Hình học 9 GV: Ngô Thò Thanh Huệ - Trường THCS Văn Yên Năm học 2007 - 2008 Ngµy so¹n: 17/4/2008 Ngµy gi¶ng: 23/4/2008 TiÕt 62 §3. h×nh cÇu DiƯn tÝch mỈt cÇu vµ thĨ tÝch h×nh cÇu I - Mơc tiªu 1. KiÕn thøc: Häc sinh nhí vµ n¾m ch¾c c¸c kh¸i niƯm cđa h×nh cÇu: T©m, b¸n kÝnh, ®êng kÝnh, ®tr lín, mỈt cÇu 2. Kü n¨ng: HiĨu ®ỵc khi c¾t h×nh cÇu bëi mét mp’ bÊt kú th× mỈt c¾t bao giê còng lµ ®êng trßn. 3. Th¸i ®é: Cã kü n¨ng vËn dơng c«ng thøc ®· häc vµo gi¶i to¸n. II - Chn bÞ Gi¸o viªn: B¶ng phơ , m« h×nh Häc sinh: Thíc, phiÕu häc tËp. III - TiÕn tr×nh d¹y häc 1. ỉn ®Þnh: 9B: ………….; 9E: ………….; 2. KiĨm tra: 1. ViÕt CT tÝnh Sxq, Stp vµ V cđa h×nh nãn 3. Ho¹t ®éng d¹y vµ häc 1.H×nh cÇu: Quay nưa h×nh trßn t©m O, B¸n kÝnh R mét vßng quanh ®êng kÝnh AB cè ®Þnh , ta ®- ỵc 1 h×nh cÇu + Nưa ®tr trong phÐp quay trªn t¹o nªn mỈt cÇu + O: T©m; R: B¸n kÝnh h×nh cÇu(mỈt cÇu) 2, C¾t h×nh cÇu bëi mét mỈt ph¼ng C¾t h×nh cÇu bëi mét mỈt ph¼ng, th× phÇn mỈt c¾t lµ 1 h×nh trßn GV: Thùc hiƯn. Dïng thiÕt bÞ: 1 trơc quay trªn ®ã g¾n nưa ®êng trßn - HS: Thùc hµnh GV: Khi c¾t h×nh cÇu bëi 1 mp’ th× mỈt c¾t lµ g×? - HS: H×nh trßn -GV: Cho häc sinh ph©n biƯt h×nh trơ vµ h×nh cÇu, vỊ mỈt c¾t - HS: Lµm ?1. Th¶o ln nhãm mét em tr×nh bµy A B . R O Néi dung H§ cđa gi¸o viªn vµ häc sinh Hình học 9 GV: Ngô Thò Thanh Huệ - Trường THCS Văn Yên Năm học 2007 - 2008 ?1 H×nh MỈt c¾t Trơ CÇu H×nh CN 0 0 H×nh trßn b¸n kÝnh R Cã Cã H×nh trßn b¸n kÝnh nhá h¬n R 0 Cã * NhËn xÐt: SGK * VD: Tr¸i ®Êt ®ỵc xem nh lµ h.cÇu xÝch ®¹o lµ ®- êng trßn lín Qua bt?1 GV rót ra nhËn xÐt ë SGK - GV: LÊy vÝ dơ nh SGK 4. Cđng cè Nh¾c l¹i c¸c kh¸i niƯm cđa h×nh cÇu, mỈt c¾t h×nh cÇu - Lµm BT (27) s¸ch bµi tËp 5. Híng dÉn häc bµi - Häc thc SGK - Lµm BT 28 - HD bµi tËp 28: OS = OR = x IV - Rót kinh nghiƯm ……………………………………………………………………………………………… Hình học 9 GV: Ngô Thò Thanh Huệ - Trường THCS Văn Yên Năm học 2007 - 2008 Ngµy so¹n: 22/4/2008 Ngµy gi¶ng: 25/4/2008 TiÕt 6 3 §3. h×nh cÇu DiƯn tÝch mỈt cÇu vµ thĨ tÝch h×nh cÇu (TiÕp) I - Mơc tiªu 1. KiÕn thøc: Häc sinh nhí vµ n¾m ch¾c c«ng thøc tÝnh diƯn tÝch mỈt cÇu vµ thĨ tÝch h×nh cÇu. 2. Kü n¨ng: VËn dơng ®ỵc c¸c c«ng thøc ®ã vµo lµm bµi tËp 3. Th¸i ®é: ThÊy ®ỵc øng dơng c¸c c«ng thøc trªn trong thùc tÕ II - Chn bÞ Gi¸o viªn: B¶ng phơ , m« h×nh Häc sinh: Thíc, phiÕu häc tËp, com pa, MTBT. III - TiÕn tr×nh d¹y häc 1. ỉn ®Þnh: 9B: ………….; 9E: ………….; 2. KiĨm tra: 1.Nªu kh¸i niƯm cđa h×nh cÇu? Lµm bµi tËp 28 2. Nªu nhËn xÐt khi c¾t h×nh cÇu, mỈt cÇu bëi mét mỈt ph¼ng) 3. Ho¹t ®éng d¹y vµ häc 3. DiƯn tÝch mỈt cÇu S = 4 2 R π hay S = 2 d π S: DiƯn tÝch mỈt cÇu. R: B¸n kÝnh D: §êng kÝnh VÝ dơ: 2 1 2 1 S 36cm S 3S = = TÝnh d cđa mỈt cÇu cã S 2 Gi¶i: gäi d lµ ®é dµi ®êng kÝnh cđa mỈt cÇu thø hai, ta cã: S 2 = 2 d π =3.36=108 2 108 d 34,39 3,14 d 34,39 5,86(cm) ⇒ = ≈ ⇒ = = 4. ThĨ tÝch h×nh cÇu : V = 3 4 R 3 π R: b¸n kÝnh h×nh cÇu GV: Nªu c«ng thøc tÝnh diƯn tÝch mỈt cÇu!(2 c¸ch) - GV: §a ra vÝ dơ ë SGK - GV: TÝnh d dùa vµo ®©u? - GV: S 2 = ? - HS: TÝnh d. Lµm vµo phiÕu - HS: Nªu c¸ch lµm - GV: Nªu c¸ch t×m thĨ tÝch h×nh cÇu nh SGK. Tõ ®ã HS nªu c«ng thøc tÝnh V Néi dung H§ cđa gi¸o viªn vµ häc sinh Hình học 9 GV: Ngô Thò Thanh Huệ - Trường THCS Văn Yên Năm học 2007 - 2008 VÝ dơ: SGK Gi¶i: ThĨ tÝch h×nh cÇu V = 3 3 4 1 R d 3 6 π = π ( d: ®êng kÝnh) ®ỉi 22cm = 2,2dm Lỵng níc Ýt nhÊt cÇn cã lµ: 3 3 2 . (2,2) 3,1dm 3,71 3 6 π ≈ ≈ lÝt Bµi tËp 30: Tõ V = 3 4 R 3 π 3 3 3 1 3.113 3V 7 R 3 22 4 4. 7 R 3 3(cm) ⇒ = = = π ⇒ = = VËy chän B -GV: Nªu vÝ dơ ë SGK -GV:§Ĩ tÝnh lỵng níc Ýt nhÊt ®ỉ vµo bĨ cÇn tÝnh ®ỵc g×? - HS: Lµm bµi vµo phiÕu. Sau ®ã mét em nªu c¸ch gi¶i - HS: Lµm BT 30 vµo phiÕu Mét em lªn b¶ng tr×nh bµy 4. Cđng cè - Nh¾c l¹i c«ng thøc tÝnh S mỈt cÇu vµ V h×nh cÇu - Lµm BT 31: BK h×nh cÇu 0,3mm 6,21dm 0,283m 100km 6hm 50dam S mỈt cÇu 1,13mm 2 484,37dm 2 1,01 m 2 125600 452,16 31400 V h×nh cÇu 0,11mm 3 1002,64dm 3 0,09 m 3 4186666 904,32 523333 5. Híng dÉn häc bµi - Häc thc CT - Lµm BT 32,33,34 - HD bµi tËp 32: DiƯn tÝch cÇn t×m lµ gåm Sxq cđa h×nh trơ vµ S 2 nưa mỈt cÇu IV - Rót kinh nghiƯm ……………………………………………………………………………………………… M B O O A N P A O c 2 = a. c ’ 1 2 1 Hình học 9 GV: Ngô Thò Thanh Huệ - Trường THCS Văn Yên Năm học 2007 - 2008 Ngµy so¹n: / ./2008 Ngµy gi¶ng: / /2008 TiÕt 64 Lun tËp I - Mơc tiªu 1. KiÕn thøc: Häc sinh ®ỵc cđng cè c«ng thøc tÝnh diƯn tÝch mỈt cÇu vµ thĨ tÝch h×nh cÇu. 2. Kü n¨ng: RÌn kü n¨ng vËn dơng c«ng thøc tÝnh S mỈt cÇu vµ V h×nh cÇu vµo gi¶i c¸c bµi tËp vỊ h×nh cÇu. 3. Th¸i ®é: Yªu cÇu tÝnh ®óng, chÝnh x¸c, nhanh II - Chn bÞ Gi¸o viªn: B¶ng phơ , Häc sinh: Thíc, phiÕu häc tËp, com pa, MTBT. III - TiÕn tr×nh d¹y häc 1. ỉn ®Þnh: 9B: ………….; 9E: ………….; 2. KiĨm tra: 1.Nªu c¸c kh¸i niƯm cđa h×nh cÇu? ViÕt c«ng thøc tÝnh S mỈt cÇu vµ V h×nh cÇu Lµm bµi tËp 33 2. Lµm bµi tËp 32 3. Ho¹t ®éng d¹y vµ häc Bµi 32 DiƯn tÝch xung quanh h×nh trơ: Sxq= 2 2 2 R.h 2 R.2r 4 R (cm ) π = π = π Tỉng diƯn tÝch hai nưa mỈt cÇu: 2 2 2 1 S 2. 4 R 4 R (cm ) 2 = π = π DiƯn tÝch cÇn tÝnh: 2 2 2 2 4 R 4 R 8 R (cm ) π + π = π Bµi 35: Cho 2 r π =1,8m;H×nh trơ: 3,62m ThĨ tÝch h×nh trơ: 2 V r .h (1,8 : 2).3,62 3,258 = π = π = π ThĨ tÝch hai nưa mỈt cÇu lµ: 3 3 4 4 r (1,8 : 2) 0,972 3 3 π = π = π ThĨ tÝch cÇn tÝnh: 3,258 π + 0,972π = 4,23π Bµi 37: Häc sinh díi líp quan s¸t vµ nhËn xÐt - GV: TÝnh thĨ tÝch h×nh trơ ThĨ tÝch cđa hai nưa mỈt cÇu lµ bao nhiªu? - HS: TÝnh thĨ tÝch cÇn tÝnh - HS: Chøng minh MON ∆ vu«ng t¹i O Néi dung H§ cđa gi¸o viªn vµ häc sinh O c 2 = a. c ’ Hình học 9 GV: Ngô Thò Thanh Huệ - Trường THCS Văn Yên Năm học 2007 - 2008 a, Ta cã: + ∆ APB vu«ng t¹i P (V× · APB : Gãc n.tiÕp ch¾n nưa ®êng trßn) + ∆ MON vu«ng t¹i O (V× ¶ ¶ · · ( ) 0 0 1 1 1 1 M N AMP PNB .180 90 2 2 + = + = = . MỈt kh¸c ¶ ¶ ¶ 1 2 1 M M A= = nªn ∆ MON ®ång d¹ng víi ∆ APB b, Ta cã AM=MP(t/c 2T 2 ) BN = NP(t/c hai T v¾t nhau) Do ®ã: AM.BN=MP.PN=OP 2 =R 2 c, V× ∆ MON ®ång d¹ng víi ∆ APB nªn 2 MON 2 APB S MN S AB ∆ ∆ = Khi AM = R 2 Th× do AM.BN= R 2 Nªn cã: R 2 .BN= R 2 ⇒ BN = 2R Do ®ã: 2 2 2 2 R 25R NM 2R 2R 2 4   = − + =  ÷   VËy 2 2 MON APB S 25R 25 : 4R S 4 16 ∆ ∆ = = d, Nưa ®êng trßn APB quay quanh ®êng kÝnh AB sinh ra mét h×nh cÇu b¸n kÝnh R, cã thĨ tÝch lµ: V cÇu = 3 4 R 3 π NhËn xÐt cã nh÷ng tam gi¸c vu«ng nµo ®ång d¹ng víi nhau CM: AM.BN kh«ng ®ỉi - HS: Lµm tiÕp phÇn c, - HS: Lµm tiÕp phÇn d, 4. Cđng cè - Nh¾c l¹i c«ng thøc tÝnh S mỈt cÇu vµ V h×nh cÇu - Nh¾c l¹i c¸c d¹ng bµi tËp ®· ch÷a vµ kiÕn thøc sư dơng 5. Híng dÉn häc bµi - «n tËp ch¬ng 4(128) - Lµm BT 38,39,40(129) IV - Rót kinh nghiƯm ……………………………………………………………………………………………… . Hình học 9 GV: Ngô Thò Thanh Huệ - Trường THCS Văn Yên Năm học 2007 - 2008 Ngµy so¹n: 17/4/2008 Ngµy gi¶ng:. B . R O Néi dung H§ cđa gi¸o viªn vµ häc sinh Hình học 9 GV: Ngô Thò Thanh Huệ - Trường THCS Văn Yên Năm học 2007 - 2008 ?1 H×nh MỈt c¾t Trơ CÇu H×nh CN