Cân bằng pha hệ một thành phần3 pha của nước Trạng thái tồn tại của một chất theo nhiệt độ và áp suất Hiện tượng chuyển pha và các qui luật chi phối.. Pha: Tập hợp phần đồng thể của hệ
Trang 1Cân bằng pha hệ một thành phần
3 pha của nước
Trạng thái tồn tại của một chất theo nhiệt độ và áp suất
Hiện tượng chuyển pha và các qui luật chi phối.
Các quá trình chuyển pha thường gặp
Trang 2Pha: Tập hợp phần đồng thể của hệ có cùng tính chất hóa lí tại
mọi điểm trong thể tích.
Hệ đồng thể và dị thể:
- Hệ đồng là hệ chỉ gồm 1 pha
- Hệ dị thể có từ 2 pha trở lên
Cân bằng pha: Trạng thái tại đó các pha nằm cân bằng với
nhau.
Điều kiện cân bằng pha
Cân bằng nhiệt: Nhiệt độ trên các pha bằng nhau
Cân bằng cơ: Áp suất trên các pha bằng nhau
Cân bằng hóa: Hóa thế của các cấu tử trên các pha bằng nhau
Trang 3Giản đồ pha (phase diagram)
Mô tả trạng thái pha là hàm của các biến số trạng thái (T,p).
Qui tắc pha Gibbs
Josiah Willard Gibbs
(1893 – 1903)
• C: bậc tự do (số biến cần mô tả hệ)
• k: số cấu tử
• : số pha
• 2: biến T và p
Trang 4Giản đồ pha của nước
D A
O
Gản đồ pha của nước f(T,p) ở áp suất cao
Trang 5Áp dụng: tính bậc tự do của nước lỏng và cho biết ý nghĩa ?
C = 1– 1 + 2 = 2
Để xác định trạng thái của nước lỏng cần biết 2 biến Tp
Áp dụng: tính bậc tự do quá trình sôi của nước
C = 1– 2 + 2 = 1
Để xác định quá trình sôi chỉ cần 1 biến số, T = f(p)
Trang 6Áp dụng: tính bậc tự do tại điểm ba
C = 1 – 3 + 2 = 0
Khôngđược phép thay đổi bất kỳ thông số nào mà cân bằng 3 pha vẫn duy trì
Vì sao nước trước khi nước sôi thì xuất hiện tiếng “réo” như mưa ?
Trang 7Có thể dùng nước để kiểm tra độ nóng của chảo ?
Nhiệt độ tan chảy của nước và trượt băng
Trang 8Nguyên tắc hoạt động của nồi áp suất ?
Vì sao khay kim loại trong ngăn đá dính chặt vào tay khi chạm vào ?
Hiện tượng chậm đông của nước
Trang 9Áp suất hơi bão hòa
Là áp suất hơi cân bằng tại một nhiệt độ.
Phương trình xác định áp suất hơi bão hòa
B
T
1 R
ΔH
H2O(lỏng) H2O(hơi) H = 41,4 kJ
p: atm, B = 13,35 (H2O)
Trang 10Áp dụng: Biết nước có nhiệt hóa hơi là 41,4 kJ/mol tính áp suất hơi bão
hòacủa nước tại:
a 200C
b 600C
c 900C
d 1000C
Áp dụng: Ngày 18/12/2016 nhiệt độ của thành phố Đà Nẵng là 230C và độ
ẩm là 79% Biết nhiệt hóa hơi của nước bằng 41,4 kJ/mol
1 Ápsuất hơi nước trong không khí của ngày hôm đó là bao nhiêu ?
2 Tínhlượng hơi nước có trong phòng 200 m3
Áp dụng: Áp suất hơi nước trong không khí đo được là 0,02 atm ở nhiệt độ
230C Tính độ ẩm của không khí?
Trang 11Áp dụng: Ngày 27/10/2017 nhiệt độ của thành phố Đà Nẵng là 380C và độ ẩm
là 89%.Biết nhiệt hóa hơi của nước bằng 41,4 kJ/mol
1 Ápsuất hơi nước trong không khí của ngày hôm đó là bao nhiêu ?
2 Tínhlượng hơi nước (qui về khối lượng) có trong phòng hình hộp có chiều dài
20 m,chiều rộng 12 m và chiều cao 4,5 m.(47,5 kg)
Áp dụng: Tính nhiệt độ sôi chuẩn của nước, biết nhiệt hóa hơi của nước bằng
41,4 kJ/mol
Áp dụng: Nhiệt độ sôi chuẩn và ΔH hóa hơi của cồn tuyệt đối (C2H5OH)lần lượt
là 78,40C và 38,56 kJ/mol Tính nhiệt độ sôi của cồn tuyệt đối ở áp suất ngoài
0,8 atm?
Sôi và bay hơi
Bay hơi: hơi hình thành trên bề mặt lỏng.
Sôi: hơi hình thành trên bề mặt và trong lòng chất lỏng.
Điều kiện để chất lỏng sôi: p(hơi) = p(bên ngoài hệ)
Nhiệt độ sôi chuẩn: là nhiệt độ sôi của chất lỏng tại p = 1atm.
250C
Pngoài
Phơi
1000C
Trang 12Áp dụng: Nước có nhiệt hóa hơi là 41,4 kJ/mol Tính áp suất bên ngoài để
nước sôi ở 100C
Áp dụng: Tính nhiệt độ sôi của nước trên đỉnh
Phan Xi Păng có độ cao 3140m Biết rằng cứ lên
cao 10m thì áp suất khí quyển giảm đi 1mmHg, áp
suất khí quyển ở mực nước biển bằng 760mmHg
vànhiệt hóa hơi của nước lỏng là 41440J/mol (ĐS
85,70C)
Trang 13Áp dụng: Nồi hấp tiệt trùng được sử dụng rộng rãi trong bệnh viện để khử
trùng các dụng cụ y tế Sự gia tăng áp suất trong nồi hấp so với áp suất khí
quyển sẽ làm nước sôi ở nhiệt độ cao hơn so với thông thường, và giết chết
các vi sinh vật Tính nhiệt độ của nước nếu áp suất trong nồi hấp là 5 atm, biết
nhiệt hóa hơi của nước là 41,4 kJ/mol
Áp dụng: Nhiệt độ sôi chuẩn và ΔH hóa hơi của cồn tuyệt đối (C2H5OH) lần
lượt là 78,40C và 38,56 kJ/mol Tính nhiệt độ sôi của cồn tuyệt đối ở áp suất
ngoài 0,8 atm?
Giản đồ pha của CO2
Vì sao CO2 rắn được gọi là nước đá khô ?
Trang 1428
Nước đá khô được sử dụng làm chất tạo khói
Trang 15Ứng dụng của CO2 siêu tới hạn
Hãy giải thích hiện tượng thăng hoa của iod, biết ở điều kiện thường áp suất
hơi của iod khoảng 40 Pa
Giản đồ pha của Iod
Trang 16Trong điều kiện nào thì than chì có thể biến thành kim cương ?
Ở điều kiện thường kim cương hay than chì bền hơn ?
Giản đồ pha của Cacbon
Biến than chì thành kim cương
C(gra) → C(diamon) 30000C, 80.000 atm
Trang 17Tổng hợp kim cương nhân tạo
Có thể hóa lỏng oxi bằng cách nén khí ở nhiệt độ thường không ?
Giản đồ pha của oxi
Trang 18Nhiên liệu gas
Propane (LPG): Tboil = -400C
Isobutane: Tboil= -120C
Butane: Tboil = -0,50C
0 2 4 6 8 10 12 14 16
0 C
Vapor pressure
Propane Isobutane Butane
Trang 19Nguy cơ cháy nổ
Propane, 11 atm Butane, 3 atm
AD: Bình gas LPG (liquid propane gas) chứa propane ở dạng lỏng Tính áp lực
hơi propane trong bình ở 250C và 900C,biết nhiệt hóa hơi của propane ∆Hvapor=
15,7 kJ/mol vànhiệt độ sôi chuẩn Tboil= -420C Nhận xét kết quả thu được
Trang 20AD: Bình gas mini haybật lửa chứa butane ở dạng lỏng Tính áp lực hơi butane
trong bìnhở 250C và 900C, biết nhiệt hóa hơi của butane ∆Hvapor= 22,4 kJ/mol và
nhiệt độ sôi chuẩn Tboil= -0,50C Nhận xét kết quả thu được
AD: Bình gassử dụng ở gia đình chứa propane ở dạng lỏng Áp lực tối đa bình
bình cóthể chịu được là 20 atm Bình bị đun nóng ở 1200C, có thể bị nổ không?
Biết nhiệt hóa hơi của propane ∆Hvapor = 15,7 kJ/mol; nhiệt độ sôi chuẩn của
propane t = -420C