo mang lại nhiều lợi ích cho gia đình nghèo nhằm thoát nghèo tuy nhiên gây ra tâm lý ỉ lại, hưởng lợi, không phấn đấu, trì trệ

- Điều kiện tự nhiên mang lại:

+ đất đai không thích hợp cho việc canh tác, chỉ phù hợp trồng rừng.+ khí hậu khắc nghiệt: mùa đông lạnh có khí hậu thấp nhất là 2 độ.

 Về chủ quan

Nhận thức của người dân còn hạn chế: nhận thức về chính sách phát triển kinh tế xã hội, nhận thức về áp dụng kỹ thuật cải tạo sức lao động

c. Nguồn lực và trở ngại.

Với những điều kiện tự nhiên và kinh tế xã hội cụ thể trong phần khái quát về

cơ sở thực tế nhóm chúng tôi xác định những nguồn lực và trở ngại sau:

• Trở ngại

 Tự nhiên

+Có mùa đông lạnh (nhiệt độ thấp nhất là 2oC ảnh hưởng xấu đến cuộc sốngcủa con người và thiệt hại về vật nuôi

+ Có địa hình chủ yếu là đồi núi cao gây trở ngại trong việc giao thông đi lại.dặc biệt là các tuyến giao thông liên thôn.

+Các nguồn tài nguyên tuy đa dạng nhưng sử dụng chưa thật sự hợp lí

 Con người

+ Trình độ dân trí còn ở mức độ thấp, gây khó khăn trong việc nhận thức nhữngkiến thức mới về khoa học kĩ thuật và các kĩ năng sống

+ Lực lượng lao động dồi dào nhưng chưa qua đào tạo

+ kCơ cấu cơ sở hạ tầng còn yếu kém, thiếu thốn về cơ sỏ vật chất

d. Vấn đề cần thiết cần giải quyết

Từ việc nhận diện vấn đề và xác định các nhu cầu của người dân tại cộngđồng Tôi và nhóm xác định giao thông là vấn đề cấp thiết cần giả quyết nhất chocộng đồng người dân xã Đồng Giáp Bởi vì khi giao thông đi lại thuận tiện sẽ tạođiều kiện cho người dân nơi đây phát triển kinh tế xã hôi và thực hiện các hoạtđộng sinh hoạt hàng ngày

Sau khi cùng nhóm tìm hiểu về các nhu cầu của cộng đồng, tôi cùng cácthành viên trong nhóm nhận thấy rằng vấn đề giao thông là một vấn đề cấp thiếtcần giả quyết nhất, đặc biệt là thôn Khuổi Nọi Do đó nhóm xác định thôn Khuổi

Nọi – thôn Bắc Nam là địa bàn phù hợp nhất cho việc triển khai dự án “Mở mới

đường giao thông thôn Bắc nam – thôn Khuổi Nọi xã Đồng Giáp huyện Văn Quan tỉnh Lạng Sơn”.

- Từ việc chọn địa điểm cho dự án chúng tôi đã kết hợp với ban quản lý dự án 135của xã Đồng Giáp và cán bộ huyện Văn Quan thực hiện khảo sát đoạn đường từthôn Bắc Nam lên thôn Khuổi Nọi, đồng thời trong buổi khảo sát chúng tôi cũngtiến hành họp dân để lấy ý kiến của dân về việc triển khai dự án này

2.1.2 Hoạt động tìm hiểu tài liệu về các điều khoản nghị định, nghị quyết của thủ tướng chính phủ về việc làm đường

Sau thời gian Cùng với các thành viên trong nhóm tìm đọc các nguồn tài liệu trênmạng và qua cac văn bản chỉ thị cuả đảng và nhà nước tới các địa phương Có vănbản chỉ được phép lưu hành nội bộ nên qúa trình tìm hiểu của chúng tôi gặp nhiềukhó khăn

+ Quyết định số 164/2006/QĐ-TTg ngày 11/7/2006 của thủ tướng chính phủ phêduyệt các xã được đặc biệt khó khăn, xã biên giới, xã an toàn khu, xã biên giớivùng đồng bào dân tộc miền núi, giai đọan 2006 – 2010 (chương trình 135 giaiđoạn II);

+ Thông tư số 01/2006/TT- BX ngày 17/5/2005 của bộ xây dựnghướng dẫn lập và quản lý chi phí đầu tư xây dựng công trình cơ sở hạ tầngthuộc chương trình phát triển kinh tế- xã hội các xã đặc biệt khó khăn vùngdân tộc miền núi giai đoạn 2006 -2010;

+ Căn cứ vào luật xây dựng số 16/2003/QH11 ngày 26 tháng 11 năm2003;

+ Nghị định số 209/2004/NĐ- CP ngày 16/12/2004 của chính phủ vềquả lý chất lượng công trình xây công trình xây dựng; Nghị định số49/20080NĐ-CP ngày 18/4/2008 của chính phủ về việc sửa đổi bổ sung một

số điều của nghị định số 209/2004/NĐ- CP ngày 16/12/2004 của chính phủ

về quả lý chất lượng công trình xây công trình xây dựng;

+ Căn cứ nghị định số 112/2009/NĐ-CP ngỳ 14/12/2009 của chínhphủ về chi phí quản lý đầu tư xây dựng công trình

+ Căn cứ nghị định số 12/2009/NĐ-CP của chính phủ về việc quản lý

dự án đầu tư xây dựng công trình; Nghị định 83/2009/NĐ-CP ngày 15 tháng

10 năm 2009 của chính phủ về sửa đổi bổ sung một số điều của nghị định số12/2009/NĐ-CP của chính phủ;