Anh chị hãy lập đề cương nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng cho một đề tài cụ thể

Giải pháp: Giáo viên biết vận dụng kết hợp các phương pháp một cáchhợplí phùhợp với nộidungcủa từngbàidạy nhằm tạo sự hứng thúchohọc sinh khi cácem tham giagiải ca

chịhãylậpđềcươngnghiêncứukhoahọcsư phạm ứngdụngchomột đềtài cụthể?

Mụclục

1 Kế hoạch nghiêncứu khoahọc sư phạm ứngdụng 2 -3

10 Phântíchdữliệuvàbàn luận kết quả 10 -12

KẾ HOẠCH NGHIÊN CỨU KHOA HỌC SƯ PHẠM ỨNGDỤNG

Ngườithựchiện: TrầnVõTrungDũng

Đơnvị:THVõThịSáu

Tên đề tài :Rènkĩnănggiảibàitoáncólờivănliênquantỷsốchohọcsinhlớp4 Trường TiểuhọcVõ ThịSáu

1 Thực trạng: Giải bài toán có lời văn liên quan đến tỷ số là dịp để

họcsinh vận dụng một cách tổng hợp và ngày càng cao các kĩ năng về toán vớikiếnthứccuộcsống trong đó bao gồm cảkiến thứcvềtiếng Việt

2 Nguyên nhân: Với chương trình toán lớp 4 thì việc giải bài toán

cólời văn liên quan đến tỷ số quả là khó khăn với học sinh nói chung khôngchỉriêng với học sinh yếu Xét về thời gian từ trước đến nay trong lớp họckhôngphải tất cả các em đều nắm được bài sau khi giáo viên giảng đồng thờibiết ápdụng vào làm bàitập

3 Giải pháp: Giáo viên biết vận dụng kết hợp các phương pháp một

cáchhợplí phùhợp với nộidungcủa từngbàidạy nhằm tạo sự hứng thúchohọc sinh khi cácem tham giagiải các bài tập

4 Vấn đề nghiên cứu:Rèn kĩ năng giải bài toán có lời văn liên

quanquantỷ sốchohọc sinhlớp4Trường TiểuhọcVõ Thị Sáu

5 Giả thuyết nghiên cứu: Giáo viên biết cách kết hợp các phương

phápdạy toán hướng dẫn các bài toán có lời văn cho học sinh lớp 4 nhằm đểphát huytínhtíchcựctrong cácbài toáncólời văncủahọcsinhlớp4

6 Thiết kế nghiên cứu: Kiểm tra trước và sau tác động đối với hai

nhómtươngđương

Nhóm

Kiểm tratrước tácđộng

O3

Kiểmtratínhtươngquan

Nhóm

đốichứng(4

/3)

So sánh kếtquả

7 Thang đo: Đo kiến thức của học sinh bằng bài kiểm tra cuối kỳ I

vàgiữahọckỳ II bằng thang điểm 10

9 Kiểmtrađộ tincậycủasốliệu:

Kiểm tra định lượng: Kiểm tra độ tin cậy Speaman-Brown (Rsb= Rhhx2/(Rhh+1)):tính độtươngquangiữahai lần kiểm tratrướcvà sautácđộng của mỗi nhóm (Rhh)

10 Kiểmtrađịnhtính:N h ờ BGHlà côPhanThị Bình Thuận(P.HT

)xác định tính phù hợp củacácbài kiểm trahọc sinh

11 Kiểmtratínhtươngđương:H a i nhómtrước tác

động(tínhT-testđộclậpđối với O1 vàO2) (p phải lớnhơn 0,05)

Tên đềtài : RÈNKĨNĂNGGIẢIBÀITOÁNCÓLỜIVĂNLIÊNQUANĐẾNTỶ

SỐCHOHỌC SINH LỚP 4

TrườngTiểuhọcVõThịSáuThànhphốCaoLãnh

Người thực hiện:TrầnVõTrungD

ũng Đơnvị:TrườngTiểuhọcVõThịSáu

Tóm tắt đềtài :

Chúng ta đều biết mục tiêu đào tạo của nhà trường và đặc biệt là bậc Tiểuhọc là hình thành những cơ sở ban đầu và trọng yếu của con người mới,phát triểntoàn diện phù hợp với yêu cầu, điều kiện và hoàn cảnh của đất nướcViệt Nam.Mục tiêu này xuất phát từ chính sách chung về giáo dục – đào tạo,được thể hiệntrong văn kiện Đại hội Đảng: “Mục tiêu Giáo dục và Đào tạonhằm nâng cao dântrí, đào tạo nhân lưc, bồi dưỡng nhân tài, hình thành đội ngũlao động có trí thức và có tay nghề, cónăng lực thực hành, tự chủ, năng động vàsáng tạo, có đạo đức cách mạng, tinh thần yêu nước, yêu Chủ Nghĩa Xã Hội”(Văn kiện Đạihội đại biểu toàn quốc lần thứ VII ĐCSVN trang 81) “Nâng caomặt bàng dân trí,bảo đảm những trí thức cần thiết để mọi người gia nhập cuộcsống xã hội và kinhtế theo kịp tiến trình đổi mới và phát triển đất nước Đào

tạobồid ư ỡ n g v à n â n g c a o c h ấ t l ư ợ n g n g u ồ n n h â n l ự c đ ể đ á p ứ n g y ê

u c ầ u s ự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá” (Văn kiện đại hội đại biểu toàn quốc lầnthứVIII, ĐCSVNtrang199)

Đồngt hờ i thự c hi ệnq uy đị n hh ai kh ôn gv ới4 nộ id un gc ủaB ộ G i á o

dục và đào tạo đề ra giúp học sinh học tập tốt không có học sinh ngồi nhầmlớp.Môntoán là mônhọcvới những đặcđiểm: Mangtính trừutượngcao,tính thực tiễn, phổ dụng, tính logic và tính thực nghiệm Vì vậy môn toán

chiếmmộtvị trí quantrọng trong nhàtrườngTiểu học

Đặc biệt với xu thế phát triển chung của thế giới hiện nay, với sự pháttriểnmạnh mẽ như vũ bão của khoa học công nghệ, đòi hỏi người học sinh -những chủnhân tương lai của đất nước – không chỉ học để đạt được những kiếnthức cơ bảnmà cần năng động sáng tạo tiếp nhận các kiến thức của nhân loại,phát huy tối đanăng lực cá nhân để vươn tới trí thức hiện đại với những tầm cao mới góp phần xây dựng đấtnước đi lên sánh vai cùng các cường quốc trên thếgiới

Môn toán có tầm quan trọng to lớn Nó là bộ môn khoa học nghiên cứu cóhệthống, phù hợp với hoạtđộng nhận thức tự nhiên c ủ a c o n n g ư ờ i

M ô n toán còn là môn học rất cần thiết để các em học các môn học khác Nócóýnghĩa rất lớn trong việc giáo dục, rèn luyện phương pháp suy nghĩ, phươngphápsuyluận logic,thaotác tưduycần thiết để nhận t hứ c thế giới hiện t hự c

n hư : trừu tượng hoá, khái quát hoá, khả năng phân tích tổng hợp, so sánh, dự đoán,chứngminh

Môn toán còn góp phần giáo dục lí trí và những đức tính tốt như:trungthực, cần cù, chịu khó, ý thức vượt khó, tìm tòi, sáng tạo và nhiều kĩ năngcầnthiết để con người phát triển toàn diện, hình thành nhân cách tốt đẹp chongườilaođộng trong thời đại mới

Trong những năm dạy toán ở lớp 4, phần giải bài toán có lời văn liênquanđến tỷ số, tôi thấy học sinh thường lúng túngtrong việc xác định tỷ số, vàmối quanhệgiữatỷ sốvớicácđại lượngđã chotrongbài toán

Quaquá trình giảng dạy ở lớp 4 tôithấy, để giải được bài toán c ó

l ờ i văn liên quan đến tỷ số, học sinh phải nắm chắc kiến thức về phân số, xácđịnhđược tỷ số hiểu được ý nghĩa thực tiễn của tỷ số Khi chưa xác định được tỷsố,họcsinhkhôngnhậndạngđược dạngtoánvà khôngtìm racách giải.Chínhvì lý

do trên mà tôi chọn đề tài:“Rèn kỹ năng giải bài toán có lời văn liên quan đếntỷ sốchohọcsinh lớp 4.”

Chúng tôi đã tiến hành nghiên trên đối tưọng học sinh lớp 4 của trườngvớithiết kế kiểm tra trước và sau tác động trên hai nhóm tương đương Các sốliệu thuthập trong quá trình nghiên cứu được kiểm chứng chặt chẽ bởi các giáoviên cókinh nghiệm và qua các phép tính toán có các thông số, có thể nói dữliệu có độ tincậy rất cao kết quả cho thấy tác động có ảnh hưởng tích cực đếnkết quả giải cácbài toán của học sinh Nhóm thực nghiệm đã được kết quả trongviệc giải các bài toán có lời văn caohơn so với nhóm đối chứng Điểm các bàikiểm tra lấy số liệu của nhóm thực nghiệm có giá trị trung

khigiátr ị t r u n g b ì n h đi ểm k i ể m tra đầ u r a c ủa n h ó m đ ố i c h ứ n g l à 7, 47 K ế t

q uả phép kiểm chứng T-test độc lập cho thấy giá trị P < 0,05 Điều đó chứng minhrằng độ lệch giá trị trung bình làcó ý nghĩa,giảipháp bổ sung có ảnh h ư ở n g đến quá trình các học sinh khi giảitoán có lời văn liên quan đến tỷ số cho họcsinhlớp4

Giới thiệu đềtài :

Kết quả các nhà nghiên cứu tâm lí thì một học sinh bình thường về mặttâmlí, không có bệnh tật đều có khả năng tiếp thu môn toán theo yêu cầucủachươngtrình toán họcTiểu học.

Những học sinh từ trung bình trở xuống: các em có thể học đạt yêu cầucủachươngtrình nếu đượchướngdẫn một cáchthíchhợp

Về ngôn ngữ học ở giai đoạn này mức độ hiểu ngôn ngữ của cácemcũngđãcaohơn so với giai đoạn đầu củabậchọc

Toán4cóvịtríđặc biệt quantrọngtrongquátrìnhdạyhọctoánởtiểu học

Qúatrìnhdạy học toán4 luôn gắnvới việccủngcố,ôntậpcáckiếnthứcvàkĩnăngcơbảnvềmôntoánởtiểuhọc.Toán4đemlạimứcchấtlượnggiáodụccơbản

vềmôntoánởtầmcaohơntrướcchomọiđốitượnghọc sinh,gópphầnnângcao

chấtlượnggiáodụcvàthựchiệnsựbình đẳngtronggiáo dục tiểu học.Nội dung giải toán có lời văn liên quan đến tỷ số cho học sinh lớp 4làmảngk i ế n t h ứ c m a n g t í n h t h ự c t i ễ n c a o , á p d ụ n g k i ế n t h ứ c đ ã h ọ c và o g i ả i quyết những vấn đề thực tiễn Vì thế nội dung dạng toán này đã có từ xưa.Nhưng trong quá trình dạy đốivới mỗi người nó luôn mới mẻ và luôn thúc đẩyngười giáo viên suy nghĩ tìm tòiđể rút ra phương pháp dạy phù hợp hơn vớitừng đối tượng kiến thức, học sinh,phù hợp với sự phát triển đòi hỏi của xã hộihiện tại và tương lai Vấn đề mangtính thực tiễn nên luôn mới mẻ, hấp dẫn đốivớingười giáo viêncó tâm huyết

Quathực ti ễn giảng dạ y tôinhận thấy: Gi ải toán c ólờ i vănli ên qu a

n đến tỷ số là một bộ phận không nhỏ trong chương trình toán lớp 4, học sinh đãđược làm quen với dạng toán này.Nhưng thực chất đây cũng là phần nội dungkhó đối với học sinh và giáo viêntrong việc giảng - dạy Vì nó không đơn thuần chỉ là những phép tính nó còn đòi hỏi sư kết hợp với nhữngmôn học khác đặcbiệt làtiếng Việt

Các bài toán có lời văn liên quan đến tỷ số mà học sinh lớp 4 được tiếpxúccó nội dung là những vấn đề trong cuộc sống hết sức phong phú và có cấutrúc đadạng từ những dạng khác nhau của cùng 1 phép tính (cộng, trừ, nhân,chia)đếnnhững dạng kết hợp củahaihay nhiều phép tính

Vì vậy giải bài toán có lời văn liên quan đến tỷ số là dịp để học sinhvậndụng một cách tổng hợp và ngày càng cao các kĩ năng về toán với kiến thứccuộc sống trong đó bao gồm cảkiếnthứcvềtiếng Việt

Với chương trình lớp 4 thì việc giải bài toán có lời văn liên quan đến tỷsốquảlàkhó khănvới họcsinhnóichungkhôngchỉ riêng với học sinh yếu

Xét vềthời giant ừ t r ư ớ c đ ế n n a y t r o n g l ớ p h ọ c

Phương phápnghiêncứu :

*Đốitượng nghiên cứu :

Trường có ba lớp 4, với tổng số học sinh là 107/55 Tôi chọn lớp 4/1vàlớp4/3 làm đối tượngnghiêncứu

Lớp4 / 1 s ĩ s ố l à 3 4 h ọ c s i n h d o t h ầ y T r ầ n V õ T r u n g D ũ n g l à m c hủ

nhiệm

Lớp 4/3 sĩ số là 38 học sinh do thầy Huỳnh Phúc Đức làm chủ

nhiệm.Cảh a i g i á o v i ê n c h ủ n h i ệ m đ ề u c ó k i n h n g h i ệ m v à n h

i ệ t t ì n h t r o n g

giảngdạy, cótrình độchuyênmônngangnhau

Cóthểnóitrìnhđộ,điềukiệnhọc tậpvàcơcấugiữahailớp4/1và4/3 là tươngđương Căn cứ theo kết quả kiểm tra định kỳ cuối học kì 1 ta có số liệunhưsau:

Sửd ụ n g d ạ n g t h i ế t k ế k i ể m t r a t r ư ớ c v à s a u k h i t á c đ ộ n g v ớ i c á c n h ó m

O3

Nhómđốichứng(4

* Quy trìnhnghiên cứu :

Để tiến hành nghiên cứu tốt đẹp, tôi đã nhờ giáo viên chủ nhiệm hai lớp làlớp 4/1 và lớp 4/3 thực hiện đồng loạt các tiết toán trọng tâm toán có lời vănliênquan đến tỷ số ở học lớp 4 trên hai lớp vào buổi thứ ba trong tuần, mỗi buổi 1tiết(40 phút) Cụthể như sau:

Bắt đầu thực hiện từ ngày 03 tháng 01 năm 2022 đến ngày 25 tháng02năm 2022, tổng cộng 6 buổi với 6 bài chọn ngoài (học sinh chưa được họcqua),cónội dung vàphù hợp với họcsinh lớp4

Thiếtkế g i á o á n : c ả h a i g i á o v i ê n đ ề u t h i ế t k ế g i á o á n t h ô n g th ườ n g

Riêngđốivớinhómthựcnghiệmgiáo áncóbổsungnhưsau:

Nghiên cứuđềbài :

- Tìmhiểubàitoán có liên quan đếntỷsố:

+Đọcđề bài toán nhiềulần đểxác định đượctỷ sốmàđề bàiđãcho

+Xác định yêucầucủađề bài toán(cáiđã chovàcáicần tìm)

- Trình bày các số liệu đã tìm được để biểu thị trên sơ đồ đoạn

thẳng.V i ́ dụ :

+Bàitoán đãchobiếtgìnhữngcáiđãbiếttươngứngvớibaonhiêuphần?

+Bàitoán yêucầutìmgì?

Thiết lập các mối quan hệ củabài toán :

- Tómtắt nội dungbài toán (bằng sơ đồ đoạn thẳng biểuthị tỷ số)

- Xácđịnhdạng bàitoáncóliênquanđến tỷsố

Lập kế hoạch giải bài toán :

- Gợimởchohọcsinhtựtưduytìmlờigiảichobàitoánmộtcáchphùhợpvớinội dung củayêucầuđề toán

Tiến hành giải :

- Saukhi tiến hànhthiết lập cácmốiquan hệvàtiếnhành giải toán

- Tìmralời giảichobàitoán vàphép tínhcóliênquan đến tỷsố

- Nêurađápsốđúng chobài toán

Kiểm tra kết quả của bài toán :

- Kiểmtra lại nộidung bàigiải vàkết quảcủabàitoán

- Thay thế kết quảvàthử lạitheonội dungcủabài toánđã cho

Sau mỗi tiết dạy giáo viên công bố nhận xét kết quả bài làm của họcsinh,tiếnhành củngcố,sửachữanhậnxét

Sau khi kết thúc tác động, tiến hành kiểm tra sau tác động bằng mộtbàitoán có lời văn liên quan đến tỷ số trên cả hai lớp do cùng một người thựchiệnvàchấmđiểm (thầy NguyễnBáTằng)

* Phân tíchdữliệu vàkếtquả :

Sau khi có đầy đủ các số liệu chúng tôi tiến hành thẩm định giá trị vàđộtincậy củasố liệu bằng haicách:

Thẩm định định tính: Nhờ BGH là cô Phan Thị Bình Thuận cho ýkiếnnhậnxétvề tính hợplí, vừasứccủabài kiểm tra,chấmlại mộtsốbài làm của hainhóm đểxác nhận độ chínhxác,tính kháchquancủangười chấm

Thẩm định định lượng: kiểm tra tính tương quan và độ tin cậy củadữliệucó kếtquảnhư sau:

Độ tương quan giữa hai lần kiểm tra trước và sau tác động củanhómthựcnghiệm là0,87

Độ tương quan giữa hai lần kiểm tra và sau tác động của nhómđốichứnglà0,90

Điểm thu được của hai nhóm có độ tương quan khá cao và do đó độ tincậycủa dữ liệu cũng khá lớn Như vậy dữ liệu rất có giá trị và đáng tin,

hoàntoàncóthểlàm cơsởđểbànluận

*Bảng sosánhkết quả củahainhóm :

Nhómđốichứng Nhoḿ thựcnghiệm

TrướcTĐ SauTĐ TrướcTĐ SauTĐ

P = 0,01 nhỏ hơn giá trị chuẩn (0,05) rất nhiều Chứng tỏ rằnggiải pháp tác độngrất có ý nghĩa, mang lại hiệu quả rõ rệt, không phải do ngẫunhiên màdo ảnhhưởngcủagiải pháp đãsửdụng

Biểu đồ so sánh điểm trung bình trước tác động và sau tác động củahainhómthựcnghiệm và đối chứng:

Mặtk h á c , c h ê n h l ệ c h g i á t r ị t r u n g b ì n h c h u ẩ n l à 0 , 9 7 ; t u y k h ô n g c a o nhưngđốivớithangđiểm10thìsaukhitínhđộlệchgiátrịtrungbìnhchuẩn,ta

được chỉ số SMD là 0,70 so với bảng chuẩn Cohen, mức độ ảnh hưởng củagiảipháp không cao lắm chỉ ở mức trung bình Hạn chế này xuất phát từ lý dothờigian tác động quá ngắn, trong khi để hình thành một thói quen, một kỹ năngkỹxảocầnphài cóthời giandàiđủ để thayđổi nhận thứcvànề nếpcủahọcsinh.

Tuy mức độ ảnh hưởng của giải pháp không cao nhưng nếu tham chiếucácthôngsố khác thì giảipháptácđộng cònmanglạicáckếtquảsau:

Tần suất điểm cao nhất của nhóm thực nghiệm là điểm 9, trong khi tầnsuấtđiểm cao nhất của nhóm đối chứng là điểm 9 Chứng tỏ rằng điểm ưu thếcủanhóm thựcnghiệnbằng nhóm đốichứng

Trung vị của nhóm đối chứng là 8, của nhóm thực nghiệm là 9, như vậyítnhất nửa nhóm đối chứng có điểm số từ 8 trở xuống, còn đối với nhómthựcnghiệm có ít nhất nửa nhóm đạt từ 9 điểm trở lên Nhóm thực nghiệm cóxuhướng chuyển từ khá lên giỏi, nhóm đối chứng có hướng chuyển từ kháxuốngtrungbình, c hứ n g tỏc ó sự p há t triển c ủa nhóm thực nghiệm sauk hi s

ửd ụng giảipháp hỗ trợso với nhóm đối chứng

Ngoài ra giải pháp còn có phổ tác dụng tương đối rộng được thể hiện qua

độ lệch chuẩn Độ lệch chuẩn của nhóm thực nghiệm sau tác động là 1,37thấp hơnnhiều so với độ lệch chuẩn của nhóm đối chứng 1,94 độ lệch này nóilên rằng trình

độ giải toán có lời văn liên quan đến tỷ số của mẫu thử nghiệmkhá đồng đều sovới mẫu đối chứng, cho thấy giải pháp hỗ trợ có tác dụng tíchcực lên hầu hếtcácđốitượng học sinhtrong lớp

+ Nghiên cứu cách giải bài toán liên quan đến tỷ số ngắn gọn và tìmraphương pháp áp dụng đúng với nội dung của một bài toán có lời văn liên quanđếntỷ sốphù hợp với trình độcủahọcsinh

+Tạoniềmtinsaymêhọcgiảitoáncólờivănliênquanđếntỷsốcủahọcsinh

+Pháthuyđượctínhtíchcựccủahọcsinhđể họcsinhtựtìmhiểuvà

khắc sâukiếnthức

Quacác kếtquảthuđượcsau nghiêncứucóthểnóigiả thuyết nghiêncứucủachúngtôiđềralàđúngđắn,Việckếthợpcácbiệnpháphướngdẫnhọc