Xưa ông lão sống cùng bà lão Ở ngay ven biển bão xanh lam Họ sống trong lều đất điêu tàn Tròn ba chục niên và ba năm Ông lão thì làm nghề đánh cá Còn bà già se sợi quay tơ. Một lần lão ra bờ quăng vó Vó cất lên chỉ có bùn đen. Lần khác lão lại đem lưới thả Lưới cất lên – rong đá, biển rêu Lần thứ ba lão liền cất vó Vó cất lên con cá nhỏ xanh Chẳng cá chơn, đích thị cá vàng Bỗng cá vàng cất vang giọng nói Tiếng ca nghe rất sõi tiếng người “hãy thả con về biển lão ơi Con xin trả ơn người đồ chuộc Lão ước gì con được hầu ngay” Ông lão sở, đứng ngây sửng sốt: Ba chục năm cất vó rồi Chưa hề nghe cá nói tiếng người Lão liền thả cá bơi về biển Giọng dịu êm, lão tiễn cá vàng “trời phù hộ con nàng tiên cá Ta đâu cần con trả ơn ta con bơi đi ra xa cồn sóng Hãy dạo chơi biển rộng, tung tăng.
Trang 1TRUYỆN THƠ NGƯ ÔNG VÀ CON CÁ NHỎ
Xưa ông lão sống cùng bà lão
Ở ngay ven biển bão xanh lam
Họ sống trong lều đất điêu tàn
Tròn ba chục niên và ba năm
Ông lão thì làm nghề đánh cá
Còn bà già se sợi quay tơ
Một lần lão ra bờ quăng vó
Vó cất lên chỉ có bùn đen
Lần khác lão lại đem lưới thả
Lưới cất lên – rong đá, biển rêu
Lần thứ ba lão liền cất vó
Vó cất lên con cá nhỏ xanh
Chẳng cá chơn, đích thị cá vàng
Bỗng cá vàng cất vang giọng nói
Tiếng ca nghe rất sõi tiếng người
“hãy thả con về biển lão ơi
Con xin trả ơn người đồ chuộc
Lão ước gì con được hầu ngay”
Ông lão sở, đứng ngây sửng sốt:
Ba chục năm cất vó rồi
Chưa hề nghe cá nói tiếng người
Lão liền thả cá bơi về biển
Giọng dịu êm, lão tiễn cá vàng
“trời phù hộ con nàng tiên cá!
Ta đâu cần con trả ơn ta
con bơi đi ra xa cồn sóng
Hãy dạo chơi biển rộng, tung tăng
Ông lão về nhà với bà lão
Kể vợ nghe chuyện náo thiên cung
Tôi bữa nay khoanh vùng được cá
Chẳng cá chơn mà hóa cá vàng
Nói tiếng người sỏi sang lắm nhá
Nỉ non xin được thả về khơi
Hứa hậu tạ cho tôi vật quý
Tôi ước gì, nó hứa làm ngay
Trang 2Tôi đâu dám hám say vật cống Thế là tôi thả bổng nó rồi
Bà lão vội kiếm lời chửi mắng
Ôi rõ ông là thằng ngốc nghết
Cá vàng cho không biết đường xin Giá ông ước cho mình chậu giặt Chậu nhà ta vỡ sẳn còn đâu.
Ông lão nghe rầu rầu ra biển
Thấy biển xanh khẽ chuyển sóng Lão cất tiếng gọi cá vàng tới
Cá bơi gần mới hỏi lão ông
Lão muốn gì hỡi lão ông ơi
Lão cúi chào cá rồi mới đáp
Cá cô nương xin cô làm phúc
Bà lão nhà ấm ức chửi ta
Thật chẳng yên với bà la sát
Bà ấy cần con ban chậu giặt
Chậu nhà ta vỡ hẳn thật rồi
Cá vàng nghe dứt lời mới đáp
Buồn làm chi lão cứ về đi
Bà ấy muốn chậu thì sẽ có
Ông lão về nhà với bà lão
Đã thấy ngay chậu gáo tinh tươm Nhưng bà lão nguýt lườm chửi dữ
Ôi ông là cái thứ bỏ đi
Ai lại ngu cần gì chậu giặt
Chậu gỗ kia có đắt tiền đâu
Ôi lão ngốc quay đầu ra biển Cúi lạy xin nó hiến ngôi nhà
Ông lão lại mò ra biển
(biển xôn xao sóng hiện đục ngầu) Lão cất tiếng gọi cầu cá tới
Cá bơi gần mới hỏi lão ông
Lão muốn gì hỡi lão ông ơi
Lão cúi chào cá rồi mới đáp
Cá cô nương xin cô làm phúc
Bà lão nhà mắng giục ra đây
Bà la sát tôi gầy rà quá
Trang 3Nay lại tham xin cả ngôi nhà
Cá vàng nghe xong và khẽ đáp Buồn làm chi lão cứ về đi
Thôi được rồi nhà thì sẽ có
Ông lão lại lò dò về đó
Nhưng còn đâu dấu cỏ lều tranh Trước mặt lão: tòa sảnh, gác xép Ống khói cao, gạch xếp trắng vôi Với cánh cổng gỗ sồi bào nhẵn Lão bà ngồi trực sẵn bên lầu
Thấy lão mụ rầu rầu chửi đổng
Ôi lại ông làm hỏng việc rồi
Chỉ thằng ngu mới đòi nhà ở Hãy quay ra nói hộ cá vàng:
Ta chẳng muốn làm dân đen nữa
Ta muốn thành bá tước cao sang
Ông lão lại lang thang ra biển
(biển động, xô sóng liếm bãi bờ) Lão cất tiếng gọi chờ cá tới
Cá vàng bơi gần hỏi lão ông
Lão muốn gì hở lão ông ơi
Lão cúi chào cá rồi mới đáp
Cá cô nương xin cô làm phúc
Bà nhà ta mỗi lúc tệ hơn
Chẳng để yên chẳng thương thân lão Làm nông dân mụ bảo ớn rồi
Mụ muốn có cuộc đời bá tước
Cá vàng nghe đến lượt đáp ngay Buồn làm chi lão cứ về đi
Lão về nhà thấy gì trước mắt
Tòa lâu đài mái tháp vươn cao
Bà lão đứng trên lầu vênh váo
Kháo áo lông chồn cáo mới tinh Đầu đội mũ dệt hình kim tuyến Quanh cổ ôm nặng chiếc dây chuyền Trên đôi tay vòng viền vàng óng Hai chân đi bốt đỏ oai phong
Đám nô hầu long tong rối rít
Trang 4Bà cầm roi quất đít, véo tay
Lão ông vội nhúng vai cất giọng Xin chào bà quý tộc của tôi
Ước vọng bà toại rồi đấy nhá
Lão bà liền miệng há quát to
Sai lão ông đi lo chuồng ngựa
Hết tuần này, tuần nữa trôi qua
Bà lão càng cẩm ca, cáu kỉnh
Bắt ông lão đi trình cá nhỏ
Ông đi đi xin xỏ cá vàng
Nói rằng ta chán làm quý tộc
Ta muốn lên ngôi một nữ hoàng
Lão ông nghe phát hoãng nài van
Ôi bà điên nói càn đấy hả
Xem ra thì bà chả ra sao
Rồi thiên hạ cười và mũi đó
Bà lão càng nổi cơn thịnh nộ
Tát má chồng, đẩu mỏ kêu la
A thằng nông dân dám cãi ta
Đường đường đây cũng bà bá tước
Có xéo không biết đường ra biển Bằng không ngươi cứ liệu ngồi tù
Ông lão lại lù rù ra biển
(trên biển xanh bổng hiện mây đen) Lão cất giọng dịu êm gọi cá
Cá bơi gần vồn vã hỏi ông
Lão muốn gì hỡi lão ông ơi
Lão cúi chào cá rồi mới đáp
Cá cô nương xin cô làm phúc
Bà nhà ta đến lúc loạn rồi
Bà ấy chán cái ngôi quý tộc
Nay lại mơ thành một nữ hoàng
Cá vàng nghe vội vàng khẽ đáp Buồn làm chi lão cứ về đi
Bà lão nhà ước gì chẳng được
Trang 5Lão ông về báo trước lão bà
Cái gì kia hóa ra lầu tía
Của hoàng gia tứ phía nguy nga Ngồi sau bàn – bà già của lão
Đám quan quân nhốn nháo bài mâm Rượu ngoại bang rót tràn li cốc
Bà hoàng sơi bánh ngọt nổi hình Tốp lính gác đứng im dữ tợn
Những cây rìu bóng lộn trên tay Lão ông nhìn hồn bay khiếp vía Phủ phục ngay dưới phía chân bà Chào bà hoàng trông mã oai ghê Giờ thì bà hả hê rồi chứ
Nhưng mụ già mắt lừ, lơ láo
Ới ba quân tống lão khỏi đây
Lũ quân hầu bủa vây túm cổ
Đẩy lão ông ngã đổ trước sân
Tốp lính gác tiến gần, rìu giáng Suýt nữa làm tôi mạng lão ông Rồi tiếng cười đám đông vang rộ: Cho đáng đời lão bố ngu si
Từ nay chừa: cái sĩ hám quan
Chớ thấy sang bắt quàng làm họ
Hết tuần này tuần nọ trôi qua
Bà lão càng cẩm ca, cáu kỉnh
Sai tay chân khắp tỉnh đi tìm
Đưa ông lão về trình bà lớn
Rồi mụ ta nói với lão ông
Ông đi đi lấy lòng ả cá
Bảo rằng ta chẳng thá làm vua Làm thủy vươn ta ưa chức đó Dưới thủy cung sống ở ôkian Bắt chính ả cá vàng hầu thị
Để cho ta thỏa chí tang bồng.
Trang 6Ông lão đâu dám hòng mở miệng Lão làm sao nghĩ đến cải chày
Rồi lão liền đi ngay ra biển
Thấy biển xanh đang chuyển bão đen Những cột sống nổi lên giận dữ
Sóng trào xô, gào rú liên hồi
Lão lãi cất tiếng gọi cá tới
Cá vàng bơi gần hỏi lão ông
Lão muốn gì hỡi ông lão ơi
Lão cúi chào cá rồi mới đáp
Cá cô nương xin cô làm phúc
Nói giúp ta cách xử bà già
Đáng ghét kia rầy rà quá mức
Mụ chán rồi cái chức nữ hoàng
Nay lại mơ muốn làm chúa biển
Sống dưới cung điện ôkian
Và bắt con – cá vàng hầu hạ
Cá nghe vậy chẳng hé nữa lời
Chỉ quẩy duôi, lẩn rời ra biển
Đoạn thủng thẳng bơi miết ra khơi Ông lão đứng ngây người đợi mãi
Cứ đợi hoài; trở lại lão bà
Trước mặt lão vẫn là lều đất
Bà lão ngồi bệt trước thềm gianh Chiếc chậu giặt vỡ thành bao mảnh.