Những nội dung chínhMục tiêu Kết thúc bài học này, học viên có thể: • Hiểu được các tác động tích cực và tiêu cực của du lịch đối với di sản văn hóa và những lợi ích của du lịch có trác
Trang 1BÀI 9 THỰC HÀNH TỐT DU LỊCH CÓ
TRÁCH NHIỆM ĐỐI VỚI CÁC ĐIỂM DI SẢN
VĂN HÓA TẠI VIỆT NAM
Trang 2Những nội dung chính
Mục tiêu
Kết thúc bài học này, học viên có thể:
• Hiểu được các tác động tích cực và tiêu cực của du lịch đối với di sản
văn hóa và những lợi ích của du lịch có trách nhiệm
• Giải thích được tầm quan trọng của quy hoạch và quy định di sản văn
hóa
• Giải thích được làm thế nào để thu hút sự tham gia của các bên liên
quan vào quá trình quy hoạch và quản lý di sản
• Xác định được những cách thức thuyết minh và tuyên truyền có trách
nhiệm các di sản văn hóa
• Giải thích được những điển hình tốt trong triển khai các chiến lược
giảm thiểu tác động của du lịch đối với các điểm di sản văn hóa
• Giải thích được các nguyên tắc chính trong phát triển các sản phẩm di
sản văn hóa có trách nhiệm
• Xác định được những điển hình tốt trong quản lý tài chính các điểm di
sản văn hóa
Mục tiêu
Kết thúc bài học này, học viên có thể:
• Hiểu được các tác động tích cực và tiêu cực của du lịch đối với di sản
văn hóa và những lợi ích của du lịch có trách nhiệm
• Giải thích được tầm quan trọng của quy hoạch và quy định di sản văn
hóa
• Giải thích được làm thế nào để thu hút sự tham gia của các bên liên
quan vào quá trình quy hoạch và quản lý di sản
• Xác định được những cách thức thuyết minh và tuyên truyền có trách
nhiệm các di sản văn hóa
• Giải thích được những điển hình tốt trong triển khai các chiến lược
giảm thiểu tác động của du lịch đối với các điểm di sản văn hóa
• Giải thích được các nguyên tắc chính trong phát triển các sản phẩm di
sản văn hóa có trách nhiệm
• Xác định được những điển hình tốt trong quản lý tài chính các điểm di
4 Bảo tồn di sản văn hóa và quản
lý tác động của du lịch
5 Phát triển sản phẩm di sản văn hóa có trách nhiệm
6 Tài chính bền vững cho quản lý sản di sản văn hóa
4 Bảo tồn di sản văn hóa và quản
lý tác động của du lịch
5 Phát triển sản phẩm di sản văn hóa có trách nhiệm
6 Tài chính bền vững cho quản lý sản di sản văn hóa
Trang 3CHỦ ĐỀ 1 TỔNG QUAN VỀ DI SẢN
VĂN HÓA VÀ DU LỊCH Ở VIỆT NAM
BÀI 9 THỰC HÀNH TỐT DU LỊCH CÓ TRÁCH NHIỆM ĐỐI VỚI
CÁC ĐIỂM DI SẢN VĂN HÓA TẠI VIỆT NAM
Trang 4Định nghĩa di sản văn hóa
Di sản - là một sự vật
được kế thừa từ quá khứ
và truyền lại cho các thế
Trang 5UNESCO phân loại di sản văn hóa như thế nào
DI SẢN VĂN HÓA VẬT THỂ
Những biểu hiện vật chất hữu hình hoặc biểu
tượng về các giá trị văn hóa và truyền thống
DI SẢN VĂN HÓA PHI VẬT THỂ
Những biểu hiện phi vật chất, vô hình về các giá trị văn hóa và truyền thống của xã hội
Trang 6Tầm quan trọng của di sản văn hóa
Trang 7Câu đố nhanh: Việt Nam có 7 di sản được
UNESCO công nhận là Di sản Thế giới, trong
đó có 2 di sản tự nhiên và 5 di sản văn hóa Bạn có thể nêu tên các di sản đó không?
Trang 8Các di sản thế giới của Việt Nam
Trung tâm Hoàng thành Thăng Long
Trang 9Số lượng các di sản văn hóa ở Việt Nam dựa
theo loại hình
Cultural itage; 38.69%
her-Natural heritage;
9.84%
Mixed erties; 1.48%
prop-50.00%
Trang 10Các di sản của Việt Nam theo mức độ bảo vệ
Trang 11Mối liên quan giữa di sản văn hóa và du lịch
hơn về mối quan
hệ với văn hóa địa phương trong suốt thập
kỉ qua…”
ỦY BAN DU LỊCH CHÂU ÂU:
Lịch sử và văn hóa ảnh
hưởng mạnh du khách khi lựa chọn điểm đến du lịch
(và chỉ 15% là không)
NiỀM TIN QUỐC GIA VỀ BẢO VỆ DI SẢN
57%
Trang 12Du lịch văn hóa là gì?
Một hình thức du lịch kết nối với sự di chuyển của con người nhằm thỏa mãn các động cơ về văn hóa
Một hình thức du lịch kết nối với sự di chuyển của con người nhằm thỏa mãn các động cơ về văn hóa
Trang 13Du lịch văn hóa chỉ là một trong rất nhiều
hình thức du lịch
Du lịch tín ngưỡng
Du lịch tín ngưỡng
Du lịch công vụ
Du lịch công vụ
Du lịch văn hóa
Du lịch văn hóa Du lịch
đại trà
Du lịch đại trà
Du lịch mạo hiểm
Du lịch mạo hiểm
Du lịch sinh thái
Du lịch sinh thái
Trang 14Các lợi ích của du lịch di sản văn hóa
Mang lại những trải
nghiệm về văn hóa và
cho phép trao đổi văn
hóa
Góp phần bảo vệ
các di sản đã xây dựng
Trang 15Ngành du lịch ở Việt Nam đang phát triển nhanh – các nhà quản lý di sản văn hóa có theo kịp hay không?
2.1
7.2
12 11.7
Trang 16Liệu các điểm đến di sản của Việt Nam đang
đi đến tới hạn của sự phát triển?
HUẾ HỘI AN
VỊNH HẠ LONG
Sơ đồ khái niệm về các giai
đoạn phát triển của các điểm
di sản chính ở Việt Nam
Trang 17Những thách thức đối với du lịch di sản văn hóa
Trang 18Các thách thức đối với du lịch di sản văn hóa
Có lựa chọn
Phát triển
đến các điểm du lịch và cơ sở vật
chất
Thiệt hại
Trang 19Thảo luận: Chúng ta muốn đi tới đâu?
DU LỊCH
ĐẠI CHÚNG
DU LỊCH TÁC ĐỘNG THẤP
Trang 20Du lịch có trách nhiệm: Xây dựng tương lai
bền vững cho các khu di sản văn hóa
Sử dụng các nguồn tài nguyên thiên nhiên một cách tối ưu trong khi vẫn bảo tồn được các di sản thiên nhiên và đa dạng
sinh học
Tôn trọng và bảo tồn tính xác thực của các giá trị văn hóa xã hội bao gồm việc xây dựng và phục hồi các di sản văn hóa và các giá trị truyền
Trang 21Cách tiếp cận của du lịch có trách nhiệm
2 CÓ NĂNG LỰC
DU LỊCH TRÁCH NHIỆM
Chúng ta phải chấp nhận rằng mọi quyết định và hành động chúng ta thực hiện trong cuộc sống hàng ngày của chúng ta có một tác
đó phải là điều tốt đẹp - dựa trên pháp luật, đạo đức và luân
lý của chúng ta.
Trang 22Nhiều trải nghiệm thú
vị hơn cho khách du
lịch
Các lợi ích của du lịch có trách nhiệm trong
quản lý điểm di sản văn hóa
Trao quyền cho cộng
đồng địa phương trong quá trình phát triển
Kinh tế và việc làm
cho cộng đồng
Góp phần bảo tồn di sản văn
hóa (và tự nhiên)
Trang 23Những nội dung chính áp dụng du lịch có trách
nhiệm trong quản lý điểm di sản văn hóa
Quy hoạch điểm di sản
văn hóa theo hướng bền
di sản văn hóa có trách
Thuyết minh và truyền
thông có trách nhiệm các giá
Trang 24CHỦ ĐỀ 2 QUY HOẠCH ĐIỂM DI SẢN
VĂN HÓA THEO HƯỚNG BỀN VỮNG
BÀI 9 THỰC HÀNH TỐT DU LỊCH CÓ TRÁCH NHIỆM ĐỐI VỚI
CÁC ĐIỂM DI SẢN VĂN HÓA TẠI VIỆT NAM
Trang 25Thảo luận: Vai trò và tầm quan trọng của các
kế hoạch quản lý điểm di sản văn hóa là gì? Những kế hoạch liên quan thế nào tới phát triển bền vững? Chuyện gì sẽ xảy ra nếu một điểm di sản văn hóa không có hoặc thực hiện không
hiệu quả kế hoạch quản lý?
Trang 26Vấn đề là gì?
• Các kế hoạch bảo tồn di sản văn
hóa thường không được xây
dựng hoặc không rõ ràng
• Các quy hoạch di sản văn hóa
thường không có sự phối hợp
và không lồng ghép với các lĩnh
vực khác
• Các kế hoạch tăng trưởng kinh
tế thường được ưu tiên hơn là
các kế hoạch bảo tồn di sản
Trang 27Vai trò và tầm quan trọng của các kế hoạch
quản lý điểm di sản văn hóa
• Hướng dẫn hoạt động hàng ngày và công tác
thuyết minh một cách liên tục
• Cân bằng việc duy trì/ nâng cao tính thống thất
của di sản qua việc mang đến lượng du khách
đủ để đáp ứng các yêu cầu về lợi nhuận
• Mục tiêu:
– Duy trì sự hài hòa và thống nhất của điểm di sản
– Bảo tồn các giá trị văn hóa trọng điểm của điểm
di sản
– Xác định các vấn đề về quản lý
– Thúc đẩy vai trò của các bên liên quan để xây
dựng một chiến lược quản lý cho phép điểm di
sản đáp ứng hiệu quả các loại thách thức khác
Các mối quan tâm chính trong quản lý điểm di sản văn hóa
có trách nhiệm:
• Chất lượng và tính chân thực của sản phẩm
• Tính khả thi về tài chính
• Sự tham gia của các bên liên quan
• Quản lý các tác động tiêu cực
Các mối quan tâm chính trong quản lý điểm di sản văn hóa
có trách nhiệm:
• Chất lượng và tính chân thực của sản phẩm
• Tính khả thi về tài chính
• Sự tham gia của các bên liên quan
• Quản lý các tác động tiêu cực
Trang 28Lợi ích của việc quy hoạch di sản văn hóa tuân theo
các nguyên tắc du lịch có trách nhiệm
Giảm các tác động đối với
môi trường địa phương và
nâng cao chất lượng cuộc
sống của người dân địa
phương
Giảm các tác động đối với
môi trường địa phương và
nâng cao chất lượng cuộc
sống của người dân địa
phương
Đảm bảo tốt hơn cho hoạt
động của các điểm di sản văn
hóa đáp ứng được các cơ hội
và xu hướng thị trường
Đảm bảo tốt hơn cho hoạt
động của các điểm di sản văn
hóa đáp ứng được các cơ hội
và xu hướng thị trường
Đảm bảo các loại hình du lịch được phát triển đem lại thu nhập cho người dân địa phương và bảo vệ các lợi ích
Đảm bảo các loại hình du lịch được phát triển đem lại thu nhập cho người dân địa phương và bảo vệ các lợi ích
Đảm bảo các điểm di sản văn hóa đạt được các tiêu chuẩn và mục tiêu về pháp lý, xã hội, và
kinh doanh
Đảm bảo các điểm di sản văn hóa đạt được các tiêu chuẩn và mục tiêu về pháp lý, xã hội, và
kinh doanh
Tạo thêm cơ hội và quyền hạn tham gia cho các bên liên quan khi thông tin về phát triển điểm văn hóa di sản
Tạo thêm cơ hội và quyền hạn tham gia cho các bên liên quan khi thông tin về phát triển điểm văn hóa di sản
Trang 29kế hoạch quản
lý điểm di sản văn hóa toàn diện
1 Được định hướng bởi một
kế hoạch quản
lý điểm di sản văn hóa toàn diện
2 Có sự tham
gia và xây dựng các mối quan hệ cộng tác
2 Có sự tham
gia và xây dựng các mối quan hệ cộng tác
3 Áp dụng
phương pháp tiếp cận liên ngành và theo khu vực
3 Áp dụng
phương pháp tiếp cận liên ngành và theo khu vực
Các nguyên tắc thực hành tốt trong quy
hoạch điểm di sản văn hóa có trách nhiệm
Trang 30Nguyên tắc 1 Định hướng theo một kế hoạch
quản lý điểm di sản văn hóa toàn diện
• Các điểm di sản văn hóa được quy
hoạch tốt có thể thúc đẩy đầu tư và
tăng trưởng
• Sự phát triển này sẽ không thể đạt
được thông qua quy hoạch truyền
thống và thiếu sự phối hợp
• Quy hoạch điểm di sản văn hóa có sự lồng ghép
giúp quản lý các nhu cầu khác nhau bằng cách liên
kết việc bảo tồn di sản văn hóa với phát triển môi
trường và kinh tế xã hội
Trang 31Thực hành tốt du lịch có trách nhiệm trong xây dựng quy hoạch điểm di sản văn hóa
Bền vững Về văn hóa, xã hội, sinh thái và kinh tế
Toàn diện Xác định tất cả các vấn đề liên quan đến quản lý và phát triển du lịch di sản văn hóaLiên kết ngành Lồng ghép du lịch với các lĩnh vực khác như cơ sở hạ tầng, giáo dục, lao động, và tài nguyên thiên nhiên
Có quá trình Liên tục, linh hoạt và có phản hồi định kỳ
Khả thi Thực tế, khả thi về tài chính và có định hướng triển khai
Trang 32Các bước chính trong áp dụng kế hoạch
quản lý tích hợp điểm di sản văn hóa
CHUẨN BỊ KẾ HOẠCH ĐIỂM
DI SẢN VĂN HÓA
CHUẨN BỊ KẾ HOẠCH ĐIỂM
DI SẢN VĂN HÓA
CHỈNH SỬA – ÁP DỤNG
CHỈNH SỬA – ÁP DỤNG
KIỂM TRA – GIÁM SÁT
KIỂM TRA – GIÁM SÁT
Trang 33Các thành phần quan trọng của một kế hoạch
quản lý tích hợp điểm di sản văn hóa
Giới thiệu Mô tả các mục tiêu và mục đích của kế hoạch quản lý thống nhất điểm di sản
Đánh giá Mô tả tầm nhìn, các mục tiêu theo chủ đề, các cách tiếp cận, hành động, v.v
đối với điểm di sản: tầm nhìn tổng thể và các mục tiêu chung cho toàn vùng, lĩnh vực hành động, mục tiêu, chiến lược, các quy trình thủ tục, cơ cấu tổ chức
Trang 34Bảo tồn, khôi phục và duy trì các di sản văn hóa chân thực và bảo vệ các giá trị sử dụng truyền thống
Bảo tồn các giá trị phi vật thể Đặt ra quy định đối với việc xây dựng mới trong khu vực điểm di sản và ứng dụng thận trọng các công trình cho mục đích sử dụng mới
Kiểm soát các phương tiện đi lại Khả năng di chuyển / dễ tiếp cận trong khu vực văn hóa đối với các thế hệ / nhóm xã hội
An ninh cho các công trình xây dựng
Cải thiện không gian nơi công cộng
Bản sắc văn hóa cho cộng đồng Thuyết minh di sản một cách chân thực (bao gồm truyền thông và tiếp thị)
Trang 35Sự thích ứng của di sản văn hóa với các nhu cầu về môi trường Cải thiện khu vực giải trí và cây xanh trong khu phố cổ
Các điều kiện thời tiết đặc biệt Phong hóa cấu trúc đô thị lịch sử
hóa vật thể đối với
các yêu cầu về môi
trường và giảm
thiểu các tác động
tiêu cực.
Trang 36Tổng quan các nhu cầu địa phương
Các biển hiệu thương mại ở nơi công cộng
Cân bằng hoạt động du lịch với nhu cầu của người dân
Trang 37Quy hoạch cơ sở trong thực tiễn hiệu quả:
Hiến chương ICOMOS
1 Bảo tồn trước hết cần mang lại cho các thành
viên cộng đồng và du khách những trải nghiệm
có trách nhiệm và sự hiểu biết về di sản cũng
như nền văn hóa của cộng đồng đó. 4 Cộng đồng và người dân
địa phương cần tham gia vào quy hoạch bảo tồn và du
lịch.
2 Mối quan hệ giữa các điểm di sản và du lịch
mang tính động và có thể dẫn đến các xung đột
giá trị Điều này cần được quản lý theo cách
bền vững cho các thế hệ hiện tại và trong
tương lai. 5 Các hoạt động du lịch và bảo
tồn cần mang lại lợi ích cho
cộng đồng địa phương.
3 Việc bảo tồn và quy hoạch du lịch cho các điểm
di sản cần đảm bảo rằng trải nghiệm của du
khách là đáng giá, thỏa mãn và thú vị. 6 Các chương trình xúc tiến du
lịch cần bảo vệ và tăng
cường các đặc tính riêng của di sản văn hóa và thiên nhiên.
Trang 38Sử dụng phương pháp PUP trong quy hoạch
điểm di sản văn hóa
• Quá trình tham vấn với sự tham gia tích cực của các bên liên quan
• Kiến thức rộng, chuyên môn vững, kỹ năng quản lý
sự tham gia của các chuyên gia mang đến nhiều yếu
Giai đoạn 2
Lập kế hoạch cho các di sản
Giai đoạn 3 Viết báo cáo kế hoạch quản lý du lịch
Giai đoạn 3 Viết báo cáo kế hoạch quản lý du lịch
Trang 39Giai đoạn 1 Chuẩn bị lập kế hoạch
• Thuyết trình và phỏng vấn ban đầu của các bên liên quan
Trang 40Giai đoạn 2 Lập kế hoạch cho điểm di sản
2
• Hồ sơ phân khu,
thành phần và du khách
Trang 41Giai đoạn 3 Viết báo cáo kế hoạch quản lý
Trang 42Nguyên tắc 2 Có sự tham gia và hợp tác trong quy hoạch điểm di sản văn hóa
• Quy hoạch điểm di sản văn hóa thường liên quan đến các bên khác nhau từ cấp địa phương đến cấp quốc tế
• Tuy nhiên mỗi bên liên quan thường có mục tiêu
khác nhau
• Sự tham gia công bằng và rộng rãi vào quy hoạch
điểm di sản văn hóa đảm bảo đạt được tất cả các mục tiêu và ít thấy ảnh hưởng của các tác động tiêu cực
Trang 43Lĩnh vực quan tâm của các bên liên quan trong quy hoạch điểm di sản văn hóa
Cộng đồng
Phát triển kinh tế Các cơ sở vật chất vui chơi giải trí
Bảo tồn các giá trị xã hội
Ngành du lịch
Hạ tầng cơ sở du lịch
Cơ sở vật chất cho du khách Thuyết minh di sản
Lợi nhuận
Các nhà quản lý điểm di sản
Bảo vệ các điểm di sản Quản
lý cơ sở vật chất Quản lý du khách
Trang 44Xây dựng dựa trên điểm mạnh của
các bên liên quan
CHÍNH PHỦ: Cung cấp hạ tầng cơ sở cho các
điểm đến, an toàn và an ninh cho du khách, các
chính sách thuận lợi và các kế hoạch thúc đẩy phát
triển kinh tế xã hội, nắm bắt và quản lý doanh thu,
tiếp thị các điểm đến.
CHÍNH PHỦ: Cung cấp hạ tầng cơ sở cho các
điểm đến, an toàn và an ninh cho du khách, các
chính sách thuận lợi và các kế hoạch thúc đẩy phát
triển kinh tế xã hội, nắm bắt và quản lý doanh thu,
DÂN ĐỊA PHƯƠNG: Ảnh hưởng tới các quyết
định về quản lý và sử dụng điểm di sản, việc
làm / nguồn nhân lực tại điểm di sản, hoạt động
của các doanh nghiệp du lịch hoặc văn hóa, đóng
góp vào nghiên cứu di sản văn hóa, quy hoạch và
phát triển, các đại sứ văn hóa và tình nguyện viên
DÂN ĐỊA PHƯƠNG: Ảnh hưởng tới các quyết
định về quản lý và sử dụng điểm di sản, việc
làm / nguồn nhân lực tại điểm di sản, hoạt động
của các doanh nghiệp du lịch hoặc văn hóa, đóng
góp vào nghiên cứu di sản văn hóa, quy hoạch và
phát triển, các đại sứ văn hóa và tình nguyện viên
CÁC CƠ QUAN PHÁT TRIỂN: Hỗ trợ kỹ thuật
để phát triển vật chất, hỗ trợ tài chính cho việc khôi phục / nghiên cứu, xây dựng năng lực di sản
văn hóa.
CÁC CƠ QUAN PHÁT TRIỂN: Hỗ trợ kỹ thuật
để phát triển vật chất, hỗ trợ tài chính cho việc khôi phục / nghiên cứu, xây dựng năng lực di sản
văn hóa.
LĨNH VỰC THAM GIA CỦA CÁC BÊN LIÊN QUAN ĐỂ XEM XÉT QUY
HOẠCH
LĨNH VỰC THAM GIA CỦA CÁC BÊN LIÊN QUAN ĐỂ XEM XÉT QUY
HOẠCH