Tóm tắt bài họcMục tiêu Sau khi hoàn thành bài này học viên sẽ có thể: • Giải thích cách áp dụng các kỹ năng nghiên cứu và phân tích các dữ liệu có được • Giải thích cách thiết kế các t
Trang 1BÀI 8 KIỂM SOÁT TÁC ĐỘNG DU LỊCH
CÓ TRÁCH NHIỆM VÌ TÍNH BỀN VỮNG
Trang 2Tóm tắt bài học
Mục tiêu
Sau khi hoàn thành bài này học viên sẽ có thể:
• Giải thích cách áp dụng các kỹ năng nghiên cứu và
phân tích các dữ liệu có được
• Giải thích cách thiết kế các tiêu chí thành công và các
chỉ số hoạt động để kiểm soát và đánh giá các sản
phẩm và dịch vụ tour
• Giải thích cách diễn giải các kết quả nghiên cứu về
tác động của các dịch vụ và sản phẩm du lịch
• Giải thích cách thực hiện các nguyên tắc cải thiện
liên tục trong việc kiểm soát và phát triển sản phẩm.
Mục tiêu
Sau khi hoàn thành bài này học viên sẽ có thể:
• Giải thích cách áp dụng các kỹ năng nghiên cứu và
phân tích các dữ liệu có được
• Giải thích cách thiết kế các tiêu chí thành công và các
chỉ số hoạt động để kiểm soát và đánh giá các sản
phẩm và dịch vụ tour
• Giải thích cách diễn giải các kết quả nghiên cứu về
tác động của các dịch vụ và sản phẩm du lịch
• Giải thích cách thực hiện các nguyên tắc cải thiện
liên tục trong việc kiểm soát và phát triển sản phẩm.
Các chủ đề
1 Tổng quan kiểm soát tác động du lịch có trách nhiệm vì tính bền vững
2 Lập kế hoạch và tổ chức chương trình kiểm soát
3 Phát triển các chỉ số kiểm soát
2 Lập kế hoạch và tổ chức chương trình kiểm soát
3 Phát triển các chỉ số kiểm soát
4 Thực hiện, điều chỉnh
và cải thiện các chương trình kiểm soát
Trang 3CHỦ ĐỀ 1 TỔNG QUAN KIỂM SOÁT
Trang 4Vai trò và tầm quan trọng của việc kiểm soát
tác động của du lịch
• Các thị trường và điểm đến du
lịch liên tục thay đổi
• Kiểm soát là thiết yếu trong việc
đánh giá và quản lý thay đổi
• Việc kiểm soát sẽ giúp:
– Cải thiện hiểu biết về hiệu quả của
hoạt động du lịch
– Xác định các vấn đề cần cải thiện
và nơi những thay đổi đang diễn ra
– Giúp cho các điểm đến và doanh
nghiệp duy trì khả năng cạnh tranh
4
Trang 5Thế giới du lịch không kiểm soát sẽ …
• Không có dữ liệu về các điều kiện và xu
hướng du lịch để kiểm soát các nhà cung ứng,
các nhà lập kế hoạch và quản lý:
– Không thể đảm bảo với các bên liên quan về tính
tin cậy của các quyết định họ đưa ra
– Không thể xử lý được các mối lo ngại và các chỉ
trích của mọi người; và
– Không thể hoàn thành đầy đủ nhiệm vụ hay đánh
giá tính hiệu quả của các hoạt động họ làm
• Hơn nữa, nếu các nhà lập kế hoạch hoặc quản
lý không thực hiện việc kiểm soát, ai đó khác
sẽ làm – và việc kiểm soát sẽ trở lên lộn xộn.Adapted from: Eagles, P., McCool, S & Haynes, C 2002, Sustainable Tourism in Protected
Areas: Guidelines for Planning and Management, IUCN Gland, Switzerland and Cambridge,
UK
Nguồn ảnh: http://www.flickr.com/photos/stevendepolo/4605621230/
Trang 6Các đặc điểm cở bản của việc kiểm soát tác động du lịch có trách nhiệm vì tính bền vững
4 Có sự th am gia của
tất cả các bên liên quan chín h
3 Yêu cầu đặt mục tiêu
theo tiêu chí SMART
1 Đảm bảo phát triển du lịch có
chiến lược
2 Sử dụng các
mục tiêu du lịch có
trách nhiệm
Trang 71 Kiểm soát tác động du lịch có trách nhiệm đảm
bảo phát triển du lịch có chiến lược
Xác định các
một cách hiệu quả
Các yêu cầu đánh giá kết quả
Khuyến khích sự thích nghi và liên tục cải thiện
Trang 82 Kiểm soát tác động du lịch có trách nhiệm đảm bảo đạt được các mục tiêu về du lịch bền vững
Mục tiêu môi trường
Mục tiêu môi trường
Trang 93 Kiểm soát tác động du lịch có trách nhiệm đảm bảo các mục tiêu đặt ra phải SMART
Mục tiêu SMART
Cụ thể Đo lường Đo lường được được đạt được đạt được Có thể Có thể Thực tế thời gian thời gian Có mốc Có mốc
Trang 104 Kiểm soát tác động du lịch có trách nhiệm cần xem xét
các mối quan tâm của các bên liên quan chính
Các cộng đồng
Doanh nghiệp
Các cơ quan Quản lý Nhà nước
Các bên khác
Trang 11Những mục tiêu khác nhau của các bên liên
quan trong kiểm soát du lịch
CÁC THÀNH VIÊN
CỘNG ĐỒNG
muôn biết du lịch đang
hưởng đến cuộc sống,
văn hóa và môi trường
của họ như thế nào
DOANH NGHIỆP
muốn biết các thay đổi trong các thị trường du lịch và ý nghĩa của các thay đổi này đối với phát triển kinh doanh
TỔ CHỨC PCP - NGOs
muốn biết tác động của
du lịch lên lĩnh vực cụ thể họ đang quan tâm
CHÍNH QUYỀN ĐỊA PHƯƠNG
muốn biết du lịch hoạt động thế nào và đóng góp vào thực hiện các mục tiêu phát triển của địa phương ở mức độ nào
CHÍNH QUYỀN TRUNG ƯƠNG
muốn biết các giá trị của
du lịch về mặt kinh tế và
xã hội và du lịch đóng góp đến mức nào vào các mục tiêu phát triển của
quốc gia
Trang 12Thảo luận: Tại sao việc kiểm soát và đánh
giá phát triển du lịch theo hướng bền vững lại quan trọng Những lợi ích khi thực hiện và các hậu quả khi không thực hiện là gì?
Trang 13Các lợi ích của việc kiểm soát tác động
Tính tin cậy
Tính tin cậy
Lên kế hoạch
Lên kế hoạch
Hoạch định chính sách và vận động
Hoạch định chính sách và vận động
Trang 14Kiểm soát tác động du lịch vì phòng ngừa và
can thiệp sớm vẫn tốt hơn khắc phục!
hợp thì không
thể quay trở lại trạng thái ban đầu được nữa
“Trời đất, khách
du lịch đến từ
đâu mà đông
thế? Vài năm
trước tôi đâu có
thấy đông như
trước tôi đâu có
thấy đông như
vậy đâu nhỉ?”
“Tôi đã nghĩ là chúng ta có thể xử lý được lượng khách du lịch cho tới khi tôi thấy bọn trẻ con có hành động như người nước ngoài , tôi mới thấy nên văn hóa của chúng ta đã thay đổi biết bao nhiêu!”
“Tôi đã nghĩ là chúng ta có thể xử lý được lượng khách du lịch cho tới khi tôi thấy bọn trẻ con có hành động như người nước ngoài , tôi mới thấy nên văn hóa của chúng ta đã thay đổi biết bao nhiêu!”
“Khi chúng tôi bắt đầu cho chạy tour đến động gần đây một vài khách đã phá hoại những đá thạch nhũ đẹp Bây giờ thì chúng ta mất hẳn những thứ đó
rồi”
“Khi chúng tôi bắt đầu cho chạy tour đến động gần đây một vài khách đã phá hoại những đá thạch nhũ đẹp Bây giờ thì chúng ta mất hẳn những thứ đó
rồi”
“Ta đúng là đã cho quá nhiều khách vào đây nhưng quá nhiều doanh nghiệp hiện nay đang phụ thuộc vào họ nên họ
sẽ không thể ủng hộ việc giảm lượng du khách đi.”
“Ta đúng là đã cho quá nhiều khách vào đây nhưng quá nhiều doanh nghiệp hiện nay đang phụ thuộc vào họ nên họ
sẽ không thể ủng hộ việc giảm lượng du khách đi.”
Trang 15Thực hiện chương trình kiểm soát tác động
Ban chỉ đạo kiểm soát
• Lên kế hoạch chương
trình kiểm soát
XÂY DỰNG CÁC CHỈ
SỐ KiỂM SOÁT
• Xem xét các chỉ số sẵn có
• Lên danh sách ngắn và lựa chọn các chỉ số
THỰC HiỆN CHƯƠNG TRÌNH KIỂM SOÁT
• Đánh giá tính khả thi
và các phương pháp thu thập dữ liệu
THÍCH NGHI
& CẢI THIỆN CHƯƠNG TRÌNH KIỂM SOÁT
Học và điều chỉnh theo các điểm được và chưa
được
CHỦ ĐỀ 2
Trang 16CHỦ ĐỀ 2 LẬP KẾ HOẠCH VÀ TỔ
CHỨC CHƯƠNG TRÌNH KIỂM SOÁT
BÀI 8 KIỂM SOÁT TÁC ĐỘNG DU LỊCH CÓ TRÁCH NHIỆM VÌ TÍNH BỀN VỮNG
Trang 17Chuẩn bị cho chương trình kiểm soát tác động du lịch về tính bền vững
1.Thiết lập nhóm
hoặc Ban chỉ đạo
kiểm soát du lịch
1.Thiết lập nhóm
hoặc Ban chỉ đạo
Trang 181 Thiết lập nhóm hoặc Ban chỉ đạo kiểm soát
Ai có kỹ năng để xem xét và điều chỉnh chương trình?
Ai có mạng lưới để phổ biến kết quả?
Ai có mạng lưới để phổ biến kết quả?
Ai có nguồn lực
để thực hiện chương trình?
Nguồn ảnh: Pixabay, http://pixabay.com/
Trang 19Đưa các bên liên quan tham gia vào vị trí phù
hợp nhất trong quá trình kiểm soát
GIAI ĐOẠN PHÁT TRIỂN
GIAI ĐOẠN THU THẬP
DỮ LIỆU
GIAI ĐOẠN THU THẬP
DỮ LIỆU
GIAI ĐOẠN THỰC HIỆN
GIAI ĐOẠN THỰC HIỆN
Trang 20Nhóm các bên liên quan để cân nhắc tham gia
chương trình kiểm soát du lịch
KHỐI CƠ QUAN NHÀ NƯỚC
• Các đơn vị có quan tâm đến lập
kế hoạch hay duy trì các điểm
tham quan cụ thể
KHỐI TƯ NHÂN
• Các doanh nghiệp và nhân viên khối tư nhân
• Các đại lý lữ hành và điều hành
du lịch
• Các cơ sở lưu trú, các nhà hàng, các điểm tham quan và giải trí
• Các dịch vụ hàng không, đường
bộ, đường biển và đường sông
• Hướng dẫn viên, phiên dịch, người cung cấp thông tin và các nhà cung cấp trang cụ
• Các đơn vị cung ứng trong ngành
• Các tổ chức du lịch và thương mại
• Các tổ chức phát triển kinh doanh
• Các nhóm cộng đồng và cộng đồng địa phương
• Các nhóm văn hóa và nhóm dân bản địa
• Các nhà lãnh đạo truyền thống
• Du khách và các tổ chức đại diện
du khách ở nước bản địa
• Các cơ quan du lịch quốc tế
Nguồn: Miller, G & Twining Ward L 2005, Montioring for a sustainable tourism transition: The Challenge of developing and using indicators, Cabi Publishing
Trang 212 Lên kế hoạch chương trình kiểm soát tác
động du lịch về tính bền vững
• Quan trọng là chương trình
kiểm soát phải hiểu rõ nhu cầu,
mục đích và phạm vi trước khi
bắt đầu thực hiện công việc
• Các yêu cầu chính bao gồm:
A.Các thỏa thuận
về nhu cầu
A.Các thỏa thuận
về nhu cầu B Điều phối tốt
C Thiết lập tầm nhìn, mục tiêu và mục đích
C Thiết lập tầm nhìn, mục tiêu và mục đích
Trang 22A Thống nhất về nhu cầu cho chương trình
kiểm soát tác động du lịch về bền vững
Cái gì? cần hiểu tầm quan trọng của việc Các bên liên quan tại điểm đến
kiểm soát tác động của du lịch
Tại sao? Để tạo quyền sở hữu, tạo điều kiện hỗ trợ và được tham gia
Thế nào? Họp các bên liên quan với đầy đủ đại diện
Trang 23B Thiết lập sự điều phối hiệu quả chương
trình kiểm soát tác động du lịch
• Mời các thành viên có
kiến thức và các kỹ năng cần thiết
• Đảm bảo cơ cấu đáp ứng
các nhu cầu của các nhiệm
vụ, các thành viên và các nhóm liên quan
• Đảm bảo cơ cấu toàn diện, đáng tin cận, và minh bạch nhưng cũng hiệu quả
• Xem xét nhu cầu cho các thành phần bổ sung tùy theo khuôn khổ hợp tác
• Xác định các quy định chức năng
Trang 24C Thiết lập các mục tiêu cho chương trình
kiểm soát tác động du lịch
• Mục tiêu xác định tầm nhìn về phát
triển bền vững và sự đóng góp của
du lịch trong việc đạt được điều đó
• Quá trình phát triển cho phép các
bên liên quan xác định mong đợi
của họp đối với du lịch và xem xét
cách đạt được những mong đợi đó.
• Tất cả các mục tiêu phải tuân theo
nguyên tắc SMART
MỤC ĐÍCH Cái
chúng ta muốn đạt được
MỤC TIÊU Cách
thức để đạt được
Trang 25• Giảm tỉ lệ người sống dưới mức nghèo xuống dưới mức 10% trong 5 năm
• Tăng số lượng người lao động được tuyển dụng trong ngành du lịch lên 25% trong
3 nămNhằm khuyến khích sự
tham gia đông đảo của
địa phương vào du lịch
dựa vào cộng đồng
• Đảm bảo 100% các hộ gia đình có nước máy trong vòng 2 năm
• Nhằm tăng số lượng và phạm vi các thành viên trong cộng đồng tham gia vào các cuộc họp lên kế hoạch
• Tăng số lượng phụ nữ tham gia kinh doanh trong du lịch
• Tăng tỉ lệ giám sát viên là phụ nữ lên 25% hoặc hơn thế
Nguồn: SNV Vietnam & the University of Hawaii, School of Travel Industry Management 2007, A Toolkit for
Monitoring and Managing Community-based Tourism, SNV Vietnam & the University of Hawaii, USA
Trang 26D Xác định phạm vi chương trình kiểm soát
• Các đường biên có thể được
xác định sẵn hoặc chưa biết
Nếu các đường biên chưa được xác định,
Nếu các đường biên chưa được xác định,
Trang 27Ví dụ về phạm vi nghiên cứu trong chương
trình kiểm soát du lịch bền vững
Phạm vi địa lý
Các vấn
đề văn hóa-xã hội
Các vấn
đề văn hóa-xã hội
Các vấn
đề môi trường
LÀNG
Các vấn
đề văn hóa xã hội
Các vấn
đề văn hóa xã hội
Các vấn
đề môi trường
THỊ TRẤN
Các vấn
đề văn hóa xã hội
Các vấn
đề văn hóa xã hội
Các vấn
đề môi trường
VÙNG
Phạm vi các lĩnh vực liên quan
Trang 28Ví dụ về các vấn đề chính cần xem xét khi tiếp
cận tính bền vững của du lịch
Bình đẳng giới và hòa nhập xã
hội
• Gia đình hạnh phúc, cơ hội việc làm
bình đẳng, vai trò giới trong cộng
đồng truyền thống, tiếp cận với khoản
vay và tín dụng, kiểm soát thu nhập
có liên quan tới du lịch
Bình đẳng giới và hòa nhập xã
hội
• Gia đình hạnh phúc, cơ hội việc làm
bình đẳng, vai trò giới trong cộng
đồng truyền thống, tiếp cận với khoản
vay và tín dụng, kiểm soát thu nhập
có liên quan tới du lịch
Giảm nghèo/ phát triển kinh tế
• Thu nhập, việc làm, kinh doanh, chất lượng sống
Giảm nghèo/ phát triển kinh tế
• Thu nhập, việc làm, kinh doanh, chất lượng sống
Bảo vệ môi trường
• Quản lý rác thải, sử dụng năng lượng
và thải khí carbon, tiếp cận với nguồn
nước, bảo vệ đa dạng sinh học, bảo vệ
khỏi các thiên tai
Bảo vệ môi trường
• Quản lý rác thải, sử dụng năng lượng
và thải khí carbon, tiếp cận với nguồn
nước, bảo vệ đa dạng sinh học, bảo vệ
khỏi các thiên tai
Gìn giữ văn hóa và quảng bá
• Gìn giữ truyền thống và các giá trị, duy trì các giá trị và ý nghĩa văn hoác, duy trì các điểm di sản văn hóa
Gìn giữ văn hóa và quảng bá
• Gìn giữ truyền thống và các giá trị, duy trì các giá trị và ý nghĩa văn hoác, duy trì các điểm di sản văn hóa
Lợi nhuận xã hội
• Chất lượng cuộc sống, tội phạm, tiếp cận các nguồn lực, tiếp cận về chăm sóc sức khỏe, tiếp cận giáo dục, hạn chế phân bố dân cư không đều giữa thành thị và nông thôn
Lợi nhuận xã hội
• Chất lượng cuộc sống, tội phạm, tiếp cận các nguồn lực, tiếp cận về chăm sóc sức khỏe, tiếp cận giáo dục, hạn chế phân bố dân cư không đều giữa thành thị và nông thôn
Trang 30Vai trò và tầm quan trọng của các chỉ số bền vững trong kiểm soát các tác động du lịch
và môi trường của một điểm đến
• Các cân nhắc liên quan tới kinh tế bền vững
• Các vấn đề liên quan tới các tài sản văn hóa và giá trị xã hội
• Các vấn đề quản lý và tổ chức trong ngành du lịch và các điểm đến rộng hơn
TRỌNG TÂM CỦACÁC CHỈ
SỐ KIỂM SOÁT
DU LỊCH BỀN VỮNG
• Các vấn đề cần cân nhắc tới nguồn tài nguyên thiên nhiên
và môi trường của một điểm đến
• Các cân nhắc liên quan tới kinh tế bền vững
• Các vấn đề liên quan tới các tài sản văn hóa và giá trị xã hội
• Các vấn đề quản lý và tổ chức trong ngành du lịch và các điểm đến rộng hơn
Trang 31hỗ trợ việc quy hoạch chiến lược rộng lớn
• Nhằm phát hiện ra những thay đổi lớn trong du lịch ở tầm quốc gia, so sánh với các quốc gia khác, tạo cơ sở so sánh cho việc nhận diện các thay đổi ở các cấp độ địa phương và
hỗ trợ việc quy hoạch chiến lược rộng lớn
Cấp độ khu vực
• Như đầu vào cho các quy hoạch vùng và các quá trình bảo tồn, làm cơ sở để so sánh giữa vùng với nhau và cung cấp thông tin cho quá trình quy hoạch cấp quốc gia
• Như đầu vào cho các quy hoạch vùng và các quá trình bảo tồn, làm cơ sở để so sánh giữa vùng với nhau và cung cấp thông tin cho quá trình quy hoạch cấp quốc gia
Cấp độ điểm đến • Nhằm xác định các yếu tố quan trọng của các tài sản, tình
trạng của ngành du lịch, các rủi ro, và hiệu suất thực hiện
• Nhằm xác định các yếu tố quan trọng của các tài sản, tình trạng của ngành du lịch, các rủi ro, và hiệu suất thực hiện
Cấp độ điểm du lịch
• Phục vụ các quyết định về kiểm soát điểm, quản lý và phát triển trong tương lai về các điểm tham quan mà các chỉ số cấp quản lý có thể hỗ trợ quy hoạch và quản lý điểm
• Phục vụ các quyết định về kiểm soát điểm, quản lý và phát triển trong tương lai về các điểm tham quan mà các chỉ số cấp quản lý có thể hỗ trợ quy hoạch và quản lý điểm
Nguồn: World Tourism Organization 2004, Indicators of Sustainable Development for
Tourism Destinations: A Guidebook, World Tourism Organisation, Madrid, Spain
Trang 32• Thước đo về nỗ lực quản lý
• Thước đo về hiệu quả quản lý
Tác động
Kết quả
Kết quả
Đầu ra
Trang 33Loại tác động với Loại chỉ số
Tác động môi trường
Tác động xã hội
Tác động kinh tế
Chỉ số định lượng
Chỉ số định lượng
Chỉ số định tính
Chỉ số định tính
TÁC ĐỘNG
Chỉ số phân loạiChỉ số quy phạmChỉ số danh nghĩaChỉ số dựa trên ý kiến
Dữ liệu thô
Tỉ sốPhần trăm
LOẠI CHỈ SỐ LOẠI THƯỚC ĐO
Trang 34Lợi ích của các chỉ số thực hiện tốt
Cung cấp thông thi
cho việc ra quyết
định
Cung cấp thông thi
cho việc ra quyết
ra, kết quả và tác
động
Đảm bảo tính nhất quán về hoạt động, đầu
ra, kết quả và tác
động
Giúp đánh giá hiệu suất thực hiện của dự án và nhân viên
Giúp đánh giá hiệu suất thực hiện của dự án và nhân viên