1. Nội dung chủ đề:a. Cơ sở hình thành các quốc gia cổ đại Điều kiện tự nhiên, vị trí địa lý: những thuận lợi, khó khăn Phát triển kinh tế: Sự phân hóa của xã hội:b. Sự ra đời của Nhà nước và thể chế chính trị của các quốc gia cổ đạib1. Sự ra đời của nhà nước Phương Đông: Nhà nước ra đời do 3 yếu tố +Kinh tế nông nghiệp phát triển+ Do nhu cầu công tác thủy lợi+ Sự phân hóa XH thành 3 tầng lớp: Quý tộc, nông dân công xã và nô lệ. Phương Tây: Nhà nước ra đời do 2 yếu tố +Kinh tế công nghiệp và thương nghiệp phát triển+ Sự phân hóa XH thành 3 tầng lớp: chủ nô, tầng lớp bình dân và nô lệ.b2. Thể chế chính trị Phương Đông: Quân chủ chuyên chế. Vua có quyền lực tối cao. Phương Tây: xã hội chiếm hữu nô lệ Dân chủ chủ nô Aten: Hội đồng công dân quyết định những vấn đề quan trọng của nhà nước. Phương Đông: Quân chủ chuyên chế. Vua có quyền lực tối cao. Phương Tây: xã hội chiếm hữu nô lệ Dân chủ chủ nô Aten: Hội đồng công dân quyết định những vấn đề quan trọng của nhà nước. Phương Tây: xã hội chiếm hữu nô lệ Cộng hòa quý tộc Rôma: Quyền lực NN do Hội đồng đại biểu Quý tộc là Viện Nguyên lão quyết định những vấn đề quan trọng của đất nước.c. Văn hóa cổ đại: theo những thành tựu của văn hóa của các quốc gia cổ đại phương Đông và phương Tây về các lĩnh vực: Lịch pháp và Thiên văn học; chữ viết; khoa học và nghệ thuật (kiến trúc, điêu khắc, mĩ thuật….). d. Tổng kết chủ đề Vẽ bản đổ tư duy để khái quát lại chủ đề đã học. Sưu tầm tranh ảnh, tư liệu về những thành tựu văn hóa thời cổ đại. Chơi trò chơi ghép tranh.
Trang 1TRƯỜNG THCS KIM ANH
TỔ KHOA HỌC XÃ HỘI
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
Kim Anh, ngày 1 tháng 9 năm 2017
KẾ HOẠCH THỰC HIỆN CHỦ ĐỀ MÔN LỊCH SỬ 6
Năm học 2017-2018
- Căn cứ vào Kế hoạch hoạt động năm học 2017-2018 của nhóm chuyên
môn
- Căn cứ vào nội dung chương trình và sách giáo khoa môn Lịch sử lớp 6
năm học 2017-2018
- Căn cứ vào tình hình thực tế của giáo viên bộ môn Lịch sử và năng lực
học tập của học sinh Nhóm Lịch sử trường THCS Kim Anh xây dựng kế hoạch
thực hiện chủ đề môn Lịch sử 6 “ Xã hội cổ đại ” năm học 20417-2018 như
sau: Tên chủ đề: Xã hội cổ đại
I Mục đích- yêu cầu
1 Mục đích
Xây dựng và dạy học theo chủ đề là một nội dung quan trọng nhằm khuyến
khích giáo viên chủ động lựa chọn nội dung để xây dựng các chủ đề dạy học
trong môn học và các chủ đề tích hợp liên môn, đồng thời chủ động xây dựng
tiến trình dạy học theo chủ đề với các hoạt động tổ chức dạy học tích cực để phát
triển năng lực và phẩm chất của học sinh, góp phần đổi mới căn bản, toàn diện
giáo dục phổ thông
2 Yêu cầu
- Việc triển khai chủ đề thực hiện nghiêm túc, có kế hoạch, bám sát chuẩn
kiến thức kĩ năng và chương trình môn Lịch sử 6 Đảm bảo 100% giáo viên
trong nhóm Lịch sử được tham gia, đóng góp ý kiến và cùng áp dụng thực hiện
- Nội dung chủ đề bám sát thực tế dạy học Lịch sử 6 của trường THCS Kim
Anh, đảm bảo tính thiết thực, hiệu quả, tránh theo kiểu lí luận chung
- Tổ chuyên môn dự giờ ít nhất 1 tiết trong chủ đề để nhận xét, góp ý cho bài
giảng và chủ đề
- Sau khi thực hiện xong chủ đề có nhận xét rút kinh nghiệm, bổ sung chủ đề
để thực hiện những năm học tới
II Nội dung kế hoạch:
1 Thời gian thực hiện: Tháng 9/2017
(Tổng số tiết: 3- thực hiện trong tuần 4, 5,6)
2 Tổ chức thực hiện
2.1 Phân phối chương trình thực hiện chủ đề“ Xã hội cổ đại ”
4 4 Các quốc gia cổ đại phương Đông
5 5 Các quốc gia cổ đại Phương Tây
2.2 Tiến trình thực hiện
Trang 2Bước 1: Tiếp tục xây dựng chủ đề dạy học
Trên cơ sở nội dung sinh hoạt nhóm chuyên môn, triển khai về dạy học theo chủ đề, tiếp tục thảo luận nhóm chuyên môn xác định nội dung chính của từng tiết theo chủ đề xây dựng; mục tiêu kiến thức, kỹ năng, thái độ, định hướng phát triển năng lực; bảng mô tả mức độ nhận thức của chủ đề và hệ thống câu hỏi, bài tập
Bước 2: Thiết kế tiến trình dạy học chủ đề
Nhóm chuyên môn thảo luận để thiết kế tiến trình dạy học chủ đề gồm các nội dung: hình thức, cách thức tổ chức dạy học; phương pháp, kỹ thuật dạy học; nhiệm vụ của học sinh, nhiệm vụ của giáo viên đối với từng tiết học của chủ đề
Nhóm thảo luận xây dựng khung bài soạn cơ bản GV dạy trực tiếp biên soạn giáo án phù hợp với từng lớp
Bước 3: Tổ chức dạy học và dự giờ, đánh giá kết quả
+ Nhóm chuyên môn tổ chức dự giờ, phân tích, thảo luận và đánh giá rút kinh nghiệm Căn cứ vào nội dung đánh giá những ưu điểm, hạn chế của bài dạy, nhóm chuyên môn chỉnh sửa, hoàn thiện chủ đề để thực hiện theo PPCT
+ Tổ chức sinh hoạt nhóm, tổng kết đánh giá việc thực hiện dạy học theo chủ đề ngay sau khi kết thúc
2.3 Phân công nhiệm vụ
- Đ.c Oanh: Xây dựng kế hoạch và chỉ đạo tổ chức cho nhóm thực hiện chủ đề
- Đ.c Oanh: Viết dự thảo nội dung chủ đề báo cáo trước nhóm, tập hợp ý kiến thảo luận của nhóm, hoàn thiện nội dung chủ đề, dạy thực nghiệm 1 tiết
- Các thành viên trong nhóm: Tham gia xây dựng chủ đề, dự giờ rút kinh nghiệm tiết thực nghiệm, triển khai dạy học theo nội dung chủ đề của nhóm phù hợp với từng lớp
2.4 Biện pháp thực hiện
- Bám sát các văn bản chỉ đạo để tổ chức dạy học theo chủ đề đúng quy trình, thiết thực và hiệu quả
- Xây dựng nội dung chủ đề và tổ chức dạy học cần căn cứ vào chuẩn kiến thức kĩ năng và thái độ và không được cắt xén chương trình, phải đảm bảo số tiết/ tuần cũng như tổng số tiết của môn học không đổi
- Việc thực hiện chủ đề đảm bảo về thời gian, thông qua tổ chuyên môn
và nhà trường ít nhất 1 tuần trước khi thực hiện; việc rút kinh nghiệm giờ dạy và tổng kết chủ đề đảm bảo tính kịp thời, ngay sau khi kết thúc hoạt động
- Các thành viên trong nhóm nêu cao tinh thần trách nhiệm, tích cực vận dụng PPDH và trang thiết bị dạy học để nâng cao chất lượng thực hiện chủ đề
- Báo cáo tổ chuyên môn và BGH nhà trường khi có khó khăn trong quá trình thực hiện để đảm bảo tốt chất lượng chủ đề
- Kết hợp với các đồng chí GV trong tổ và nhà trường tham gia góp ý trong quá trình thực hiện hoặc phối hợp ở những nội dung có liên quan
3 Dự kiến phương pháp, kĩ thuật, hình thức dạy học:
- Vấn đáp, thuyết trình, nêu và giải quyết vấn đề, kĩ thuật mảnh ghép, mô hình trường học mới, thảo luận nhóm, làm việc cá nhân, trình bày, trò chơi
Trang 3- Nhận xét, đánh giá., vận dụng liên hệ
4 Lịch thực hiện
Ngày 1/9
Họp nhóm chuyên môn chọn chủ đề, xây dựng kế hoạch, phân công nhiệm vụ, xác định thời gian thực hiện
Cả nhóm
Ngày 3/9 Họp nhóm thảo luận xây dựng bổ sungnội dung chủ đề Cả nhóm, đ.c Oanh báocáo nội dung
Từ ngày
15 /9- 30/9 Triển khai dạy học theo TKB đ/c Oanh
15/9 Dự giờ thực nghiệm 1 tiết + điều chỉnhnội dung chủ đề Cả nhóm, đ.c Oanh dạy Tuần
Nguyễn Thị Kim Oanh
Trang 5CHỦ ĐỀ: XÃ HỘI CỔ ĐẠI
I Cơ sở hình thành chủ đề:
Bài 4, 5,6 SGK Lịch sử lớp 6, chuẩn kiến thức kĩ năng lịch sử
II.Thời gian dự kiến: 3 tiết
Tiết 1: Khái quát chủ đề Các quốc gia cổ đại phương Đông
Tiết 2: Các quốc gia cổ đại Phương Tây
Tiết 3: Văn hóa cổ đại.Tổng kết chủ đề
III Nội dung chủ đề:
1 Nội dung chủ đề:
a Cơ sở hình thành các quốc gia cổ đại
- Điều kiện tự nhiên, vị trí địa lý: những thuận lợi, khó khăn
- Phát triển kinh tế:
- Sự phân hóa của xã hội:
b Sự ra đời của Nhà nước và thể chế chính trị của các quốc gia cổ đại b1 Sự ra đời của nhà nước
* Phương Đông: Nhà nước ra đời do 3 yếu tố
+Kinh tế nông nghiệp phát triển
+ Do nhu cầu công tác thủy lợi
+ Sự phân hóa XH thành 3 tầng lớp: Quý tộc, nông dân công xã và nô lệ
* Phương Tây: Nhà nước ra đời do 2 yếu tố
+Kinh tế công nghiệp và thương nghiệp phát triển
+ Sự phân hóa XH thành 3 tầng lớp: chủ nô, tầng lớp bình dân và nô lệ b2 Thể chế chính trị
* Phương Đông: Quân chủ chuyên chế Vua có quyền lực tối cao
* Phương Tây: xã hội chiếm hữu nô lệ
- Dân chủ chủ nô Aten: Hội đồng công dân quyết định những vấn đề quan trọng của nhà nước
* Phương Đông: Quân chủ chuyên chế Vua có quyền lực tối cao
* Phương Tây: xã hội chiếm hữu nô lệ
- Dân chủ chủ nô Aten: Hội đồng công dân quyết định những vấn đề quan trọng của nhà nước
* Phương Tây: xã hội chiếm hữu nô lệ
- Cộng hòa quý tộc Rôma: Quyền lực NN do Hội đồng đại biểu Quý tộc là Viện Nguyên lão quyết định những vấn đề quan trọng của đất nước
c Văn hóa cổ đại: theo những thành tựu của văn hóa của các quốc gia cổ đại phương Đông và phương Tây về các lĩnh vực: Lịch pháp và Thiên văn học; chữ viết; khoa học và nghệ thuật (kiến trúc, điêu khắc, mĩ thuật….)
d Tổng kết chủ đề
- Vẽ bản đổ tư duy để khái quát lại chủ đề đã học
- Sưu tầm tranh ảnh, tư liệu về những thành tựu văn hóa thời cổ đại
- Chơi trò chơi ghép tranh
2 Mục tiêu của chủ đề.
1 Kiến thức:
Trang 6- HS biết được: Sự xuất hiện các quốc gia cổ đại ở phương Đông và
phương Tây, các tầng lớp, giai cấp trong xã hội cổ đại; thành tựu chính của nền văn hóa cổ đại phương Đông
- HS hiểu được: Sự giống và khác nhau về sự ra đời của các quốc gia cổ đại; hiểu sơ lược về tổ chức và đời sống xã hội ở các quốc gia cổ đại
- HS có thể vận dụng những hiểu biết về lịch sử cổ đại thế giới để tìm hiểu lịch sử nhân loại, đặc biệt là lịch sử Việt Nam
2 Kĩ năng:
- Rèn kỹ năng tư duy lôgic; xâu chuỗi các sự kiện, các vấn đề lịch sử
- Kỹ năng thu thập và xử lý thông tin
- Kỹ năng thuyết trình
- Kỹ năng nhận xét, đánh giá
3 Thái độ:
- Giáo dục học sinh có ý thức đúng đắn về vai trò của lao động sản xuất
- Hs thấy rõ sự bất bình đẳng trong xã hội có giai cấp
- Hs tự hào về những thành tựu của nhân loại thời cổ đại
4 Định hướng năng lực được hình thành
- Năng lực chung: Năng lực tự học: Phát hiện kiến thức cơ bản trong
sách giáo khoa Khả năng tự sưu tầm, thu thập kiến thức về sự hình thành, tổ chức nhà nước và đời sống, thành tựu văn hóa của các quốc gia cổ đại phương Đông và phương Tây Khả năng hệ thống hóa kiến thức, so sánh, liên hệ
- Năng lực chuyên biệt: Năng lực tái hiện sự hình thành, đời sống, những thành tựu văn hóa của các quốc gia cổ đại Năng lực thực hành bộ môn:
Sưu tầm tư liệu văn hóa cổ đại và viết bản báo cáo, làm bài thực hành tìm hiểu thành tựu văn hóa cổ đại
IV Xây dựng bảng mô tả các yêu cầu và biện soạn câu hỏi, bài tập kiểm tra, đánh giá.
1 Bảng mô tả các mức độ yêu cầu cần đạt cho mỗi loại câu hỏi, bài tập trong chủ đề.
Nội
dung
thấp
Vận dụng cao
Các
quốc
gia cổ
đại
phươn
g Đông
Nêu được sự xuất
hiện các quốc gia
cổ đại ở phương
Đông và phương
Tây
Trình bày được các
đặc điểm về tổ
chức nhà nước và
đời sống của các
quốc gia cổ đại
phương Đông
- Giải thích được sự ra đời của quốc gia
cổ đại
- Xác định được vị trí của quốc gia cổ đại phương Đông
Giải thích được khái
niệm “nhà nước chuyên chế cổ đại”,
- Vẽ sơ đồ bộ máy nhà nước cổ đại phương
Đông
Liên hệ được với sự ra đời nước Văn Lang, của nền văn minh lúa nước sông Hồng
- Đánh giá vai trò của tầng lớp nông dân công
xã trong xã hội
cổ đại phương Đông
Trang 7quốc
gia cổ
đại
phươn
g
Tây.
Trình bày được các
đặc điểm về tổ
chức nhà nước và
đời sống của các
quốc gia cổ đại
phương Tây
- Phân biệt được các đặc điểm về tổ chức bộ máy
và đời sống của các quốc gia cổ đại phương Đông
và phương Tây
- Giải thích được khái
niệm “chế độ chiếm hữu nô lệ”.
- Lập được bảng so sánh
sự khác nhau
về thời gian xuất hiện các quốc gia , tổ chức bộ máy nhà nước và đời sống xã hội của các quốc gia cổ đại phương Đông và phương Tây
- Nhận xét được quyền lực của nhà vua , chất của nhà nước trong xã hội cổ đại
- Đánh giá vai trò của tầng lớp
nô lệ trong XH phương Tây
Văn
hóa cổ
đại
- Trình bày được
những thành tựu
tiêu biểu của các
quốc gia cổ đại
phương Đông và
phương Tây (về
lịch, chữ viết, khoa
học, kiến trúc…)
- Lập được bảng
thống kê những
thành tựu văn hóa
của các quốc gia cổ
đại
Phân biệt được những thành tựu của văn hóa phương
phương Tây
- Lập được bảng thống kê
về lịch sử xã hội cổ đại (sự hình thành, tổ chức nhà nước, đời sống, những thành tựu văn hóa của các quốc gia cổ đại)
- Nhận xét, đánh giá được giá trị của những thành tựu văn hóa cổ đại
- Viết được các bài giới thiệu
về một thành tựu văn hóa cổ
đại (trong bài tập vận dụng kiến thức liên môn vào thực tiễn)
Định hướng năng lực được hình thành
- Năng lực chung: Năng lực tự học: Phát hiện kiến thức cơ bản trong
sách giáo khoa Khả năng tự sưu tầm, thu thập kiến thức về sự hình thành, tổ chức nhà nước và đời sống, thành tựu văn hóa của các quốc gia cổ đại phương Đông và phương Tây Khả năng hệ thống hóa kiến thức, so sánh, liên hệ
- Năng lực chuyên biệt: Năng lực tái hiện sự hình thành, đời sống, những thành tựu văn hóa của các quốc gia cổ đại Năng lực thực hành bộ môn:
Sưu tầm tư liệu văn hóa cổ đại và viết bản báo cáo, làm bài thực hành tìm hiểu thành tựu văn hóa cổ đại
2/ Xây dựng hệ thống câu hỏi và bài tập
Nhận biết
Câu 1 Các quốc gia cổ đại phương Đông và phương Tây được hình thành ở đâu và từ bao giờ ?
Trang 8Câu 2 Nền kinh tế nào được hình thành ở các quốc gia này ?có thuận lợi
và khó khăn gì?
Câu 3 Khi sản xuất phát triển, của cải dư thừa sẽ dẫn đến tình trạng gì ? Câu 4 Xã hội cổ đại phương Đông và Phương Tây gồm có những tầng lớp nào?
Câu 5 Kể tên các thành tựu văn hóa cổ đại ?
Câu 6 Em hãy cho biết chữ viết ra đời trong hoàn cảnh nào? ý nghĩa của nó.?
Câu 7 : Trong lĩnh vực kiến trúc, các quốc gia cổ đại đạt những thành tựu
gì ?
Thông hiểu
Câu 1 Vì sao nô lệ nổi dậy? Trước sự nổi dậy của nô lệ, giai cấp thống trị
đã làm gì để ổn định xã hội.?
Câu 2 Em hãy vẽ sơ đồ nhà nước cổ đại phương Đông và phân tích sơ đồ ?
Câu 3 Tại sao các quốc gia cổ đại Phương Tây ra đời muộn hơn Phương Đông?
Câu 4 Tại sao gọi nhà nước Phương Đông là chế độ quân chủ chuyên chế ?
Câu 5 Tại sao gọi xã hội cổ đại phương Tây là “xã hội chiếm hữu nô lệ” ?
Câu 6 Vì sao người Ai Cập lại giỏi hình học ?
Vận dụng cấp thấp
Câu 1 So sánh được sự ra đời của các quốc gia cổ đại?
Câu 2 So sánh được sự khác nhau về tổ chức bộ máy nhà nước và đời sống
xã hội ?
Câu 3 Giải thích sự khác nhau về thành tựu văn hóa của các quốc gia cổ đại?
Vận dụng cấp cao
Câu 1 Em có nhận xét gì về bộ máy nhà nước của các quốc gia cổ đại phương Đông và Phương Tây ?
Câu 2 Em có nhận xét gì về những thành tựu văn hoá của người cổ đại ? Những thành tựu ấy có ý nghĩa gì đối với lịch sử nhân loại ?
Câu 3 Theo em những thành tựu văn hoá thời cổ đại nào còn được sử dụng đến ngày nay ? Bản thân em thấy mình cần phải làm gì để bảo vệ công trình văn hoá đó.?
V Tổ chức dạy học chủ đề
Tuần 4
BÀI 4: CÁC QUỐC GIA CỔ ĐẠI PHƯƠNG ĐÔNG
A Mục tiêu :
1 Kiến thức:
- Học sinh nêu được sự xuất hiện của các quốc gia cổ đại phương Đông( thời gian, địa điểm)
- Hs hiểu và giải thích được sự ra đời của các quốc gia cổ đại Xác định được vị trí của các quốc gia cổ đại phương Đông
- Vận dụng: - Lập bảng so sánh sự khác nhau về thời gian xuất hiện các quốc gia
cổ đại phương Đông Liên hệ được với sự ra đời nước Văn Lang, của nền văn minh lúa nước sông Hồng
- Tích hợp giáo dục môi trường tự nhiên và xã hội
2 Kĩ năng:
Trang 9- Rèn kĩ năng sử dụng bản đồ, kĩ năng quan sát.
- Kĩ năng nhận xét, đánh giá vấn đề, sự kiện lịch sử
3 Thái độ:
- Có ý thức về sự bất bình đẳng, phân chia giai cấp trong xã hội và nhà nước quân chủ chuyên chế
4 Định hướng năng lực hình thành:
- Năng lực chung: Đọc, viết, sử dụng ngôn ngữ, trình bày sự kiện, quan sát, giải quyết vấn đề
- Năng lực chuyên biệt: Hs biết nhận xét, đánh giá các vấn đề lịch sử
B Phương tiện và tài liệu tham khảo
- Gv: Hướng dẫn thực hiện chuẩn kiến thức- kĩ năng môn Lịch sử THCS, Sách giáo khoa lịch sử 6, SGV Lịch sử 6 Tư liệu Lịch sử 6
- Hs: sgk, vở ghi, vở bài tập
- Máy chiếu.Phiếu học tập
C Tiển trình tổ chức các hoạt động dạy học:
* Kiếm tra bài cũ :
? Con người xuất hiện như thế nào? Vì sao xã hội nguyên thuỷ tan rã
* Bài mới:
- Nêu vấn đề: Xã hội nguyên thủy tan rã , xã hội có giai cấp nhà nước hình
thành, quốc gia đầu tiên được ra đời ở Phương Đông, đó là những quốc gia nào
- Tổ chức các hoạt động dạy học:
I Khái quát chủ đề.
- Qua chủ đề này các em cần nắm được cơ sở hình thành, thời gian xuất hiện,
thuận lợi khó khăn về kinh tế, tên các quốc gia cổ đại.
- Hiểu được sự phân hóa các giai cấp, tầng lớp trong xã hội cổ đại.
- Hiểu được các giá trị của thành tựu văn hóa cổ đại, nhận xét được vai trò của thành tựu này đối với ngày nay
II Nội dung chủ đề:
1 Các quốc gia cổ đại phương Đông đã được hình thành ở đâu và từ bao giờ ?
- GV cho HS quan sát lược đồ két hợp tư liệu SGK để hoàn thành PHT
Trang 10- GV chia 4 hs 1 nhóm và yêu cầu hs đọc sgk, làm việc theo nhóm và điền vào phiếu nội dung sau:
Tên quốc gia
Thời gian hình thành
Địa bàn xuất hiện
Kinh tế
- Hs trình bày kết quả, các nhóm bổ sung ý kiến
Tên quốc gia Ai Cập, Lưỡng Hà, Ấn Độ, Trung Quốc
Thời gian hình thành Cuối thiên niên kỉ thứ IV đầu thiên niên kỉ thứ III TCN Địa bàn xuất hiện Lưu vực các dòng sông lớn: Sông Nin ( Ai C ập), Sông
Hằng (Ấn Độ), Sông Hoàng Hà (Trung quốc)
Kinh tế Nông nghiệp trồng lúa và hoa màu; chăn nuôi và thủ
công nghiệp
- Em có nhận xét gì về địa điêm hình thành các quốc gia cổ đại phương Đông?
- Để chống lũ lụt, ổn định sản xuất người nông dân đã làm gì?
- Em hãy mô tả cảnh làm ruộng của người Ai Cập ?
- Hs: + Hình trên: Người nông dân đập lúa
+ Hình dưới: Người nông dân cắt lúa
- Khi sản xuất phát triển, của cải dư thừa sẽ dẫn đến tình trạng gì
- Xã hội xuất hiện người giàu, người nghèo
- Xã hội phân chia giai cấp
-> Nhà nước ra đời để điều hành và quản lí xã hội
GV chốt : giới thiệu vị trí địa lí, điều kiện tự nhiên của các quốc gia và khẳng định đây là các quốc gia xuất hiện sớm nhất trong lịch sử loài người
2 Xã hội cổ đại phương Đông bao gồm những tầng lớp nào ?