Các trạng thái vật chất1 Trạng thái tồn tại của vật chất là sự tương quan giữa: Lực liên kết liên phân tửnguyên tử, ion, tập trung vật chất Chuyển động nhiệt, phân tán vật chất Lực liên
Trang 1Các trạng thái vật chất
1
Trạng thái tồn tại của vật chất là sự tương quan giữa:
Lực liên kết liên phân tử(nguyên tử, ion), tập trung vật chất
Chuyển động nhiệt, phân tán vật chất
Lực liên phân tử
Chuyển động nhiệt
Hai xu hướng tập trung và phân tán của vật chất
2
Trang 2Lực liên kết liên phân tử
Liên kết kim loại
Ion dương nằm ở các nút mạng hút các electron hóa trị chuyển động
tự do trong toàn bộ khối kim loại tạo nên tinh thể bền vững
Mô hình khí electron trong tinh thể kim loại
3
Lý thuyết miền năng lượng
2 nguyên tử kim loại liên kết, tổ hợp AO sẽ tạo ra các MO liên kết và
phản liên kết Mỗi trạng thái năng lượng của nguyên tử sẽ tách thành
2trạng thái năng lượng phân tử
2S 1 2S 2
Li 2
2S 1 2S 2
Li 3
2S 3
2S 1 2S 2
Li 4 2S 3 2S 4
2S 1 2S 2
Li n 2S 2S n
Sơ đồ phân tách mức năng lương trong tinh thể kim loại Li
4
Trang 3Trong tinh thể số nguyên tử kim loại rất lớn nên nên các trạng thái năng
lượng rất gần nhau và tạo thành các miền năng lượng liên tục
Miền hóa trị (chứa e hóa trị) Miền tự do nằm trên là miền dẫn Miền nằm
giữa là miền cấm, electron không được có mặt
Các miền năng lượng trong tinh thể rắn
Miền dẫn Miền cấm Miền hóa trị
E
5
Chất dẫn điện – bán dẫn – cách điện
lượng để electron chuyển lên vùng dẫn.
Khoảng cách vùng cấm E trong ba loại vật liệu
6
Trang 4Lực liên kết yếu giữa các phân tử, nguyên nhân gây nên các hiện
tượng hóa lỏa, hóa rắn, hòa tan, hấp phụ của hầu hết các chất
Liên kết Van Der Waals
7
Lực Van Der Waals
Chuyển động nhiệt
Tương tác định hướng (Dipole-dipole Forces)
Lực hút tĩnh điện giữa 2 phân tử phân cực:
Lực mạnh nhất trong tương tác Van Der Waals, tỉ lệ với độ phân cực
8
Trang 5Lực hút tĩnh điện giữa phân tử phân cực và phân tử không phân cực
Phân tử phân cực làm lệc sự phân bố electron trong phân tử không
phân cực
Tương tác cảm ứng (dipole – induced-dipole interaction)
9
Lực hút tĩnh điện giữa các phân tử không phân cực
Sự phân bố không đối xứng của electron, làm xuất hiện các lưỡng cực
nhất thời
Lực khuếch tán yếu nhất trong 3 lực Van Der Waals
Tương tác khuếch tán (Lực phân tán London)
10
Trang 6Lực khuếch tán phụ thuộc vào hình dạng phân tử
Pentane và 2,2-dimethylpropane, có cùng công thức phân tử C5H12
nhưng có điểm sôi khác nhau (lần lượt 360C và 100C)
11
Lực Van Der Waals trong sinh học
Nhiều động vật dựa vào lực Van Der Waals để bám dính khi di
chuyển
12
Trang 7Robot mô phỏng cơ chế bám dính của Téc kè
13
Sự phân cực rất mạnh trong các liên kết H-O, H-N và H-F làm cho H
gần như mất lớp vỏ electron chỉ còn proton “Proton” này xâm nhập
sau vào nguyên tử có độ âm điện lớn (F,O,N) để tạo liên kết hydro
Liên kết hydro
14
Trang 8Do liên kết hydro, nước lỏng có thể tích lớn hơn nước rắn (< 40C)
15
Liên kết hydro đóng vai trò quan trong quá trình gắn kết trong chuỗi
AND, cấu trúc cuộn xoắn của protein, quá trình co cơ, ghi nhớ,
16
Trang 9Chuyển động nhiệt lấn át lực liên phân tử nên các phân tử chuyển
động tự do hỗn loạn và chiếm đầy thể tích bình chứa
Trạng thái khí
17
Khí lý tưởng
Chất khí tưởng tượng, các hạt có kích thước vô cùng nhỏ, không
tương tác, chỉ va chạm đàn hồi với tường bao quanh khối khí
Ở áp suất thấp, nhiệt độ cao có thể xem gần đúng khí thực là KLT
18
Trang 10Sự khác nhau giữa khí thực và khí lý tưởng
19
Phương trình trạng thái khí lý tưởng (PT Clapeyron – Mendeleev)
20
Trang 11Sự phân bố vận tốc chuyển động của các phân tử O 2
21
Sự phân bố vận tốc chuyển động của khí N 2 theo nhiệt độ
22
Trang 12Lực hút liên phân tử trong chất lỏng không đủ cố định các phân tử
như trong chất rắn, nhưng không quá yếu để các phân tử chuyển
động tự do như trong chất khí
Trạng thái lỏng
23
Nhiều chất lỏng có cấu trúc gần như chất rắn Các phân tử sắp xếp
một cách tương đối có qui luật nhưng không trật tự và cố định như
chất rắn
24
Trang 13Lực hút liên phân tử mạnh hơn nhiều so với chuyển động nhiệt, kết
quả các phân tử bị cố định và dao động tại một vị trí cân bằng
Trạng thái rắn
Cấu trúc tinh thể nước rắn
25
26
Chất rắn tinh thể - chất rắn vô định hình
Các phân tử trong chất rắn sắp xếp có qui luật nghiêm ngoặc, chất
rắn tinh thể Ngược lại là chất rắn vô định hình
Chất rắn tinh thể có nhiệt nóng chảy xác định
Chất rắn vô định không có nhiệt độ nóng chảy xác định
Trang 14Các dạng thù hình của carbon
27