ĐỀ CƯƠNG NGHIÊN CỨU KHOA HỌC

Những lí do trên đã thúc đẩy chúng tôi lực chọn đề tài: Những khó khăn về sự tương tác với xã hội của trẻ tự kỷ- thực trạng và giải pháp 2.. Với tài liệu này,nhóm chúng tôi sử dụng để h

ĐẠI HỌC QUỐC GIA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

KHOA CÔNG TÁC XÃ HỘI

ĐỀ CƯƠNG NGHIÊN CỨU KHOA HỌC Tên đề tài: NHỮNG KHÓ KHĂN VỀ SỰ TƯƠNG TÁC VỚI XÃ HỘI CỦA TRẺ TỰ KỶ BÁN TRÚ TẠI TRUNG TÂM THỊ NGHÈ ( Điểm nghiên cứu tại Trung Tâm Bảo Trợ Trẻ Tàn Tật Mồ Côi Thị Nghè- 153 Xô Viết Nghệ Tĩnh, Phường 17, Quận Bình Thạnh, TP.HCM)

Sinh viên thực hiện:

K Thúy- 1556150079

Hồ Thị Loan- 1556150041

Nguyễn Thị Hậu- 1556150020

Người hướng dẫn: Ths Cao Văn Quang

Thành phố Hồ Chí Minh, ngày 23 tháng 03 năm 2017

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

“Trẻ em hôm nay, thế giới ngày mai”

Điều này đã được khẳng định trong Công ước của Liên hợp Quốc về quyền trẻ em Trẻ khuyết tật cũng như bao trẻ em khác đều có quyền được học tập, vui chơi và tham gia vào mọi hoạt động của xã hội trong khả năng có thể Song do ảnh hưởng của khuyết tật

và các rào cản khác nhau khiến cho việc sinh hoạt, học tập, lao động và hòa nhập cộng đồng của các em gặp rất nhiều khó khăn Vì thế chúng ta phải giúp các em có khả năng nhận thức, khả năng về ngôn ngữ, khả năng về vận động, sự tương tác với xã hội với những kỹ năng sinh hoạt hàng ngày để có thể giúp các em có thể hòa nhập với cộng đồng

và xã hội Hiện nay,"Tự Kỷ" trong giới trẻ, tuổi teen, đôi khi là ngôn từ được dùng xem như một trò đùa; trong giới truyền thông " tự kỷ" đôi khi được sử dụng một cách dễ dãi, ngay trong giới chuyên môn cũng có người đầy nhầm lẫn và lạm dụng từ ngữ về tự kỷ

Tự kỷ là một hội chứng nằm trong rối loạn phát triển lan tỏa, những trẻ em mắc phải rối loạn này sẽ gặp phải những vấn đề về phát triển nhận thức, khiếm khuyết trong phát triển trí tuệ, điều này đã gây khó khăn nghiêm trọng trong học tập, giao tiếp và hòa nhập cộng đồng Trong những năm gần đây, những nỗ lực của các Chính phủ và các tổ chức xã hội đã phần nào đáp ứng được nhu cầu được chăm sóc và giáo dục của trẻ tự kỷ

và hỗ trợ cho gia đình của trẻ tự kỷ

Tuy nhiên khoảng cách giữa nhu cầu của gia đình và những đáp ứng của xã hội vẫn còn khá lớn và đòi hỏi sự triển khai công tác đồng bộ của các Ban ngành thuộc chính quyền địa phương để giải quyết các chế độ chính sách của Nhà nước cho người khuyết tật

và hỗ trợ gia đình của họ Cũng như sự hỗ trợ của các tổ chức xã hội và cộng đồng đối với trẻ em tự kỷ và gia đình của họ Công tác vận động nâng cao nhận thức của cộng đồng trong việc phát hiện và chẩn đoán sớm những dấu hiệu chậm phát triển của trẻ sơ sinh và hài nhi còn yếu và không đồng bộ giữa cơ quan y tế, chính quyền địa phương, đặc

biệt khó khăn trong việc giúp các em hòa nhập một xã hội Hiên nay tuwk kỷ đang rất được quan tâm về cả những con số trẻ mắc tự kỷ đang gia tăng, phức tạp và cần quan tâm

để tìm ra những giải pháp thiết thực nhất cho trẻ tự kỷ Những lí do trên đã thúc đẩy

chúng tôi lực chọn đề tài: Những khó khăn về sự tương tác với xã hội của trẻ tự kỷ-

thực trạng và giải pháp

2 Tổng quan tình hình nghiên cứu

2.1 tổng quan trên thế giới

Tác giả Maria Montessori, với tác phẩm “Trẻ thơ trong gia đình” nhà xuất bản Tri

Thức Với tài liệu này,nhóm chúng tôi sử dụng để hiểu biết thêm về những nhu cầu của trẻ từ nhỏ tới khi lớn lên và các phương pháp vận dụng trong giáo dục trẻ của nhà giáo dục Maria Montessori, tác giả cho ta cái nhìn mới mẻ về trẻ thơ như sự thích nghi đối với môi trường của trẻ, những cách ứng xử của người lớn ảnh hưởng tới nhu cầu phát triển của trẻ nhờ có nhiều năm làm việc với trẻ cộng thêm những kiến thức trong nghành y của

bà, qua rác phẩm này để so sánh giữa những trẻ em bình thường và trẻ tự kỷ ở trong gia đình khác nhau như thế nào?

Tác giả Moira Pieterse and Robin Treloar with Sue Cairns, Diana Uther and Erica

Brar thuộc Đại học Macquarie, trong tác phẩm “Từng bước nhỏ” cung cấp thêm cho bố

mẹ, giáo viên hay người hướng dẫn của trẻ có vấn đề những cách can thiệp để cải thiện vấn đề khó khăn của trẻ và bổ sung thêm những kĩ năng cần thiết và bổ ích cho sự phát triển của trẻ Từ đó những người có trách nhiệm giáo dục trẻ có những biện pháp và cách thức can thiệp phù hợp với vấn đề của con mình

Luận án tiến sĩ Khoa học Giáo dục học của Đào Thị Thu Thủy với đề tài “Điều

chỉnh hành vi ngôn ngữ cho trẻ tự kỉ 3-6 tuổi dựa vào bài tập chức năng” đã cho

chúng ta cái nhìn tương đối toàn diện về đặc điểm hành vi ngôn ngữ và quá trình phát triển ngôn ngữ của trẻ tự kỉ Những điều này cũng ảnh hưởng một phần lớn tới sự tương tác xã hội của trẻ tự kỉ Tuy nhiên chỉ ngôn ngữ vẫn chưa thể kết luận rằng tương tác xã hội phụ thuộc hoàn toàn vào hành vi ngôn ngữ của trẻ tự kỉ từ 3-6 tuổi

PGS.TS Vũ Thị Bích Hạnh với đề tài “Tự kỉ- Phát hiện sớm- Can thiệp sớm” đã

phác họa được những nét chung nhất về trẻ tự kỉ như biểu hiện, nguyên nhân, cách phát hiện, cách can thiệp sớm và nêu ra một số phương pháp can thiệp cụ thể có hiệu quả Trong những biện pháp can thiệp ấy tác giả nhấn mạnh đến cách can thiệp thông qua hoạt động vui chơi, hành vi, kĩ năng xã hội, khả năng ngôn ngữ giao tiếp và kĩ năng tự chăm sóc của trẻ tự kỉ Tuy nhiên tác giả chưa đưa ra và phân tích cách chi tiết, cụ thể những đặc điểm cũng như các dấu hiệu của trẻ tự kỉ

Tác giả TS Phạm Toàn- BS Lâm Hiể Minh đã cho ra một tác phẩm “Thấu hiểu và

hỗ trợ trẻ tự kỷ” Xuất bản năm 2014 đã cho người đọc có cái nhìn tổng quan về trẻ tự

kỷ Định nghĩa đưa ra một số ý kiến về khái niệm, quan niệm tự kỷ là gì? Rồi hai tác giả

đã đưa ra một số nhận định nguyên nhân gây nên tự kỷ ở trẻ em Theo hai tác giả có đã sắp xếp những nguyên nhân theo quan điểm văn hóa, theo trường phái tâm sinh lý và theo nghành y học Sau khi đã có những nguyên nhân thì tác giả lại chỉ ra những dấu hiệu có thể quan sát, nhận định và sớm phát trẻ có dấu hiệu bị tự kỷ hay không? Trong cuốn sách này cũng đã nêu lên một số quan niệm và kỹ thuật điều trị tự kỷ theo các trường phái như trường phái hành vi trị liệu: liệu pháp trọng tâm làm phản ứng, liệu pháp thử nghiệm riêng biệt, liệu pháp chú ý kết hợp…… Trường phái trị liệu y học bằng các phương pháp: điều trị dược lý, điều trị rối loạn giấc ngủ, điều chỉnh dinh dưỡng, hóa giải đọc tố……… Tuy nhiên tác phẩm này vẫn chưa chỉ rõ những nguyên nhân gây nên, và các giải pháp vẫn chư cụ thể và còn nghiêng về bản thân trẻ tự kỷ mà chưa hướng tới phái gia đình hay nhà trường

3 Mục tiêu nghiên cứu

Tìm hiểu thực trạng trẻ em tự kỷ từ 3 đến 10 tuổi

Tìm hiểu những khó khăn của trẻ tự kỷ khi tương tác với xã hội

Nguyên nhân dẫn đến những khó khăn mà trẻ tự kỷ gặp phải

Giải pháp nào có thể và nên đưa ra để giải quyết những vấn đề tương tác xã hội của các

em tự kỷ

4 Đối tượng, khách thể và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Vấn đề tương tác xã hội của trẻ tự kỉ từ 3-10 tuổi bán trú tại Trung tâm Bảo trợ Trẻ em tàn tật mồ côi Thị Nghè

4.2 Khách thể nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu trọng tâm của nhóm là trẻ tự kỉ từ 3-10 tuổi bán trú tại Trung tâm Bảo trợ Trẻ em tàn tật mồ côi Thị Nghè Ngoài ra, nhóm cũng thực hiện những nghiên cứu đối với phụ huynh và cô giáo hướng dẫn trẻ tại trung tâm

4.3 Phạm vi nghiên cứu đề tài

Phạm vi không gian: Trung tâm Bảo trợ Trẻ em tàn tật mồ côi Thị Nghè.

Địa chỉ: 153 Xô Viết Nghệ Tĩnh, P.17, Bình Thạnh

Phạm vi thời gian: Từ tháng 01/2017 đến tháng 5/2017

Phạm vi nội dung: Trong đề tài nghiên cứu này nhóm chúng tôi sẽ nhấn mạnh tới vấn đề

tương tác xã hội của trẻ tự kỉ từ 3- 10 tuổi bán trú tại trung tâm với thực trạng, nguyên nhân và nhóm có đề ra một số giải pháp nhằm góp phần cải thiện và giúp các em phát triển các mối tương tác xã hội có ý nghĩa

5 ý nghĩa lý luận và ý nghĩa thực tiễn

5.1 ý nghĩa lý luận

Đối với đề tài này, tuy không có những đóng góp to lớn những cũng phần nào cho thấy rõ tình hình thực trạng và những khó khăn của trẻ em tự kỷ khi tương tác với xã hội có những cái nhìn và nhận định đúng đắn về tẻ tự kỷ cũng như hiểu rõ được những nguyên nhân gây nên tự kỷ từ đó có những giải pháp phòng ngừa và chữa trị cho trẻ tự kỷ Giúp đối tượng các trẻ tự kỷ có thể dần dần có mối tương tác tố hơn với xã hội, cũng như phát triển những khả năng của trẻ tự kỷ Do đó tối thấy đề tài này là rất cần thiết để có thể đánh giá và nhận định những khó khăn, khiếm khuyết mà trẻ tự kyt gwpj phải trong mối

tương tác với xã hội Đồng thời đánh giá những giải pháp trong hỗ trợ năng lực cho trẻ tự

kỷ tương tác với xã hội

5.2 ý nghĩa thực tiễn

Thực hiện đề tài này có ý nghĩa rất quan trọng đối với thực tiễn

Đối với sinh viên: Trau dồi, củng cố, thêm vốn những kiến thức thực tế và khả năng ứng dụng lý thuyết vào thực tiễn từ đó giúp sinh viên rút ra cho mình những bài học kinh nghiệm và biết cách xử lý tình huống cũng như có những giải pháp để giúp đỡ cộng đồng

Ứng dụng những kiến thức, kỹ năng, lý thuyết và phương pháp đã học về công tác

xã hội vào thực tế, có những kỹ năng làm việc nghiên cứu, hiểu biết và có những nhận định khác quan hơn về trẻ tự kỷ

Đối với Trung tâm bảo trợ trẻ tàn tật mồ côi Thị Nghè: Tiếp nhận được phương pháp công tác xã hội cá nhân đối với trẻ Can thiệp, giải quyết, hỗ trợ trẻ tại Trung tâm Bên cạnh đó, Trung tâm có thể lắng nghe ý kiến của sinh viên để tìm ra những hạn chế và tồn tại để đưa ra những giải pháp tốt nhất

Đối với Khoa công tác xã hội: Giảng viên hướng dẫn thực tập cùng các thầy cô

có cơ sở đánh giá năng lực, kiến thức và các kỹ năng mà sinh viên ứng dụng trong quá trình thực tập Nhà trường có thêm những tài liệu để lưu trữ nhằm giúp sinh viên khoa công tác xã hội khóa sau có thể tham khảo

6 Giới hạn đề tài

Trong đề tài này nhóm chỉ giới hạn tìm hiểu những khó khăn của các trẻ tự kỷ khi tương tác với xã hội và đưa ra một số giải pháp cho các trẻ tự kỷ tại Trung tâm Bảo Trợ Trẻ em tàn tật Mồ côi Thị Nghè

7 Đóng góp của đề tài

Đề tài sẽ cho cái nhìn cụ thể hơn về trẻ tự kỉ từ 3 đến 10 tuổi về những khó khăn tương tác xã hội của trẻ với bản thân, bố mẹ, thầy cô, bạn bè qua quan sát cụ thể đối tượng tại Trung tâm Bảo trợ Trẻ em tàn tật mồ côi Thị Nghè, việc nghiên cứu tài liệu và

thực hiện các cuộc phỏng vấn sâu đối với giáo viên và phụ huynh của trẻ Từ đó, góp phần giải thích nguyên nhân những tương tác của trẻ để phụ huynh cũng như những người hướng dẫn thấu hiểu trẻ và có những biện pháp can thiệp phù hợp nhằm cải thiện

và nâng cao những tương tác có ý nghĩa của trẻ

8 Câu hỏi nghiên cứu

Những tương tác xã hội của trẻ tự kỉ từ 3-10 tuổi bán trú tại Trung tâm Bảo trợ Trẻ em

tàn tật mồ côi Thị Nghè diễn ra như thế nào?

Những nguyên nhân nào dẫn tới những tương tác xã hội của trẻ tự kỉ từ 3-10 tuổi

bán trú tại Trung tâm Bảo trợ Trẻ em tàn tật mồ côi Thị Nghè?

Cần có những giải pháp gì hiệu quả để cải thiện và nâng cao sự tương tác xã hội

của trẻ tự kỉ từ 3-10 tuổi bán trú tại Trung tâm Bảo trợ Trẻ em tàn tật mồ côi Thị Nghè?

b

9 Giả thuyết nghiên cứu

Những tương tác xã hội của trẻ tự kỉ từ 3-10 tuổi bán trú tại Trung tâm Bảo trợ Trẻ

em tàn tật mồ côi Thị Nghè đối với bản thân, bố mẹ, cô giáo và bạn bè diễn ra rất kém và còn nhiều hạn chế và có ý nghĩa rất ít tới trẻ trong quá trình phát triển

Nguyên nhân dẫn tới những tương tác xã hội của trẻ tự kỉ từ 3-10 tuổi bán trú tại Trung tâm Bảo trợ Trẻ em tàn tật mồ côi Thị Nghè là do nhu cầu của trẻ hay do những người chịu trách nhiệm hướng dẫn trẻ bắt buộc

Cần có những biện pháp hiệu quả trong việc chăm sóc và giáo dục trẻ tự kỉ từ

3-10 tuổi bán trú tại Trung tâm Bảo trợ Trẻ em tàn tật mồ côi Thị Nghè ở gia đình cũng như trường học Đồng thời gia đình và nhà trường phải luôn cùng nhau cộng tác để theo dõi và có những can thiệp phù hợp trong từng tiến trình phát triển của trẻ

10 Phương pháp nghiên cứu

Đề tài nghiên cứu khoa học yêu cầu luôn cần có sự kết hợp của những phương pháp khác nhau Vì vậy nhóm nghiên cứu sử dụng kết hợp với nhiều phương pháp khác nhau trong quá trình nghiên cứu

10.1 Phương pháp thu thập và phân tích tư liệu sẵn có

Với phương pháp này nhóm chúng tôi dựa trên những nghiên cứu và thống kê của những tài liệu có liên quan trước đó như sách, báo, tạp chí, internet… để tiếp thu những kết quả có ý nghĩa và làm phong phú đối với đề tài của mình Đồng thời nhóm cũng vận dụng các lý thuyết như nhận thức, nhu cầu, hành vi để giải thích những tương tác xã hội của trẻ và đề ra những giải pháp phù hợp để trẻ cải thiện và phát triển những tương tác xã hội có ý nghĩa

10.2 Phương phát quan sát

Với phương pháp này, nhóm trực tiếp tiếp xúc và quan sát những tương tác xã hội của trẻ trong khoảng thời gian 3 tháng thực tập tại trung tâm Nhóm thực hiện quan sát, theo dõi những cử chỉ, điệu bộ, nét mặt, ngôn ngữ và những phản ứng của trẻ khi thực hiện các tương tác xã hội Đây là phương tiện để nhóm kiểm chứng lại những thông tin

và những giả thuyết nghiên cứu mà nhóm đã đặt ra

10.3 Phương pháp nghiên cứu định tính với công cụ phỏng vấn sâu

Để thu thập thông tin, nhóm nghiên cứu sử dụng phương pháp nghiên cứu chủ yếu

là phương pháp định tính với công cụ là phỏng vấn sâu cá nhân Cụ thể là phỏng vấn sâu với nhiều đối tượng Để thu tập thêm thông tin từ thực tế, nhóm sử dụng phương pháp nghiên cứu chủ yếu là phương pháp định tính với công cụ là phỏng vấn sâu cá nhân Cụ thể, nhóm tiến hành thực hiện 10 cuộc phỏng vấn sâu đối với phụ huynh, cô giáo chủ nhiệm và những người hướng dẫn trẻ

Nhiệm vụ nghiên cứu

Tìm hiểu tổng quan tình hình trung tâm

Tìm hiểu tổng quan trẻ tự kỷ tai trung tâm

Nghiên cứu và đưa ra các giải pháp để hỗ trợ trẻ tự kỷ có mối tương tác với xã hội tốt hơn