tu chon tuan 6 lop 10

Ngày soạn Giáo án tự chọn tuần 6 Phân tích và chữa một số loại lỗi về diễn đạt A, Kết quả cần đạt : - Nhận thức đợc yêu cầu về diễn đạt trong một bài văn và những lỗi thờng mắc phải khi

Trang 1

Ngày soạn Giáo án tự chọn tuần 6

Phân tích và chữa một số loại lỗi về diễn đạt

A, Kết quả cần đạt :

- Nhận thức đợc yêu cầu về diễn đạt trong một bài văn và những lỗi thờng mắc phải khi viết văn

- Có kĩ năng phân tích và chữa lỗi về diễn đạt trong bài văn, để hoàn thiện và nâng cao kĩ năng diễn đạt khi viết văn

- Nâng cao thái độ thận trọng khi viết văn, có ý thức diễn đạt

đúng và thích hợp khi viết văn

B Cách thức tiến hành :

GV tổ chức giờ dạy theo cách nêu vấn đề, trao đổi, thảo luận

C Phơng tiện thực hiện :

- Tài liệu tham khảo

- Thiết kế bài dạy

D.Tiến trình dạy học :

I/ ổn định tổ chức

Sĩ số 10A2

II/ Kiểm tra bài cũ

III/ Bài mới

GV nêu những lỗi HS thờng

mắc phải khi diễn đạt trong

bài văn

GV hớng dẫn HS phân tích và

chữa lỗi

- HS có thể có nhiều phơng

án chữa khác nhau

Hoặc có thể HĐ nhóm : trình

bày, nhận xét- GV bổ sung

1 Diễn đạt tối nghĩa, quan hệ ý nghĩa không rõ ràng, mạch lạc :

* Ví dụ : Trong khi gia đình bị tan nát, bọn sai nha hoành hành, hách dịch

đem xử Vơng Ông, vơ vét của cải cho đầy túi tham, Nguyễn Du đã vạch bộ mặt thật của chúng là trên

địa vị của đồng tiền có thể đổi trắng thay đen, đồng tiền tác oai tác phúc hãm hại ngời dân lơng thiện để làm giàu cho lũ sai nha, thật hết sức vô liêm sỉ

* Phân tích lỗi : Diễn đạt ở ví dụ trên mắc nhiều lỗi :

- Quan hệ ý nghĩa giữa phần trạng ngữ ( Trong khi gia đình bị tan nát ) và chủ ngữ ( Nguyễn Du ) không phù hợp

- Phần "trên địa vị của đồng tiền

có thể đổi trắng thay đen " rất tối

Trang 2

- Sai hình thức cấu tạo của cụm từ

"tác oai tác phúc" ( phải là tác oai tác quái), dìng sai từ hãm hại

- Phần "thật hết sức vô liêm sỉ" không có quan hệ ý nghĩa rõ ràng với các phân trên

*Có thể chữa nh sau :

Gia đình Thuý Kiều bị tan nát Bọn sai nha hoành hành, hách dịch vơ vét của cải và tra khảo Vơng

Ông Nguyễn Du đã nhìn thấy bộ mặt thật của bọn sai nha và quan lại chỉ vì tiền Tiền tài đã khiến cho bọn chúng có thể " đổi trắng thay

đen" Tiền tài đã tác oai tác quái trong xã hội, đã gieo bao tai hoạ cho ngời dân lơgn thiện, trái lại đã làm giàu cho lũ sai nha và quan lại, sai nha trở nên hết sức vô liêm sỉ.

2 Diễn đạt dài dòng, lủng củng,

" dây cà ra dây muống":

Ví dụ : Qua cuộc đời và sự nghiệp văn thơ của Nguyễn Trãi cho chúng

ta thấy ông có lòng yêu nớc căm thù giặc sâu sắc, với tất cả vì đất nớc vì nhân dân ông nghĩ nh vậy mà nguyện hết lòng hết sức ra sức cứu nớc giúp dân với cuộc đời thơ văn của ông là vũ khí sắc bén quân thù

đã phải khiếp sợ và mãi mãi lu truyền trong lịch sử đất nớc ta

* Phân tích lỗi :

- Câu dài lủng củng, lằng nhằng giữa các ý

- Phần đầu không phân định rõ ràng trạng ngữ và chủ ngữ

- Trật tự sắp xếp trong phần " với tất cả vì đất nớc vì nhân dân ông nghĩ nh vậy mà nguyện cứu nớc giúp dân" không mạch lạc

- Từ "với " dùng hai lần trong câu

đều không đúng, làm cho quan hệ

ý nghĩa trong câu không đợc phân

định rõ ràng

Trang 3

* Có thể chữa bằng cách ngắt

thành nhiều câu và chữa những từ ngữ cần thiết nh sau :

Cuộc đời và sự nghiệp thơ văn của Nguyễn Trãi cho chúng ta thấy

ông có lòng yêu nớc căm thù giặc sâu sắc Ông luôn luôn tâm niệm

là phải cống hiến tất cả vì đất nớc, vì nhân dân, nên ông hết lòng hết sức cứu nớc giúp dân Thơ văn của

ông là vũ khí sắc bén khiến quân thù phải khiếp sợ, và giá trị của nó mãi

3 Diễn đạt có mâu thuẫn,

không nhất quán

Ví dụ : Đoàn thuyền đánh cá ra khơi trong cảnh màn trời buông xuống Sóng biển cài then đêm sập cửa, vũ trụ đi vào yên tĩnh, vắng lặng Bốn

bề không một tiếng động Lá cờ đỏ trên đỉnh cột buồm bay phần phật trớc gió Những đờng chỉ viền óng

ánh nh sáng rực trong đêm Tiếng sóng vỗ vào thân thuyền rì rầm nghe nh bản nhạc vô tận của biển cả ngân nga muôn lời tâm sự Những khuôn mặt rám nắng, những cánh tay gân guốc, bắp thịt nổi cuồn cuộn khẩn trơng chuẩn bị nhổ neo lên đờng

* Phân tích lỗi : diễn đạt ở ví dụ trên mắc nhiều lỗi :

- Sự triển khai ý có nhiều mâu

thuẫn : câu đầu nói ra khơi, câu cuối lại cho biết mới chuẩn bị nhổ neo, đêm đã buông xuống mà còn

có thể thấy rõ những đờng chỉ viền của lá cờ trên đỉnh cột buồm, thấy rõ những khuôn mặt rám

nắng, những cánh tay gân guốc, bắp thịt nổi cuồn cuộn, vũ trụ đã yên tĩnh, vắng lặng, không một tiếng động, nhng rồi lại miêu tả tiếng phẩn phật của lá cờ, tiếng vỗ sóng

Trang 4

- Sự tởng tợng của cá nhân ngời viết không đúng với bài thơ " Đoàn

thuyền đánh cá" của Huy Cận

*Có thể chữa để đoạn văn nhất quán, không mâu thuẫn và phù hợp với cảm hứng trong bài thơ của Huy Cận bằng cách loại bỏ tất cả những chi tiết tởng tợng không đúng, và mâu thuẫn với nhau

Đoàn thuyền đánh cá ra khơi vào

đúng lúc màn đêm buông xuống " Sóng đã cài then, đêm sập cửa ".

4 Diễn đạt không đúng quan hệ lập luận :

Ví dụ : Quan lại tham nhũng bóc lột nhân dân Chính vì thế mà tên quan xử kiện đã bắt cha và em Thuý Kiều sau khi vơ vét của cải nhà Vơng Ông

- Đoạn văn dùng hình thức thể hiện quan hệ lập luận " chính vì thế ", nhng quan hệ ý nghĩa giữa câu trớc

và câu sau không đúng quan hệ giữa luận cứ và kết luận : câu đầu không phải nguyên nhân của kết luận ở câu sau

- Phần sau cha diễn đạt rõ ý

* Có thể chữa nh sau :

Quan lại tham nhũng, bóc lột nhân dân Điều đó biểu hiện ngay trong

sự việc : sau khi bọn sai nha vơ vét của cải nhà Vơng Ông, thì tên quan

xử kiện đã bắt cha và em Thuý Kiều để tra tấn, đánh đập, và chỉ sau khi có ba trăm lạng trao tay thì cha và em Thuý Kiều mới đợc tha bổng.

5 Diễn đạt rời rạc, đứt mạch, thiếu sự liên kết :

Ví dụ : Tác phẩm " Sống mòn " của Nam Cao tập trung đi sâu vào cái bi kịch tâm hồn của con ngời

Trang 5

trong cái xã hội không cho con ngời sống, có ý thức về sự sống mà

không đợc sống, bị nhấn chìm trong cái " chết mòn" không gì cỡng lại đợc Nhà văn Hộ chết mòn với cái mộng văn chơng tha thiết của

mình Thứ phải sống cái lối sống quá loài vật, chẳng còn biết một việc gì ngoài cái việc kiếm thức ăn đổ vào dạ dày San sống buông xuôi, nớc chảy bèo trôi, không giằng xé, quằn quại, không mơ ớc cao xa Lão Hạc mòn mỏi với sự chờ đợi đứa con lu lạc nơi chân trời góc bể ở Oanh, tình cảm, tâm hồn con ngời bị vắt kiệt để chỉ còn những tính toán ích kỉ, nhỏ nhen, keo kiệt

- Các ý trong đoạn không mạch lạc, thiếu sự liên kết : câu giới hạn trong tác phẩm "Sống mòn", nhng sau đó một số câu lại nói về những nhân vật ở các tác phẩm khác : Lão Hạc, nhà văn Hộ

- ý trong đoạn lộn xộn : từ tác phẩm này nhảy sang tác phẩm khác

- Giữa các câu thiếu sự chuyển ý nên thiếu gắn kết với nhau

Tác phẩm của Nam Cao tập trung vào cái bi kịch về tâm hồn con ngời trong cái xã hội không cho con ngời sống, nơi con ngời có ý thức về sự sống mà không đợc sống và bị nhấn chìm trong cái " chết mòn " không gì cỡng lại đợc Trong " Sống mòn ", Thứ phải sống "cái lối sống quá loài vật, chẳng còn biết một việc gì ngoài cái việc kiếm thức ăn đổ vào dạ dày " San thì sống buông xuôi, nớc chảy bèo trôi, không còn giăng xé quằn quại, không mơ ớc cao xa Còn Oanh lại chết dần chết mòn theo kiểu khác ở ngời đàn bà gày đét này, tình cảm, tâm hồn con ngời

Trang 6

bị vắt kiệt để chỉ còn những tính toán ích kỉ, nhỏ nhen, keo kiệt Những nhân vật ở những tác phẩm khác thì cũng chẳng hơn gì : nhà văn Hộ chết mòn với cái mộng văn chơng tha thiết của mình, lão Hạc, một nông dân nghèo khổ, thì mòn mỏi với sự chờ đợi

đứa con lu lạc nơi chân trời góc bể

IV/ Củng cố:

V/ HDHB:

E/ Rút kinh nghiệm:

Trang 7

Ngày soạn:

Giáo án tự chọn tuần 7

Phân tích và chữa một số loại lỗi về diễn đạt

A Kết quả cần đạt :

B Cách thức tiến hành :

GV tổ chức giờ dạy theo cách nêu vấn đề, trao đổi, thảo luận

C Phơng tiện thực hiện :

- Tài liệu tham khảo

- Thiết kế bài dạy

D.Tiến trình dạy học :

I/ ổn định tổ chức

Sĩ số 10A2

II/ Kiểm tra bài cũ

III/ Bài mới

GV hớng dẫn HS chữa lỗi,

HS có thể có nhiều cách

chữa khác nhau

GV nhận xét, bổ sung

6 Diễn đạt trùng lặp :

Ví dụ : Mọi vật đều nh ngng đọng trong bài thơ "Câu cá mùa thu " của Nguyễn Khuyến Cảnh vật phảng phất nỗi buồn man mác Một chiếc thuyền câu bé tẻo teo cô quạnh Một ngõ trúc vắng vẻ đìu hiu Mọi vật thấm đợm cái buồn cô đơn Nỗi buồn

nh tràn vào cảnh vật ở chỗ nào cũng chỉ thấy nỗi buồn ngng đọng Chiếc thuyền buồn, ngõ trúc buồn, và cả chiếc lá vàng rơi cũng buồn Nỗi buồn

ẩn giấu trong mọi sự vật Mùa thu ở

đây buồn hay chính tâm t của Nguyễn Khuyến buồn

* Phân tích lỗi : Đoạn văn có 10 câu nhng ý trùng lặp

ở bốn câu : 2,5,6,9

Mọi vật đều nh ngng đọng trong bài thơ "Câu cá mùa thu " của Nguyễn Khuyến Cảnh vật phảng phất nỗi buồn man mác Một chiếc

Trang 8

HS chữa lỗi- trao đỏi thảo

luận nhóm

+ HS nhận xét bài làm của

bạn

+ GV uốn nắn, bổ sung

thuyền câu bé tẻo teo cô quạnh, buồn bã Một ngõ trúc vắng vẻ, đìu hiu Và cả chiếc lá vàng rơi cũng buồn Nỗi buồn nh thấm đậm trong từng cảnh vật Mùa thu ở đây buồn hay chính là nỗi buồn trong tâm t của Nguyễn Khuyến ?

7 Diễn đạt sáo rỗng :

Ví dụ : Tác giả đã ca ngợi truyền thống yêu nớc, thơng yêu đùm bọc lẫn nhau, giúp đỡ nhau khi gặp hoạn nạn khó khăn " lá lành đùm lá rách", ca ngợi chí khí quật cờng và lòng căm thù giặc sâu sắc thề " không đội trời chung " với quân xâm lợc Tinh thần yêu nớc và chí căm thù giặc đã đợc thể hiện bằng một nghệ thuật tuyệt vời, qua nhiều biện pháp nghệ thuật

độc đáo, hấp dẫn, để lại những ấn tợng không thể phai mờ trong lòng ngời đọc từ trớc đến nay và muôn

đời sau

* Phân tích lỗi : Đoạn văn viết theo "điệu sáo " :

đề cập thành công đủ cả hai mặt nội dung và nghệ thuật, hơn nữa ở mặt nào, ngời viết cũng dùng những tính từ cấp tuyệt đối " quật cờng, sâu sắc, độc đáo, hấp dẫn, không thể phai mờ", nhng nội dung quá chung chung, không có gì cụ thể, không cho ngời đọc thấy đợc thành công cụ thể, riêng biệt

Việc chữa lại cần xuất phát từ sự

đánh giá tác giả cụ thể, cần nêu thành công về nội dung và nghệ thuật với những nét riêng, thuộc về từng cá thể tác giả

8 Diễn đạt vụng về, thô thiển :

Ví dụ : Với truyện " Rừng xà nu", tác giả Nguyễn Trung Thành còn tạc (tạt) vào mặt ngời đọc những ca nớc lạnh làm thức tỉnh, làm xoá bỏ những suy nghĩ vẩn vơ bậy bạ mà xoa nhẹ

Trang 9

Hớng dẫn HS làm bài

tập-nhận xét, GV bổ sung, uốn

nắn

vào tim gan mỗi con ngời

Phân tích lỗi :

ý của ngời viết là nói đến tác

động của tác phẩm "Rừng xà nu" -tác phẩm đã thức tỉnh mọi ngời, gạt

bỏ những suy nghĩ không đúng và

động viên khích lệ mọi ngời Nhng ngời viết đã vụng về khi dùng những hình ảnh " tạt vào mặt ngời đọc những ca nớc lạnh ", "xoa nhẹ vào tim gan mỗi ngời", hay cụm từ " nhữgn suy nghĩ vẩn vơ bậy bạ"

Nên diễn đạt giản dị mà sáng rõ hơn, chẳng hạn :

Với truyện " Rừng xà nu ", tác giả Nguyễn Trung Thành đã làm thức tỉnh mọi ngời ( về ý chí và tình cảm cách mạng), gạt bỏ những suy nghĩ và nhận thức không đúng,

đồng thời khích lệ và động viên mọi ngời ( trong cuộc chiến đấu với kẻ thù)

9 Diễn đạt không phù hợp với phong cách ngôn ngữ viết của bài văn

Ví dụ :

Có thể nói, với tác phẩm ấy đã làm cho tên tuổi của nhà văn bay bổng khắp bốn phơng trời Tài văn chơng của nhà văn đợc rải rác khắp các nẻo

đờng từ Bắc tới Nam, từ Đông sang Tây Không có nơi nào lại không đợc nếm mùi vị văn chơng vừa sâu sắc vừa ngọt ngào cảu ông

* Phân tích lỗi : Đoạn văn diễn đạt theo kiểu bóng bảy, dùng hình ảnh, nhng vụng về

và không phù hợp với phong cách ngôn ngữ viết của bài văn, nhất là các cụm

từ : bay bổng khắp bốn phơng trời, rải rác khắp các nẻo đờng, nếm mùi

vị văn chơng,

* Cần diễn đạt giản dị và phù hợp với phong cách ngôn ngữ viết hơn, chẳng hạn :

Có thể nói, với tác phẩm ấy, tên tuổi của nhà văn đã trở nên nổi tiếng Tài

Trang 10

nghệ văn chơng của nhà văn đã đợc mọi ngời biết đến từ Bắc đến Nam,

từ Đông sang Tây Không một nơi nào không thởng thức và khâm phục vị sâu sắc và ngọt ngào trong văn

ch-ơng của ông

*Câu hỏi và bài tập :

Đọc đoạn văn sau : Hai vợ chồng viên ngoại có ba ngời con là Thuý Kiều Thuý Vân và Vơng Quan hai ngời con gái có nhan sắc vẹn toàn trong lần đi tảo mộ Thuý Kiều gặp Kim Trọng một ngời bạn của Vơng Quan

Để cho đoạn văn trên có sự trong sáng, cần :

- 1 dấu chấm, 2 dấu phẩy

- 3 dấu chấm, 1 dấu hỏi, 2 dấu phảy

- 1dấu chấm, 1 dấu phẩy

- 3 dấu chấm, 3 dấu phẩy Hãy lựa chọn giải pháp đặt dấu câu cần thiết và viết hoa những chỗ thích hợp trong đoạn văn trên

* Gợi ý : ( 3 dấu chấm, 3 dấu phẩy)

Hai vợ chồng viên ngoại có ba ngời con là Thuý Kiều, Thuý Vân và Vơng Quan Hai ngời con gái có nhan sắc vẹn toàn.Trong lần đi tảo mộ, Thuý Kiều gặp Kim Trọng, một ngời bạn của Vơng Quan.

IV/ Củng cố:

E/ Rút kinh nghiệm:

Ngày soạn: 10/9/2008 Giáo án tự chọn tuần 3

Những loại lỗi thờng mắc khi sử dụng tiếng Việt

A/Mục tiêu cần đạt :

B/ Chuẩn bị của GV và HS:

GV: Tài liệu tự chọn bám sát ,Thiết kế bài dạy

- HS: Ôn tập quá trình làm văn và kiến thức Tiếng Việt đã học

C/ Phơng pháp:

Trang 11

-GV tổ chức giờ dạy theo cách nêu vấn đề, trao đổi, thảo luận D.Tiến trình dạy học :

I/ ổn định tổ chức :

Sĩ số : 10A2…… 10A3…… 10A5…….

II/ Kiểm tra bài cũ :

III/ Bài mới :

Hoạt động của GV

và HS

Yêu cầu cần đạt

Gv đa ra lỗi về phát

âm và chữ viết, yêu

cầu HS chữa lỗi do

nói / hoặc viết theo

sự phát âm của

ph-ơng ngữ hoặc cá

nhân

Lỗi do viết không

đúng những quy

định về chữ viết

hiện hành

Phân tích và chữa

một số loại lỗi

Lỗi về từ

1 Lỗi về phát âm và chữ viết : 1.1 Lỗi do nói / hoặc viết theo sự phát âm của phơng ngữ hoặc cá nhân

a Các loại lỗi thờng gặp :

a.1- lồng làn, lông lổi, chăng chối, xục xôi, dội dàng, dui dẻ,

- uống riệu, yêu tiên, gió bỉn, con tru, tùi tàn, xiên tạc,

- bác ngác, tịt thu, mên mông, nhăng nhó, ngây ngất, lần lợt,

- rộng rải, trống trãi, khũng khiếp, bình tỉnh,

- ngắc ngải, ngẹo đầu ngẹo cổ, chếnh cháng,

b.Phân tích và chữa một số loại lỗi

* Nhóm a.1 nói và viết sai phụ âm đầu

- Cần chữa lại là : nồng nàn, nông nổi, trăng trối, sục sôi, vội vàng, vui vẻ,

1.2 Lỗi do viết không đúng những quy định về chữ viết hiện hành

a Một số loại lỗi :

a.1- nghành nghề, ôm gì, kông tác, ghế

gỗ, thi sỹ, hoa quình,

a2 Quảng ninh, Vàm cỏ đông, quận cầu Giấy, ông Nguyễn văn ba, bà Thu yến, a.3.thủ đô Pa Ri, nhà văn Séc văn Téc,

n-ớc Bờ ra din, nhà bác học An Be Anh xtanh Maketing, cây lômét,

b Phân tích và chữa một số loại lỗi

Nhóm a.1 viết sai các âm " ngờ ", "gờ",

"cờ", âm "i" cần chữa lại : ngành nghề,

ôm ghì, công tác, ghế gỗ, thi sĩ, hoa quỳnh,

2 Lỗi về từ : 2.1 Một số loại lỗi :

a) (1) trình độ t di của nó còn yếu lắm (2) Hiện nay việc ôn thi là quan trọng nhất, không thể làm à uông đợc

Định dạng
Số trang	17
Dung lượng	78 KB