Nền kinh tế đang dần dần đi trên con đường hội nhập và phát triển, nguồn lực con người đã và đang trở thành nguồn động lực cho một nền kinh tế phát triển nhanh và bền vững. Đội ngũ lao động lành nghề, làm chủ được khoa học công nghệ, kỹ thuật tiên tiến mới tạo ra được năng suất lao động cao, tạo ra được sản phẩm, dịch vụ có chất lượng tốt nhất đáp ứng nhu cầu của thị trường, nâng cao tính cạnh tranh đối với các doanh nghiệp trong và ngoài nước. Để thực hiện điều này, các doanh nghiệp đã mạnh dạn đầu tư cho người lao động trong doanh nghiệp mình được học tập nâng cao tay nghề, tiếp thụ công nghệ tiên tiến hiện đại để phục vụ sản xuất kinh doanh, nhằm tạo ra nhiều của cải vật chất trong doanh nghiệp mình. Tuy nhiên, trong thực tế hiện nay, có một vấn đề mà hầu hết các doanh nghiệp này đều gặp phải đó là việc người lao động sau khi được đào tạo lại bỏ doanh nghiệp đã đầu tư cho mình cơ hội được học tập để làm việc ở những doanh nghiệp khác với nhiều lý do khác nhau. Vậy khi có tranh chấp xảy ra giữa người lao động và người sử dụng lao động trong trường hợp này thì phải xử lý thế nào. Từ thực tế nêu trên, nhóm 2 đã tiến hành xây dựng tình huống và vận dụng các kiến thức đã học để giải quyết tình huống theo quy định của Bộ luật Lao động 2012.
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI
KHOA KINH TẾ - LUẬT
- -BÀI THẢO LUẬN
Học phần: Luật Lao động và An sinh xã hội
Đề tài: Xây dựng một tình huống về tranh chấp lao động và vận dụng những kiến thức chương trình học để giải quyết tình huống đó.
Nhóm 2
Hà Nội, ngày 20 tháng 2 năm 2016
Trang 2BIÊN BẢN ĐÁNH GIÁ
S
T
T
Họ và tên Chức trách
trong nhóm
Tự đánh giá
Nhóm đánh giá
GV đánh giá
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
Trang 3BIÊN BẢN HỌP NHÓM
Kính gửi: Cô Trần Thị Nguyệt- Giáo viên hướng dẫn học phần Luật Lao động và An sinh xã hội
Thời gian: 15h40 ngày 15/2/2016
Địa điểm: Canteen KTX Đại học Thương mại
Thành phần tham gia: Tất cả thành viên nhóm 2
Nhóm 2 tiến hành họp nhóm để phân công nhiệm vụ cho từng thành viên trong việc triển khai đề bài nhóm, đặt ra thời gian nộp bài và tổng kết bài cho từng thành viên
Nhóm đi đến thống nhất tổng kết bài hoàn chỉnh và lấy ý kiến các thành viên vào ngày 18/2/2016
Buổi họp kết thúc lúc 17h30 cùng ngày
Trang 4LỜI MỞ ĐẦU
Nền kinh tế đang dần dần đi trên con đường hội nhập và phát triển, nguồn lực con người đã và đang trở thành nguồn động lực cho một nền kinh tế phát triển nhanh và bền vững Đội ngũ lao động lành nghề, làm chủ được khoa học công nghệ, kỹ thuật tiên tiến mới tạo ra được năng suất lao động cao, tạo ra được sản phẩm, dịch vụ có chất lượng tốt nhất đáp ứng nhu cầu của thị trường, nâng cao tính cạnh tranh đối với các doanh nghiệp trong và ngoài nước
Để thực hiện điều này, các doanh nghiệp đã mạnh dạn đầu tư cho người lao động trong doanh nghiệp mình được học tập nâng cao tay nghề, tiếp thụ công nghệ tiên tiến hiện đại để phục vụ sản xuất kinh doanh, nhằm tạo ra nhiều của cải vật chất trong doanh nghiệp mình
Tuy nhiên, trong thực tế hiện nay, có một vấn đề mà hầu hết các doanh nghiệp này đều gặp phải đó là việc người lao động sau khi được đào tạo lại bỏ doanh nghiệp đã đầu tư cho mình cơ hội được học tập để làm việc ở những doanh nghiệp khác với nhiều lý do khác nhau Vậy khi có tranh chấp xảy ra giữa người lao động và người sử dụng lao động trong trường hợp này thì phải xử lý thế nào
Từ thực tế nêu trên, nhóm 2 đã tiến hành xây dựng tình huống và vận dụng các kiến thức đã học để giải quyết tình huống theo quy định của Bộ luật Lao động 2012
Trang 5I Nội dung tình huống:
Ngày 01/08/2014, chị Thị Nở ký kết hợp đồng lao động với công ty cổ phần
Bá Kiến trong thời hạn 3 năm, vị trí làm việc là nhân viên phòng kinh doanh với mức lương 6 triệu đồng một tháng,một tháng làm việc 24 ngày
Đến ngày 30/10/2014, công ty Bá Kiến đưa chị Nở sang công ty mẹ tại Nhật Bản để đào tạo nâng cao tay nghề Trước khi đi, chị Nở và công ty đã ký với nhau bản cam kết đào tạo Theo đó, chị Nở cam kết sẽ làm việc cho công ty 3 năm sau khi được cử đi đào tạo Trong bản cam kết có điều khoản quy định nếu chị Nở không làm việc cho công ty đủ thời hạn như đã cam kết thì phải bồi thường cho công ty khoản chi phí đào tạo mà công ty đã chi trả Đồng thời, công ty mẹ sẽ chi trả cho chị Nở 50% lương hàng tháng và 50% lương còn lại sẽ do công ty ở VIệt Nam chi trả vào tài khoản của chị Nở trong quá trình chị đi đào tạo tại nước ngoài
Ngày 30/12/2014, chị Nở hoàn thành khóa đào tạo và trở về nước Công ty
Bá Kiến sắp xếp cho chị làm ở vị trí cũ, đúng với chuyên môn
Ngày 18/1/2015, chị Nở nộp đơn xin nghỉ việc với lý do trong quá trình chị
đi đào tạo, công ty Bá Kiến tại Việt Nam không hề chi trả 50% lương còn lại đồng thời sức khỏe chị Nở không ổn định, đau ốm triền miên không thể tiếp tục làm việc (nghỉ điều trị ở nhà 10 ngày có giấy xác nhận của bác sỹ và sổ y bạ) và chính thức nghỉ việc tại công ty sau đó 2 ngày Công ty Bá Kiến yêu cầu chị Nở hoàn trả lại chi phí đào tạo là 200 triệu đồng nhưng chị Nở không đồng ý với yêu cầu của công
ty Do vậy, công ty Bá Kiến đã tiến hành khởi kiện chị Nở
Trang 6II Phân tích tình huống:
Trong tình huống trên xuất hiện:
- Hợp đồng lao động:
+ Chủ thể: chị Nở (Người lao động) – Công ty cổ phần Bá Kiến (Người sử dụng lao động);
+ Thời hạn hợp đồng: 3 năm;
+ Hiệu lực của hợp đồng: Kể từ ngày 01/08/2014
- Cam kết đào tạo:
+ Chủ thể: chị Nở - Công ty cổ phần Bá Kiến tại Việt Nam (Người sử dụng lao động);
+ Thời hạn: 3 năm;
+ Nội dung chính: sau khi đào tạo về chị Nở phải làm việc đủ 3 năm cho công ty và 50% lương do công ty tại Việt Nam trả, 50% còn lại do công ty mẹ ở nước ngoài trả trong thời gian đào tạo vào tài khoản của chị Nở
Chị Nở không thực hiện đúng phải hoàn trả 200 triệu đồng chi phí đào tạo cho công ty cổ phần Bá Kiến
+ Hiệu lực của bản cam kết: Kể từ ngày 30/10/2014
Sau khi được đào tạo từ nước ngoài trở về, vì lý do sức khỏe và công ty tại Việt Nam không hoàn trả 50% lương trong quá trình đào tạo, chị Nở nghỉ việc và xảy ra
tranh chấp giữa chị Nở và công ty Bá Kiến về chi phí đào tạo.
III Giải quyết tình huống:
- Căn cứ điểm b và điểm g Khoản 1 Điều 37 Bộ luật Lao động 2012 về quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động của người lao động:
Trang 7“1 Người lao động làm việc theo hợp đồng lao động xác định thời hạn… có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trước thời hạn trong những trường hợp sau:
b) Không được trả lương đầy đủ hoặc trả lương không đúng thời hạn đã thỏa thuận trong hợp đồng lao động;
g) Người lao động bị ốm đau, tai nạn đã điều trị 90 ngày liên tục đối với người làm việc theo hợp đồng lao động có xác định thời hạn…mà khả năng lao động chưa được hồi phục.”
Trong tình huống trên, chị Nở là người làm việc theo hợp đồng có xác định thời hạn là 3 năm, do công ty Bá Kiến tại Việt Nam không thực hiện chi trả 50% lương hàng tháng cho chị Nở trong quá trình chị được cử đi đào tạo ở nước ngoài , căn
cứ theo điểm b Khoản 1 Điều 37 nêu trên thì việc chị Nở đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động vì lý do này là hợp lí
Lý do thứ hai mà chị Nở đưa ra để đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động với công ty Bá Kiến đó là sức khỏe chị không ổn định, đau ốm triền miên (nghỉ điều trị ở nhà 10 ngày có giấy xác nhận của bác sỹ và sổ y bạ) Lý do này nhóm 2 cho rằng không hợp lí, trái với quy định của pháp luật bởi căn cứ theo điểm g Khoản 1 điều 37 nêu trên thì giấy xác nhận của bác sỹ và sổ y bạ chỉ đủ để chứng minh việc chị Nở có bị đau ốm, phải đi điều trị và thời gian nghỉ việc để điều trị là
10 ngày chứ không thuộc trường hợp điều trị 90 ngày liên tục và khả năng lao động chưa được hồi phục
Mặc dù chị Nở có lý do hợp lí với quy định của pháp luật lao động là công
ty không trả lương đầy đủ cho chị để có thể đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động và chị đã chính thức nghỉ việc 2 ngày sau ngày 18/1/2015 nhưng hành vi này
Trang 8của chị Nở đã vi phạm thời gian báo trước cho người sử dụng lao động căn cứ vào điểm a Khoản 2 Điều 37 Bộ luật Lao động năm 2012:
“2 Khi đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động theo quy định tại khoản 1 Điều này, người lao động phải báo cho người sử dụng lao động biết trước:
a) Ít nhất 3 ngày làm việc đối với các trường hợp quy định tại các điểm a, b,
c và g khoản 1 Điều này;”
Do đó việc chị Nở nghỉ việc sau 2 ngày thông báo lý do nghỉ việc với công
ty Bá Kiến đã vi phạm pháp luật lao động về thời gian báo trước cho người sử dụng lao động trong trường hợp người lao động đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động có xác định thời hạn
Vậy có thể khẳng định việc chị Nở đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động với công ty Bá Kiến là hành vi đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật
Theo nhóm 2, giải quyết tranh chấp của công ty Bá Kiến và chị Thị Nở như sau:
*Do chị Nở đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật nên chị
Nở có các nghĩa vụ theo quy định tại Điều 43 Bộ luật Lao động 2012 như sau:
“1 Không được trợ cấp thôi việc và phải bồi thường cho người sử dụng lao động nửa tháng tiền lương theo hợp đồng lao động
2 Nếu vi phạm quy định về thời hạn báo trước thì phải bồi thường cho người sử dụng lao động một khoản tiền tương ứng với tiền lương của người lao động trong những ngày không báo trước
3 Phải hoàn trả lại chi phí đào tạo cho người sử dụng lao động theo Điều 62 của Bộ luật này.”
Dẫn chiếu tới Khoản 3 Điều 62 Bộ luật Lao động 2012:
Trang 9“3 Chi phí đào tạo bao gồm các khoản chi có chứng từ hợp lệ về chi phí trả cho người dạy, tài liệu học tập, trường, lớp, máy, thiết bị, vật liệu thực hành, các chi phí khác hỗ trợ cho người học và tiền lương, tiền đóng bảo hiểm xã hội, tiền đóng bảo hiểm y tế cho người học trong thời gian đi học Trường hợp người lao động được cử đi đào tạo tại nước ngoài thì chi phí đào tạo còn bao gồm chi phí đi lại, chi phí sinh hoạt trong thời gian ở nước ngoài.”
Theo đó chị Nở sẽ :
- Không nhận được trợ cấp thôi việc và phải bồi thường cho công ty Bá Kiến nửa tháng tiền lương theo hợp đồng lao động là : 6 x 0.5 = 3 triệu đồng
- Vì vi phạm thời hạn báo trước cho công ty Bá Kiến là 1 ngày làm việc nên chị Nở sẽ phải bồi thường lương của 1 ngày làm việc theo hợp đồng lao động của chị với công ty Bá Kiến cho công ty Bá Kiến là: 6 triệu/24 = 0.25 triệu đồng
- Phải bồi thường chi phí đào tạo cho công ty Bá Kiến là 200 triệu đồng Vậy số tiền mà chị Nở phải bồi thường cho công ty Bá Kiến là:
3 + 0.25 + 200 = 203.25 triệu đồng = 203 triệu 250 nghìn đồng
* Đối với công ty Bá Kiến:
Căn cứ Khoản 2 Điều 47 Bộ luật Lao động 2012:
“2 Trong thời hạn 07 ngày làm việc, kể từ ngày chấm dứt hợp đồng lao động, hai bên có trách nhiệm thanh toán đầy đủ các khoản có liên quan đến quyền lợi của mỗi bên…”
Theo đó công ty Bá Kiến phải có nghĩa vụ hoàn trả 50% tiền lương hàng tháng mà công ty chưa chi trả cho chị Nở trong thời gian chị đi đào tạo tại nước ngoài (từ ngày 30/10/2014 đến ngày 30/12/2014) là : 6 x 0.5 x 2 = 6 triệu đồng
Trang 11KẾT LUẬN
Trong tình huống nêu trên, vấn đề trọng tâm mà nhóm 2 xây dựng đó là vấn
đề bồi thường chi phí đào tạo Đây là vấn đề xảy ra rất nhiều trong thực tế chúng tôi nhận thấy chủ thể chịu bất lợi ở đây chính là người sử dụng lao động bởi dù trong trường hợp doanh nghiệp được bồi thường chi phí đào tạo hay không thì vô hình chung họ cũng đã mất thời gian, công sức và tiền bạc nhưng lại không thu về lợi ích cho mình