Ngu van 9: On tap ve tho

Thể hiện cảm xúc về thiên nhiên và lao động, niềm vui trong cuộc sống mới Nhiều hình ảnh đẹp, đ ợc sáng tạo bằng liên t ởng, t ởng t ợng, bút pháp lãng mạn, âm h ởng khoẻ khoắn, lạc quan

TiÕt 127:

«n tËp vÒ

th¬

Tiết 127 : Ôn tập

về thơ.

Bài 1 Lập bảng thống kê các tác phẩm thơ

hiện đại đã học trong sách ngữ văn 9 theo mẫu ST :

T Giai đoạ

n

Tên bài thơ

Tác giả sáng Năm

tác

Th

ể th

ơ

Tóm tắt nội dung

Đặc sắc nghệ thuật

1

1945

-

1954

2

1954

-

1964

3

1964

-

1975

4

Sau

1975

Giai

đoạ

n

St

t Tên

bài thơ

Tác giả sáng Năm

tác

Th

ể th

ơ

Tóm tắt nội

dung nghệ thuật Đặc sắc

1

1945

-

1954

Đồng

Chính chí

Hữu

1948

Tự

do

Tình đồng

chí của những

ng ời lính cùng chung cảnh ngộ

và lí t ởng chiến

đấu đ ợc thể hiện tự nhiên, bình dị mà sâu sắc, nó góp

phần tạo nên sức mạnh và vẻ đẹp tinh thần của ng

ời lính cách mạng

Chi tiết,

hình

ảnh, ngôn

ngữ

giản dị,

chân thực, cô

đọng, giàu sức

biểu cảm.

Giai

đoạ

n

T

T Tên bài

thơ

Tác giả sáng Năm

tác

Th

ể th

ơ

Tóm tắt nội dung Đặc sắc nghệ

thuật

2

3

4

1954-

1964

Đoàn thuy

ền

đánh cá

Co

n cò

Bếp lửa

Huy Cận

Chế Lan Viên

Bằng Việt

1958

1962

1963

Bảy chữ

Tự do

7 chữ

kết hợp

8 chữ

Bức tranh đẹp, rộng lớn về thiên nhiên, vũ trụ và ng

ời lao động Thể hiện cảm xúc về thiên nhiên và lao

động, niềm vui trong cuộc sống mới

Nhiều hình

ảnh đẹp, đ ợc sáng tạo bằng liên t ởng, t ởng

t ợng, bút pháp lãng mạn, âm

h ởng khoẻ khoắn, lạc quan

Từ hình t ợng con

cò trong lời hát

ru, ngợi ca tình

mẹ và ý nghĩa của lời ru đối với cuộc sống con ng ời

Vận dụng sáng tạo hình ảnh

và giọng

điệu lời ru của ca dao

Những kỉ niệm xúc

động về bà và tình

bà cháu, lòng kính yêu trân trọng và biết ơn của cháu

đối với bà và cũng là

đối với gia đình, quê h ơng, đất n ớc

Kết hợp biểu cảm với miêu tả

và bình luận; sáng tạo hình

ảnh bếp lửa gắn liền với hình ảnh ng ời bà

Giai

đoạ

n

Stt Tên

bài thơ

Tác giả sáng Năm

tác

Th

ể thơ

Tóm tắt nội dung Đặc sắc

nghệ thuật

5

6

1964-

1975

Bài thơ

về tiểu

đội

xe khôn

g kính

Khúc hát

ru nhữn

g em

bé

mẹ

Phạm Tiến Duật

Nguy

ễn Khoa

Điềm

1969

1971

Tự do

Chủ yếu

là tám chữ

Qua hình ảnh những chiếc xe

độc đáo – xe không kính, khắc hoạ nổi bật hình

ảnh những ng ời lính lái xe trên tuyến Tr ờng Sơn trong kháng chiến chống Mĩ với t thế hiên ngang, tinh thần dũng cảm và

ý chí chiến đấu giải phóng miền Nam

Chất liệu hiện thực sinh động, hình ảnh

độc đáo;

giọng điệu

tự nhiên, khoẻ khoắn, giàu tính khẩu ngữ

Thể hiện tình yêu

th ơng con của bà

mẹ Tà-Ôi gắn liền với lòng yêu n ớc, tinh thần chiến đấu và khát vọng về t ơng lai

Khai thác

điệu ru ngọt ngào, trìu mến Giọng thơ tha

thiết, hình

ảnh giản dị

Giai

đoạ

n

Stt Tên

bài thơ

Tác giả sáng Năm

tác

Th

ể thơ

Tóm tắt nội dung Đặc sắc nghệ thuật

7

8

9

Sau

năm

1975

Viến

g lăng Bác

Sang thu

Viễn

Ph ơng

Hữu Thỉn h

1976

1977

Tám chữ

Năm chữ

Lòng thành kính

và niềm xúc

động sâu sắc của nhà thơ đối với Bác Hồ trong một lần từ miền Nam ra viếng lăng Bác.

Giọng điệu trang trọng và thiết tha; nhiều hình ảnh ẩn dụ

đẹp và gợi

cảm; ngôn ngữ bình dị, cô

đúc

Biến chuyển của thiên nhiên lúc giao mùa từ hạ sang thu qua sự cảm nhận tinh tế của tác giả.

Hình ảnh thiên nhiên đ ợc cảm nhận bằng nhiều cảm giác tinh

nhạy, ngôn ngữ chính xác, gợi cảm.

ánh trăng Nguyễn

Duy

1978 Năm

chữ

Từ hình ảnh ánh trăng trong thành phố, gợi lại những năm tháng đã qua của cuộc đời ng ời lính gắn bó với thiên nhiên, đất n

ớc bình dị, nhắc nhở thái độ sống nghĩa tình,

chung thuỷ

Hình ảnh bình

dị mà giàu ý nghĩa biểu t ợng; giọng điệu chân thành, nhỏ nhẹ

mà sâu sắc

Giai

đoạ

n

Stt Tên

bài thơ

Tác giả sáng Năm

tác

Th

ể thơ

Tóm tắt nội dung Đặc sắc nghệ thuật

10

11

Mùa xuân nho nhỏ

Thanh Hải 1980 Năm chữ

Cảm xúc tr ớc mùa xuân của thiên nhiên và

đất n ớc, thể hiện ớc nguyện chân thành góp mùa xuân nhỏ của đời mình vào cuộc

đời chung

Thể thơ năm chữ có nhạc

điệu trong sáng, tha thiết, gần với dân ca; hình

ảnh đẹp, giản dị, những so sánh, ẩn dụ sáng tạo

Nói với con

Y Ph

ơng

Sau năm 1975

Tự

do Bằng lời trò chuyện với con,

bài thơ thể hiện sự gắn bó, niềm tự hào về quê h ơng và

đạo lí sống của dân tộc

Cách nói giàu hình ảnh, vừa

cụ thể, gợi cảm, vừa gợi ý nghĩa sâu xa

Sau

năm

1975

a Tái hiện cuộc sống của đất n ớc và hình ảnh con

ng ời Việt Nam từ sau cách mạng tháng Tám, qua

nhiều giai đoạn: + Hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mĩ

với nhiều gian khổ, hi sinh nh ng rất anh hùng.

+ Công cuộc lao động, xây dựng đất n ớc và

những mối quan hệ tốt đẹp của con ng ời.

+ Yêu quê h ơng đất n ớc, yêu quê h

ơng.

+ Tình đồng chí, sự gắn bó cách mạng, lòng

kính yêu Bác Hồ.

+ Những tình cảm gần gũi và bền chặt: Tình

mẹ – con, tình bà - cháu, trong sự thống nhất với

những tình cảm chung rộng lớn

Bài 2 Cuộc sống của đất n ớc và t t ởng, tình cảm của con ng ời qua các tác phẩm:

b Ca ngợi, khẳng định tâm hồn, tình cảm, t t ởng của con ng ời Việt Nam trong một thời kì nhiều thay

đổi sâu sắc:

Bài 3 Nhận xét điểm chung và nét riêng trong nội dung và cách biểu hiện tình mẹ con trong các bài : Khúc hát ru những em bé lớn trên l ng mẹ; Con cò.

* Giống

nhau:- Ca ngợi tình mẹ – con thắm thiết, thiêng liêng,

bất diệt

- Dùng điệu ru, lời ru của ng ời mẹ

* Khác

nhau:

Khúc hát ru những em bé

lớn trên l ng mẹ Con cò.

- Sự thống nhất giữa tình yêu

con với tình yêu n ớc gắn bó với

cách mạng và ý chí chiến đấu

của ng ời mẹ Tà-Ôi trong hoàn

cảnh gian khổ ở chiến khu

miền Tây Thừa Thiên trong

những năm kháng chiến chống

Mĩ

- Từ hình t ợng con cò quen thuộc trong ca dao hát ru để ngợi ca tình mẹ và ý nghĩa của lời hát ru ( chắp cánh cho mọi ớc mơ trở thành hiện

thực )

Bài 4 Nhận xét về hình ảnh ng ời lính và tình

đồng đội của họ trong các bài thơ: Đồng chí; Bài thơ về tiểu đội xe không kính; ánh trăng * Giống

nhau:

- Đều viết về ng ời lính với những vẻ đẹp về tính cách, phẩm chất và tâm hồn của họ

* Khác

nhau:Đồng chí Bài thơ về tiểu đội

xe… ánh trăng.

-Thời kì đầu kháng

chiến chống Pháp

-Xuất thân từ những

nông dân , tình đồng

chí dựa trên cùng cảnh

ngộ, cùng lí t ởng

chiến đấu, cùng chia

sẻ nhũng gian khó

-Vẻ đẹp và sức mạnh

của tình đồng chí ở

những ng ời lính

cách mạng

-Thời kì kháng chiến chống Mĩ

-Tinh thần dũng cảm, bất chấp mọi khó khăn, nguy hiểm, t thế hiên ngang, lạc quan, ý chí chiến đấu giải phóng Miền Nam

-Tiêu biểu cho thế hệ trẻ trong cuộc kháng chiến chống Mĩ

-Chiến tranh đã đi qua, sống trong hoà bình

- Suy ngẫm của ng ời lính đã đi qua chiến tranh, nay sống giữa thành phố, trong hoà bình, gợi lại nhiều kỉ niệm gắn bó trong hoàn cảnh khó khăn

-Nhắc nhở về đạo lí nghĩa tình thuỷ chung

Thảo luận

Bài 5. Nhận xét bút pháp xây dựng hình ảnh thơ trong các bài:

Đoàn thuyền đánh cá; ánh trăng; Mùa xuân nho nhỏ; Con cò.

Đoàn thuyền

đánh cá.

ánh trăng Mùa xuân nho

nhỏ Con cò.

T ởng t ợng,

phóng đại, với

nhiều liên t ởng,

so sánh độc đáo

Hình ảnh, chi tiết, chân thực, rất bình

dị, chủ yếu gợi tả không đi vào chi tiết mà h ớng tới

ý nghĩa khái quát và biểu t ợng của hình

ảnh

Hình ảnh thơ đẹp, giản dị mang đặc

tr ng xứ Huế, giàu nhạc điệu, gợi cảm, so sánh

và ẩn dụ sáng tạo

Hình ảnh gần gũi, thân thuộc, vận dụng ca dao, đúc kết những suy ngẫm sâu sắc

Bài 6 Phân tích một khổ thơ mà em thích trong các bài thơ đã học.

H ớng dẫn học ở nhà:

- Xem lại toàn bộ nội dung đã ôn tập trên

lớp, đặc biệt chú ý đến nét đặc sắc

về nghệ thuật và nội dung cơ bản của từng bài thơ.

- Đọc và trả lời các câu hỏi ở tiết 128:

Nghĩa t ờng minh và hàm ý.

+ Tìm hiểu điều kiện sử dụng hàm ý + Tạo một tình huống đối thoại trong

đó có sử dụng hàm ý.